Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά ημερομηνία για το ερώτημα Αλέξανδρος. Ταξινόμηση κατά συνάφεια Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά ημερομηνία για το ερώτημα Αλέξανδρος. Ταξινόμηση κατά συνάφεια Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 29 Ιουνίου 2026

Υπάρχει μία έκδοσις της ποιήσεως του Ὁμήρου που αποκαλείται «ἐκ τοῦ νάρθηκος» τοῦ Ἀλεξάνδρου

Υπάρχει μία έκδοσις της ποιήσεως του Ὁμήρου που αποκαλείται «ἐκ τοῦ νάρθηκος» τοῦ Ἀλεξάνδρου, που σημείωσε μαζί με τον Καλλισθένη καὶ τον Ἀνάξαρχον και έβαλε σε ειδική θήκη (νάρθηκα) που βρήκε στο Περσικό θησαυροφυλάκιο. (Στράβων 13 στ. 594)

φέρεται γοῦν τις διόρθωσις τῆς Ὁμήρου ποιήσεως, ἡ ἐκ τοῦ νάρθηκος λεγομένη, τοῦ Ἀλεξάνδρου μετὰ τῶν περὶ Καλλισθένη καὶ Ἀνάξαρχον ἐπελθόντος καὶ σημειωσαμένου τινά, ἔπειτα καταθέντος εἰς νάρθηκα, ὃν ηὗρεν ἐν τῆι Περσικῆι γάζηι πολυτελῶς κατεσκευασμένον. (STRAB. XIII p. 594)

Μετά τη μάχη της Ισσού το -333, ο Μέγας Αλέξανδρος κυρίευσε τα λάφυρα και τα προσωπικά υπάρχοντα του Πέρση βασιλιά Δαρείου Γ'. Ανάμεσα στα αποκτήματα υπήρχε μια εξαιρετικά πολυτελής και διακοσμημένη θήκη (ή κασετίνα). Όταν ο Αλέξανδρος ρώτησε τους στρατηγούς του τι θα έπρεπε να τοποθετηθεί μέσα στο πολύτιμο αυτό κουτί, αποφάσισε ότι το πιο άξιο αντικείμενο για να φυλαχθεί εκεί ήταν τα έργα του Ομήρου.

Η συγκεκριμένη έκδοση είναι γνωστή στην ιστορία ως η «Ιλιάδα του Νάρθηκα». Ο ίδιος ο Αλέξανδρος συνήθιζε να διαβάζει τα έπη του Ομήρου καθημερινά και μάλιστα ταξίδευε έχοντας μαζί του αυτό το αντίγραφο, το οποίο είχε διορθωθεί και σχολιαστεί παλαιότερα από τον δάσκαλό του, τον Αριστοτέλη. Το έργο του Ομήρου βρισκόταν πάντα κάτω από το μαξιλάρι του μαζί με το ξίφος του, θεωρώντας την Ιλιάδα ως ένα πολύτιμο εγχειρίδιο στρατηγικής και ηθικής.

Η επιστημονική κοινότητα επιβεβαιώνει την ύπαρξη αυτής της καταγραφής στην Αρχαία Γραμματεία. Η συγκεκριμένη ιστορία καταγράφεται κυρίως στα κείμενα του Πλούταρχου ("Βίοι Παράλληλοι: Αλέξανδρος") καθώς και στα "Γεωγραφικά" του Στράβωνα.

Ήταν από τη φύση του λάτρης της λογοτεχνίας, της μάθησης και της ανάγνωσης. Σκεπτόμενος και αποκαλώντας την Ιλιάδα «φορητό θησαυροφυλάκιο στρατιωτικής αριστείας», πήρε το διορθωμένο από τον Αριστοτέλη αντίγραφο, το οποίο ο λαός αποκαλεί αντίγραφο σε νάρθηκα και το κρατούσε πάντα με ένα στιλέτο κάτω από το μαξιλάρι του.

