“Η ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΩΝ ΘΕΩΝ”

Το θέμα αυτό από την Οδύσσεια του Ομήρου, ήταν η πρώτη ανάρτηση του ιστολογίου τον Ιανουάριο του 2010 που ξεκινούσα. Εδώ το ίδιο απόσπασμα θα το αναλύσουμε και θα κάνουμε κάποιες υποθέσεις, γοητευτικές για εμάς τους λάτρεις της εναλλακτικής αναζήτησης.

Οδύσσεια του Ομήρου ραψωδία ζ' 42: " Η μεν άρ ως ειπούσ' απέβη γλαυκώπις Αθήνη Ούλυμπόνδ', όθι φασί θεών έδος ασφαλές αεί έμμεναι. Ούτ' ανέμοισι τινάσσεται ούτε ποτέ όμβρω δεύεται ούτε χιών επιπίλναται, αλλά μάλ' αίθρη πέπταται ανέφελος, λευκή δ'επιδέδρομεν αίγλη. Τώ ένι τέρπονται μάκαρες θεοί ήματα πάντα. Ενθ απέβη γλαυκώπις, επεί διεπέφραγε κούρη"

Απόδοσις: " Την κατοικία των θεών στον Ολυμπο οι μπόρες δεν τον βρέχουνε, δεν τον κτυπούν οι άνεμοι δεν τον πατούν τα χιόνια, ασύγνεφη κεί πάνω βασιλεύει γαλήνη ατελείωτη, και ολόλευκη φεγγοβολή τον ζώνει, όπου ευχαριστιούνται κάθε μέρα και διαμένουν οι θεοί. Εκεί πήγε η Αθηνά, αφού συμβούλευσε την κόρη του Αλκίνοου." 

Στο συγκεκριμένο σημείο της Οδύσσειας, η θεά Αθηνά παίζει τον ρόλο του καταλύτη για την εξέλιξη της ιστορίας του Οδυσσέα, ενώ η επιστροφή της στον Όλυμπο σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της θεϊκής της παρέμβασης στη γη. Είναι το συγκεκριμένο περίφημο απόσπασμα (Ραψωδία ζ, στίχοι 41-47), όπου ο Όμηρος περιγράφει τη φύση και την ατμόσφαιρα του Ολύμπου, της κατοικίας των αθάνατων θεών και την έντονη αντίθεση ανάμεσα στον θνητό κόσμο και στον θείο κόσμο,

Αν και ο Όλυμπος είναι ένα υπαρκτό, φυσικό βουνό της Ελλάδας με καταιγίδες και χιόνια, ο Όμηρος εδώ δεν αναφέρεται στη γεωγραφική κορυφή του βουνού, αλλά στον ιδεατό, θεϊκό κόσμο. Ο θεϊκός Όλυμπος βρίσκεται πάνω από τα γήινα σύννεφα, σε μια σφαίρα απόλυτης τάξης, αμεταβλητότητας και γαλήνης.

Ο ποιητής αντιπαραθέτει τον κόσμο των θεών με τον κόσμο των ανθρώπων. Στον κόσμο των ανθρώπων υπάρχουν άνεμοι, βροχές, βαρυχειμωνιά, ενώ στον κόσμο των θεών «Ούτ' ανέμοισι τινάσσεται ούτε ποτέ όμβρω δεύεται ούτε χιών επιπίλναται» Δεν τον ταράζουν άνεμοι, δεν τον βρέχει βροχή, δεν τον αγγίζει χιόνι. «Αίθρη πέπταται ανέφελος, λευκή δ' επιδέδρομεν αίγλη» Στον Όλυμπο επικρατεί διηνεκής αιθρία καθαρός ουρανός και μια «λευκή φεγγοβολή» λαμπερό, θεϊκό φως.

Η συγκεκριμένη ομηρική περιγραφή έμεινε κλασική στην παγκόσμια λογοτεχνία. Αργότερα, ο Ρωμαίος ποιητής Λουκρήτιος (στο De Rerum Natura) και άλλοι φιλόσοφοι βασίστηκαν σε αυτούς ακριβώς τους στίχους για να περιγράψουν την ατάραχη και ευδαίμονα ζωή των θεών.

