Μοιάζουν τώρα με ανθρώπους που τους ρίξαν από το καράβι στη θάλασσα.

Υπήρχε στη Βέροια ένα χάλκινο άγαλμα του Ασκληπιού που είχε τη μορφή του ωραίου Αλκιβιάδη. Σε τούτο το άγαλμα η τέχνη εξομοιωνόταν με τη φύση. Τόσο ωραίο ήταν, που ακόμα κι εκείνοι που το έβλεπαν καθημερινά δεν χόρταιναν να το κοιτάζουν. Κανείς δεν είναι τόσο ξεδιάντροπος ώστε να πει ότι γίνονταν θυσίες σ’ αυτό το άγαλμα. Κι ωστόσο, βασιλιά, τούτο το άγαλμα που για να γίνει τόσο τέλειο χρειάστηκε τόσος κόπος αλλά και λαμπρότητα ψυχής, έχει πια γίνει κομμάτια, έχει χαθεί. Το έργο του Φειδία, το μοιράστηκαν αναμεταξύ τους χέρια πολλά. Για ποιά προσφορά αίματος; Για ποιά θυσία; Για ποιά παράνομη λατρεία;

Κρίνοντας από την περίπτωση αυτή, όπου ενώ δεν είχαν να καταγγείλουν καμιά θυσία έκαναν κομμάτια τον Αλκιβιάδη, ή μάλλον τον Ασκληπιό, στερώντας την πόλη από το στολίδι της. Θα πρέπει να πιστέψουμε ότι οι άνθρωποι αυτοί κινήθηκαν και στην ύπαιθρο κατά τον ίδιο τρόπο. Καμία θυσία δεν προσφέρθηκε στους ναούς εκείνους, όπου απλώς πήγαιναν και έβρισκαν ανάπαυση οι δουλευτάδες κι ωστόσο γκρεμίστηκαν όλοι, μικροί και μεγάλοι. Κι αυτοί που τους στερήθηκαν μοιάζουν τώρα με ανθρώπους που τους ρίξαν από το καράβι στη θάλασσα.

Λιβάνιος:Υπέρ των ελληνικών ναών – Πάρε-Δώσε

Το απόσπασμα αυτό προέρχεται από τους λόγους του Λιβάνιου, του Έλληνα δάσκαλου ρητορικής της σχολής των Σοφιστών του +4ου αιώνα, από τον «Υπέρ των Ελληνικών Ιερών» λόγο του προς τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α΄, όπου θίγεται η καταστροφή των Αρχαίων Ελληνικών Ναών και μνημείων κατά την περίοδο της επικράτησης του χριστιανισμού. 

Σε μια εποχή που η ανθρωπότητα διάβαινε το κατώφλι του Μεσαίωνα, ο Λιβάνιος υπερασπίστηκε τον Ελληνικό πολιτισμό και, παραμένοντας πεισματικά εθνικός, επέλεξε την οδό της αντιπαράθεσης με τον μισαλλόδοξο σκοταδισμό... Τονίζει ότι οι Χριστιανοί κατέστρεφαν τα Αρχαία μνημεία και τους ναούς προφασιζόμενοι ότι σταματάνε τις ειδωλολατρικές θυσίες και τις παράνομες λατρείες. Αλλά φέρνει ως παράδειγμα το άγαλμα του Ασκληπιού στη Βέροια το οποίο είχε τεράστια καλλιτεχνική και αισθητική αξία και δεν αποτελούσε αντικείμενο λατρείας ή θυσιών, αλλά κόσμημα της πόλης, το οποίο παρόλα αυτά καταστράφηκε και κομματιάστηκε από τη μισαλλοδοξία.

Επεκτείνει το επιχείρημά του λέγοντας ότι το ίδιο συνέβη και στους ναούς της υπαίθρου, ακόμα κι όταν ήταν σαφές ότι οι ναοί αυτοί δεν λειτουργούσαν πλέον ως τόποι λατρείας, αλλά είχαν απλώς απομείνει ως καταφύγια ανάπαυσης για τους κουρασμένους εργάτες ή ως αναπαυτικά τοπία της φύσης, αλλά οι φανατικοί καταστρoφείς δεν τους λυπήθηκαν.

Το επιχείρημα του Λιβάνιου είναι ότι η καταστροφή δεν γινόταν για θρησκευτικούς λόγους αφού η Αρχαίες λατρείες δεν γίνονταν πια ούτως ή άλλως, αλλά από μια τυφλή μανία καταστροφής ενάντια στην ίδια την πολιτιστική κληρονομιά, την τέχνη και την ομορφιά. Γι' αυτόν τον λόγο, οι άνθρωποι που έχασαν αυτά τα μνημεία νιώθουν σαν ναυαγοί που πετάχτηκαν στη θάλασσα, έχοντας χάσει τα σημάδια αναφοράς και τον πολιτισμό τους.

Ο Λιβάνιος στην προκειμένη περίπτωση, δεν εννοεί τη Βέροια της Μακεδονίας, αλλά τη Βέροια της Συρίας το σημερινό Χαλέπι. Αν και το όνομα είναι ακριβώς το ίδιο, στην Αρχαιότητα και την ύστερη Αρχαιότητα η Βέροια της Συρίας ήταν μια πολύ σημαντική Ελληνική πόλη ελληνιστικής ίδρυσης, στην οποία ο Λιβάνιος ο οποίος ζούσε στην κοντινή Αντιόχεια είχε στενές διασυνδέσεις και φίλους και γνώριζε από πρώτο χέρι τα τοπικά γεγονότα και τις καταστροφές των ναών από τους χριστιανικούς πληθυσμούς και τους μοναχούς της περιοχής.

Στον ίδιο λόγο «Υπέρ των Ιερών», ο Λιβάνιος αναφέρεται γενικότερα σε καταστροφές ναών και αγαλμάτων που συνέβαιναν σε διάφορες επαρχίες της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας όπως στη Συρία και την ευρύτερη περιοχή της Αντιόχειας όπου δραστηριοποιούνταν ο ίδιος, καταγγέλλοντας τη βίαιη δράση των τοπικών φανατικών χριστιανών. 

Επιμέλεια Σείριος (Χ.Γ.) 

---------------------------------------------

Σχετικές αναρτήσεις με θέμα: ΛΙΒΑΝΙΟΣ

Ο ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΟΡΓΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΛΙΟ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟ ΛΙΒΑΝΙΟ, ΕΠΕΙΔΗ Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΘΡΗΝΗΣΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΜΠΡΗΣΜΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΣΤΗ ΔΑΦΝΗ (Αντιόχεια)..