Κυριακή 3 Μαΐου 2026

Καταστροφές και κλείσιμο Αρχαίων Ελληνικών ναών στην εποχή του Θεοδοσίου Α’

«Ο ίδιος ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος τη χρονιά αυτή [+383] κατεδάφισε τους τρεις ναούς στην Κωνσταντινούπολη, εκεί που πρώτα ήταν γνωστό ως Ακρόπολη. Μετέτρεψε τον ναό του Ηλίου σε αυλή, περιτριγυρισμένη από σπίτια και τη δώρισε στη μεγάλη εκκλησία [Αγία Σοφία] της Κωνσταντινούπολης. Αυτή η αυλή ονομάζεται Αυλή του Ηλίου μέχρι σήμερα. Τον ναό της Άρτεμης τον μετέτρεψε σε αίθουσα παιχνιδιών για τους ταβλαδόρους […]. Τον ναό της Αφροδίτης τον μετέτρεψε σε καρόσπιτο… κι εκεί κοντά οικοδόμησε σπίτια και διέταξε να μένουν σ’ αυτά δωρεάν οι πολύ φτωχιές πόρνες.»

«Ο δε αυτός βασιλεύς Θεδόσιος εν τω αυτώ χρόνω [383 μ.Χ.] τους τρεις ναούς τους όντας εν Κωνσταντινουπόλει εις την πρώην λεγομένην Ακρόπολιν καταλύσας, εποίησε τον Ηλίου ναόν αυλήν οικημάτων, και εδωρήσατο αυτήν τη μεγάλη εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως, ήτις αυλή κέκληται έως του νυν του Ηλίου. Το δε της Αρτέμιδος ναόν εποίησε ταβλοπαρόχιον τοις κοττίζουσιν […]. Το δε της Αφροδίτης ναόν εποίησε καρουχαρείον… κτίσας πέριξ οσπήτια και κελεύσας δωρεάν μένειν εν αυτοίς τας πάνυ πενιχράς πόρνας» (13.39).
(Ιωάννης Μαλάλας)

(Νωρίτερα) Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΙΧΕ ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΕΙ ΤΑ ΩΡΑΙΟΤΕΡΑ ΙΕΡΑ

«τα τε των ιερών επιφανέστατα καταστρέφων» και αφού έφτιαξε χριστιανικές εκκλησίες («και τα χριστιανών ανεγείρων οικήματα»), κατόπιν πήρε ανθρώπους από άλλες πόλεις και τους έφερε μέσα στο Βυζάντιο («τας άλλας χηρώσας πόλεις ανθρώπων, εις το Βυζάντιον μετέστησε»), κάνοντας το πολυεθνικό. (Μαλάλας)

Πηγή: https://ermioni3.blogspot.com/

Ο Ιωάννης Μαλάλας (περ. 491 - 578), ήταν Βυζαντινός χρονογράφος και αναφέρει καταστροφές και κλείσιμο Αρχαίων Ελληνικών ναών, κυρίως στην εποχή του Θεοδοσίου Α΄. Δίνει το αποτέλεσμα της εποχής του με την καταστροφή Ελληνικών Ιερών και την επικράτηση του χριστιανισμού.

«Καταργήθηκαν οι θυσίες και έκλεισαν οι ναοί των Ελλήνων, και η χριστιανική πίστη επικράτησε.»
Ο Μαλάλας παρουσιάζει αυτά τα γεγονότα όχι ουδέτερα, αλλά ως θετική εξέλιξη και μέρος της «νίκης» του χριστιανισμού επί της παλαιάς θρησκείας.
Για την Αντιόχεια, πόλη με κεντρική θέση στο έργο του, αναφέρει ότι: Καταστράφηκαν ή έκλεισαν ναοί των «Ελλήνων», αγάλματα θεών απομακρύνθηκαν ή καταστράφηκαν και στη θέση τους ιδρύθηκαν εκκλησίες.
Για την εποχή του Θεοδοσίου Α΄, περιγράφει μέτρα εναντίον της Αρχαίας Ελληνικής θρησκείας, όπως απαγόρευση θυσιών, κλείσιμο ιερών, μετατροπή ή κατεδάφιση ναών.

Οι πληροφορίες του επιβεβαιώνονται και από άλλους συγγραφείς της εποχής.

Σωζόμενος (Εκκλησιαστική Ιστορία)

Ο Σωζόμενος δίνει πιο αναλυτικές αφηγήσεις: Περιγράφει καταστροφές ναών σε διάφορες πόλεις της Ανατολής. Αναφέρει ότι μετά τα διατάγματα του Θεοδοσίου Α΄, σταμάτησαν οι θυσίες, πολλοί ναοί έκλεισαν και πολλοί καταστράφηκαν από χριστιανούς με τη στήριξη ή ανοχή των αρχών. Παρουσιάζει τα γεγονότα ως θρίαμβο του χριστιανισμού, αλλά δίνει και πρακτικές λεπτομέρειες (π.χ. ποιοι συμμετείχαν).
Ο Σωζόμενος αναφέρει τα μέτρα κατά των εθνικών επί Θεοδοσίου Α΄: «Δόθηκαν διατάγματα ώστε να σταματήσουν οι θυσίες και να κλείσουν οι ναοί και πολλοί από αυτούς καταστράφηκαν, ενώ άλλοι αφιερώθηκαν σε ιερούς (χριστιανικούς) σκοπούς».
Για την Αίγυπτο και την Αλεξάνδρεια: «Οι ναοί των Ελλήνων γκρεμίστηκαν και οι τόποι αυτοί καθαρίστηκαν από την παλαιά πλάνη.»