Ο Όμηρος μήπως θέλει να δείξει το αγεφύρωτο χάσμα ανάμεσα στην αθάνατη, φωτεινή και ατάραχη ζωή των θεών και στην πρόσκαιρη, γεμάτη δοκιμασίες και καταιγίδες ζωή των θνητών ανθρώπων; Θα μπορούσε αυτό να είναι μια φιλοσοφική ανάλυση αλλά ο Όμηρος μιλά για την κατοικία των θεών. Δεν μιλάει μεταφορικά με την έννοια της αλληγορίας αλλά φαίνεται ότι περιγράφει έναν συγκεκριμένο, υπαρκτό φυσικό ή υπερφυσικό χώρο.

Αν απογυμνώσουμε το κείμενο από τις φιλοσοφικές ερμηνείες και κοιτάξουμε τι ακριβώς περιγράφει ο ποιητής, η απορία μας, πού και τι μπορεί να είναι αυτό το μέρος, είναι το πιο καίριο και φυσικό ερώτημα.

Ο Όμηρος δίνει πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Είναι ψηλά, αλλά όχι στο βουνό που ξέρουμε. Λέει «Ούλυμπόνδ'» προς τον Όλυμπο. Στην ομηρική εποχή, η λέξη Όλυμπος δεν σημαίνει μόνο το βουνό της Πιερίας. Σημαίνει ολόλαμπρος. Αλλά σήμαινε γενικότερα και τον ουρανό ή το ψηλό μέρος. Περιγράφει ένα μέρος που βρίσκεται πάνω από τη ζώνη των φαινομένων του καιρού.

Δεν φτάνουν οι άνεμοι (ούτ' ανέμοισι τινάσσεται).

Δεν φτάνει η βροχή (ούτε όμβρω δεύεται).

Δεν φτάνει το χιόνι (ούτε χιών επιπίλναται).

Περιβάλλεται από ένα συγκεκριμένο στοιχείο. Υπάρχει εκεί η «αίθρη» (αιθέρας, καθαρός αέρας χωρίς υδρατμούς) και η «λευκή αίγλη» (ένα μόνιμο, ολόλευκο φως που εκπέμπεται, χωρίς να εξαρτάται από μέρα ή νύχτα).

Πού και τι μπορεί να είναι αυτό; Πώς το σκέφτηκαν οι μελετητές και η ανθρώπινη λογική. Όταν αναρωτιέται κανείς «μα πού βρίσκεται ένα τέτοιο μέρος;», υπάρχουν κάποιες εκδοχές που εξηγούν ίσως τι προσπαθούσε να περιγράψει ο Όμηρος.

Όταν ανεβαίνεις σε πολύ μεγάλο υψόμετρο τα σύννεφα, οι βροχές και οι καταιγίδες μένουν χαμηλότερα. Από ένα σημείο και πάνω, ο ουρανός είναι πάντα γαλάζιος καθαρός και ο ήλιος λάμπει χωρίς εμπόδια. Ο Όμηρος, δηλαδή, τοποθετεί την κατοικία των θεών στην ανώτερη ατμόσφαιρα στον Αιθέρα, πάνω από το στρώμα που δημιουργούνται τα καιρικά φαινόμενα.

Στην ομηρική κοσμολογία, ο κόσμος αποτελείται από επίπεδα. Τάρταρος βαθιά κάτω από τη γη, Άδης κάτω από τη γη, Γη και Θάλασσα όπου ζουν οι θνητοί, Όλυμπος, Ουρανός. Η κατοικία των θεών είναι το ανώτατο επίπεδο αυτής της κατασκευής. Είναι ένας χώρος, στερεός (έδος ασφαλές = ασφαλές σταθερό θεμέλιο, που στεγάζεται εκεί όπου το φως του αιθέρα είναι μόνιμο.