~Πλούταρχος~

ΕΙΚΟΝΑ: Αλέξανδρος. Μαρμάρινο αντίγραφο του -1ου αιώνος, από το πρωτότυπο του Λύσιππου. Ένα από τα πιο ακριβή αντίγραφα. (Ny Carlsberg, Copenhagen).

ermioni3.blogspot.com/ , reddit.com/ , penguinrandomhouse.ca/

Τετάρτη 29 Απριλίου 2026

Το Πρώτο Χρυσό Νόμισμα που Εκδόθηκε σε Ευρωπαϊκό Έδαφος, ο Χρυσός Στατήρας του Φιλίππου Β΄

ΕΙΚΟΝΑ: Μακεδονικός φιλίππειος στατήρας κοπής Κολοφώνα (Aρχαία πόλη της Ιωνίας, χτισμένη κοντά στις ακτές της Μικράς Ασίας, ανάμεσα στην Λέβεδο και την Έφεσο. Η πόλη χτίστηκε τον -11ο αιώνα από Ίωνες που προέρχονταν από την Αττική). Εμπρός όψη: Ο Απόλλωνας (εικονίζεται με τη μορφή του Αλεξάνδρου Γ΄) φέρει στέφανο. Πίσω: Άρμα δύο ίππων με ηνίοχο που κρατά ραβδί, τρίποδας δεξιά, επιγρ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ. 8,65 γραμ., -323 με -317. 

Το πρώτο χρυσό νόμισμα που εκδόθηκε σε ευρωπαϊκό έδαφος είναι ο χρυσός στατήρας του Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας στο Αρχαίο Ελληνικό βασίλειο της Μακεδονίας. Κυκλοφόρησε ευρύτατα για πολλές δεκαετίες και αποτέλεσε βασικό νόμισμα της εποχής, εξυπηρετώντας τις ανάγκες του στρατού του Φιλίππου και αργότερα, του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Οι χρυσοί στατήρες ή φιλίππειοι, κυκλοφόρησαν από τον Φίλιππο Β´ της Μακεδονίας, αρχικά μεταξύ του -355 και -347 και θεωρούνται ορόσημο για την ευρωπαϊκή νομισματοκοπία.

Τα νομίσματα απεικονίζουν στη μια πλευρά τον θεό Απόλλωνα νεαρό και δαφνοστεφανωμένο, στραμμένο προς τα δεξιά και από την άλλη άρμα με 2 ίππους συνωρίδα (ζεύγος αλόγων που σέρνουν άρμα) προς τα δεξιά. Ο ηνίοχος κρατά μαστίγιο στο δεξί του χέρι και ηνία στο αριστερό, ενώ κάτω από το άρμα αναγράφεται η επιγραφή ΦΙΛΙΠΠΟΥ. Το νόμισμα απεικονίζει τις νίκες του Μακεδόνα βασιλιά σε ιππικούς αγώνες, πιθανότατα στους 108ους Ολυμπιακούς Αγώνες το -348.

Τα νομίσματα προορίζονταν κυρίως για μεγάλες χρηματικές συναλλαγές εκτός της Μακεδονίας. Αυτό ευνόησε την ταχεία διάδοση τους, πρώτα στα Βαλκάνια και στην υπόλοιπη Ελλάδα, και κατόπιν σε ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου και της δυτικής Ευρώπης. Μετά τον θάνατο του Φιλίππου και τη διαδοχή του από τον Μέγα Αλέξανδρο τα νομίσματα συνέχισαν να εκδίδονται ως φιλίππειοι και έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή νομίσματα σε όλη τη Μεσόγειο αλλά και τη βόρεια Ευρώπη έως και τα τέλη του -1ου αιώνα.

Τα περισσότερα νομίσματα που διασώζονται, εκδόθηκαν από τον Μέγα Αλέξανδρο ο οποίος συνέχισε να εκδίδει τους φιλίππειους και παρότι πολλοί από τους υποστηρικτές του καλούσαν πλέον τα νομίσματα ως Αλέξανδρους, ο Αλέξανδρος χρησιμοποιούσε τον επίσημο προσδιορισμό Φιλίππειοι.
Φιλίππειοι έχουν ανακαλυφθεί στην Ιταλία, δυτική Τουρκία, νότια Ρωσία, Κύπρο, Συρία, και Αίγυπτο. 

https://el.wikipedia.org

----------------------------------

ΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΝΝΕΑ ΟΔΩΝ ΜΑΡΤΥΡΟΥΝ 

ΤΙ ΓΥΡΕΥΕ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ΣΕ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΣΤΟ ΟΧΑΙΟ, ΤΟ 1926;

Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026

Ο ΗΛΙΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΣΒΗΣΕ ΠΟΤΕ!!!