Θεοδώρητος Κύρου (Εκκλησιαστική Ιστορία)

Είναι ακόμη πιο έντονος: Περιγράφει ενεργές καταστροφές ναών και αγαλμάτων. Τονίζει τον ρόλο επισκόπων και μοναχών. Δίνει συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως, καταστροφή ιερών στη Συρία, μετατροπή Αρχαίων ναών σε εκκλησίες. Η αφήγησή του είναι «θριαμβευτική» και ιδεολογικά φορτισμένη και είναι έντονος και «ζωντανός» στην περιγραφή: 
«Οι ναοί των δαιμόνων κατεδαφίστηκαν, τα αγάλματα συντρίφτηκαν και στη θέση τους υψώθηκαν ναοί των μαρτύρων.»
Για τη δράση των μοναχών: «Με ζήλο κατέστρεφαν τα ιερά των ειδώλων και μετέβαλλαν τους τόπους σε οίκους του αληθινού Θεού».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Σεραπείο της Αλεξανδρείας. Ένα από τα πιο γνωστά περιστατικά που αναφέρουν αυτοί οι συγγραφείς είναι η καταστροφή του. Σύμφωνα με τους εκκλησιαστικούς ιστορικούς, ήταν σημαντικό κέντρο της παλαιάς θρησκείας, καταστράφηκε στα τέλη του 4ου αιώνα και το γεγονός συμβολίζει τη μετάβαση στην νέα θρησκεία.

Οι πηγές μιλούν για καταστροφές ναών. Όλοι συμφωνούν ότι στα τέλη 4ου αιώνα, ιδιαίτερα επί Θεοδοσίου Α΄, υπήρξε κλείσιμο και καταστροφή Ελληνικών ναών κάτι που όλοι παρουσιάζουν ως θετική εξέλιξη. 

-------------------------------------

ΘΕΟΔΟΣΙΑΝΕΙΟΣ & ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΕΙΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ

Σάββατο 2 Μαΐου 2026

Ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος, Μαθηματικός, Γεωγράφος και Αστρονόμος (-3ος αι.) που Μέτρησε με Ακρίβεια την Περιφέρεια της Γης

ΕΙΚΟΝΑ: Ο Σφαιρικός Αστρολάβος του Ερατοσθένη. Ένα αστρονομικό όργανο που εφηύρεο Ερατοσθένης το -225. Το χρησιμοποιούσαν κυρίως οι ναυτικοί, για να παρατηρήσουν τον ήλιο και τα αστέρια και να προσδιορίσουν το ύψος τους πάνω στον ορίζοντα. Χρησιμοποιούνταν ως όργανο ναυσιπλοΐας μέχρι τον 18ο αι.

Ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος (Κυρήνη, -276 Αλεξάνδρεια, -194) ήταν Αρχαίος Έλληνας μαθηματικός, γεωγράφος, αστρονόμος, γεωδαίτης, 

μουσικός, ποιητής, ιστορικός, φιλόσοφος και συγγραφέας.
Ορίστηκε από τον Πτολεμαίο τον Γ΄ τον Ευεργέτη, Διευθυντής της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, διαδεχόμενος τον Ζηνόδοτο. Επί περίπου 40 χρόνια διετέλεσε Διευθυντής της περίφημης αυτής Βιβλιοθήκης και δίδαξε και στο Μουσείο της Αλεξανδρείας. Ανέπτυξε έναν αλγόριθμο για την εύρεση πρώτων αριθμών, γνωστό ως «Κόσκινο του Ερατοσθένη».

Θεωρείται ο πατέρας της γεωγραφίας. Κατασκεύασε ένα σύστημα συντεταγμένων με παράλληλους και μεσημβρινούς και κατασκεύασε ένα χάρτη του τότε γνωστού κόσμου. Από τα πιο σπουδαία επιτεύγματά του ήταν ότι υπολόγισε για πρώτη φορά το μέγεθος της Γης γύρω στο -240 χρησιμοποιώντας το ύψος του Ηλίου κατά την Εαρινή Ισημερία κοντά στην Αλεξάνδρεια και στη νήσο Ελεφαντίνη, κοντά στη Συήνη (το σημερινό Ασουάν της Αιγύπτου). Ο ΜΕΓΑΛΟΦΥΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗ 

Εκτός από την ακτίνα της Γης ο Ερατοσθένης προσδιόρισε την καμπυλότητα του ελλειψοειδούς, μέτρησε την απόκλιση του άξονα της Γης με μεγάλη ακρίβεια δίνοντας την τιμή 23° 51' 15", κατασκεύασε έναν αστρικό χάρτη που περιείχε 675 αστέρες, πρότεινε την προσθήκη στο ημερολόγιο μίας ημέρας ανά τέσσερα χρόνια και προσπάθησε να συνθέσει μία ιστορία βασισμένη σε ακριβείς ημερομηνίες. 

