Γαλιλαίος, Βολταίρος, Καζαντζάκης μπήκαν στην πιο γνωστή λίστα λογοκρισίας στην Ιστορία. Τέσσερα διάσημα συγγράμματα που μπήκαν στην λίστα των απαγορευμένων και δύο που "γλίτωσαν".
https://el.wikipedia.org/wiki/Index_Librorum_Prohibitorum
Ίσως το μεγαλύτερο κεφάλαιο λογοκρισίας και απαγόρευσης βιβλίων στην Ιστορία να είναι αυτό που αφορά ασφαλώς στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Μέχρι την εφεύρεση της τυπογραφίας από τον Γουτεμβέργιο το 1440, η γνώση ήταν προνόμιο λίγων: Τα χειρόγραφα βιβλία ήταν πανάκριβα και φυλάσσονταν κυρίως σε μοναστήρια και αυλές βασιλιάδων.
Η τυπογραφία ανέτρεψε το κατεστημένο και τα λόγια των συγγραφέων άρχισαν να μεταδίδονται και στα υπόλοιπα κοινωνικά στρώματα. Όμως με τη γνώση έρχονται η κριτική σκέψη και η αμφισβήτηση, έννοιες που ουδέποτε συμπάθησε η Καθολική Εκκλησία. Μεσω της Ιεράς Εξέτασης επιχείρησε να ελέγξει τα συγγράματα που εκδίδονταν και να προλάβει να εμποδίσει την κυκλοφορία όσων έκρινε ότι ήταν “αιρετικά”. Ο όγκος ωστόσο των εκδόσεων ήταν τόσο μεγάλος που το Βατικανό αναγκάστηκε όχι μόνο να δημιουργήσει ξεχωριστό παράρτημα (σ.σ.: με το όνομα “Ιερή Συγκέντρωση του Ευρετηρίου”), που να ασχολείται αποκλειστικά με τα έντυπα αλλά και να εισαγάγει μια “μαύρη λίστα” βιβλίων, η ανάγνωση ή κατοχή των οποίων αποτελούσε βλασφημία και εγκληματική πράξη.
Ο κατάλογος ιδρύθηκε το 1557 από τον Πάπα Παύλο Δ’ και έφερε τον τίτλο «Index Librorum Prohibitorum» (δηλαδή Πίνακας (ή Ευρετήριο) Απαγορευμένων Βιβλίων). Περιείχε όλα τα βιβλία που η Καθολική Εκκλησία έκρινε ως αντιχριστιανικά ή κατά την άποψή της, περιείχαν προκλητικές σεξουαλικές λεπτομέρειες. Οποιοσδήποτε καθολικός διάβαζε ένα από τα απαγορευμένα βιβλία, θα αφοριζόταν.
Είναι προφανές βέβαια ότι το βασικό κριτήριο απαγόρευσης ενός βιβλίου αποτελούσε το κατά πόσο εναντιωνόταν στις αρχές και τα κηρύγματά της Εκκλησίας και όχι η πολιτιστική ή επιστημονική του αξία. Αξίζει να σημειωθεί ότι η απαγόρευση δεν ίσχυε μόνο στις παπικές περιοχές επιρροής: Κάθε βασίλειο είχε το δικό του κατάλογο απαγορευμένων βιβλίων, που ορίζονταν ανεξάρτητα από το Βατικανό. Στη Γαλλία, περισσότεροι από 800 συγγραφείς και εκδότες φυλακίστηκαν στη Βαστίλη μέχρι την έναρξη της Γαλλικής Επανάστασης, το 1789. Ο πρώτος κατάλογος απαγόρευε όλα τα έργα του Λούθηρου και των υπόλοιπων προτεσταντών μεταρρυθμιστών. Τα έργα των Αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων δέχθηκαν διορθώσεις και αφαιρέθηκαν όσα κομμάτια αναφέρονταν σε παγανιστικές και ειδωλολατρικές διδασκαλίες, που δεν συμβάδιζαν τον χριστιανισμό.
