Σάββατο 2 Μαΐου 2026

Ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος, Μαθηματικός, Γεωγράφος και Αστρονόμος (-3ος αι.) που Μέτρησε με Ακρίβεια την Περιφέρεια της Γης

ΕΙΚΟΝΑ: Ο Σφαιρικός Αστρολάβος του Ερατοσθένη. Ένα αστρονομικό όργανο που εφηύρεο Ερατοσθένης το -225. Το χρησιμοποιούσαν κυρίως οι ναυτικοί, για να παρατηρήσουν τον ήλιο και τα αστέρια και να προσδιορίσουν το ύψος τους πάνω στον ορίζοντα. Χρησιμοποιούνταν ως όργανο ναυσιπλοΐας μέχρι τον 18ο αι.

Ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος (Κυρήνη, -276 Αλεξάνδρεια, -194) ήταν Αρχαίος Έλληνας μαθηματικός, γεωγράφος, αστρονόμος, γεωδαίτης, 

μουσικός, ποιητής, ιστορικός, φιλόσοφος και συγγραφέας.
Ορίστηκε από τον Πτολεμαίο τον Γ΄ τον Ευεργέτη, Διευθυντής της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, διαδεχόμενος τον Ζηνόδοτο. Επί περίπου 40 χρόνια διετέλεσε Διευθυντής της περίφημης αυτής Βιβλιοθήκης και δίδαξε και στο Μουσείο της Αλεξανδρείας. Ανέπτυξε έναν αλγόριθμο για την εύρεση πρώτων αριθμών, γνωστό ως «Κόσκινο του Ερατοσθένη».

Θεωρείται ο πατέρας της γεωγραφίας. Κατασκεύασε ένα σύστημα συντεταγμένων με παράλληλους και μεσημβρινούς και κατασκεύασε ένα χάρτη του τότε γνωστού κόσμου. Από τα πιο σπουδαία επιτεύγματά του ήταν ότι υπολόγισε για πρώτη φορά το μέγεθος της Γης γύρω στο -240 χρησιμοποιώντας το ύψος του Ηλίου κατά την Εαρινή Ισημερία κοντά στην Αλεξάνδρεια και στη νήσο Ελεφαντίνη, κοντά στη Συήνη (το σημερινό Ασουάν της Αιγύπτου). Ο ΜΕΓΑΛΟΦΥΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗ 

Εκτός από την ακτίνα της Γης ο Ερατοσθένης προσδιόρισε την καμπυλότητα του ελλειψοειδούς, μέτρησε την απόκλιση του άξονα της Γης με μεγάλη ακρίβεια δίνοντας την τιμή 23° 51' 15", κατασκεύασε έναν αστρικό χάρτη που περιείχε 675 αστέρες, πρότεινε την προσθήκη στο ημερολόγιο μίας ημέρας ανά τέσσερα χρόνια και προσπάθησε να συνθέσει μία ιστορία βασισμένη σε ακριβείς ημερομηνίες. 

Υπολόγισε την διάμετρο του Ήλιου, της Σελήνης και της Γης, και των μεταξύ τους αποστάσεων. Είχε αρκετές σημαντικές συνεισφορές στην Αστρονομία, όπως τον σφαιρικό αστρολάβο που τον χρησιμοποιούσαν ευρέως μέχρι την εφεύρεση του πλανηταρίου τον 18ο αιώνα. Αυτές οι μετρήσεις υπήρξαν ορόσημα στην ιστορία της αστρονομίας, αντιπροσωπεύοντας τα πρώτα διστακτικά βήματα στην πορεία της κατανόησης ολόκληρου του σύμπαντος.

Ο Ερατοσθένης ως πραγματικός επιστήμονας χρησιμοποίησε όχι μόνο τις προηγούμενες γνώσεις για την σφαιρική Γη και τα απαραίτητα μαθηματικά εργαλεία, αλλά σχεδίασε και τα αναγκαία πειράματα. Η άποψη ότι η Γη είναι σφαιρική ήταν αποδεκτή στην Αρχαία Ελλάδα. Το είχαν διαπιστώσει βλέποντας τα πλοία, μετά τον απόπλου, να εξαφανίζονται σιγά σιγά στον ορίζοντα μέχρι που από το λιμάνι φαινόταν μόνο η κορυφή του καταρτιού τους. Κάτι τέτοιο έχει νόημα μόνο αν η επιφάνεια της θάλασσας καμπυλώνεται. Αν η θάλασσα έχει καμπυλωμένη επιφάνεια, το ίδιο θα πρέπει να συμβαίνει και με τη Γη, πράγμα που σημαίνει ότι μάλλον είναι σφαίρα.

Αυτή η άποψη ενισχύθηκε με την παρατήρηση των εκλείψεων της Σελήνης. Κατά την έκλειψη, η Γη ρίχνει στη Σελήνη την σκιά της σε σχήμα κύκλου, ακριβώς όπως το σχήμα που θα περιμέναμε από ένα σφαιρικό αντικείμενο. Ίδιας σπουδαιότητας ήταν και το γεγονός ότι όλοι μπορούσαν να δουν ότι η ίδια η Σελήνη είναι στρογγυλή, γεγονός που υποδείκνυε ότι η σφαίρα είναι η φυσική κατάσταση ύπαρξης, ενισχύοντας την υπόθεση ότι και η Γη είναι σφαιρική.

Όλα άρχισαν να αποκτούν νόημα, ακόμη και τα γραπτά του ιστορικού και ταξιδευτή Ηροδότου που μιλούσε για τον μακρινό βορρά όπου τις μισές μέρες του χρόνου είναι νύχτα. Στη σφαιρική Γη, διαφορετικά μέρη φωτίζονται με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με το γεωγραφικό τους πλάτος, γεγονός που εξηγεί με φυσικό τρόπο έναν πολικό χειμώνα και νύχτες με διάρκεια έξι μηνών. 

https://el.wikipedia.org

--------------------------------------

ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ ΜΕ ΑΚΡΙΒΕΙΑ, ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ, ΕΝΑ ΠΗΓΑΔΙ  ΚΑΙ ΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΥΑΛΟ - Ο ΜΕΓΑΛΟΦΥΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Αρχειοθήκη ιστολογίου