Γιατί η «αναζήτηση νοήματος» είναι πιο υγιής από την «αναζήτηση της ευτυχίας»

Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να θέλεις να είσαι ευτυχισμένος. Όλοι θέλουμε να είμαστε ευτυχισμένοι...

Αλλά ίσως η ευτυχία θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο που βλέπουμε τη φώτιση: όπου το ταξίδι είναι το θέμα...!

Εννοώ, τι γίνεται αν η ευτυχία δεν εμφανιστεί ποτέ;

Βυθιζόμαστε στη θλίψη μας, λυπούμενοι τον εαυτό μας, ή μήπως δίνουμε νόημα στην εμπειρία μας, όσο θλιβερή ή τραγική κι αν είναι;

Ίσως η ίδια η αναζήτηση της ευτυχίας να είναι που μας εμποδίζει να την επιτύχουμε ποτέ.

Ίσως το γεγονός ότι περιμένουμε να είμαστε ευτυχισμένοι ή το ότι πιστεύουμε ότι «αξίζουμε» να είμαστε ευτυχισμένοι, μας έχει κάνει να προσκολλόμαστε τόσο σφιχτά στην εκπλήρωσή της, που την καταπνίγουμε πριν καν προλάβει να πυροδοτηθεί.

Ίσως η αδιάκοπη αναζήτησή μας για την ευτυχία είναι αυτή που έχει σφηνώσει το κάρο μπροστά από το άλογο, και ίσως η ανακάλυψη νοήματος στη στιγμή είναι να βάζουμε το άλογο μπροστά από το κάρο, ώστε να μπορούμε τουλάχιστον να συνεχίσουμε το ταξίδι μας - είτε η ευτυχία αποφασίσει να εμφανιστεί είτε όχι.
Ή, ίσως η ευτυχία είναι μια επιλογή. Ίσως ήταν πάντα εκεί και το μόνο που έπρεπε να κάνουμε ήταν να την αξιοποιήσουμε.

Όπως είπε ο Νταν Μίλμαν, «Δεν υπάρχει μονοπάτι προς την Ευτυχία. Η ευτυχία είναι το μονοπάτι.»

Αλλά πόσο ικανοί είμαστε να ανακαλύψουμε νόημα μέσα στο ταξίδι μας;
Θα έλεγα μάλιστα ότι όσο περισσότερο νόημα μπορούμε να ανακαλύψουμε στο ταξίδι της ζωής μας, όσο τραγικό, δραματικό ή ακόμα και κωμικό κι αν είναι το ταξίδι, τόσο πιο πιθανό είναι να είμαστε αυθεντικά ευτυχισμένοι.

Να το θέμα με τη συνεχή αναζήτηση της ευτυχίας:

Υπάρχει η τάση να αποφεύγουμε την ευθύνη για τη δική μας συναισθηματική κατάσταση, να φανταζόμαστε ότι η ευτυχία είναι «εκεί έξω» κάπου ή ότι η ευτυχία εξαρτάται από το πώς ενεργούν οι άνθρωποι με έναν συγκεκριμένο τρόπο.

Όταν όμως βρισκόμαστε υπό την επήρεια αυτής της ανθυγιεινής αντίληψης, βρισκόμαστε ακούσια σε μια κατάσταση αποδυνάμωσης.
Δεν ζούμε πραγματικά τη στιγμή, δεν έχουμε πλήρη επίγνωση της πραγματικότητας όπως είναι, επειδή είμαστε πολύ απασχολημένοι με το να ευχόμαστε να ίσχυε κάτι τέτοιο ή κάποιος «έπρεπε» να μας είχε φερθεί καλύτερα.

Αλλά δεν μπορούμε να ελέγξουμε τους άλλους ανθρώπους. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τη μοίρα. Μπορούμε μόνο να ελέγξουμε τον τρόπο που θα αντιδράσουμε... Όταν έχουμε την πεποίθηση ότι «αξίζουμε» να είμαστε ευτυχισμένοι, βρισκόμαστε σε μια κατάσταση αποδυνάμωσης, επειδή επιτρέπουμε στη μοίρα ή σε άλλους ανθρώπους να αποφασίζουν για τη συναισθηματική μας κατάσταση για εμάς.

