Τα Κέντρα Μαντείας - Από το κλασσικό έργο του Ρόμπερτ Τεμπλ «Το Μυστήριο του Σειρίου»

Ο Ρίτσαρντ Άλεν λέει περαιτέρω για την πόλη Κάνωπο:

«Το όνομά της είναι αυτό του αρχιπλοηγού του στόλου του Μενελάου, ο οποίος, κατά την επιστροφή του από την καταστροφή της Τροίας, έφτασε στην Αίγυπτο, όπου, δώδεκα μίλια βορειοανατολικά από την Αλεξάνδρεια, ο Κάνωπος πέθανε και τιμήθηκε, σύμφωνα με τον Σκύλακα, με ένα μνημείο που ανήγειρε ο ευγνώμων κύριός του, δίνοντας το όνομά του στην πόλη και σε αυτό το λαμπρό αστέρι, το οποίο εκείνη την εποχή ανέβηκε περίπου 7,5 μοίρες πάνω από τον ορίζοντα.»

Ο Σερ Νόρμαν Λόκιερ στο βιβλίο του «Η Αυγή της Αστρονομίας» περιγράφει Αρχαίους αιγυπτιακούς ναούς προσανατολισμένους στην ανατολή του άστρου Κάνωπου [Λόκιερ, Σερ Νόρμαν. Η Αυγή της Αστρονομίας, Λονδίνο, 1894. (Επανεκδόθηκε τη δεκαετία του 1960 από τις Εκδόσεις MIT στις ΗΠΑ, εισαγωγή από τον καθηγητή ντε Σαντιγιάνα.)].

Σημειώστε στην παραπάνω ιστορία του πλοηγού Κάνωπου ότι τα ονόματα της πόλης και του άστρου λέγεται ότι έχουν την ίδια προέλευση και ότι προέρχονται από τον διάσημο πιλότο ενός στόλου, τον άνθρωπο στο τιμόνι που οδηγεί το πηδάλιο στο πρώτο πλοίο. Για άλλη μια φορά, με έναν άλλο τρόπο, το άστρο και ο τόπος ταυτίζονται με το πηδάλιο, το οποίο ήταν το άλλο όνομα για το ίδιο άστρο.

Τώρα ας επιστρέψουμε στην προβολή μας της Αργούς στην επιφάνεια της γης. Τοποθετούμε την πρύμνη του πλοίου και το πηδάλιο του στην προφανή θέση - τον Κάνωπο. (Ανατολικά από την αρχική πόλη Μπεχντέτ.)
Τώρα πρέπει να εξετάσουμε τη Δωδώνη. Μας λένε ότι βελανιδιά από τη Δωδώνη τοποθετήθηκε «στη μέση της καρίνας» της Αργούς από την Αθηνά. Προφανώς, εκτεινόταν σε όλο το μήκος του πλοίου.

Αναφέρεται επίσης ως στην πλώρη, όπως λέει ο Άλεν γι' αυτό:

Η Μυθολογία αναφέρει ότι η Αργώ κατασκευάστηκε από τον Γλαύκο ή τον Άργο για τον Ιάσονα, αρχηγό των πενήντα Αργοναυτών, των οποίων ο αριθμός ήταν ίσος με αυτόν των κουπιών του πλοίου, με τη βοήθεια της Παλλάδας Αθηνάς, η οποία η ίδια τοποθέτησε στην πλώρη ένα κομμάτι από την ομιλούσα βελανιδιά της Δωδώνης. Έτσι, η Αργώ «προικίστηκε με τη δύναμη να προειδοποιεί και να καθοδηγεί τους αρχηγούς που αποτελούν το πλήρωμά της». Μετέφερε την περίφημη αποστολή από την Ιωλκό της Θεσσαλίας στην Αία της Κολχίδας, αναζητώντας το χρυσόμαλλο δέρας, και όταν το ταξίδι τελείωσε η Αθηνά έβαλε το πλοίο στον ουρανό.

Κατά τις μετρήσεις με την προβολή της Αργούς, κάποιος αν το κάνει αυτό από την τοποθεσία Behdet, η οποία βρίσκεται λίγο ανατολικά του Κάνωπου στη βόρεια μεσογειακή ακτή της Αιγύπτου, ήταν κοινή κλασική Ελληνική πρακτική να σκεφτόμαστε τον Κάνωπο στη θέση του ξεχασμένου Behdet.

Λοιπόν, αν προβάλουμε την Αργώ στη γη με το πηδάλιο της στην Κάνωπο (στην πραγματικότητα τον Μπεχντέτ), βάζουμε το άλλο άκρο στη Δωδώνη επειδή η βελανιδιά στην πλώρη προήλθε από εκεί. Η Κάνωπος-Μπεχντέτ πήρε το όνομά της από το πηδάλιο, και η Δωδώνη παρήγαγε την πλώρη. Επομένως, δεν φαντασιωνόμαστε απλώς όταν προβάλλουμε την εικόνα της Αργούς με τέτοιο τρόπο ώστε το πηδάλιο να βρίσκεται στην Κάνωπο και η πλώρη να βρίσκεται στην πηγή της πλώρης.

Ο HW Parke στο βιβλίο του «Οι Χρησμοί του Δία» συνδέει συγκεκριμένα τα πουλιά που έστειλε ο Ιάσονας στη Δωδώνη. Τόσο η Δωδώνη όσο και οι Δελφοί ισχυρίζονται ότι ο Δευκαλίωνας προσάραξε το σκάφος του στις κορυφές των βουνών, στις τοποθεσίες τους.

Ο ΗΡΟΔΟΤΟΣ μας λέει:

[2.55.1]   οι προφήτισσες της Δωδώνης λένε τα ακόλουθα: δυο μαύρες περιστέρες πέταξαν από τη Θήβα της Αιγύπτου, και πήγαν η μια στη Λιβύη, η άλλη κοντά τους· [2.55.2] η δεύτερη αυτή πήγε και κάθισε σε μια ιερή βελανιδιά και μίλησε με φωνή ανθρώπινη και είπε ότι έπρεπε να ιδρύσουν εκεί μαντείο του Δία, και οι Δωδωναίοι θεώρησαν ότι τούτο ήταν γι᾽ αυτούς θεϊκό άγγελμα, και έπραξαν ανάλογα. [2.55.3] Η περιστέρα πάλι που έφυγε και πήγε στους Λίβυους, τους πρόσταξε, λένε, να ιδρύσουν το μαντείο του Άμμωνα, που είναι κι αυτό του Δία. Όλα αυτά μου τα είπαν οι ιέρειες των Δωδωναίων, που η μεγαλύτερή τους λεγόταν Προμένεια, η νεότερή της Τιμαρέτη και η νεότερη απ᾽ όλες Νικάνδρη· μαζί τους συμφώνησαν και οι άλλοι Δωδωναίοι που είχαν σχέση με το ιερό.

ΗΡΟΔΟΤΟΣ Ἱστορίαι ΒΙΒΛΙΟ Β: ΕΥΤΈΡΠΗ [2.55.1] 

Είναι πραγματικά ενδιαφέρον να δούμε πόσο φιλικός ήταν ο Ηρόδοτος με τις ιέρειες της Δωδώνης, καθώς ο Πλούταρχος αιώνες αργότερα επρόκειτο να είναι εξίσου φιλικός με την ιέρεια Κλεία των Δελφών. Προφανώς, αυτές οι ιέρειες ήταν πολύ καλές πληροφοριοδότες για τους επίδοξους ιστορικούς. 

Με τα μαντεία πιθανότατα συνδεόταν και ένας «κώδικας δέντρων». Η Δωδώνη είχε τη Βελανιδιά της. Οι Δελφοί συνδέονταν με τη Δάφνη. Και μαθαίνουμε από τις Ελεγείες του ποιητή του 6ου αιώνα, Θέογνη (5-8), και από τους Ομηρικούς Ύμνους, ότι το μαντείο του Απόλλωνα στη Δήλο συνδεόταν ειδικά με τον Φοίνικα.

Πηγή: Ρόμπερτ Τεμπλ, από το βιβλίο του «Το Μυστήριο του Σειρίου»

bibliotecapleyades.net

greek-language.gr/ ΗΡΟΔΟΤΟΣ Ἱστορίαι ΒΙΒΛΙΟ Β: ΕΥΤΈΡΠΗ [2.55.1] 

--------------------------------

Σχόλιο: Ο Κάνωπος είναι ο δεύτερος φωτεινότερος αστέρας ολόκληρης της νυχτερινής ουράνιας σφαίρας μετά τον Σείριο και ανήκει στον αστερισμό Τρόπιδα. Στην Ελλάδα είναι ορατός μόνο από τις νότιες περιοχές, κυρίως από την Κρήτη. Περισσότερα στη Βικιπαίδεια.