Μέσα από τους ανέμους της ιστορίας προβάλλει η μορφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, σαν ήλιος που δεν έσβησε ποτέ.
Με βλέμμα στραμμένο πέρα από τους ορίζοντες και καρδιά γεμάτη τόλμη, διέσχισε βουνά, ερήμους και ποτάμια, όχι μόνο για να κατακτήσει, αλλά για να ενώσει κόσμους.
Στο διάβα του οι λαοί γνώρισαν τη δύναμη του Ελληνικού Πνεύματος, και το όνομά του έγινε θρύλος που ταξιδεύει στους αιώνες. Ήταν βασιλιάς, στρατηλάτης, μα πάνω απ’ όλα όραμα ζωντανό. Μια φλόγα που φώτισε την οικουμένη και άφησε πίσω της δρόμους δόξας και μνήμης.
Κι έτσι ο Αλέξανδρος μένει αθάνατος στις καρδιές των ανθρώπων, σαν άστρο που οδηγεί ακόμη τους τολμηρούς να ονειρεύονται το αδύνατο.

Εικόνα: Αλέξανδρος - Μαρμάρινο αντίγραφο του -1ου αιώνος, από το πρωτότυπο του Λύσιππου. Ένα από τα πιο ακριβή αντίγραφα. (Ny Carlsberg, Copenhagen). 

-------------------------------

Αναρτήσεις ταξινομημένες κατά συνάφεια με θέμα: Μέγας Αλέξανδρος.

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026

Τα πλούσια ορυχεία χρυσού και ασημιού της Ελληνικής Αρχαιότητας

ΕΙΚΟΝΑ: Μακεδονικός φιλίππειος στατήρας του -323 με -317, κοπής Κολοφώνα. Εμπρός όψη: Ο Απόλλωνας (εικονίζεται με τη μορφή του Αλεξάνδρου Γ΄) φέρει στέφανο. Πίσω: Άρμα δύο ίππων με ηνίοχο που κρατά ραβδί, τρίποδας δεξιά, επιγρ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ. 8,65 γραμ.. el.wikipedia.org

Οι Ίωνες ήταν αυτοί που επηρέασαν πιο ενεργά την πρώιμη ανάπτυξη της Ελλάδας”

Η Θάσος, ένα νησί στα ανοικτά των θρακικών ακτών. Η ίδια η Θάσος είναι πιθανώς παραφθορά του Ιασού, καθώς ο Παυσανίας μας πληροφορεί ότι ο Θάσος ήταν γιος του Αγήνορα, αδελφού της Ευρώπης, και επομένως, αδελφός του Κάδμου, του ιδρυτή της Θήβας, λεπτομέρειες που ανήκουν στον μύθο της Ιασού.

Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο ίδιος επισκέφθηκε το νησί της Θάσου, όπου είδε έναν ναό αφιερωμένο στον Θάσο Ηρακλή. Ο «Θάσιος Ηρακλής» ήταν η Ιασός.
Γνωρίζουμε ελάχιστα περισσότερα για την πρώιμη ιστορία της Θάσου πέρα ​​από το γεγονός ότι τα ορυχεία της ήταν φημισμένα για την απόδοσή τους σε χρυσό και ασήμι, ότι τα πιο παραγωγικά βρίσκονταν στη νοτιοανατολική περιοχή μεταξύ Αίνυρας και Κοίνυρας, και ότι οι Θάσιοι, εκτός από τα ορυχεία του νησιού, κατείχαν και εκμεταλλεύονταν αυτά της Σκάπτης Ύλης στην θρακική ηπειρωτική χώρα. Αυτά τα τελευταία, την εποχή του Δαρείου, απέδιδαν ένα μέσο ετήσιο προϊόν αξίας ή ίσο με 80 τάλαντα. Τα ορυχεία στο νησί δεν παρήγαγαν τόσο πολύ εκείνη την περίοδο, αν και σε μια παλαιότερη περίοδο απέδιδαν ετησίως μεταξύ διακοσίων ή τριακόσιων ταλάντων.

Περίπου 60 μίλια νοτιοανατολικά του ακρωτηρίου Σουνίου βρίσκεται το νησί Σίφνος, το οποίο κατά την εποχή του Πολυκράτη -580 με -22 και ίσως πολύ νωρίτερα, ήταν διάσημο για τα πλούσια ορυχεία χρυσού και ασημιού του.