Υπολόγισε την διάμετρο του Ήλιου, της Σελήνης και της Γης, και των μεταξύ τους αποστάσεων. Είχε αρκετές σημαντικές συνεισφορές στην Αστρονομία, όπως τον σφαιρικό αστρολάβο που τον χρησιμοποιούσαν ευρέως μέχρι την εφεύρεση του πλανηταρίου τον 18ο αιώνα. Αυτές οι μετρήσεις υπήρξαν ορόσημα στην ιστορία της αστρονομίας, αντιπροσωπεύοντας τα πρώτα διστακτικά βήματα στην πορεία της κατανόησης ολόκληρου του σύμπαντος.

Ο Ερατοσθένης ως πραγματικός επιστήμονας χρησιμοποίησε όχι μόνο τις προηγούμενες γνώσεις για την σφαιρική Γη και τα απαραίτητα μαθηματικά εργαλεία, αλλά σχεδίασε και τα αναγκαία πειράματα. Η άποψη ότι η Γη είναι σφαιρική ήταν αποδεκτή στην Αρχαία Ελλάδα. Το είχαν διαπιστώσει βλέποντας τα πλοία, μετά τον απόπλου, να εξαφανίζονται σιγά σιγά στον ορίζοντα μέχρι που από το λιμάνι φαινόταν μόνο η κορυφή του καταρτιού τους. Κάτι τέτοιο έχει νόημα μόνο αν η επιφάνεια της θάλασσας καμπυλώνεται. Αν η θάλασσα έχει καμπυλωμένη επιφάνεια, το ίδιο θα πρέπει να συμβαίνει και με τη Γη, πράγμα που σημαίνει ότι μάλλον είναι σφαίρα.

Αυτή η άποψη ενισχύθηκε με την παρατήρηση των εκλείψεων της Σελήνης. Κατά την έκλειψη, η Γη ρίχνει στη Σελήνη την σκιά της σε σχήμα κύκλου, ακριβώς όπως το σχήμα που θα περιμέναμε από ένα σφαιρικό αντικείμενο. Ίδιας σπουδαιότητας ήταν και το γεγονός ότι όλοι μπορούσαν να δουν ότι η ίδια η Σελήνη είναι στρογγυλή, γεγονός που υποδείκνυε ότι η σφαίρα είναι η φυσική κατάσταση ύπαρξης, ενισχύοντας την υπόθεση ότι και η Γη είναι σφαιρική.

Όλα άρχισαν να αποκτούν νόημα, ακόμη και τα γραπτά του ιστορικού και ταξιδευτή Ηροδότου που μιλούσε για τον μακρινό βορρά όπου τις μισές μέρες του χρόνου είναι νύχτα. Στη σφαιρική Γη, διαφορετικά μέρη φωτίζονται με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με το γεωγραφικό τους πλάτος, γεγονός που εξηγεί με φυσικό τρόπο έναν πολικό χειμώνα και νύχτες με διάρκεια έξι μηνών. 

https://el.wikipedia.org

--------------------------------------

ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ ΜΕ ΑΚΡΙΒΕΙΑ, ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ, ΕΝΑ ΠΗΓΑΔΙ  ΚΑΙ ΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΥΑΛΟ - Ο ΜΕΓΑΛΟΦΥΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗ

ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ – Κατὰ Γαλιλαίων 53-55

Η Υπεροχή της Ελληνικής Παιδείας

ΕΙΚΟΝΑ: Άγαλμα του Ιουλιανού, 361-400, Μουσείο του Κλουνύ, στο Παρίσι.

Στο πολύμορφο έργο του Ιουλιανού (λόγοι, επιστολές, εριστικά συγγράμματα), το μεγαλύτερο μέρος του οποίου προέρχεται από την περίοδο άσκησης των αυτοκρατορικών καθηκόντων (361-363 μ.Χ.), ανακλάται η πνευματική του εξέλιξη που τον οδηγεί στην απόρριψη του Χριστιανισμού και στην προσήλωση στη νεοπλατωνική φιλοσοφία. Ανιχνεύεται επίσης η θεωρητική θεμελίωση των μεταρρυθμιστικών μέτρων που πήρε προς όφελος της παλαιάς θρησκείας και εις βάρος της καθολικής επικράτησης του Χριστιανισμού. Ως προς το ύφος το έργο του χαρακτηρίζεται από το πλήθος των απηχήσεων της κλασικής λογοτεχνίας, ενώ η αξία του ως ιστορικής πηγής έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι παρέχει ζωντανή εικόνα των ιδεολογικών συγκρούσεων της εποχής. Τα αποσπάσματα του έργου Κατὰ Γαλιλαίων που γνωρίζουμε, προέρχονται από το Κατὰ Ἰουλιανοῦ σύγγραμμα του Κυρίλλου επισκόπου Αλεξανδρείας, ο οποίος γύρω στο 440 μ.Χ., επιχειρώντας να το αναιρέσει παράγραφο προς παράγραφο, παραθέτει μεγάλο μέρος του. Στο συγκεκριμένο κείμενο ο Ιουλιανός επιχειρεί εκτεταμένο λογικό έλεγχο των βιβλίων της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, προκειμένου να επιτύχει τον βασικό του στόχο, δηλ. να δείξει την ανωτερότητα του ελληνικού πολιτισμού έναντι της χριστιανικής θρησκείας. Σχετική είναι και η επιδίωξή του στο απόσπασμα που ακολουθεί: να αποδείξει την υπεροχή των ελληνικών γραμμάτων έναντι των εβραϊκών.