Απαγορεύτηκαν σχεδόν όλοι οι σύγχρονοι φιλόσοφοι, όπως ο Καρτέσιος, ο Σπινόζα, ο Λοκ, ο Ρουσό, ο Βολταίρος και ο Καντ. Δηλαδή απαγορεύτηκαν οι διανοούμενοι, πάνω στα έργα των οποίων βασίστηκε ο σύγχρονος ευρωπαϊκός πολιτισμός. Συμπεριλαμβάνονταν και συγγραφείς όπως οι Μπαλζάκ, Φλωμπέρ, Ουγκό και Ζολά.
Ειδικότερα, μεταξύ των διάσημων συγγραφέων που περιλήφθηκαν στον κατάλογο ήταν οι:
Γαλιλαίος Γαλιλέι
Φράνσις Μπέικον
Ονορέ ντε Μπαλζάκ
Τζιάκομο Καζανόβα
Νικόλαος Κοπέρνικος
Ρενέ Ντεκάρτ
Ντενί Ντιντερό
Αλέξανδρος Δουμάς (πατέρας)
Αλέξανδρος Δουμάς (υιός)
Ντεζιντέριους Έρασμος
Μαρκήσιος ντε Σάντ
Γκυστάβ Φλωμπέρ
Τόμας Χομπς
Βίκτωρ Ουγκό
Ντέιβιντ Χιουμ
Ιμμάνουελ Καντ
Νίκος Καζαντζάκης
Τζον Λοκ
Νικολό Μακιαβέλι
Καρλ Μαρξ
Τζον Μίλτον
Μπλεζ Πασκάλ
Ζαν Ζακ Ρουσώ
Γεωργία Σάνδη
Ζαν-Πωλ Σαρτρ
Βολταίρος
Εμίλ Ζολά
Σιμόν ντε Μποβουάρ
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι μελέτες του Δαρβίνου ουδέποτε συμπεριελήφθησαν στον κατάλογο, παρά τις έντονες αντιδράσεις που είχαν προκαλέσει όταν παρουσιάστηκαν σε επιστημονικές επιτροπές. Μια ακόμη ενδιαφέρουσα πληροφορία είναι ότι η πρώτη γυναίκα που μπήκε στη λίστα το 1569 (κυρίως λόγω των λουθεριανών πεποιήσεών της) ήταν η Μαγδαλένα Χέιμαρ για το παιδικό βιβλίο “Κυριακάτικες επιστολές όλου του χρόνου”.
Η λίστα των απαγορευμένων ανανεωνόταν συνεχώς από τον 16ο ως τον 20ο αιώνα. Το τέλος της ήρθε το 1966, όταν ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Στ’ αποφάσισε την κατάργησή της, υποστηρίζοντας ότι τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία γίνονταν οι προσθήκες στη λίστα, είχαν χάσει την ισχύ τους. Στις 14 Ιουνίου του 1966, δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Βατικανού η εξής παπική δήλωση: «Αν και η επίσημη απαγόρευση καταργείται, ο Κατάλογος διατηρεί την ηθική του ισχύ, με την έννοια ότι δίδαξε στους Χριστιανούς να φυλάσσονται από τα γραπτά που διακινδυνεύουν την πίστη και το ήθος τους. Η επιτηδευμένη παραβίαση αυτού του καθήκοντος είναι αμαρτία, ακόμα και αν δεν επιφέρει εκκλησιαστική τιμωρία».
Τέσσερα από τα πιο γνωστά συγγράμματα που “έκρυψε” από τους πιστούς η Καθολική Εκκλησία καθώς και δύο που “γλίτωσαν” τη λογοκρισία:
ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΕΣ ΟΥΡΑΝΙΩΝ ΣΦΑΙΡΩΝ – ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ
Ο “ΔΙΑΛΟΓΟΣ” ΤΟΥ ΓΑΛΙΛΑΙΟΥ
ΤΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΟΒΑ
Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΠΕΙΡΑΣΜΟΣ – ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ
Εκτός λίστας η “Καλύβα του Μπαρμπά Θωμά”
Εκτός και “Ο Αγών Μου” του Αδόλφου Χίτλερ.
--------------------------------------------
ΟΤΑΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΤΗΚΕ ΜΕ ΤΟ ΔΟΓΜΑ
