Ήταν επίσης σημαντική Aρχαία παραθαλάσσια πόλη στο Δέλτα του Νείλου, ανατολικά της Αλεξάνδρειας, που αποτελούσε σπουδαίο εμπορικό λιμάνι πριν από την ίδρυση της Αλεξάνδρειας. Δείτε σχετικά στη Βικιπαίδεια.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Κάνωπος ήταν ο πλοηγός του Μενέλαου κατά την επιστροφή από την Τροία, ο οποίος πέθανε στην Αίγυπτο από δάγκωμα φιδιού και προς τιμήν του ονομάστηκαν η πόλη και το αστέρι. Περισσότερα στη Βικιπαίδεια.

Στωϊκή Φιλοσοφία: Αντίδοτο στο άγχος #3

Συνέχεια από το ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

Υπενθυμίστε στον εαυτό σας: δεν υπάρχει λόγος για να αναβάλλετε τα πράγματα

Η κάθε μας μέρα θα ξεκινούσε πολύ καλύτερα, αν διαβάζαμε το παρακάτω απόσπασμα από τον Μάρκο Αυρήλιο:

«Όταν σηκώνεσαι με κακή διάθεση το πρωί, έχε πρόχειρη την σκέψη: «Σηκώνομαι για να επιτελέσω το έργο του ανθρώπου. Και στεναχωριέμαι ακόμη, που πάω να κάνω αυτό για το οποίο γεννήθηκα και βγήκα στον κόσμο; Ή μήπως γεννήθηκα για να μένω ξαπλωμένος και να ζεσταίνομαι μες στα στρώματα;

 – «Μα αυτό με ευχαριστεί περισσότερο!»

– Γεννήθηκες, λοιπόν, μόνο για την ευχαρίστηση; Μόνο για να παθαίνεις και όχι για να ενεργείς; Δε βλέπεις τα μικρά φυτά, τα σπουργίτια, τα μυρμήγκια, τις αράχνες, τις μέλισσες, που το καθένα τους επιτελεί το έργο του συμβάλλοντας, στο μέτρο που του αναλογεί, στην τάξη του κόσμου; Κι εσύ από την άλλη δε θες να κάνεις αυτά που αναλογούν στους ανθρώπους. Δε βιάζεσαι να κάνεις αυτό που υπαγορεύει η φύση σου.

– «Ναι, μα πρέπει να αναπαυόμαστε κιόλας».

– Πρέπει, συμφωνώ. Ακόμα και γι ‘αυτό η φύση έχει δώσει το σωστό μέτρο, όπως μας έδωσε και το μέτρο του φαγητού και του πιοτού. Εσύ όμως πας να ξεπεράσεις το μέτρο, προχωράς πέρα από το αρκετό -στις πράξεις όχι ακόμη, αλλά μέχρι εκεί που σε παίρνει. Είναι που δεν αγαπάς τον εαυτό σου, αλλιώς, και τη φύση σου θα αγαπούσες και τη βούλησή της. Εδώ, άλλοι άνθρωποι αγαπούν την τέχνη τους τόσο πολύ που τα δίνουν όλα γι’ αυτήν και μένουν νηστικοί και άλουστοι. Εσύ την φύση σου την εκτιμάς λιγότερο απ’ ότι ο χαράκτης εκτιμά τη χαρακτική, ο χορευτής το χορό, ο φιλάργυρος τα λεφτά, και ο ματαιόδοξος τα ψίχουλα της δόξας. Ετούτοι, πάνω στην προσπάθειά τους, προτιμούν να μη φάνε και να μη κοιμηθούν, παρά να μείνουν στάσιμα αυτά που τους ενδιαφέρουν.»  

Μάρκος Αυρήλιος, Τα εις εαυτόν, Βιβλίο E,1.

Να είστε παρόντες σε ό,τι κάνετε

« …κλαίμε και οδυρόμαστε επειδή, τάχα, η ζωή είναι πάρα πολύ μικρή κι επειδή, σα να μην έφτανε μόνον αυτό, τα χρόνια που μας είναι γραμμένο να ζήσουμε περνούν με μεγάλη ταχύτητα – χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε. […] ξοδεύουμε τα χρόνια μας όχι απολαμβάνοντας τη ζωή, αλλά σπαταλώντας την σε προετοιμασίες οι οποίες υποτίθεται πως θα μας επιτρέψουν να τη χαρούμε στο απώτερο μέλλον. […] στην πραγματικότητα, η ζωή κάθε άλλο παρά μικρή είναι σ’ εμάς φαίνεται μικρή, επειδή ένα μεγάλο μέρος της το ξοδεύουμε άσκοπα.» 

– Σενέκας, Περί βραχύτητας του βίου.

Δεν είναι ότι ζούμε σε μια εποχή που πολλά πράγματα μας αποσπούν την προσοχή, αλλά μάλλον σε μια εποχή όπου εμείς αφηνόμαστε να μας αποσπάσουν πολλά πράγματα. Αντί να είμαστε συνειδητά παρόντες σε ό,τι κάνουμε, προτιμάμε να είμαστε «κολλημένοι» στην οθόνη του κινητού μας, «κοινωνικά δικτυωμένοι», αλλά όχι ζώντας ουσιαστικά. 

Κατά τη διάρκεια της ημέρας αφιερώστε λίγες στιγμές, για να ηρεμήσετε. Δεν έχει σημασία πού είστε. Απλά κλείστε το κινητό σας τηλέφωνο, πάρτε μερικές βαθιές ανάσες και σκεφτείτε τη σειρά των γεγονότων που συνέβησαν καθ ‘όλη τη διάρκεια της ημέρας. Γιατί, όπως έλεγε ο Σωκράτης, «Η ζωή που δεν εξετάζεται δεν αρμόζει σε άνθρωπο».

Να θυμάστε ότι ο χρόνος είναι η πιο πολύτιμη πηγή

«Μη συμπεριφέρεσαι σαν να πρόκειται να ζήσεις χιλιάδες χρόνια. Το μοιραίο έχει κιόλας γαντζωθεί πάνω σου. Όσο ζεις, κι όσο είναι στο χέρι σου, γίνε άνθρωπος καλός.» 

Μάρκος Αυρήλιος, Τα εις εαυτόν, Βιβλίο Δ,17.

Ο θάνατος για τους Στωϊκούς ήταν στην πρώτη γραμμή των σκέψεών τους. Συνειδητοποίησαν την εφήμερη φύση των ανθρώπων και πως αυτό επηρεάζει σχεδόν όλες τις όψεις της ζωής μας. Είναι αγχωτικό να συνειδητοποιείς ότι έχεις ζήσει συγκεκριμένο αριθμό ωρών και ότι οι ώρες που θα έρθουν, δεν είναι εγγυημένα όσες αυτές που έχεις ζήσει. Όταν το σκεφτούμε αυτό, μπορεί να συνειδητοποιήσουμε ότι η κάθε μέρα είναι πραγματικά  μια ευκαιρία, για να μάθουμε να εκτιμούμε ειλικρινά τι είμαστε ικανοί να επιτύχουμε και το πώς εμείς είμαστε οι κύριοι υπεύθυνοι για την ποιότητα της ζωής μας.

Μια τέτοια συνειδητοποίηση μπορεί να μας κινητοποιήσει να βάλουμε καθημερινά σε πρώτη προτεραιότητα τον αυτοσεβασμό, την ευγένεια, την ηθική, τη γενναιοδωρία, την αυτογνωσία, την προσοχή μας.