---------------------------------------

[53] Αλλά μήπως η οργάνωση του κράτους και η μορφή των δικαστηρίων, η χρηστή και συνετή διοίκηση των πόλεων, η πρόοδος των επιστημών και η καλλιέργεια των ελευθερίων τεχνών, μήπως όλα αυτά δεν βρίσκονταν στους Εβραίους σε άγρια και βαρβαρώδη κατάσταση; Παρά ταύτα ο άθλιος Ευσέβιος1 διατείνεται πως έχουν και αυτοί κάποια ποιήματα σε εξάμετρους στίχους. Επιδιώκει μάλιστα με ζήλο να αποδείξει ότι αναπτύχθηκε στους Εβραίους και η μελέτη της λογικής, το όνομα της οποίας το έχει ακούσει από τους Έλληνες. Ποιο είδος όμως ιατρικής τέχνης έκανε την εμφάνισή του στους Εβραίους, όπως στους Έλληνες η ιατρική του Ιπποκράτη και μερικών άλλων σχολών που ακολούθησαν χρονικά; 

[54] Συγκρίνεται ο "σοφότατος" Σολομών με τον Φωκυλίδη ή τον Θέογνη ή τον Ισοκράτη2 από την πλευρά των Ελλήνων; Από πού και ώς πού; Αν συνέκρινες έστω τις παραινέσεις του Ισοκράτη με τις Παροιμίες εκείνου, θα κατέληγες, είμαι βέβαιος, στο συμπέρασμα ότι ο υιός του Θεοδώρου3 είναι ανώτερος από τον "σοφότατο" βασιλέα. «Ο Σολομών όμως», απαντά, «είχε εντρυφήσει και στη θεουργία».4 Και λοιπόν; Μήπως και αυτός δεν ελάτρευσε τους δικούς μας θεούς εξαπατημένος, καθώς λένε, από τη γυναίκα του;5 Οποία υπεροχή! Τι πλούτος σοφίας! Δεν κατανίκησε την ηδονή και τον παραπλάνησαν τα λόγια μιας γυναίκας! Όμως αν εξαπατήθηκε από μια γυναίκα, μην τον χαρακτηρίζετε σοφό. Αν πάλι είστε πεπεισμένοι ότι ήταν σοφός, μη θεωρείτε ότι εξαπατήθηκε6 από μια γυναίκα, αλλά ότι, ακολουθώντας τη δική του κρίση και σύνεση και τη διδασκαλία που του φανέρωσε ο θεός, ελάτρευσε και τους άλλους θεούς. Γιατί ο φθόνος και ο ζήλος ούτε καν τους πιο ενάρετους ανθρώπους δεν πλησιάζουν -πόσo μάλλον απέχουν από τους αγγέλους και τους θεούς. Ασχολείστε ως εκ τούτου με επιμέρους δυνάμεις,7 τις οποίες ασφαλώς και δεν θα έκανε λάθος κανείς, αν τις αποκαλούσε δαιμονικές. Γιατί σ᾽ αυτές βλέπει κανείς έπαρση και ματαιοδοξία, ενώ στους θεούς δεν υπάρχει τίποτα παρόμοιο.

[55] Για ποιο λόγο τρέφεστε από τις γνώσεις των Ελλήνων, αν ικανοποιεί τις ανάγκες σας η μελέτη των δικών σας γραφών; Θα ήταν όμως προτιμότερο να κρατάτε τους ανθρώπους μακριά από εκείνη τη γνώση παρά από το να τρώνε τα προσφερόμενα στους θεούς σφάγια. Γιατί από αυτά, όπως λέει και ο Παύλος,8 ουδόλως βλάπτεται εκείνος που τρώει· η συνείδηση όμως του αδελφού που τον βλέπει θα μπορούσε να σκανδαλισθεί, σύμφωνα με τα λεγόμενά σας, σοφότατοι και επηρμένοι. Η γνώση των Ελλήνων ήταν ωστόσο η αιτία που απείχε από την αθεΐα κάθε ευγενές πλάσμα που η φύση δημιούργησε σε σας. Όποιος λοιπόν είχε νου, έστω και λίγο, αυτός εγκατέλειψε πολύ γρήγορα την αθεΐα. Καλύτερα λοιπόν να κρατάτε τους ανθρώπους μακριά από τη γνώση9 παρά από τη βρώση των σφαγίων. Γνωρίζετε όμως, μου φαίνεται, και σεις τη διαφορετική επίδραση των δικών σας γραφών στο πνεύμα σε σχέση προς τις δικές μας, και ότι από τη μελέτη των δικών σας κανείς δεν θα μπορούσε να γίνει εξαίρετος άνδρας, ούτε καν ίσως απλώς καλός, ενώ από τη μελέτη των δικών μας καθένας θα γινόταν καλύτερος από πριν, έστω και αν στερούνταν εντελώς ευφυίας.

