Ο Απόλλων, ως Νοητός Ήλιος, Φωτίζει την Ψυχή του Μύστη, Διώχνοντας το Σκοτάδι της Αγνοίας, των Παθών και των Ψευδαισθήσεων

"Ο ΑΝΑΞ Ο ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ, ΟΥΤΕ ΛΕΓΕΙ, ΟΥΤΕ ΚΡΥΠΤΕΙ, ΑΛΛΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ".

Τα δε σημαίνοντα διαφέρουν ως προς την προσέγγισή τους, ανάλογα με την πνευματική, την ποιοτική και την μυητική διαβάθμιση. Γιατί κι ο ίδιος ο Θεός έχει ανάλογα ονόματα προς αυτούς.

Είναι: ΛΟΞΙΑΣ για τούς μη νοούντας.

ΠΥΘΙΟΣ για εκείνους που αρχίζουν να μαθαίνουν, να ερωτούν, να ενημερώνονται.

ΔΗΛΙΟΣ και ΦΑΝΑΙΟΣ σε όσους φανερώνεται και διαφαίνεται κάποια Αλήθεια.

ΙΣΜΗΝΙΟΣ σ' αυτούς που γνωρίζουν την αλήθεια.

ΛΕΣΧΗΤΟΡΙΟΣ σ' εκείνους που μεταχειρίζονται αυτήν την Αλήθεια, φιλοσοφώντας.

[Με τη λέξη “ἄναξ” (=άρχοντας) εννοείται ο Απόλλων.]

Το πρώτο μέρος του αποσπάσματος προέρχεται από ένα διάσημο απόφθεγμα του Αρχαίου φιλοσόφου Ηράκλειτου. Το Απόσπασμα 93: «Ὁ ἄναξ οὗ τὸ μαντεῖόν ἐστι τὸ ἐν Δελφοῖς οὔτε λέγει οὔτε κρύπτει ἀλλὰ σημαίνει».

Το υπόλοιπο μέρος με τα επίθετα - προσωνυμίες του Απόλλωνα με τα διάφορα στάδια πνευματικής και μυητικής διαβάθμισης των ανθρώπων προέρχεται από το έργο του μεγάλου Αρχαίου Έλληνα βιογράφου και δοκιμιογράφου Πλουτάρχου (45 – 120) και συγκεκριμένα από τα Ηθικά του και τον περίφημο δελφικό του διάλογο «Περί του ΕΙ του εν Δελφοίς», ο οποίος εκτός από το συγγραφικό του έργο υπήρξε και ισόβιος Αρχιερέας του Μαντείου των Δελφών.

Στο σημείο αυτό του διαλόγου, ο δάσκαλος του Πλουτάρχου, ο Αμμώνιος, εξηγεί πώς ο Απόλλων καθοδηγεί τους ανθρώπους στη φιλοσοφία και τη γνώση χρησιμοποιώντας διαφορετικές ιδιότητες και ονόματα.

Το αυθεντικό Αρχαίο κείμενο έχει ως εξής:

«[...] ὡς Πύθιος μέν ἐστι τοῖς ἀρχομένοις μανθάνειν καὶ διαπυνθάνεσθαι, Δήλιος δὲ καὶ Φαναῖος οἷς ἤδη τι δηλοῦται καὶ ὑποφαίνεται τῆς ἀληθείας, Ἰσμήνιος δὲ τοῖς ἔχουσι τὴν ἐπιστήμην, καὶ Λεσχηνόριος ὅταν ἐνεργῶσι καὶ ἀπολαύωσι χρώμενοι τῷ διαλέγεσθαι καὶ φιλοσοφεῖν πρὸς ἀλλήλους.» ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΙ ΤΟΥ ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ

Στο έργο αυτό ο Πλούταρχος εξετάζει τη σημασία των ονομάτων του Απόλλωνα (όπως Λοξίας, Πύθιος, Δήλιος, Φαναίος) σε σχέση με τη γνώση και τη φιλοσοφία. Χρησιμοποιεί ως σύμβολα τις διαφορετικές λατρευτικές ιδιότητες (επικλήσεις) του θεού Απόλλωνα και κάθε όνομα αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο στάδιο συνείδησης και γνώσης.

Η πλήρης ανάλυση, η οποία συνδέει τα δύο αυτά μέρη, αποτελεί μεταγενέστερη νεοπλατωνική και φιλοσοφική ερμηνεία σε μια ελεύθερη, σύγχρονη απόδοση και ενοποίηση αυτών των αποσπασμάτων, όπου παρουσιάεται ανάγλυφα η κλίμακα της πνευματικής μύησης.

Οι 6 Βαθμίδες της Γνώσης αναλυτικότερα

Λοξίας: Ο θεός του «λοξού» και δυσνόητου λόγου. Απευθύνεται σε όσους δεν έχουν ακόμη την πνευματική αντίληψη, τους μη νοούντες να καταλάβουν το βαθύτερο νόημα.