Επιστροφή στο ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

1. Επίκτητος, Εγχειρίδιον, Εκδ. ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 2005

2. Μάρκος Αυρήλιος, Τα εις εαυτόν, Εκδ. ΘΥΡΑΘΕΝ, 2008

3. Σενέκας, Περί της συντομίας της ζωής, Εκδ. Πατάκης, 2005

4. Pierre Hadot, Philosophy as a Way of Life – Spiritual Exercises From Socrates to Foucault, Εκδ. John Wiley and Sons Ltd, 1995

https://www.filosofikilithos.gr

Στωϊκή Φιλοσοφία: Αντίδοτο στο άγχος #2

Συνέχεια από το ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

«Έχουμε δυο αυτιά και ένα στόμα, για να ακούμε διπλάσια από όσο μιλάμε» Επίκτητος

Δεν μπορούμε να ελέγξουμε όλα όσα συμβαίνουν σε εμάς, αλλά μπορούμε να ελέγξουμε τον τρόπο αντίδρασής μας

Ο Επίκτητος χώρισε όλη την ανθρώπινη εμπειρία σε δύο τομείς: στα πράγματα που μπορούμε να ελέγξουμε και στα πράγματα που είναι πέρα από τον έλεγχό μας. Δεν ελέγχουμε τους άλλους ανθρώπους, τον καιρό, τα οικονομικά μας, το σώμα και την υγεία μας, τη φήμη μας, τα περασμένα ή τα μελλοντικά γεγονότα. Το μόνο πράγμα στο οποίο μπορούμε να έχουμε πλήρη έλεγχο είναι οι πεποιθήσεις μας, αν επιλέξουμε να το κάνουμε. Αλλά, συχνά προσπαθούμε να ασκούμε τον πλήρη έλεγχο πάνω σε κάτι εξωτερικό και στη συνέχεια αισθανόμαστε ανασφαλείς και θυμωμένοι, όταν αποτύχουμε. Ή αδυνατούμε να αναλάβουμε την ευθύνη για τις δικές μας σκέψεις και πεποιθήσεις και χρησιμοποιούμε τις εξωτερικές συνθήκες σαν άλλοθι. Η εστίαση σε αυτά που μπορούμε να ελέγξουμε είναι ένας πολύ καλός τρόπος, για να μειώσουμε το άγχος και να ενισχύσουμε την αυτονομία μας στις χαοτικές καταστάσεις, όταν εμφανίζονται.

Αναγνωρίστε ότι όλα τα συναισθήματα  προέρχονται από το εσωτερικό σας

«Σήμερα ξέφυγα απ’ όλες τις δύσκολες καταστάσεις. Μάλλον, έδιωξα όλες τις δύσκολες καταστάσεις. Γιατί δεν βρίσκονταν έξω από εμένα, μα μέσα μου, στην ιδέα που σχηματίζω για τα πράγματα»  — Μάρκος Αυρήλιος, Τα εις εαυτόν, Βιβλίο Θ’, 13.

Δεν είναι οι εξωτερικές δυνάμεις που μας κάνουν να νιώθουμε οτιδήποτε. Τα συναισθήματά μας δημιουργούνται από αυτά που λέμε οι ίδιοι στον εαυτό μας. Ένα λεωφορείο που δεν έρχεται στην ώρα του, πολλά αναπάντητα e-mails ή μια εξέταση που πρέπει να δώσουμε, όλα αυτά δεν είναι απαραίτητα πηγές άγχους. Είναι οι ίδιες οι σκέψεις μας, που τις κάνουν τέτοιες.

Πολλοί από εμάς θεωρούμε υπεύθυνα για το άγχος μας εξωτερικά αντικείμενα ή καταστάσεις, επειδή είναι εύκολο να το κάνουμε, αλλά η αλήθεια είναι ότι όλες οι συγκρούσεις αρχίζουν μέσα μας, στη σκέψη μας.

Την επόμενη φορά που θα συναντήσετε ένα εμπόδιο ή μια δύσκολη κατάσταση και θα αισθανθείτε άγχος, μην κοιτάξετε τι είναι γύρω σας. Αντίθετα, κοιτάξτε μέσα σας. Όπως είπε και ο Επίκτητος: «Τους ανθρώπους τους ταράζουν όχι τα πράγματα, αλλά οι δοξασίες τους για τα πράγματα».

Αναγνωρίστε ότι η ζωή συνεχίζεται και μετά την αποτυχία

«Μήπως αυτό που σου’ λαχε σε εμποδίζει να είσαι δίκαιος, μεγαλόψυχος, εγκρατής, γνωστικός, προσεκτικός στην κρίση σου, αψευδής, σεμνός, γενναιόδωρος, και τα’ άλλα, που όταν συνυπάρχουν, τότε η ανθρώπινη φύση διασφαλίζει ό,τι της ανήκει; Να θυμάσαι λοιπόν τούτη την αρχή, όταν κάτι σου προξενεί λύπη: ότι δεν πρόκειται για κακοτυχία, αντίθετα είναι ευτύχημα τ’ ότι το υπομένεις με γενναιότητα.»

Μάρκος Αυρήλιος, Τα εις εαυτόν, Βιβλίο Δ’, 49. 

Μπορείτε να περάσετε μήνες ή και χρόνια αφοσιωμένοι σε ένα έργο και στο τέλος μπορεί να το επικρίνουν ή χειρότερα να το αγνοήσουν. Όμως, το να ξεπεράσει κανείς μια τέτοια αποτυχία μπορεί να είναι ένα μεγάλο μάθημα ζωής και να αποκομίσει τεράστια δύναμη. Στην ταινία Πόλεμος των Άστρων: Οι τελευταίοι Τζεντάι, λέει  ο δάσκαλος Yoda (στον μαθητή του Luke): «Να μεταβιβάσεις αυτά που έχεις μάθει. Τη Δύναμη, τη Γνώση. Αλλά και την αδυναμία, τη βλακεία και την αποτυχία επίσης. Ναι, κυρίως την αποτυχία. Ο μεγαλύτερος δάσκαλος είναι η αποτυχία».

Να μη βασανίζεστε για μικροπράγματα

«Να εξαλείφεις τις παραστάσεις που έρχονται να εντυπωθούν στο νου, λέγοντας συνεχώς στον εαυτό σου: Τώρα δα από μένα εξαρτάται το να μην υπάρξει μέσα σε τούτη την ψυχή καμία αχρειότητα, μήτε επιθυμία, μήτε ταραχή. Βλέπω τα πάντα ως έχουν, και χειρίζομαι το καθετί ανάλογα με την αξία του. Μην την ξεχνάς αυτή την εξουσία που σου ‘δωσε η Φύση.»  

Μάρκος Αυρήλιος, Τα εις εαυτόν, Βιβλίο H, 29.

Από τις μεγαλύτερες πηγές άγχους για τον σύγχρονο άνθρωπο είναι ότι περνά το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής του, ανησυχώντας για τα πάντα. Πάρα πολλά μικροπράγματα διαρκώς τον «τρελαίνουν». Είναι πολύ σημαντικό να βρούμε τρόπους, να ξεχωρίζουμε τα σηµαντικά από τα ασήµαντα. Βλάπτουμε τον εαυτό μας, αν τον αφήνουμε να ταράζεται από πράγματα που, αν τα εξετάσουμε πιο προσεκτικά, δεν έχουν και τόσο μεγάλη σημασία. Σκεφτείτε, όταν για παράδειγμα οδηγάμε στο δρόμο, είναι τόσο σημαντική η παραμικρή παραβίαση του ΚΟΚ, ώστε να μας ταράζει και να μας βγάζει συχνά εκτός εαυτού; Υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα μικροπραγμάτων που εμφανίζονται κάθε μέρα στη ζωή μας. Μπορεί να χρειάζεται να περιμένουμε πολύ ώρα σε μια ουρά, να υποστούμε μιαν άδικη κριτική, να γρατζουνίσουν το αυτοκίνητό μας. Θα κερδίσουμε πάρα πολλά, αν μάθουμε να μην ανησυχούμε για πράγματα ελάχιστης σημασίας.

Η Συνέχεια στο ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ

https://www.filosofikilithos.gr

Στωϊκή Φιλοσοφία: Αντίδοτο στο άγχος #1

«Σήμερα ξέφυγα απ’ όλες τις δύσκολες καταστάσεις. Μάλλον, έδιωξα όλες τις δύσκολες καταστάσεις. Γιατί δεν βρίσκονταν έξω από εμένα, μα μέσα μου, στην ιδέα που σχηματίζω για τα πράγματα»

 – Μάρκος Αυρήλιος, Τα εις εαυτόν, Βιβλίο Θ’, 13.

Στις μέρες μας, έχουμε την τάση να θεωρούμε τη φιλοσοφία σαν μια καθαρά διανοητική δραστηριότητα, στην οποία μπορούμε κάλλιστα να επιδοθούμε από την άνεση της πολυθρόνας μας. Αντίθετα, για τους αρχαίους η φιλοσοφία ήταν μια πρακτική άσκηση.