«Το έδαφός τους παρήγαγε χρυσό και ασήμι σε τέτοια αφθονία που από το ένα δέκατο των εισοδημάτων τους είχαν ένα θησαυροφυλάκιο στους Δελφούς ίσης αξίας με (όλο) τον πλούτο που κατείχε αυτός ο ναός.»
Ο Παυσανίας λέει: «Αργότερα, τα χρυσωρυχεία τους καταστράφηκαν από μια πλημμύρα της θάλασσας».

Το όρος Παγγαίο βρίσκεται στη Θράκη, μεταξύ των ποταμών Νέστου και Στρυμόνα.

Ο Φίλιππος της Μακεδονίας περίπου το -358 πληροφορημένος ότι στην Αρχαιότητα (δηλαδή πριν από τους λεγόμενους Σκοτεινούς Αιώνες της Ελλάδας) αυτά τα ορυχεία ήταν παραγωγικά, τα άνοιξε ξανά, με αποτέλεσμα να λαμβάνει από αυτά ετησίως περισσότερα από χίλια τάλαντα. Από τον χρυσό του Παγγαίου έκοψε τους "Φιλίππειους" του, του οποίου ο τύπος κατά τον επόμενο αιώνα αντιγράφηκε τόσο εκτενώς από τους Γαλάτες.

Το νησί της Σάμου, που κάποτε ονομαζόταν Κυπάρισσα-Ισσα, βρίσκεται στη δυτικά της Μικράς Ασίας κοντά στις εκβολές του Καύστρου και κατέστρεψε την Έφεσο. Γνωρίζουμε λίγα για την πρώιμη ιστορία της Σάμου...

Τα σαμιακά ορυχεία ήταν χρυσού και ασημιού, τα μεταλλεύματα των οποίων εξορύσσονταν στον ποταμό Ίμβρασο. Τα σωζόμενα χρυσά, ασημένια και ήλεκτρα νομίσματα της Σάμου είναι πολυάριθμα και αποδίδονται από τον Σηστίνο στη Σάμο. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο Πολυκράτης εξαγόρασε τους Λακεδαιμονίους, οι οποίοι προσπάθησαν να του στερήσουν το νησί, με επιδότηση μολύβδινων νομισμάτων με λεπτή επένδυση από χρυσό, και έτσι απαλλάχθηκε φτηνά από τους ανεπιθύμητους επισκέπτες του.

Τα ορυχεία της Σάμου εξακολουθούσαν να λειτουργούν την εποχή του Θεόφραστου, περίπου το -240, διότι έγραψε σχετικά με αυτά:

«Όσοι εργάζονται σε αυτά τα ορυχεία δεν μπορούν να σταθούν όρθιοι, αλλά είναι υποχρεωμένοι να ξαπλώνουν είτε στο πλάι είτε στην πλάτη τους: γιατί η φλέβα που εξορύσσουν διατρέχει το μήκος της και έχει βάθος μόνο δύο πόδια, αν και πολύ μεγαλύτερο σε πλάτος, και περιβάλλεται από κάθε πλευρά με σκληρό βράχο. Από αυτή τη φλέβα λαμβάνεται το μετάλλευμα.»

Ορυχεία χρυσού ή ασημιού ή και των δύο εξερευνούσαν οι Πελασγοί σε πολλά μέρη της Ελλάδας, κυρίως στα βουνά της Αλβανίας, της Δαλματίας, της Κροατίας, της Βοσνίας, της Σερβίας, της Θράκης και της Βουλγαρίας.

Τα ερείπια ενός καμινιού τήξης που αποτελείται από κολοσσιαίες λαξευμένες πέτρες (για άλλη μια φορά τα κυκλώπεια λίθινα έργα των Μυκηνών;) μαζί με σωρούς από απορρίμματα αργυρού μεταλλεύματος, εξακολουθούν να είναι ορατά στην Αλβανία, σχεδόν ορατά από τα σπίτια της Κέρκυρας. Παρόμοιες κατασκευές και ερείπια λέγεται ότι υπάρχουν στη Δαλματία.

Γύρω στο -470, ο Αλέξανδρος, γιος του Αμύντα, κατείχε ένα ορυχείο κοντά στη λίμνη Πράσις και στο όρος Δύσια στη Μακεδονία, το οποίο του απέδιδε ένα τάλαντο ανά ημέρα.

