Ο Ίππαρχος βρισκόταν έτη φωτός μπροστά από την εποχή του. Πριν από περίπου 2.150 χρόνια, ο πατέρας της αστρονομίας κατάλαβε πού οφείλονται οι ισημερίες, επινόησε μια κλίμακα για τη φωτεινότητα των άστρων και δημιούργησε τον πρώτο αστρικό χάρτη, ο οποίος όμως χάθηκε τους αιώνες που ακολούθησαν.
Τώρα, ενα μέρος του χαμένου έργου έρχεται τώρα και πάλι στο φως: χάρη σε ένα είδος ακτινογραφίας υψηλής τεχνολογίας, διεθνής ομάδα ερευνητών διάβασε ένα μέρος του χάρτη σε ένα μεσαιωνικό «παλίμψηστο», δηλαδή περγαμηνές που είχαν σβηστεί για να γραφτούν πάνω τους νέα κείμενα.
Το παλίμψηστο είχε δημιουργηθεί στο μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης του Σινά γύρω στον 5ο ή 6ο αιώνα μ.Χ. Ορισμένες σελίδες του εκτιμάται ότι σβήστηκαν και ξαναγράφτηκαν έως και έξι φορές τα 200 χρόνια που ακολούθησαν.
Τα πρώτα αποτελέσματα από τη σάρωση με το σύγχροτρο αποκαλύφθηκαν τον περασμένο μήνα. [Credit: Jacqueline Ramseyer Orrell/SLAC National Accelerator Laboratory]
Στη σημερινή του μορφή, το χειρόγραφο ονομάζεται Codex Climaci Rescriptus και περιέχει μια συριακή μετάφραση των έργων του Αγίου Ιωάννη της Κλίμακος, ενός μοναχού του 6ου-7ου αιώνα μ.Χ.
Το 2001, η ομάδα του Βίκτορ Γκίσεμπεργκ, ερευνητή του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας (CNRS) ανακάλυψε με τεχνικές πολυφασματικής απεικόνισης ότι ο εν λόγω κώδικας περιείχε ονομασίες αστερισμών και μετρήσεις που αποδίδονται στον Ίππαρχο. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν τότε στο Journal of the History of Astronomy.
Στη νέα προσπάθεια, ο Γκίσεμπεργκ και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν ένα πολύ πιο ισχυρό όργανο, το σύγχροτρο του Εθνικού Εργαστηρίου Επιταχυντή SLAC στην Καλιφόρνια.
Δύο οθόνες στο Εθνικό Εργαστήριο Επιταχυντών SLAC δείχνουν τα πρώτα αποτελέσματα από τη σάρωση του Codex Climaci Rescriptus την Τετάρτη, 21 Ιανουαρίου 2026. Η οθόνη στα αριστερά εμφανίζει κρυμμένα αρχαία ελληνικά γράμματα από έναν κατάλογο αστεριών στην κάτω γωνία με θρησκευτικό κείμενο να εμφανίζεται από πάνω, ενώ η οθόνη στα δεξιά δείχνει το φυσικό περγαμηνό όπως φαίνεται με γυμνό μάτι. [Credit: Ayah Ali-Ahmad/KQED]
Για να μην φθαρούν οι περγαμηνές που φυλάσσονταν στο Μουσείο της Βίβλου στην Ουάσιγκτον, οι ερευνητές τις μετέφεραν σε βαλίτσες με ελεγχόμενη ατμόσφαιρα.
Το σύγχροτρο μπόρεσε να ξεχωρίσει το κείμενο του Ίππαρχου επειδή το μελάνι είχε αφήσει αποθέσεις ασβεστίου, σε αντίθεση με τα νεότερα κείμενα της περγαμηνής που περιείχαν περισσότερο σίδηρο. Ρυθμίζοντας κατάλληλα το όργανο, οι ερευνητές μπόρεσαν να εστιάσουν στο σβησμένο κείμενο.
«Οι πρώτες γραμμές κειμένου, στις οποίες εμφανίζεται η λέξη «Υδροχόος» και περιγραφές των λαμπερών άστρων του αστερισμού, αποκαλύφθηκαν τον περασμένο μήνα και η προσπάθεια συνεχίζεται», δήλωσε o Γκίσεμπεργκ στο KQWD.
Το χειρόγραφο του Codex Climaci Rescriptus φυλάσσεται στο Μουσείο της Βίβλου στην Ουάσιγκτον . [Credit: Jacqueline Ramseyer Orrell/SLAC National Accelerator Laboratory]
«Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι στο αποκορύφωνα του ενθουσιασμού μου» είπε ο ερευνητής.«Ο στόχος είναι να ανακτήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες από [αστρικές] συντεταγμένες» είπε ο Γκίσεμπεργκ, «Και αυτό θα μας βοηθήσει να απαντήσουμε σε μερικά από τα μεγαλύτερα ερωτήματα για τη γέννηση της επιστήμης».
Οι συντεταγμένες που ο Ίππαρχος υπολόγισε με γυμνό μάτι είναι «απίστευτα ακριβείς» επισήμανε ο ερευνητής.
Η Elizabeth Hayslett, συντηρήτρια του Μουσείου της Βίβλου, παρουσιάζει τα ειδικά χαλιά και πλαίσια που χρησιμοποιούνται για να διατηρούνται επίπεδες 11 αρχαίες σελίδες περγαμηνής κατά τη διάρκεια της σάρωσης με ακτίνες Χ υψηλής ταχύτητας στο Εθνικό Εργαστήριο Επιταχυντών SLAC στο Menlo Park στις 21 Ιανουαρίου 2026. [Credit: Ayah Ali-Ahmad/KQED]
Όταν το έργο της αποκρυπρογράφησης του παλίμψηστου αποκρυπρογραφηθεί, οι αρχαιολόγοι θα μελετήσουν τις αστρικές συντεταγμένες για να αναδημιουργήσουν τον χάρτη του Ίππαρχου.
Πηγή: Β. Πρατικάκης, in.gr, KQED
https://anaskafi.blogspot.com/2026/02/o.html
-----------------------------------------











.jpg)