Ιδού σαφής απόδειξη: αφού επιλέξετε κάποια από το σύνολο των παιδιών σας, ωθήστε τα να μελετήσουν τις γραφές. Και αν, όταν ενηλικιωθούν, αποδειχθούν ανώτερα από ένα δούλο, να θεωρήσετε ότι λέω ανοησίες και ότι παραφρόνησα. Είστε, κατόπιν τούτου, τόσο δυστυχείς και ανόητοι, ώστε θεωρείτε θεϊκά τα κείμενα εκείνα από τα οποία κανένας δεν θα μπορούσε να γίνει συνετότερος, γενναιότερος ή καλύτερος από πριν, ενώ εκείνα από τα οποία μπορεί να αποκτήσει κανείς ανδρεία, σύνεση και δικαιοσύνη τα αποδίδετε στον σατανά και σ᾽ αυτούς που λατρεύουν τον σατανά!

 1 Ο Ευσέβιος επίσκοπος Καισαρείας (260-339 μ.Χ) στο έργο του Ευαγγελική Προπαρασκευή (11, 5, 5) αναφέρει ότι ο Μωυσής και ο Δαυΐδ έγραψαν στίχους σε δακτυλικούς εξαμέτρους, εννοώντας προφανώς ότι έγραψαν επική ποίηση.

2 Συγκρίνεται η ελληνική διδακτική ποίηση του 6ου αιώνα π.Χ. (Φωκυλίδης, Θέογνης) και η παραινετική ρητορεία (Ισοκράτης) με την διδακτική λογοτεχνία των Εβραίων, και συγκεκριμένα με τις Παροιμίες, έργο που αποτελείται από συλλογή συμβουλών και αποδίδεται στον βασιλιά Σολομώντα (10ος αι. π.Χ.).

3 Εννοεί τον Ισοκράτη, ο πατέρας του οποίου ονομαζόταν Θεόδωρος.

4 Ο όρος θεουργία δήλωνε στην ύστερη αρχαιότητα τις μαγικές πρακτικές με τις οποίες θεωρούσαν ότι μπορούσε να προκαλέσει κανείς την ενεργοποίηση θεϊκών δυνάμεων.

5 Πβ. Βασιλέων Α΄ 11, 4: «Όταν γέρασε (ο Σολομών), οι γυναίκες του του γύρισαν τα μυαλά και λάτρεψε άλλους θεούς».

6 Πβ. Βασιλέων Α᾽ 11, 4: και ἐξίκλιναν αἱ γυναῖκες αἱ ἀλλότριαι τὴν καρδίαν αὐτοῦ ὀπίσω θεῶν αὐτῶν. (= "οι γυναίκες τού γύρισαν τα μυαλά και λάτρεψε άλλους θεούς"). Το χωρίο ερμηνεύεται ως εξής: Ο Σολομών δεν είναι ανώτερος από τον Ισοκράτη λόγω των απόκρυφων, μαγικών δυνάμεων που κατέχει, όπως ισχυρίζονται οι Εβραίοι (πβ. την αμέσως προηγούμενη φράση), αφού και αυτός εξαπατήθηκε από την γυναίκα του και λάτρεψε τους θεούς των εθνικών, προδίδοντας την πίστη του.

7 Αναφέρεται μάλλον στη λατρεία των αγίων.

8 Πβ. Προς Κορινθίους Α΄ 8, 7-13.

9 Την ίδια περίπου εποχή (362 μ.Χ) ο Ιουλιανός εξέδωσε τον περὶ παιδείας νόμο, σύμφωνα με τον οποίο απαγορευόταν στους χριστιανούς δασκάλους να διδάσκουν τους εθνικούς συγγραφείς. Ο νόμος αυτός προκάλεσε την αντίδραση των χριστιανών, που αποτυπώνεται μεταξύ άλλων στους δύο Κατὰ Ἰουλιανοῦ λόγους του Γρηγορίου του Ναζιανζηνού.

Ανθολογία Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας

https://www.greek-language.gr

--------------------------------------

Σχετικές αναρτήσεις με θέμα: ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ

Παρασκευή 1 Μαΐου 2026

Μεσαίωνας - Ο Πνευματικός Παγετώνας που νέκρωσε την Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία

Η Φιλοσοφία των Ελλήνων θα θέσει πρώτη τις βάσεις της Επιστημονικής Σκέψης, Έρευνας και Παρατήρησης.