Αν το δει κανείς με πιο σύγχρονη ή "αναζητητική" ματιά , ο Όμηρος περιγράφει (όπως υποψιζόμαστε και όπως φαίνεται) έναν χώρο που δεν υπακούει στους νόμους της γήινης φυσικής. Δεν επηρεάζεται από την αλλαγή των εποχών. Δεν έχει φθορά από τα στοιχεία της φύσης. Έχει δική του αυτόνομη πηγή φωτός λευκή αίγλη. Κάνει μια καθαρά χωρική και φυσική περιγραφή. Περιγράφει τον Όλυμπο ως ένα πραγματικό καταφύγιο ή περιβάλλον σταθερής ατμόσφαιρας, ένα μέρος που βρίσκεται εκτός γήινου καιρού και περιβάλλεται από ένα μόνιμο, λευκό φως.

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΘΕΟΙ ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΝ ΘΑΥΜΑΤΑ - ΕΧΟΥΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ! 

Αυτό μας δείχνει η παράδοση και η Μυθολογία. Η οπτική αυτή αγγίζει μια πολύ συγκεκριμένη και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα θεώρηση της Ελληνικής Μυθολογίας, την οποία έχουν επισημάνει πολλοί μελετητές της εναλλακτικής αναζήτησης αλλά και της επιστημονικής φαντασίας. Οι θεοί στον Όμηρο δεν λειτουργούν ως πνεύματα ή μαγικά όντα, αλλά ως όντα με προηγμένες δυνατότητες που μοιάζουν με τεχνολογία. Αν κοιτάξει κανείς τα κείμενα χωρίς το πρίσμα της θρησκευτικής αλληγορίας, οι παρατηρήσεις αυτές βρίσκουν πολύ ισχυρά πατήματα μέσα στην ίδια την ομηρική και ησιόδεια παράδοση. Στην Ελληνική Μυθολογία, οι θεοί πράγματι δεν κάνουν «θαύματα» με την ιουδαιοχριστιανική έννοια. Δεν παραβιάζουν ακαριαία τη δομή του σύμπαντος με έναν λόγο, αλλά χρησιμοποιούν μέσα, εργαλεία και κατασκευές.

Ο Ήφαιστος κατασκευάζει τις περίφημες χρυσές θεράπαινας (Ιλιάδα Σ 417), που είχαν νόηση, φωνή, δύναμη και κινούνταν μόνες τους για να τον βοηθούν. Κατασκευάζει επίσης τους τρίποδες που κινούνταν αυτόματα στα γεύματα των θεών και τον Τάλω, τον χάλκινο φύλακα της Κρήτης που κινούνταν με «ιχώρ».

Τα πλοία των Φαιάκων (Οδύσσεια θ) περιγράφονται ως σκάφη που δεν χρειάζονται τιμόνι ή πηδαλιούχο, καταλαβαίνουν τη σκέψη του πλοηγού, ταξιδεύουν με απίστευτη ταχύτητα μέσα στην ομίχλη και δεν βυθίζονται ποτέ.

Ο κεραυνός του Δία, η αιγίδα της Αθηνάς, το κράνος της αορατότητας του Άδη (Άϊδος κυνέη) λειτουργούν σαν εξειδικευμένες συσκευές παραγωγής ενέργειας, προστασίας ή απόκρυψης.

Με βάση τη συλλογιστική αυτή, οι στίχοι της Ραψωδίας ζ αποκτούν μια εντελώς διαφορετική, τεχνοκρατική ερμηνεία. «Ούτε ανέμοισι τινάσσεται ούτε όμβρω δεύεται». Περιγράφει έναν σταθεροποιημένο περιβαλλοντικό θόλο. Έναν χώρο απομονωμένο από τη γήινη ατμόσφαιρα, όπου οι καιρικές συνθήκες ρυθμίζονται τεχνητά.

«Λευκή επιδέδρομεν αίγλη» Δεν πρόκειται για το φως του ήλιου που ανατέλλει και δύει, αλλά για τεχνητό, διάχυτο φωτισμό σταθερής ενέργειας που καλύπτει ολόκληρη τη δομή.

«Έδος ασφαλές αεί έμμεναι» Η λέξη έδος σημαίνει τη βάση, τη σταθερή πλατφόρμα ή σταθμό.