Αναλύοντας τις πηγές, είτε τη Δωρική είτε την Ιωνική, από τις οποίες προήλθαν οι ωθήσεις που έδωσαν κινητήρια δύναμη στην ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανικής επανάστασης, η Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάνικα (1898) αναφέρει:

...Οι Ίωνες ήταν αυτοί που επηρέασαν πιο ενεργά την πρώιμη ανάπτυξη της Ελλάδας.
Αυτό που πρέπει να ήταν οικιακή βιομηχανία στην Ελλάδα, σύντομα έγινε βιομηχανία υπό οργάνωση και μεθόδους ημιμαζικής παραγωγής.

Η Αθήνα και η Κόρινθος κατασκεύαζαν κεραμικά και πλοία. Τα Μέγαρα κατασκεύαζαν υφάσματα.

Η Αθήνα, με άφθονα πλεονάσματα ελαιολάδου επαρκή για να διατηρήσει ένα σημαντικό εξαγωγικό εμπόριο σε αυτό το εμπόρευμα, και με την παραγωγή ασημιού από τα ορυχεία του Λαυρίου λίγα μόλις μίλια από την πόλη, έγιναν κέντρο ενός εμπορίου με τις άλλες Ελληνικές πόλεις-κράτη που βασίζονταν σε συστήματα χρήματος με χαλκό ή σίδηρο για να οδηγήσουν τη βιομηχανία και τις συναλλαγές τους.

bibliotecapleyades.net

Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2026

Ελληνιστική εποχή - Όταν οι Έλληνες κυβερνούσαν τον κόσμο

Ο Αρχαίος Ελληνικός κόσμος έφτασε στο απόγειό του κατά την Ελληνιστική εποχή (-323 έως -146).

Χρονολογούμενη από τον θάνατο του Αλεξάνδρου έως την άνοδο της Ρώμης, η περίοδος σηματοδότησε την παρακμή της πόλης-κράτους, την άνοδο των αυτοκρατοριών και μεγάλα επιτεύγματα στην επιστήμη, την τέχνη και τη φιλοσοφία.

Τα πρώτα χρόνια της ελληνιστικής εποχής

Ο θάνατος του Μεγάλου Αλεξάνδρου (-323) άφησε την απέραντη αυτοκρατορία του, η οποία εκτεινόταν από την Ινδία έως την κεντρική Ευρώπη, σε χάος.

Δεν άφησε κληρονόμο, έτσι η αυτοκρατορία μοιράστηκε μεταξύ των στρατηγών και των διοικητών του. Αυτοί ονομάζονταν Διάδοχοι και για περίπου πενήντα χρόνια πολεμούσαν μεταξύ τους για τον έλεγχο της Μακεδονικής Αυτοκρατορίας.

Ο Αντίγονος σχεδόν κατάφερε να ενώσει την αυτοκρατορία, αλλά ηττήθηκε στη μάχη της Ιψού (-301), τερματίζοντας τους Διαδοχικούς Πολέμους. Τρία μεγάλα κράτη προέκυψαν από τους Διαδοχικούς Πολέμους:

  • στην Ασία, ο Σέλευκος ίδρυσε την αυτοκρατορία των Σελευκιδών

  • στην Αίγυπτο, βασίλευε ο Πτολεμαίος

  • Η Μακεδονία και η υπόλοιπη Ελλάδα κυβερνούνταν από τους Αντιγονίδες

Αυτά τα κράτη πολεμούσαν συνεχώς μεταξύ τους.

Εν τω μεταξύ, πολλοί Μακεδόνες και άλλοι Έλληνες εγκαταστάθηκαν στις νέες περιοχές, κατοικώντας στις πόλεις που ίδρυσε ο Αλέξανδρος.

Ο Ελληνιστικός Κόσμος

Η Αυτοκρατορία των Σελευκιδών γνώρισε περιόδους ευημερίας και ισχύος, ειδικά υπό τον Αντίοχο Α΄ και τον Αντίοχο Γ΄, αλλά βρισκόταν συνεχώς σε μάχη με επαναστάτες και εισβολείς.

Έλληνες στη Βακτρία αποσχίστηκαν από τους Σελευκίδες και ίδρυσαν ένα μεγάλο κράτος εκεί που βρίσκεται τώρα στο Αφγανιστάν και την Κεντρική Ασία. Οι Έλληνες της Βακτριανής επεκτάθηκαν ακόμη και στην Ινδία και δημιούργησαν μια ισχυρή αυτοκρατορία.