Οι Στωϊκοί, για παράδειγμα, διακήρυτταν κατηγορηματικά ότι η φιλοσοφία δεν συνίσταται στο να διδάσκεις αφηρημένες θεωρίες, αλλά είναι κυρίως μια τέχνη του να ζεις. Είναι μια σοβαρή αντιμετώπιση και ένας καθορισμένος τρόπος ζωής, στον οποίο μετέχει ολόκληρη η ύπαρξη. Η φιλοσοφική πράξη δεν τοποθετείται απλά στο νοητικό επίπεδο, αλλά σε εκείνο του εαυτού και της ύπαρξης. Είναι μια διαδικασία προόδου που μας επιτρέπει να είμαστε πιο ολοκληρωμένοι, όπως και το να γίνουμε καλύτεροι. Είναι μια μετατροπή που αλλάζει ριζικά τη ζωή μας, αλλάζει τη ζωή αυτού που τη διασχίζει. Υψώνει το άτομο από έναν ευτελή τρόπο ζωής, από την «κόλαση» της ασυνειδησίας και την εξουθένωση της στενοχώριας, σε μια αυθεντικότερη στάση ζωής, μέσα στην οποία επιτυγχάνει αυτοεπίγνωση, ακριβέστερη οπτική του κόσμου, εσωτερική γαλήνη και ελευθερία. 

Σύμφωνα με την οπτική όλων των φιλοσοφικών σχολών, η πρωταρχική αιτία για τα δεινά, τις διαταραχές και την ασυνειδησία της ανθρωπότητας ήταν τα πάθη, που σημαίνει αχαλίνωτες επιθυμίες και υπερβολικές φοβίες. Διδασκόταν ότι οι άνθρωποι τοποθετούν εμπόδια στο δρόμο που οδηγεί στην αληθινή φύση τους, διότι κυριεύονται από τις ανησυχίες ή τα άγχη τους. Έτσι, λοιπόν, η φιλοσοφία μπορεί να είναι ένα θεραπευτικό μέσο για την ίαση των παθών. Κάθε σχολή είχε τη δική της μέθοδο «θεραπείας», ωστόσο όλες τους συνέδεσαν τις θεραπευτικές τους τεχνικές σε μια πρωτοφανή μεταμόρφωση στον τρόπο αντίληψης και υπόστασης του ατόμου.

Μια από τις πιο πρακτικές σχολές φιλοσοφίας ήταν αυτή του Στωικισμού. Για τους Στωϊκούς, όλες οι συμφορές της ανθρωπότητας προέρχονται από το γεγονός ότι ο άνθρωπος επιζητεί διαρκώς την απόκτηση ή και διατήρηση πραγμάτων στην κατοχή του, τα οποία μοιραία είτε θα χάσει είτε δεν θα είναι σε θέση να διατηρήσει, καθώς και από το γεγονός ότι προσπαθεί να αποφύγει δυσάρεστες ή αγχωτικές καταστάσεις, οι οποίες όμως είναι αναπόφευκτες. Επομένως, η αποστολή της φιλοσοφίας είναι να εκπαιδεύσει τους ανθρώπους, ώστε να αναζητούν μόνο τα θετικά στοιχεία, τα οποία μπορούν να διατηρηθούν, όπως και να προσπαθήσουν να αποφεύγουν μόνο εκείνα τα αρνητικά, τα οποία πρακτικά μπορούν να αποφύγουν.

Αν μπορέσουμε να εφαρμόσουμε στη ζωή μας κάποιες από τις συμβουλές των Στωϊκών, θα δούμε μια σαφή βελτίωση της ποιότητας της ζωής μας. Χωρίς μια φιλοσοφία, που να καθοδηγεί το έργο και τη ζωή μας, θα μπαίνουμε διαρκώς στον πειρασμό να υποκύπτουμε  στις δικαιολογίες και τους περισπασμούς μας. Θα κάνουμε το λάθος να ενεργούμε σύμφωνα με τις διαθέσεις μας και όχι με τις αρχές μας.

Η Συνέχεια στο ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ 

https://www.filosofikilithos.gr

Η Σελήνη ως «Άλλη Γη» - Ορφικοί, Πυθαγόρειοι και ο Πλούταρχος Απέναντι στο Κοσμικό Μυστήριο

«μήσατο δ' ἄλλην γαῖαν ἀπείριτον, ἥν τε Σελήνην ἀθάνατοι κλήιζουσιν, ἐπιχθόνιοι δέ τε Μήνην,ἣ πόλλ' οὔρε' ἔχει, πόλλ' ἄστεα, πολλὰ μέλαθρα.»

«Και δημιούργησε (ο Δίας) μια άλλη γη απέραντη, που οι αθάνατοι την ονομάζουν Σελήνη και οι θνητοί Μήνη, η οποία έχει πολλά όρη, πολλές πόλεις και πολλά μέλαθρα (αρχοντικά/παλάτια).»

Το συγκεκριμένο απόσπασμα έχει διασωθεί χάρη στον νεοπλατωνικό φιλόσοφο Πρόκλο. Ο Πρόκλος εισάγει τους στίχους εξηγώντας πώς οι Πυθαγόρειοι και ο Θεολόγος Ορφέας έβλεπαν τα στοιχεία της φύσης στον ουρανό, θεωρώντας τη Σελήνη ως μια ουράνια, αιθέρια εκδοχή της Γης. Η αναφορά αυτή προέρχεται από τα Ορφικά Αποσπάσματα, τα οποία διασώθηκαν και παρατίθενται από τον Πρόκλο στα σχόλιά του στον Τίμαιο του Πλάτωνα

Ο Πρόκλος χρησιμοποιεί αυτούς τους ορφικούς στίχους για να υποστηρίξει τη θεωρία των κοσμικών αναλογιών στον πλανητικό ιστό. Όπως στη Γη υπάρχουν στερεά στοιχεία, έτσι και στον ουρανό υπάρχουν «αιθέριες γαίες» που γεφυρώνουν τον υλικό με τον πνευματικό κόσμο, επιβεβαιώνοντας τη βαθιά ενότητα του πλατωνικού Τιμαίου με τη μυστική ορφική θεολογία. 

Οι Πυθαγόρειοι πίστευαν ότι η Σελήνη είναι μια γη σαν τη δική μας, κατοικημένη από όντα πιο μεγαλόσωμα και όμορφα.

Ο Ορφέας (Ορφική Θεογονία) στα ορφικά κείμενα αναφέρει ότι η Σελήνη θεωρείται ουράνια γη, πλασμένη από τον Δημιουργό με δικά της φυσικά στοιχεία.

Ο Πλούταρχος αναφέρει εκτενώς τις θεωρίες ότι η Σελήνη διαθέτει γεωγραφία, όρη, χαράδρες και πιθανούς κατοίκους. Από τα Ηθικά του Πλουτάρχου Περί του εμφαινομένου προσώπου τω κύκλω της σελήνης (937e – 938c), ακολουθεί το ακριβές Αρχαίο κείμενο και η νεοελληνική του απόδοση.

Το Αρχαίο Κείμενο
[937e] ...πρότερον δ' ἂν ἡδέως ἀκούσαιμι περὶ τῶν οἰκεῖν λεγομένων ἐπὶ τῆς σελήνης, οὐκ εἰ κατοικοῦσί τινες ἀλλ' εἰ δυνατὸν ἐκεῖ κατοικεῖν. εἰ γὰρ οὐ δυνατόν, ἄλογον καὶ τὸ γῆν εἶναι τὴν σελήνην. δόξει γὰρ πρὸς οὐθὲν ἀλλὰ μάτην γεγονέναι μήτε καρποὺς ἐκφέρουσα [937f] μήτ' ἀνθρώποις τισὶν ἕδραν παρέχουσα καὶ γένεσιν καὶ δίαιταν...
[938a] Καὶ γὰρ γελοῖον περὶ μονῆς τῶν ἐκεῖ διαπορεῖν, εἰ μὴ γένεσιν μηδὲ σύστασιν ἔχειν δύνανται. ὅπου γὰρ Αἰγύπτιοι καὶ Τρωγλοδῦται, οἷς ἡμέρας μιᾶς ἀκαρὲς ἵσταται κατὰ κορυφὴν ὁ ἥλιος ἐν τροπαῖς εἶτ' ἄπεισιν, ὀλίγον ἀπέχουσι τοῦ κατακεκαῦσθαι ξηρότητι τοῦ περιέχοντος, ἦπου τοὺς ἐπὶ τῆς σελήνης εἰκός ἐστι δώδεκα θερείας ὑπομένειν ἔτους ἑκάστου, κατὰ μῆνα τοῦ ἡλίου πρὸς κάθετον αὐτοῖς ἐφισταμένου καὶ στηρίζοντος, ὅταν ᾖ πανσέληνος; πνεύματά γε μὴν καὶ νέφη καὶ ὄμβρους, ὧν χωρὶς οὔτε γένεσις φυτῶν ἔστιν οὔτε σωτηρία γενομένοις, [938b] ἀμήχανον ἐκεῖ διανοηθῆναι συνιστάμενα διὰ θερμότητα καὶ λεπτότητα τοῦ περιέχοντος...
[938c] Ταῦτα τοῦ Θέωνος εἰπόντος «κάλλιστα» γε' ἔφην «και ἄριστα τῇ παιδιᾷ τοῦ λόγου τὰς ὀφρῦς ἡμῶν ἔλυσας... εὐθὺς οὖν τὸ πρῶτον οὐκ ἀναγκαῖόν ἐστιν, εἰ μὴ κατοικοῦσιν ἄνθρωποι [938d] τὴν σελήνην, μάτην γεγονέναι καὶ πρὸς μηθέν. οὐδὲ γὰρ τήνδε τὴν γῆν δι' ὅλης ἐνεργὸν οὐδὲ προσοικουμένην ὁρῶμεν, ἀλλὰ μικρὸν αὐτῆς μέρος... γόνιμόν ἐστι ζῴων καὶ φυτῶν... [938e] ...οὐδὲν οὖν κωλύει καὶ τὴν σελήνην ζῴων μὲν ἔρημον εἶναι... [938f] Ἐπεὶ τῶν γ' εἰρημένων οὐδέν, ὦ φίλε Θέων, ἀδύνατον δείκνυσι τὴν λεγομένην ἐπ' αὐτῆς οἴκησιν...»