Ο Όλυμπος που περιγράφεται εδώ, αν ήταν μέσα στον δικό μας κόσμο, απλώς η κορυφή ενός βουνού στη γη, θα ήταν σε κοινή θέα και οι άνθρωποι θα τον έβλεπαν, θα ανέβαιναν και θα έβρισκαν τα κτίσματα. Για να μην είναι σε κοινή θέα, υπάρχει η πιθανότητα μέσα από την οπτική της εναλλακτικής αναζήτησης. Πιθανόν να ήταν τεχνητή βάση έξω από την ατμόσφαιρα της Γης. Αυτό εξηγεί γιατί βρίσκεται «ψηλά», γιατί δεν έχει σύννεφα και βροχές και γιατί οι θεοί κατεβαίνουν στη Γη με ιπτάμενα άρματα ή ειδικά πέδιλα (χρύσεια πέδιλα) που τους μεταφέρουν ακαριαία.

Ήδη στην Ιλιάδα αναφέρεται ότι τις πύλες του Ολύμπου τις φυλάσσουν οι Ώρες και τις καλύπτουν με «πυκνό σύννεφο» (πυκνόν νέφος), δηλαδή ένα πεδίο απόκρυψης που εμποδίζει την ορατότητα από τους θνητούς. Εδώ υπάρχει απομόνωση και τεχνολογία απόκρυψης.

Εδώ ίσως υπάρχει η ταύτιση μύθου και τεχνολογίας. Σύμφωνα με τον γνωστό νόμο του Arthur C. Clarke: «Οποιαδήποτε αρκούντως προηγμένη τεχνολογία δεν διαφέρει από τη μαγεία και το θαύμα». Για έναν άνθρωπο της εποχής του Χαλκού ή της Γεωμετρικής περιόδου, μια συσκευή που εκπέμπει φως, ένα ιπτάμενο μέσο ή ένα αυτοματοποιημένο ρομπότ δεν μπορούσε να περιγραφεί με τεχνικούς όρους, παρά μόνο ως «έργο των θεών».

Αν δεχτούμε την υπόθεση ότι επρόκειτο για μια εκτός του γήινου κόσμου παρουσία με υψηλή τεχνολογία, τότε ολόκληρη η δομή της Ελληνικής Μυθολογίας παίρνει μια εντελώς νέα ανάγνωση. Στο πλαίσιο αυτό, ο Όλυμπος που περιγράφει ο Όμηρος δεν είναι βουνό, αλλά ένας τροχιακός τεχνητός σταθμός ή ένα τεχνητό περιβάλλον ή Μητρικό Σκάφος εκτός της γήινης ατμόσφαιρας. Η απουσία βροχής, ανέμων και χιονιού είναι απλώς η περιγραφή του κενού του διαστήματος ή ενός ελεγχόμενου εσωτερικού περιβάλλοντος. «Αίγλη» ο τεχνητός φωτισμός της βάσης. «Έδος ασφαλές» η σταθερή κατασκευή ή πλατφόρμα.

Εδώ αξίζει να αναφέρουμε ότι αλλού ο Όμηρος μιλά για μεταλλικό, για «χάλκινο» αλλά και «σιδερένιο» ουρανό.

Ιλιάδα Ραψωδία Ε, στίχος 504: «ἐς οὐρανὸν πολύχαλκον» προς τον πολύχαλκο ουρανό.

Ιλιάδα Ραψωδία Ρ, στίχος 425: «χάλκεον οὐρανὸν ἷκε δι' αἰθέρος» ο θόρυβος της μάχης έφτανε στον χάλκινο ουρανό μέσω του αιθέρα.

Οδύσσεια Ραψωδία γ, στίχος 2: «Ἠέλιος δ' ἀνόρουσε, λιπὼν περικαλλέα λίμνην, οὐρανὸν ἐς πολύχαλκον...» Ο Ήλιος ανέβηκε αφήνοντας την πανέμορφη λίμνη προς τον πολύχαλκο ουρανό.

Οδύσσεια Ραψωδία ο, στίχος 329 & Ραψωδία ρ, στίχος 565: «τῶν ὕβρις τε βίη τε σιδήρεον οὐρανὸν ἵκει» η αλαζονεία και η βία των μνηστήρων φτάνει μέχρι τον σιδερένιο ουρανό.

