ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ: Ο ΑΝΑΞ Ο ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ, ΟΥΤΕ ΛΕΓΕΙ, ΟΥΤΕ ΚΡΥΠΤΕΙ, ΑΛΛΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ - Η Ερμηνεία του Ηράκλειτου για τη Λέξη «Σημαίνει»

Στο περίφημο Απόσπασμα 93, ο Ηράκλειτος αναφέρει: «Ὁ ἄναξ οὗ τὸ μαντεῖόν ἐστι τὸ ἐν Δελφοῖς οὔτε λέγει οὔτε κρύπτει ἀλλὰ σημαίνει».

[Με τη λέξη “ἄναξ” (=άρχοντας) εννοείται ο Απόλλων.]

Η λέξη «σημαίνει», από το ρήμα σημαίνω, που σημαίνει δίνω ένα σημάδι, ένα σύμβολο, έχει μια πολύ συγκεκριμένη και βαθιά φιλοσοφική ερμηνεία για τον Εφέσιο φιλόσοφο.

Ο θεός Απόλλων δεν «λέγει». Δεν μιλάει με την κοινή, ξεκάθαρη, ανθρώπινη λογική που θα αφαιρούσε το βάθος της αλήθειας, αλλά ούτε και «κρύπτει». Δεν κρατά την αλήθεια τελείως κρυμμένη ή απρόσιτη.

Ο θεός χρησιμοποιεί σήματα, σύμβολα, υπαινιγμούς και αινίγματα ως γέφυρα. Η αλήθεια της φύσης και του σύμπαντος δεν είναι άμεσα ορατή στην επιφάνεια. Είναι μια «αρμονίη αφανής». Κρυφή αρμονία. Το «σημαίνειν» είναι η μέθοδος με την οποία το θείο προσφέρει στον άνθρωπο τα απαραίτητα στοιχεία, αλλά τον αφήνει να εργαστεί πνευματικά για να τα αποκρυπτογραφήσει.

Για τον Ηράκλειτο, η αλήθεια απαιτεί ενεργή συμμετοχή. Ενεργοποίηση του ανθρώπινου Λόγου. Ο χρησμός δεν είναι μια παθητική πληροφορία για το μέλλον. Είναι ένας καθρέφτης του Λόγου, της παγκόσμιας νομοτέλειας. Ο άνθρωπος οφείλει να αναζητήσει το νόημα πίσω από το σήμα, αναπτύσσοντας τη δική του κριτική και φιλοσοφική σκέψη.

gnomikologikon.gr , poeticanet.gr ,  greek-language.gr , http://www.ekivolos.gr/

---------------------------------

Ο Απόλλων, ως Νοητός Ήλιος, Φωτίζει την Ψυχή του Μύστη, Διώχνοντας το Σκοτάδι της Αγνοίας, των Παθών και των Ψευδαισθήσεων