Νεοελληνική Απόδοση: (Ο Θέων παίρνει τον λόγο και εκφράζει τις αμφιβολίες του): «...Πριν όμως, θα ήθελα πολύ ευχάριστα να ακούσω για όσα λέγονται σχετικά με αυτούς που κατοικούν πάνω στη Σελήνη· όχι αν πράγματι κατοικεί κανείς εκεί, αλλά αν είναι καν δυνατόν να κατοικήσει. Διότι αν αυτό είναι αδύνατο, τότε είναι παράλογο να θεωρούμε ότι η Σελήνη είναι μια γη. Θα φανεί τότε ότι δημιουργήθηκε άσκοπα και μάταια, αφού ούτε καρπούς παράγει, ούτε προσφέρει σε κάποιους ανθρώπους τόπο διαμονής, γέννησης και διατροφής...

Είναι μάλιστα γελοίο να συζητάμε για τη διαμονή των πλασμάτων εκεί, αν αυτά δεν μπορούν καν να γεννηθούν ούτε να υπάρξουν ως οργανισμοί. Διότι, αν οι Αιγύπτιοι και οι Τρωγλοδύτες, πάνω από τα κεφάλια των οποίων ο ήλιος στέκεται έστω και για μια ελάχιστη στιγμή κατά το θερινό ηλιοστάσιο και μετά απομακρύνεται, κοντεύουν να καούν εντελώς από την ξηρασία του περιβάλλοντος, πώς είναι φυσικό οι κάτοικοι της Σελήνης να αντέχουν δώδεκα καλοκαίρια κάθε χρόνο, αφού κάθε μήνα ο ήλιος στέκεται κάθετα ακριβώς από πάνω τους και τους καίει όταν έχει πανσέληνο;
Επιπλέον, είναι αδύνατον να φανταστούμε ότι σχηματίζονται εκεί άνεμοι, σύννεφα και βροχές –χωρίς τα οποία δεν υπάρχει ούτε γέννηση φυτών ούτε σωτηρία για όσα έχουν γεννηθεί– εξαιτίας της μεγάλης θερμότητας και της λεπτότητας της ατμόσφαιρας...»

(Ο Λαμπρίας —που εκφράζει τις απόψεις του Πλουτάρχου— απαντά):

«Όταν ο Θέων είπε αυτά, του είπα: "Με το χαριτωμένο σου ύφος μας έκανες να γελάσουμε και μας χαλάρωσες... Ευθύς εξαρχής, λοιπόν, δεν είναι καθόλου αναγκαίο, ακόμη κι αν δεν κατοικούν άνθρωποι στη Σελήνη, αυτή να έχει γίνει μάταια και χωρίς σκοπό. Διότι ούτε κι αυτή εδώ τη δική μας Γη τη βλέπουμε να είναι εξ ολοκλήρου αξιοποιημένη ή κατοικημένη. Αντίθετα, μόνο ένα μικρό μέρος της, σαν κάποιες άκρες ή χερσόνησοι που εξέχουν από τον βυθό, είναι γόνιμο για ζώα και φυτά, ενώ τα υπόλοιπα μέρη είναι έρημα και άκαρπα από τους χειμώνες και τις ξηρασίες, και το μεγαλύτερο μέρος της είναι βυθισμένο μέσα στη μεγάλη θάλασσα...
Επομένως, τίποτα δεν εμποδίζει τη Σελήνη, ακόμη κι αν είναι έρημη από ζωντανά πλάσματα, να προσφέρει αντανακλάσεις στο φως που διαχέεται γύρω της... Από όσα είπες όμως, φίλε Θέωνα, κανένα δεν αποδεικνύει ότι είναι αδύνατον να υπάρχει η λεγόμενη κατοίκηση πάνω σε αυτήν...»

Στη συνέχεια του έργου, ο Πλούταρχος αναλύει πώς οι οργανισμοί εκεί, αν υπάρχουν, θα ήταν ανάλαφροι και προσαρμοσμένοι στην παντελή έλλειψη βροχής, τρεφόμενοι από τον καθαρό αιθέρα.

Οι απόψεις του Πλουτάρχου (και του διαλόγου)
Ο Πλούταρχος αντιμετωπίζει το θέμα με επιστημονική επιφύλαξη, αλλά τάσσεται υπέρ της δυνατότητας ύπαρξης ζωής, υποστηρίζοντας ότι η Σελήνη δεν δημιουργήθηκε τυχαία ή ως άγονος βράχος, αλλά για να επιτελεί κάποιο σκοπό στο σύμπαν.
Υποστηρίζει ότι αν υπάρχουν κάτοικοι στη Σελήνη, αυτοί δεν είναι δυνατόν να μοιάζουν με τους ανθρώπους της Γης. Εφόσον οι κλιματικές συνθήκες, η ατμόσφαιρα και το περιβάλλον της Σελήνης είναι εντελώς διαφορετικά, οι οργανισμοί εκεί θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένοι αναλόγως με διαφορετική φύση. Είναι ανάλαφροι, ευκίνητοι και σκληραγωγημένοι, ικανοί να επιβιώνουν με ελάχιστη τροφή ή υγρασία. Τρέφονται ενδεχομένως από τις αναθυμιάσεις και τις ατμοσφαιρικές αναθυμιάσεις όπως υπέθεταν οι Αρχαίοι για ορισμένα ουράνια σώματα.

Απαντώντας σε όσους ισχυρίζονταν ότι το περιβάλλον της Σελήνης είναι υπερβολικά θερμό ή ξηρό για ζωή, ο Πλούταρχος φέρνει παραδείγματα από τη Γη. Όπως υπάρχουν ζώα και φυτά που ζουν στην έρημο ή μέσα σε ακραίες συνθήκες, έτσι και στη Σελήνη η φύση έχει διαμορφώσει κατάλληλες μορφές ζωής προσαρμοσμένες στο περιβάλλον.

Για τον Πλούταρχο, η ύπαρξη κατοίκων δικαιώνει την πρόνοια της Φύσης. Όπως η Γη κατοικείται από γήινα όντα και η θάλασσα από θαλάσσια, έτσι και ο «ουράνιος γεώδης κόσμος» της Σελήνης είναι φυσικό να έχει τους δικούς του κατοίκους δίνοντας θεολογική και κοσμολογική διάσταση.

Οι Πυθαγόρειοι πίστευαν ότι η Σελήνη είναι μια «αντίχθων», μια δεύτερη Γη. Υποστήριζαν ότι οι κάτοικοί της οι Σεληνίτες, είναι 15 φορές μεγαλύτεροι και ομορφότεροι από τους ανθρώπους της Γης, ενώ τα ζώα εκεί δεν αποβάλλουν περιττώματα.

Ο Αναξαγόρας ήταν από τους πρώτους που δίδαξε ότι η Σελήνη έχει πεδιάδες, όρη, χαράδρες και κατοικείται από όντα παρόμοια με τα γήινα.

Οι Στωικοί αντιμετώπιζαν το ζήτημα με σκεπτικισμό, θεωρώντας τη Σελήνη σώμα πύρινο ή αεριώδες, οπότε η ύπαρξη οργανικής ζωής με τη γήινη έννοια ήταν γι' αυτούς αδύνατη.