«Θάρρος είναι να μην αφήνεις ποτέ τους φόβους σου να επηρεάζουν τις πράξεις σου».

«Οι Έλληνες χρειάστηκαν 250 περίπου χρόνια για να προχωρήσουν από το Πυθαγόρειο στο Ηλιοκεντρικό Σύστημα του Αρίσταρχου. Η Ευρώπη χρειάστηκε το διπλό χρόνο για να κάνει αντίστοιχη πρόοδο από τον Γερβέτο στον Κοπέρνικο.
Οι Έλληνες μόλις παραδέχτηκαν τη γη σαν μια μετέωρη μπάλα, βάλθηκαν αμέσως να την κάνουν να κινείται.
Ο Μεσαίωνας την πάγωσε βιαστικά στην ακινησία, στο κέντρο μιας αποξεραμένης κοσμικής ιεραρχίας».
(Άρθουρ Καίσλερ, 1905-1983, Ούγγρος συγγραφέας εβραϊκής καταγωγής, «Οι ΥΠΝΟΒΑΤΕΣ», σελ. 69, Μια ιστορία της συλλογής του κοσμικού οράματος του ανθρώπου, Πυθαγόρας - Κοπέρνικος - Κέπλερ - Γαλιλαίος - Νεύτων, εκδόσεις Χατζηνικολή, Αθήνα 1975).

Η Γνώση των ιερατείων δεν είναι Επιστήμη, είναι Μυστικισμός και ακράτητος Δογματισμός, που οδηγεί στη δεισιδαιμονία, την πρόληψη και την προκατάληψη. Το ελεύθερο και ανέμελο πέταγμα των φαεινών πρωτοπόρων ιδεών το διαδέχεται κάποτε η απροσδόκητη πτώση, η καμπή, η παρακμή, η οπισθοδρόμηση, η άγνοια, η αμάθεια, η απαιδευσία, ο σκοταδισμός, όπως αυτή του σκοτεινού Μεσαίωνα (5ος - 15ος αιών), όπου επικράτησε η πνευματική αποτελμάτωση και η αυστηρή θεοκρατία με απαγόρευση της έρευνας, της επιστήμης και της αμφισβήτησης. 

Ο Πνευματικός Παγετώνας που νέκρωσε την Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία. Αν αποδεχτούμε πως τα ιερατεία, ως πνευματικά κέντρα, διαφύλατταν κάποια γνώση που παρέμενε απόκρυφη και απροσπέλαστη για τους πολλούς ανθρώπους, τον λαό, δε βρέθηκε ποτέ ένας “ιερόσυλος” να την κοινοποιήσει! 

Και το Ομακοείον του Πυθαγόρα ήταν μυστικό και άβατο και όμως γνωρίζουμε αρκετά για τους Πυθαγορείους!!! Οι Ανατολικοί Λαοί, Βαβυλώνιοι, Σουμέριοι, Χαλδαίοι, Αιγύπτιοι, Φοίνικες, Πέρσες με τα μεγάλα τους επιστημονικά επιτεύγματα και τις σπουδαίες ανακαλύψεις τους, γιατί δεν δημιούργησαν Φιλοσοφικές και Ρητορικές Σχολές και δεν παρουσίασαν μεγάλη επιστημονική και πνευματική πρόοδο και ανάπτυξη; Η Φιλοσοφία των Ελλήνων θα θέσει πρώτη τις βάσεις της Επιστημονικής Σκέψης, Έρευνας και Παρατήρησης. Μέσα από το Δημοκρατικό Αντίλογο που αναπτύχθηκε στις διάφορες Φιλοσοφικές Σχολές και εξοπλισμένη με τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις θα βάλει τα θεμέλια του Παγκόσμιου Πανανθρώπινου Πολιτισμού μας.

Οι Μαρξ και Ένγκελςμεγάλοι αρχαιολάτρεις, αφού διάβαζαν τους Αρχαίους Έλληνες συγγραφείς από το πρωτότυπο, θα ζήλευαν την παρατήρηση του Μεγάλου Φλάβιου Κλαύδιου Ιουλιανού, 331/332 - 363, αυτοκράτορα και φιλοσόφου, του μοναδικού Βυζαντινού Αυτοκράτορα (ανάμεσα σε 97) που δεν ασπάστηκε το χριστιανισμό: 

«τη μελέτη των ουρανίων φαινομένων οι Έλληνες την τελειοποίησαν... ενώ οι πρώτες παρατηρήσεις είχαν γίνει από τους βαρβάρους στη Βαβυλώνα, και η μελέτη της Γεωμετρίας αφού ξεκίνησε με την καταμέτρηση της γης που γινόταν στην Αίγυπτο, έφτασε να έχει τέτοια ανάπτυξη. Και η Αριθμητική ενώ άρχισε παλιά με τους Φοίνικες εμπόρους για τους Έλληνες έγινε αφορμή για επιστημονική γνώση». 

“Ιουλιανός Κατά Γαλιλαίων” 

(τρία βιβλία, που γράφτηκαν κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του Ιουλιανού κατά των Περσών, όπου βρήκε και το θάνατο από “άγνωστο” δράστη - δολοφόνο, προφανώς εντεταλμένο). 