Πύθιος: Ο θεός της αναζήτησης και της ερώτησης από το πυνθάνομαι = πληροφορούμαι. Αφορά αυτούς που ξεκινούν να μαθαίνουν, να ερωτούν και να ψάχνουν την αλήθεια.

Δήλιος: Ο θεός του φωτός που κάνει τα πάντα δήλα φανερά. Αντιστοιχεί στη στιγμή που η Αλήθεια αρχίζει να αποκαλύπτεται.

Φαναίος: Ο θεός που φέρνει στο φως από το φαίνω. Συνδέεται στενά με τον Δήλιο, καθώς η Αλήθεια πλέον διαφαίνεται καθαρά.

Ισμήνιος: Ο θεός ως κάτοχος της γνώσης από το ίσαμι = γνωρίζω. Αντιπροσωπεύει όσους έχουν ήδη κατακτήσει και γνωρίζουν την Αλήθεια.

Λεσχητόριος: Ο θεός της λέσχης, της συγκέντρωσης και του διαλόγου. Αφορά όσους δεν κρατούν την Αλήθεια παθητικά, αλλά τη χρησιμοποιούν ενεργά μέσα από τη φιλοσοφία και τον διάλογο.

Λίγο νωρίτερα στο ίδιο έργο, αλλά και σε άλλα συγγράμματά του, όπως το «Περί των εκλελοιπότων χρηστηρίων», ο Πλούταρχος αναλύει εκτενώς τη φύση του Λοξία, εξηγώντας ότι ο θεός ονομάζεται έτσι επειδή οι χρησμοί του παρουσιάζουν «λοξότητες» και αινίγματα για όσους δεν έχουν καθαρό νου να δουν την αλήθεια.

Στο έργο αυτό, ο Πλούταρχος και οι συνομιλητές του προσπαθούν να ερμηνεύσουν το μυστήριο γύρω από το γράμμα «Ε» (Έψιλον) που ήταν αναρτημένο στον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, αναλύεται πώς ο θεός Απόλλων δεν είναι απλώς ένας μαντικός θεός, αλλά ο καθοδηγητής του ανθρώπινου πνεύματος προς την αληθινή γνώση. Οι διαφορετικές του επικλήσεις (Λοξίας, Πύθιος, κ.λπ.) χρησιμοποιούνται ως μια κλιμακωτή αλληγορία για τα στάδια που περνάει ένας άνθρωπος από την απόλυτη άγνοια μέχρι τη φιλοσοφική φώτιση.

Στην Αρχαία Ελληνική Πνευματικότητα και στα Μυστήρια, ο Απόλλων είναι ο κατεξοχήν θεός της Συνείδησης, του Φωτός, Νοητού και Φυσικού και της Ψυχικής Κάθαρσης. Η Σύνδεση του Απόλλωνα με τη Μυσταγωγία, με τη μυσταγωγική διαδικασία της εξέλιξης του νου, βασίζεται σε τρεις κεντρικούς πυλώνες:

Η γέφυρα από το Σκότος στο Φως. Η Μυσταγωγία είναι η πορεία μεταμόρφωσης του ανθρώπου. Ο Απόλλων ξεκινά ως Λοξίας επειδή ο ανώτερος πνευματικός λόγος φαίνεται «σκοτεινός» και ακατανόητος στον μη μυημένο βέβηλο νου. Μέσα από τη μύηση, ο νους καθαίρεται, «γεννά» ερωτήματα (Πύθιος) και σταδιακά υποδέχεται το Φως της Αλήθειας.

Το «Γνώθι Σαυτόν» ως Μυσταγωγικό Εργαλείο. Το διάσημο Δελφικό Παράγγελμα, που ήταν χαραγμένο στον ναό του, αποτελεί τη βάση κάθε Μυσταγωγίας. Δεν μπορείς να προσεγγίσεις το θείον ή την αντικειμενική Αλήθεια αν δεν γνωρίσεις πρώτα τα βάθη του εαυτού σου.

Η Ταύτιση με τον Ήλιο (Φοίβος). Όπως ο ήλιος φωτίζει τον υλικό κόσμο και διώχνει τα σκοτάδια της νύχτας, έτσι και ο Απόλλων, ως νοητός Ήλιος, φωτίζει την ψυχή του μύστη, διώχνοντας το σκοτάδι της άγνοιας, των παθών και των ψευδαισθήσεων.

https://hellenictheology.gr , degruyterbrill.com/ , www.theoi.com , ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΙ ΤΟΥ ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ

-----------------------------------

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ: Ο ΑΝΑΞ Ο ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ, ΟΥΤΕ ΛΕΓΕΙ, ΟΥΤΕ ΚΡΥΠΤΕΙ, ΑΛΛΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ - Η Ερμηνεία του Ηράκλειτου για τη Λέξη «Σημαίνει»