Οι Μυστηριακές Παραδόσεις των Ορφικών, παρομοίαζαν τη Σελήνη με ουράνια πολιτεία («πολλάς δ' ανά άστεα, πολλά μέλαθρα»), θεωρώντας την τόπο διαμονής ψυχών ή δαιμόνων μετά τον θάνατο.

Η σύνδεση της Σελήνης με τις Ψυχές σε μια Μυθική Διάσταση.

Στο κλείσιμο του έργου (942F κ.ε.), ο Πλούταρχος εισάγει έναν εσχατολογικό μύθο από τον εισαγωγέα Σύλλα, σύμφωνα με τον οποίο η Σελήνη αποτελεί ενδιάμεσο σταθμό των ψυχών. Η Γη παρέχει το σώμα, η Σελήνη την ψυχή και ο Ήλιος τον νου. Οι ψυχές των ενάρετων ανθρώπων μετά τον θάνατο εξαγνίζονται στη Σελήνη πριν ανέβουν ψηλότερα, ενώ ορισμένες παρέχουν προστασία ή χρησμούς στους ανθρώπους ως «δαίμονες».

Η σύγκριση ανάμεσα στον Πλούταρχο και στον Λουκιανό ως προς τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τη Σελήνη αποτελεί μια συναρπαστική αντιπαράθεση. Από τη μία έχουμε τη φιλοσοφική και επιστημονική προσπάθεια του φιλοσόφου διανοητή Πλουτάρχου και από την άλλη τη φανταστική, λογοτεχνία του ρήτορα, φιλοσόφου, βιογράφου, ποιητή και σαττιρικού συγγραφέα Λουκιανού.

Η Φιλοσοφική Σελήνη του Πλουτάρχου

Στο έργο του «Περὶ τοῦ ἐμφαινομένου προσώπῳ τῷ κύκλῳ τῆς σελήνης», ο Πλούταρχος εξετάζει τη Σελήνη μέσα από το πρίσμα της φυσικής φιλοσοφίας, της αστρονομίας και της θεολογίας. Η βασική του θέση είναι ότι η Σελήνη είναι ένας στερεός, γήινος κόσμος, γεμάτος βουνά, χαράδρες και κοιλάδες, και όχι κάποιο αιθέριο ή τέλειο «θεϊκό» σώμα ασυμβίβαστο με τη φθορά. Χρησιμοποιεί γεωμετρικές αναλογίες, τη θεωρία των σκιών, τις εκλείψεις και τη φυσική των βαρύτερων και ελαφρύτερων σωμάτων για να αποδείξει την υπόθεσή του. Ακόμη και όταν εισάγει μυθολογικά ή εσχατολογικά στοιχεία, όπως τον μύθο για τις ψυχρές ψυχές που καταφτάνουν στη Σελήνη, το κάνει με φιλοσοφική διάθεση, συνδέοντας τη Σελήνη με την κοσμική αρμονία και την Πρόνοια.

Η Φανταστική και Σατιρική Σελήνη του Λουκιανού

Στο έργο του «Αληθινὴ Ἱστορία» ο Λουκιανός γράφει το αρχαιότερο γνωστό δείγμα επιστημονικής φαντασίας και διαστημικού ταξιδιού. Το πλοίο του Λουκιανού παρασύρεται από έναν τεράστιο ανεμοστρόβιλο και φτάνει στη Σελήνη, η οποία αποδεικνύεται κατοικημένη από εξωπραγματικά όντα. Στη Σελήνη βρίσκεται σε εξέλιξη ένας τεράστιος πόλεμος ανάμεσα στον Ενδυμίων (τον βασιλέα των Σεληνιτών) και τον Φαέθοντα (τον βασιλέα του Ήλιου) για την κυριαρχία πάνω στον Εωσφόρο δηλαδή την Αφροδίτη. Στρατιώτες καβαλούν τεράστιους «γύπες-ιππείς», πολεμούν με αραχνοειδή δίκτυα.

Παρά την τεράστια διαφορά στο ύφος, και οι δύο συγγραφείς αξιοποιούν τη φαντασία της Σελήνης ως τόπου. Ο Πλούταρχος τη φαντάζεται ως έναν πραγματικό, φυσικό κόσμο παρόμοιο με τη Γη, δίνοντας ώθηση στην αστρονομική σκέψη. Ενώ ο Λουκιανός παίρνει αυτή την ιδέα, ότι η Σελήνη είναι κόσμος, και την απογειώνει στη σφαίρα του εξωπραγματικού, προφητεύοντας με έναν τρόπο τη σημερινή λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας.

Επιμέλεια Σείριος (Χ.Γ.)

Ηθικά του Πλουτάρχου Περί του εμφαινομένου προσώπου τω κύκλω της σελήνης

https://schoolpress.sch.gr/calle8/archives/684

-------------------------------------

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΛΟΥΚΙΑΝΟΥ ΕΙΣ ΤΗΝ ΣΕΛΗΝΗ

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΛΟΥΚΙΑΝΟΥ - ΜΙΑ ΠΑΡΑΔΟΞΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕ ΧΡΥΣΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ

Ο ΦΡΙΞΟΣ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗ ΕΠΙ ΟΧΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΔΟΞΟΥ - ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ ΕΝΑΛΙΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ

ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΕΛΗΝΗ… «ΤΟΝ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΓΕΙΤΟΝΑ…»

 Ο ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ ΜΑΣ ΕΔΙΔΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ ΜΟΛΙΣ ΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΑΝΤΙΛΗΦΘΗΚΑΜΕ ΤΗΝ ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΤΟΥ

Η Ψυχή Δεν Γεννιέται, Δεν Πεθαίνει, Μόνο Ταξιδεύει

Η Αρχαία Ελλάδα ήταν ο φάρος αυτής της γνώσης. Οι Μύστες των Ελευσινίων Μυστηρίων, οι Φιλόσοφοι, οι Αστρονόμοι και οι Ιερείς του Απόλλωνα γνώριζαν ότι η ψυχή δεν γεννιέται και δεν πεθαίνει. Απλώς ταξιδεύει. Γνώριζαν ότι η Γη δεν είναι το «μόνιμο σπίτι» μας, αλλά ένας σταθμός μέσα σε ένα κοσμικό σχέδιο ένας τόπος εμπειρίας, εκπαίδευσης και αποστολής.

Οι θρησκείες που ήρθαν μετά, αντέγραψαν και παραποίησαν παλιότερους μύθους. Η «θεϊκή γέννηση» υπήρχε στον Διόνυσο, στον Ηρακλή, στον Περσέα. Η «ανάσταση» υπήρχε στον Διόνυσο και στον Άδωνι. Ο «εκλεκτός» που γεννιέται κάτω από άστρο ήταν γνωστός ήδη στους Έλληνες και στους Αιγυπτίους. Όμως οι νέες θρησκείες αντικατέστησαν την ελευθερία με υποταγή και τον φόβο της τιμωρίας.

Η αλήθεια είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτά τα δόγματα. Η Γη είναι ένα πεδίο όπου ψυχές από διαφορετικά άστρα, πολιτισμούς και επίπεδα ύπαρξης, έρχονται για να εκτελέσουν αποστολές. Μερικοί ήρθαν για να φέρουν φως, άλλοι για να μάθουν μέσα από εμπειρίες, άλλοι για να καθαρίσουν παλιές ενέργειες. Εδώ δοκιμάζεται η ελεύθερη βούληση το πιο ιερό δώρο της ψυχής.

Οι αστερισμοί που στολίζουν τον Ελληνικό ουρανό δεν είναι απλά διακοσμητικά. Είναι χάρτες και σημάδια για το ποιος είσαι και από πού έρχεσαι. Ο Ωρίωνας, οι Πλειάδες, ο Σείριος. Οι πρόγονοί μας τους γνώριζαν ως πύλες, σημεία επικοινωνίας και επιστροφής. Σήμερα, το Matrix που ζούμε ένα πλέγμα συστημάτων, νόμων και ψεύτικων πεποιθήσεων προσπαθεί να σε κάνει να ξεχάσεις.