Όπως είπε ο Abraham Hicks, «Πες σε όλους όσους γνωρίζεις: "Η ευτυχία μου εξαρτάται από εμένα, οπότε είσαι απαλλαγμένος από κάθε ευθύνη".»

Και πριν το καταλάβεις, δεν θα δώσεις σε κανέναν άλλον την ευθύνη για το πώς νιώθεις - και τότε, θα τους αγαπήσεις όλους.

Γιατί ο μόνος λόγος που δεν τους αγαπάς είναι επειδή τους χρησιμοποιείς ως δικαιολογία για να μην νιώθεις καλά.

Υπάρχει επίσης η τάση να παίρνουμε περισσότερα από όσα χρειαζόμαστε, επειδή προσπαθούμε μάταια να γεμίσουμε ένα κενό που δεν μπορεί να γεμίσει.

Καταναλώνουμε πολλά πράγματα για να «κερδίσουμε» ή ακόμα και να «πάρουμε» την ευτυχία, μόνο και μόνο για να συνειδητοποιήσουμε στο τέλος ότι καμία υπερβολική κατανάλωση, υπερκατανάλωση, υλικά αγαθά ή χρήματα δεν θα μπορούσε ποτέ να μας κάνει ευτυχισμένους.

Όταν αναζητούμε την ευτυχία «εκεί έξω», τότε είναι πιο πιθανό να πέσουμε θύματα ύπουλων απατεώνων ή τσαρλατάνων μεσαζόντων που εκμεταλλεύονται την ευτυχία. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε υπερρεαλιστικές κουλτούρες με χειριστικές και ύπουλες διαφημίσεις που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν την ανάγκη μας να είμαστε ευτυχισμένοι:

«Θα είσαι ευχαριστημένος με αυτό το φανταχτερό νέο gadget!» ή «Κάνε τους φίλους σου να πρασινίσουν από ζήλια με αυτό το ολοκαίνουργιο αυτοκίνητο! Δράσε τώρα!»

Αλλά η ευτυχία δεν είναι εμπόρευμα.

Η ευτυχία δεν βρίσκεται αλλά δημιουργείται, εδώ και τώρα, στην παρούσα στιγμή...

Για να ανακαλύψει κανείς την αληθινή ευτυχία σε αυτή τη ζωή, πρέπει να γίνει επιδέξιος στην προσαρμογή.

Ζώντας την κάθε στιγμή, με την ικανότητα να αφήσουμε πίσω μας το παρελθόν και να μην σκεφτόμαστε το μέλλον, είναι πιο πιθανό να προσαρμοστούμε σε οποιαδήποτε συνθήκη.

Είτε η ζωή μας φέρνει πόνο, είτε ευχαρίστηση, λύπη είτε χαρά, τραγωδία ή κωμωδία, η ικανότητα προσαρμογής είναι η ικανότητα να κατασκευάζουμε νόημα, ώστε να μπορούμε να απολαύσουμε το ταξίδι για αυτό που είναι, είτε μας φέρνει ευτυχία είτε όχι.

Όταν κάνουμε την αναζήτηση του νοήματος πρωταρχική, και την αναζήτηση της ευτυχίας δευτερεύουσα, αρχίζουμε να ζούμε τη ζωή με σκοπό, και η ευτυχία γίνεται το επακόλουθο του ταξιδιού μας αντί να είναι ο λόγος γι' αυτό.
Επειδή η ευτυχία μπορεί να μην έρθει ποτέ.

Μπορεί να μην καταφέρουμε ποτέ να επιτύχουμε μια τέλεια, ευτυχισμένη ζωή, και αυτό δεν θα έπρεπε να έχει σημασία εφόσον ζούμε με σκοπό και αναλαμβάνουμε την ευθύνη για το νόημα που δίνουμε σε κάθε δεδομένη κατάσταση.