Το σπουδαίο αυτό έργο καταστράφηκε κατά διαταγή του Θεοδοσίου Β’. Ό,τι γνωρίζουμε γι’ αυτό προέρχεται από τις απαντήσεις του Κυρίλλου Επισκόπου Αλεξανδρείας. Το έργο του Ιουλιανού αποδεικνύει παραδειγματικά το λόγο που αναγκάζει τον άνθρωπο να αναπτύξει τις παραγωγικές του δυνάμεις που είναι αλληλένδετες με την πνευματική του ανάπτυξη.

Για να φτάσει όμως κανείς να αλλάξει τα κακώς κείμενα του Συστήματος πρέπει πρώτα να αλλάξει τον ίδιο του τον εαυτό. Ο Μπέρναρ Σω, 1856-1950, Ιρλανδός συγγραφέας, λέει η πρόοδος είναι αδύνατη χωρίς αλλαγές, και αυτοί που δεν μπορούν να αλλάξουν απόψεις, δεν μπορούν να αλλάξουν τίποτε. Και ο Λέων Τολστόι, 1828-1910 συμπληρώνει: «όλοι θέλουν να αλλάξουν τον κόσμο, αλλά κανείς δεν θέλει να αλλάξει τον εαυτό του».

Η πρώτη επανάσταση πραγματώνεται στο μυαλό με αντίπαλο τις ιδέες του παρελθόντος. Αντίπαλοι είμαστε εμείς. Ο πραγματικός ήρωας, ο αληθινός αγωνιστής είναι αυτός που ξεπερνάει τον εαυτό του.

Η δύναμη του Νου είναι μεγάλη. Η Γνώση είναι Δύναμη. Με τη βοήθεια της Φιλοσοφίας και της Λογικής μπορούμε να αλλάξουμε τους εαυτούς μας και κατά συνέπεια τον κόσμο. Αρκεί να έχουμε τη Βούληση και τη Δύναμη να το αποτολμήσουμε.

Πέτρος Ιωαννίδης

καθηγητής φιλόλογος

https://www.ebdomi.com

ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ προηγούνται των γεγονότων της εποχής τους και προ-βλέπουν το ΜΕΛΛΟΝ.

Οι δασκαλάκοι και οι δασκαλεμένοι παρ-ακολουθούν τα γεγονότα και παραβλέπουν το ΜΕΛΛΟΝ”.  Π. Ι.

Είναι επιτακτική η ανάγκη για ένα ΠΑΝΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟ και για μια ΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑΚΗ ΑΦΥΠΝΙΣΗ για να βγούμε από την Ηθική Σήψη και την Πνευματική Υπνηλία. Γιατί, όπως λέει και ο σύγχρονος, μεταπολεμικός ποιητής Μιχάλης Κατσαρός, 1919-1998, στο ποίημά του «Η διαθήκη μου»: ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ! Γιατί τότε μπορεί βέβαιοι να περάσουμε προς την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ! 

Πέτρος Ιωαννίδης
Καθηγητής Φιλόλογος

https://enneaetifotos.blogspot.com/2020/08/2012.html

------------------------------------------

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΕΡΑ ΕΞΕΤΑΣΗ

ΤΑ ΣΚΟΤΕΙΝΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ- Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ, ΠΟΥ ΑΝΕΣΤΕΙΛΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ

ΣΩΣΤΑ ΛΟΙΠΟΝ ΠΑΡΑΤΗΡΕΙ Ο ΝΙΤΣΕ ΠΩΣ «ΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΣΤΑ ΚΑΤΟΠΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ ΛΗΣΜΟΝΗΣΑΝ ΤΟ ΚΑΛΛΙΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΤΟΥΣ ΠΟΡΕΙΑΣ»

Ο ΤΡΙΠΤΟΛΕΜΟΣ ΤΟ ΙΠΤΑΜΕΝΟ ΑΡΜΑ ΤΟΥ ΚΑΙ Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ

Ο Τριπτόλεμος είναι μια σημαντική μορφή της Ελληνικής Μυθολογίας, στενά συνδεδεμένη με τη θεά Δήμητρα, τα Ελευσίνια Μυστήρια και τη διάδοση της γεωργίας. Το ιπτάμενο άρμα του αποτελεί το κεντρικό στοιχείο της αποστολής του.

Όταν η θεά Δήμητρα αναζητούσε την κόρη της Περσεφόνη, φιλοξενήθηκε στην Ελευσίνα. Για να ανταμείψει τη φιλοξενία που έλαβε από την οικογένεια του Τριπτόλεμου, δίδαξε στον Τριπτόλεμο την καλλιέργεια της γης και του χάρισε ένα ιπτάμενο άρμα.