Όμως η αποστολή σου είναι γραμμένη μέσα σου. Δεν ήρθες τυχαία. Δεν είσαι εδώ για να γίνεις δούλος κανενός δόγματος ή συστήματος. Ήρθες για να θυμηθείς, να δράσεις, να μεταδώσεις φως και γνώση. Να συνεχίσεις την παράδοση της αληθινής σοφίας που οι Έλληνες φύλαξαν, ότι ο Άνθρωπος είναι θεϊκός, και ότι το Σύμπαν είναι ο αληθινός Ναός. Κάθε σου σκέψη, κάθε σου επιλογή, είναι μέρος της αποστολής. Η ψυχή σου γνώριζε πριν γεννηθείς ότι θα περπατήσεις εδώ σε αυτή τη Γη, σε αυτή την εποχή για να φέρεις κάτι που κανείς άλλος δεν μπορεί: την δική σου μοναδική ακτίνα φωτός.

Και όταν το καταλάβεις, δεν θα περιμένεις σωτήρα. Θα θυμηθείς πως ΕΣΥ είσαι ο ταξιδιώτης από τα άστρα που ήρθε εδώ για να ολοκληρώσει την αποστολή. Όχι με φόβο, αλλά με δύναμη. Όχι με αμφιβολία, αλλά με βεβαιότητα πως είσαι μέρος ενός σχεδίου αρχαιότερου κι από το χρόνο.

Θυμήσου:

Οι Πυθαγόρειοι δεν έβλεπαν αριθμούς ως απλούς μαθηματικούς τύπους. Ήταν και είναι ζωντανές οντότητες, γέφυρες μεταξύ κόσμων.

Οι Ορφικοί δίδασκαν ότι η ψυχή δε δεσμεύεται από ύλη  παρά μόνο από άγνοια.

Οι Στωικοί έλεγαν πως ελευθερία δεν είναι να κάνεις ό,τι θέλεις, αλλά να μην είσαι δούλος κανενός πάθους.

Το φως σου όσο μικρό κι αν σου φαίνεται αρκεί να διαλύσει αιώνες σκοταδιού. Γιατί φέρεις μέσα σου την φλόγα της Μνήμης. Όχι της νοσταλγίας, αλλά της αλήθειας. Της προαιώνιας γνώσης που σου ψιθυρίζει: «Δεν ήρθες για να σωθείς. Ήρθες για να θυμηθείς ότι ήδη Είσαι.»

Και όταν τα πέπλα του κόσμου πέσουν, τα πέπλα της ύλης, της ψευδαίσθησης, της επιβολής, θα δεις: Είσαι ψυχή που δεν γεννήθηκε και δεν θα πεθάνει ποτέ. Είσαι κραδασμός, είσαι σκοπός, είσαι σπίθα από το πυρ του Όλου.

Και το ταξίδι δεν τελειώνει εδώ. Άλλες διαστάσεις, άλλοι κόσμοι, άλλα πεδία σε περιμένουν. Όχι ως ανταμοιβή, αλλά ως συνέχεια. Γιατί όταν ολοκληρώσεις την αποστολή σου εδώ, θα είσαι έτοιμος να σταθείς ξανά μπροστά στις Πύλες: Εκεί που ο Ωρίων δεν είναι απλώς ένας αστερισμός, αλλά μία ανάμνηση. Εκεί που οι Πλειάδες δεν είναι απλώς επτά αστέρια, αλλά οι επτά φωνές που σε κάλεσαν πίσω.

Μέχρι τότε, ζήσε με επίγνωση. Μίλα με αλήθεια. Δράσε με αγάπη, όχι με φόβο. Γιατί κάθε σου σκέψη δημιουργεί. Κάθε σου επιλογή αντηχεί στα άστρα. Και καθώς ο παλιός κόσμος τρίζει και το Matrix ραγίζει, έρχεται η ώρα εκείνων που θυμούνται. Εκείνων που δεν προσκυνούν, αλλά ευθυγραμμίζονται. Εκείνων που δεν φοβούνται το σκοτάδι, γιατί γνωρίζουν ποιοι είναι. Εσύ είσαι ένας από αυτούς, ...θυμήσου.

Φωτεινή Ψυχή

https://hellenic-spirit.blogspot.com/2026/04/blog-post.html

Μοιάζουν τώρα με ανθρώπους που τους ρίξαν από το καράβι στη θάλασσα.

Υπήρχε στη Βέροια ένα χάλκινο άγαλμα του Ασκληπιού που είχε τη μορφή του ωραίου Αλκιβιάδη. Σε τούτο το άγαλμα η τέχνη εξομοιωνόταν με τη φύση. Τόσο ωραίο ήταν, που ακόμα κι εκείνοι που το έβλεπαν καθημερινά δεν χόρταιναν να το κοιτάζουν. Κανείς δεν είναι τόσο ξεδιάντροπος ώστε να πει ότι γίνονταν θυσίες σ’ αυτό το άγαλμα. Κι ωστόσο, βασιλιά, τούτο το άγαλμα που για να γίνει τόσο τέλειο χρειάστηκε τόσος κόπος αλλά και λαμπρότητα ψυχής, έχει πια γίνει κομμάτια, έχει χαθεί. Το έργο του Φειδία, το μοιράστηκαν αναμεταξύ τους χέρια πολλά. Για ποιά προσφορά αίματος; Για ποιά θυσία; Για ποιά παράνομη λατρεία;

Κρίνοντας από την περίπτωση αυτή, όπου ενώ δεν είχαν να καταγγείλουν καμιά θυσία έκαναν κομμάτια τον Αλκιβιάδη, ή μάλλον τον Ασκληπιό, στερώντας την πόλη από το στολίδι της. Θα πρέπει να πιστέψουμε ότι οι άνθρωποι αυτοί κινήθηκαν και στην ύπαιθρο κατά τον ίδιο τρόπο. Καμία θυσία δεν προσφέρθηκε στους ναούς εκείνους, όπου απλώς πήγαιναν και έβρισκαν ανάπαυση οι δουλευτάδες κι ωστόσο γκρεμίστηκαν όλοι, μικροί και μεγάλοι. Κι αυτοί που τους στερήθηκαν μοιάζουν τώρα με ανθρώπους που τους ρίξαν από το καράβι στη θάλασσα.

Λιβάνιος: Υπέρ των ελληνικών ναών – Πάρε-Δώσε

Το απόσπασμα αυτό προέρχεται από τους λόγους του Λιβάνιου, του Έλληνα δάσκαλου ρητορικής της σχολής των Σοφιστών του +4ου αιώνα, από τον «Υπέρ των Ελληνικών Ιερών» λόγο του προς τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α΄, όπου θίγεται η καταστροφή των Αρχαίων Ελληνικών Ναών και μνημείων κατά την περίοδο της επικράτησης του χριστιανισμού. 

Σε μια εποχή που η ανθρωπότητα διάβαινε το κατώφλι του Μεσαίωνα, ο Λιβάνιος υπερασπίστηκε τον Ελληνικό πολιτισμό και, παραμένοντας πεισματικά εθνικός, επέλεξε την οδό της αντιπαράθεσης με τον μισαλλόδοξο σκοταδισμό... Τονίζει ότι οι Χριστιανοί κατέστρεφαν τα Αρχαία μνημεία και τους ναούς προφασιζόμενοι ότι σταματάνε τις ειδωλολατρικές θυσίες και τις παράνομες λατρείες. Αλλά φέρνει ως παράδειγμα το άγαλμα του Ασκληπιού στη Βέροια το οποίο είχε τεράστια καλλιτεχνική και αισθητική αξία και δεν αποτελούσε αντικείμενο λατρείας ή θυσιών, αλλά κόσμημα της πόλης, το οποίο παρόλα αυτά καταστράφηκε και κομματιάστηκε από τη μισαλλοδοξία.

Επεκτείνει το επιχείρημά του λέγοντας ότι το ίδιο συνέβη και στους ναούς της υπαίθρου, ακόμα κι όταν ήταν σαφές ότι οι ναοί αυτοί δεν λειτουργούσαν πλέον ως τόποι λατρείας, αλλά είχαν απλώς απομείνει ως καταφύγια ανάπαυσης για τους κουρασμένους εργάτες ή ως αναπαυτικά τοπία της φύσης, αλλά οι φανατικοί καταστρoφείς δεν τους λυπήθηκαν.

Το επιχείρημα του Λιβάνιου είναι ότι η καταστροφή δεν γινόταν για θρησκευτικούς λόγους αφού οι Αρχαίες λατρείες δεν γίνονταν πια ούτως ή άλλως, αλλά από μια τυφλή μανία καταστροφής ενάντια στην ίδια την πολιτιστική κληρονομιά, την τέχνη και την ομορφιά. Γι' αυτόν τον λόγο, οι άνθρωποι που έχασαν αυτά τα μνημεία νιώθουν σαν ναυαγοί που πετάχτηκαν στη θάλασσα, έχοντας χάσει τα σημάδια αναφοράς και τον πολιτισμό τους.