Όταν επιτρέπουμε στο ταξίδι να είναι το ζητούμενο, βρισκόμαστε στη στιγμή, στις αγωνίες του ταξιδιού, και η ζωή αποκτά νόημα παρά το γεγονός ότι είναι δύσκολη ή εύκολη, επώδυνη ή ευχάριστη, λυπητερή ή χαρούμενη.

Το ταξίδι είναι η τούρτα μας.

Το να είσαι ευτυχισμένος είναι το κερασάκι στην τούρτα.

Αλλά αν μπορέσουμε να φτάσουμε στο σημείο να μπορούμε να απολαμβάνουμε το κέικ μας με ή χωρίς γλάσο, τότε μπορούμε να αρχίσουμε να τρώμε το κέικ μας με σκοπό, χωρίς κάποιο κίνητρο για γλάσο (ευτυχία), και θα είμαστε σε θέση να εκτιμήσουμε καλύτερα το γλάσο (ευτυχία) όταν είμαστε αρκετά τυχεροί για να το αποκτήσουμε.

Αν, όπως είπε ο Θουκυδίδης , «Το μυστικό της ευτυχίας είναι η ελευθερία και το μυστικό της ελευθερίας, το θάρρος»...

[σ.σ.: Το ρητό «Το εύδαιμον το ελεύθερον, το δ’ ελεύθερον το εύψυχον» προέρχεται από τον Επιτάφιο του Περικλή, όπως τον κατέγραψε ο ιστορικός Θουκυδίδης. Μεταφράζεται ως «Ευτυχισμένοι είναι οι ελεύθεροι, και ελεύθεροι είναι οι γενναίοι (ή ψυχικά δυνατοί)», συνδέοντας άρρηκτα την ευτυχία με την ελευθερία και την ελευθερία με την ψυχική ανδρεία. 

Το απόφθεγμα βρίσκεται στο 2ο βιβλίο της Ιστορίας του Θουκυδίδη, στην ενότητα 2.43.4 (στο πλαίσιο του Επιταφίου).

Ο Περικλής υποστηρίζει ότι η πραγματική ευτυχία (εύδαιμον) δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την ελευθερία.

Η ελευθερία, με τη σειρά της, αποκτάται και διατηρείται μόνο από όσους διαθέτουν ψυχική δύναμη και θάρρος (εύψυχον).

Λέχθηκε για να τιμήσει τους Αθηναίους στρατιώτες που έπεσαν στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, δίνοντας τη ζωή τους για να διατηρήσουν την ελευθερία της πόλης τους. 

Το ρητό αποτελεί ύμνο στην αξία της ελευθερίας, η οποία απαιτεί γενναιότητα για να κατακτηθεί, και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ευτυχία.]

...τότε μας αρμόζει, να έχουμε το θάρρος να ανακαλύψουμε το νόημα παρά την ευτυχία, επειδή η ίδια η ανάγκη για ευτυχία μπορεί να είναι ένα είδος φυλακής από την οποία πρέπει να απελευθερωθούμε...

Θα πρόσθετα λοιπόν ότι:

Το μυστικό της αυθεντικής ευτυχίας είναι η ελευθερία, για να συμπεριλάβουμε ιδιαίτερα την ελευθερία από την ανάγκη για ευτυχία...

Με αυτόν τον τρόπο είμαστε ελεύθεροι να δώσουμε νόημα σε οποιαδήποτε δεδομένη κατάσταση χωρίς καμία ατζέντα εκτός από την αυθεντική πρόθεση της στιγμής, όπου το νόημα που δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι γίνεται ο ακρογωνιαίος λίθος πάνω στον οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί η πιθανή μας ευτυχία.
Αλλά η ευτυχία είναι πάντα μόνο πιθανή και δευτερεύουσα σε σχέση με την πρωταρχική εμπειρία της ανακάλυψης νοήματος στη στιγμή, η οποία μπορεί να γίνει αυθεντική ευτυχία...

από τον Γκάρι «Ζ» ΜακΓκι

από την ιστοσελίδα FractalEnlightment μέσω bibliotecapleyades.net