Η Δήμητρα έδωσε στον Τριπτόλεμο σπόρους σιταριού και του ανέθεσε να περιηγηθεί σε όλη την οικουμένη, διδάσκοντας τους ανθρώπους την καλλιέργεια της γης. Του ανέθεσε να μεταδώσει αυτή τη γνώση σε όλο τον κόσμο και για να το καταφέρει, του χάρισε ένα ιπτάμενο άρμα, συνήθως εικονιζόμενο να το σέρνουν φτερωτοί δράκοντες. Με αυτό, ο Τριπτόλεμος ταξίδεψε από τόπο σε τόπο, διδάσκοντας τη σπορά και τη γεωργία, διαδίδοντας έτσι τον πολιτισμό και την γεωργική γνώση. Το ιπτάμενο άρμα, ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία, υποδηλώνει δύναμη και θεϊκή παρέμβαση.

Σε μερικές χώρες ο Τριπτόλεμος αντιμετώπισε αντιδράσεις. Ο βασιλιάς π.χ. των Γετών της Σκυθίας, Κάρναβος, αφού διδάχθηκε την τέχνη της γεωργίας, για να μη διαδοθεί σε άλλες χώρες προσπάθησε να κρατήσει κοντά του τον Τριπτόλεμο σκοτώνοντας έναν δράκοντα από το άρμα του. Ο Κάρναβος τότε καταλήφθηκε από μανία που του έστειλε η θεά Δήμητρα και αυτοκτόνησε. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, η Δήμητρα μεταμόρφωσε τον Κάρναβο σε δράκο, για να αντικαταστήσει τον σκοτωμένο. Μετά τον θάνατό του (ή κατ' άλλους τη μεταμόρφωσή του σε δράκο), ο Κάρναβος τοποθετήθηκε στον ουρανό ως ο αστερισμός του Οφιούχου για να υπενθυμίζει το έγκλημά του. Απεικονίζεται να παλεύει με έναν δράκο, ο οποίος συμβολίζει το θύμα του.

Όταν ο Τριπτόλεμος γύρισε στην Ελευσίνα, η Δήμητρα τον μύησε στη λατρεία της και έγινε ο πρώτος ιερέας της. Στην Ελευσίνα υπήρχε βωμός του, καθώς και το αλώνι όπου κατά το θρύλο είχε αλωνιστεί το πρώτο σιτάρι της Γης που έβγαλε η σπορά του, και που ήταν γνωστό ως Άλως Τριπτολέμου. Ο Τριπτόλεμος λατρευόταν και στην Αθήνα, στο Ελευσίνιο άντρο, μέσα στο οποίο υπήρχε άγαλμά του.

Στην Αρχαία Ελληνική αγγειογραφία, ο Τριπτόλεμος απεικονίζεται συνήθως καθισμένος στο φτερωτό άρμα του, συνοδευόμενος από τις θεές Δήμητρα, Περσεφόνη και Εκάτη. Εμφανίζεται επίσης σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις των Ελευσίνιων θεών.

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΟΝΟΜΑΤΟΣ ΤΡΙΠΤΟΛΕΜΟΣ

Το όνομά του ερμηνεύεται κυρίως με δύο τρόπους:
Αυτός που οργώνει τρεις φορές: Προκύπτει από το τρι- και το πολέω (οργώνω), υποδηλώνοντας την εντατική καλλιέργεια της γης.
Αυτός που τρίβει το φλοιό: Τον συνδέει με το τριπτός (αυτός που έχει τριφτεί) και το λέμμα (φλοιός), αναφερόμενη στο άλεσμα του σιταριού.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: Ο Τριπτόλεμος ετοιμάζεται να αναχωρήσει από την Ελευσίνα με το φτερωτό άρμα που του χάρισε η θεά Δήμητρα, σε μια προσπάθεια να διδάξει στην ανθρωπότητα τη γεωργία. Η Δήμητρα και η Περσεφόνη κρατώντας Ελευσίνιους δαυλούς και δεμάτια σιταριού τον αποχαιρετούν. Αρκετοί άλλοι θεοί (δεν φαίνονται) απεικονίζονται στη μεγαλύτερη σκηνή. Αθηναϊκός ερυθρόμορφος σκύφος -5ος αιώνας, Βρετανικό Μουσείο.

el.wikipedia.org , theoi.com

------------------------------

Η ΘΕΑ ΔΗΜΗΤΡΑ

Η ΑΓEΛΑΣΤΟΣ ΠEΤΡΑ 

Η θεά Δήμητρα και η Ελευσίνα

Η ΘΕΑ ΔΗΜΗΤΡΑ Η ΤΗΣ ΘΝΗΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΕΛΕΣΙΟΥΡΓΟΣ

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΘΕΟΙ ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΝ ΘΑΥΜΑΤΑ - ΕΧΟΥΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ!

ΤΑ ΙΠΤΑΜΕΝΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΑΙΣΧΥΛΟ & ΤΟ ΤΕΤΡΑΣΚΕΛΟ ΠΤΗΝΟ 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ – ΑΝΕΚΤΙΜΗΤΟΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ!

ΙΕΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ – Η ΛΑΜΨΗ ΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΥ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ ΟΡΑΤΟ ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ

ΟΙ ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ, ΤΑ ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ, Ο ΑΙΣΧΥΛΟΣ, ΤΑ ΙΠΤΑΜΕΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