Ο Λιβάνιος στην προκειμένη περίπτωση, δεν εννοεί τη Βέροια της Μακεδονίας, αλλά τη Βέροια της Συρίας το σημερινό Χαλέπι. Αν και το όνομα είναι ακριβώς το ίδιο, στην Αρχαιότητα και την ύστερη Αρχαιότητα η Βέροια της Συρίας ήταν μια πολύ σημαντική Ελληνική πόλη ελληνιστικής ίδρυσης, στην οποία ο Λιβάνιος ο οποίος ζούσε στην κοντινή Αντιόχεια είχε στενές διασυνδέσεις και φίλους και γνώριζε από πρώτο χέρι τα τοπικά γεγονότα και τις καταστροφές των ναών από τους χριστιανικούς πληθυσμούς και τους μοναχούς της περιοχής.

Στον ίδιο λόγο «Υπέρ των Ιερών», ο Λιβάνιος αναφέρεται γενικότερα σε καταστροφές ναών και αγαλμάτων που συνέβαιναν σε διάφορες επαρχίες της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας όπως στη Συρία και την ευρύτερη περιοχή της Αντιόχειας όπου δραστηριοποιούνταν ο ίδιος, καταγγέλλοντας τη βίαιη δράση των τοπικών φανατικών χριστιανών. 

Επιμέλεια Σείριος (Χ.Γ.) 

---------------------------------------------

Σχετικές αναρτήσεις με θέμα: ΛΙΒΑΝΙΟΣ

Ο ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΟΡΓΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΛΙΟ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟ ΛΙΒΑΝΙΟ, ΕΠΕΙΔΗ Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΘΡΗΝΗΣΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΜΠΡΗΣΜΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΣΤΗ ΔΑΦΝΗ (Αντιόχεια)..

ΔΕΝ ΖΕΙ ΧΩΡΙΣ ΠΑΤΡΙΔΑ Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΨΥΧΗ - Κ. ΠΑΛΑΜΑΣ

Τα μεγάλα εθνικά ιδανικά, όταν ανθίζουν και ζούνε στο σπίτι του καθενός, ο ποιητής τούς χτίζει παλάτια. Τα μεγάλα εθνικά ιδανικά, όταν ξεπέφτουν, και ο καθένας τα διώχνει από το σπίτι του, ο ποιητής τα παίρνει στο καλύβι του και άσυλο τους δίνει.
«Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου» (Πρόλογος, 1907)

Γνώμες, καρδιές, όσοι Έλληνες,

ακούστε με κι εμένα:

Μας ήβραν χρόνια δίσεχτα,

στενά, καταραμένα.

Έργα δεν έχω, τίποτε

που αξίζει να σας φέρω·

κρύος, άπραγος δεν ξέρω

παρά να τραγουδώ.

Γνώμες, καρδιές, όσοι Έλληνες,

κι εσείς, οι φυτρωμένοι

στη γη που αρήμαχτη έμεινε,

κι εσείς, ξεριζωμένοι,

χώματα, οϊμέ! αιματόπνιχτα

της Θράκης, της Ιωνίας!

ρημάδια της μανίας

και της καταστροφής.

Άντρες κι εσείς της Ρούμελης

και του Μοριά βλαστάρια,

χοροί του Αιγαίου, της Ήπειρος

βουνά και παλικάρια,

κι εσείς, παρθένες Ιόνιες,

πάντα και ηρώισσα Κρήτη,

και ω Ρήγισσα Αφροδίτη,

που είσαι της Κύπρος πνοή.

Κι εσύ, Μακεδονίτισσα,

θεία ματιασμένη χώρα,

και η Ρόδος, Δωδεκάνησα

χρυσά και μες στη μπόρα,

και όπου ναοί, κάμποι, μάρμαρα,

δάφνες ξερές, νέα κρίνα,

το Μισολόγγι! Αθήνα,

που πάντα ζουν οι θεοί!

Γνώμες, καρδιές, όσοι Έλληνες,

και μέσα την κοιλάδα

του δάκρυου εδώ, κι αντρειεύοντας

από μια πίστη, Ελλάδα!

κράχτε, στο νου ριζώστε τη

με το Σταυρό, με δόρυ,

Σοφία, Μητέρα, Κόρη,

Παντάνασσα, Αθηνά.

Πως είναι μια η πατρίδα μας

κι είναι παντού όπου πάμε,

και όπου σταθούμε, μέσα μας

πατρίδα μία γρικάμε,

μία με λογής ονόματα,

πρόσωπα, προσωπίδες.

Δε ζει χωρίς πατρίδες

η ανθρώπινη ψυχή.

Απόσπασμα. Ολόκληρο το ποίημα: https://www.greek-language.gr/

Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ

ΙΕΡΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΟ - ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΩΣ ΔΕΣΜΟΣ ΖΩΗΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ

Η σημερινή ημέρα, ημέρα εορτασμού της σημαίας, μας δίνει την ευκαιρία να δούμε πώς η γλώσσα μας αποκαλύπτει βαθύτερα νοήματα μέσα από τις ρίζες της.

Η λέξη σύμβολο και κατά συνέπεια η σημαία μας και η λέξη συμβόλαιο δεν είναι απλώς ομόρριζες, αλλά συνδέονται με μια εντυπωσιακή Αρχαία πρακτική που εξηγεί γιατί ένα ιερό σύμβολο λειτουργεί ως δεσμός ζωής. Και οι δύο λέξεις προέρχονται από το Αρχαίο ρήμα συμβάλλω (σύν + βάλλω), το οποίο σημαίνει συνενώνω, φέρνω κοντά, ταιριάζω δύο πράγματα μαζί.

Στην Αρχαιότητα, η λέξη σύμβολον δεν σήμαινε απλώς μια αφηρημένη ιδέα. Όταν δύο άνθρωποι, δύο οικογένειες ή δύο πόλεις έκαναν μια συμφωνία φιλίας ή μια εμπορική συνεργασία, έπαιρναν ένα αντικείμενο όπως ένα πήλινο αγγείο, έναν αστράγαλο ζώου ή ένα νόμισμα και το έσπαγαν στα δύο. Ο καθένας κρατούσε το ένα κομμάτι, το «σύμβολο».

Όταν μετά από χρόνια οι απόγονοί τους ή οι ίδιοι συναντιόντουσαν, εφάρμοζαν τα δύο κομμάτια το ένα πάνω στο άλλο (συμβάλλω). Αν τα κομμάτια ταίριαζαν απόλυτα, η ταυτότητα και η γνησιότητα της συμφωνίας αποδεικνύονταν περίτρανα.

Όπως ακριβώς το Αρχαίο «σύμβολο» ένωνε τα κομμάτια για να αποκαλύψει μια αλήθεια και μια κοινή ταυτότητα, έτσι και η σημαία «συν-βάλλει», φέρει κοντά όλους τους πολίτες κάτω από τις ίδιες αξίες, την κοινή ιστορία και το κοινό αίσθημα προς την πατρίδα. Δεν είναι απλώς ένα κομμάτι ύφασμα. Είναι το απτό «κομμάτι» που ταιριάζει στις καρδιές και στη συνείδηση ενός ολόκληρου λαού, ενωτικό και αδιαίρετο.

Από την ίδια ακριβώς ρίζα προέκυψε και το συμβόλαιο, το γραπτό τεκμήριο μιας συμφωνίας. Το συμβόλαιο κατοχυρώνει μια συμφωνία νομικά, ενώ το σύμβολο εκφράζει οπτικά και συναισθηματικά τη συμφωνία των ψυχών. Στη βάση τους και τα δύο είναι συμφωνίες. Το συμβόλαιο είναι η συμφωνία στα χαρτιά, ενώ το σύμβολο είναι η συμφωνία στην τιμή, στην ψυχή και στο κοινό πεπρωμένο.

Η Ελληνίδα Γλώσσα αποκαλύπτει με μοναδικό τρόπο ότι η Σημαία, ως το απόλυτο ιερό εθνικό σύμβολο, είναι στην πραγματικότητα ένα «άγραφο συμβόλαιο» τιμής, αφοσίωσης και ενότητας ανάμεσα στους πολίτες και την πατρίδα.

Χρόνια πολλά για τη σημερινή γιορτή!

Επιμέλεια Σείριος (Χ.Γ.)

http://graficnotes.blogspot.com/ . https://www.paroutsas.gr/ , https://el.wiktionary.org/wiki/