Στα ομηρικά έπη, όταν ένας θεός αποφασίζει να επισκεφθεί τη Γη, η περιγραφή της μετακίνησής του μοιάζει εκπληκτικά με τεχνολογική κατάβαση. Η Αθηνά και ο Ερμής φορούν ειδικές συσκευές στα πόδια που τους επιτρέπουν να πετούν πάνω από στεριά και θάλασσα με την ταχύτητα του ανέμου. Άρματα που κινούνται στον αέρα με απίστευτες ταχύτητες, αφήνοντας πίσω τους λάμψη ή καπνό.

Ιλιάδος ραψ. Δ΄ στιχ. 75: Και αυτοπροαίρετα η θεά στον λόγον του ετινάχθη από του Ολύμπου τες κορφές κι εχύθη ωσάν τ’ αστέρι, οπού ο Κρονίδης έριξε σημάδι στους ανθρώπους, ή ναύτες ή στρατόπεδο λαών εκτεταμένο. Λαμπρό αστέρι κι άπειρες οι σπίθες του πετιούνται. Ομοίως τοτ’ η Αθηνά στην γην εροβολούσε και μες στην μέσην πήδησε των ιπποδάμων Τρώων, των χαλκοφόρων Αχαιών και απόρησαν τα πλήθη…  

Το υγρό που ρέει στις φλέβες των θεών αντί για αίμα είναι ο «Ιχώρ». Όταν ο Διομήδης τραυματίζει την Αφροδίτη στην Ιλιάδα, δεν τρέχει κόκκινο αίμα, αλλά Ιχώρ. Ένα διαφανές, αθάνατο υγρό, που παραπέμπει σε έναν διαφορετικής βιολογικής σύστασης φορέα ζωής. Επίσης διατηρούν μια απόσταση ασφαλείας, ώστε να μην αποκαλυφθεί η πραγματική τους φύση ή η τεχνολογική τους βάση.

Όταν ένας τεχνολογικά λιγότερο αναπτυγμένος πολιτισμός έρχεται σε επαφή με μια ανώτερη τεχνολογία, αναπόφευκτα θεοποιεί αυτό που βλέπει. Οι περιγραφές του Ομήρου, διατηρημένες μέσα από την προφορική παράδοση αιώνων, ίσως να είναι τα «αποτυπώματα» αυτής ακριβώς της επαφής, διατυπωμένα με το λεξιλόγιο που διέθεταν οι άνθρωποι εκείνης της εποχής.

Τα Αρχαία κείμενα λένε πράγματα που η «επίσημη» πλευρά αγνοούσε. Η ιστορία έχει αποδείξει ότι η αρχαιολογία και η επιστήμη συχνά αργούν να αποδεχτούν πράγματα που οι Αρχαίοι έγραφαν καθαρά.

Για αιώνες, θεωρούσαν την Τροία εντελώς παραμύθι του Ομήρου, όπως και οι «σοβαροί» ακαδημαϊκοί του 19ου αιώνα, μέχρι που ο Ερρίκος Σλήμαν πήρε την Ιλιάδα στο χέρι, έσκαψε και βρήκε την πραγματική Τροία. Όταν ανακαλύφθηκε ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, η επίσημη κοινότητα δυσκολευόταν να πιστέψει ότι οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν αναλογικό υπολογιστή το -100.

Το ότι ο Όμηρος περιέχει πραγματικές, γεωγραφικές, αστρονομικές και ναυτικές ανεκτίμητες γνώσεις, είναι γεγονός. 

Το αν θα εμπιστευτεί κανείς την επίσημη επιστήμη, την εναλλακτική έρευνα ή απλώς το δικό του κριτικό πνεύμα, είναι προσωπική επιλογή. Το βέβαιο είναι ότι τα ομηρικά έπη παραμένουν ένα τεράστιο, ζωντανό «αρχείο» της Aρχαίας ανθρώπινης εμπειρίας γεμάτο πολύτιμες πληροφορίες.

Σείριος (Χ.Γ.)