Η Πτολεμαϊκή Αυτοκρατορία μαστιζόταν από αιγυπτιακές ανταρσίες και αυλικές δολοπλοκίες. Οι Πτολεμαίοι υιοθέτησαν πολλές αιγυπτιακές θρησκευτικές πρακτικές, αλλά παρέμειναν ξεχωριστή κάστα από αυτήν του γηγενούς πληθυσμού. 

Η Μακεδονία ήταν σχετικά αδύναμη και η κυριαρχία της σε μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Ελλάδας δεν ήταν ποτέ απόλυτη. Ωστόσο, παρά τους πολέμους και την αστάθεια, τα ελληνιστικά κράτη κατάφεραν να κυβερνήσουν μεγάλο μέρος της αυτοκρατορίας του Αλεξάνδρου.

Η Ελλάδα κατά την Ελληνιστική Εποχή

Οι παλιές πόλεις-κράτη της Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων πόλεων όπως η Αθήνα, άρχισαν να παρακμάζουν κατά την Ελληνιστική περίοδο. Ενώ η Σπάρτη παρέμεινε ανεξάρτητη, έγινε πολιτικά οπισθοδρομική. Οι πόλεις-κράτη απλώς δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν στρατιωτικά τα διάδοχα κράτη.

Ωστόσο, ορισμένοι Έλληνες παρέμειναν ανεξάρτητοι, σχηματίζοντας πολιτικές και στρατιωτικές ομάδες όπως η Αιτωλική Συμμαχία.

Τεχνολογία και Γεωργία στην Ελληνιστική Εποχή

Στην Ελληνιστική Εποχή Α αναπτύχθηκαν νέες αρχιτεκτονικές και ναυπηγικές τεχνικές. Εφευρέθηκαν επιστημονικά όργανα όπως τα ρολόγια νερού. Ο Ήρωνας της Αλεξάνδρειας ανέπτυξε την πρώτη ατμομηχανή στον κόσμο, γνωστή ως αιολίπυλο .

Νέες γεωργικές πρακτικές ήταν επίσης πρωτοπόρες, ιδιαίτερα στην Πτολεμαϊκή Αίγυπτο.

Ο ελληνιστικός κόσμος περιλάμβανε μια τεράστια γεωγραφική περιοχή, επιτρέποντας μια ποικίλη ανταλλαγή προϊόντων. Για παράδειγμα, εκείνη την εποχή η περγαμηνή γραφής με πάπυρο έγινε πανταχού παρούσα στον ελληνικό κόσμο.

Τα μαθηματικά και οι επιστήμες άκμασαν επίσης. Πράγματι, στην Αλεξάνδρεια, οι επιστήμονες υποστήριζαν ότι ο κόσμος ήταν στρογγυλός και περιστρεφόταν γύρω από τον ήλιο, πάνω από 1500 χρόνια πριν από τον Κοπέρνικο.

Πολιτιστικά Επιτεύγματα στην Ελληνιστική Εποχή

Ενώ ο ελληνιστικός κόσμος ήταν πολιτικά διχασμένος, η περιοχή ήταν ενοποιημένη πολιτιστικά και πολύ κοσμοπολίτικη. Η ελληνική Κοινή, έγινε η κοινή γλώσσα μεγάλου μέρους του γνωστού κόσμου. Η γλυπτική και η ζωγραφική επικεντρώθηκαν περισσότερο στον άνθρωπο, ένα φαινόμενο που επανεμφανίστηκε αργότερα στην Αναγέννηση. Την περίοδο αυτή δημιουργήθηκαν πολλά καλλιτεχνικά αριστουργήματα, όπως το περίφημο άγαλμα της Νίκης της Σαμοθράκης. Τέτοια έργα αργότερα επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό τη ρωμαϊκή τέχνη.

Την εποχή αυτή οι Μυστηριακές θρησκείες όπως ο Ορφισμός έγιναν δημοφιλείς. Υπήρχε μεγάλος θρησκευτικός συγκρητισμός, ειδικά στην Πτολεμαϊκή Αίγυπτο, καθώς πολλοί από τους ελληνιστικούς μονάρχες ήταν ανοιχτόμυαλοι.

Ο ελληνιστικός κόσμος ήταν πολύ διασυνδεδεμένος και το εμπόριο άνθιζε. Ελληνιστικοί βασιλείς, όπως οι Πτολεμαίοι, υποστήριζαν το εμπόριο μέσω έργων όπως ο περίφημος Φάρος της Αλεξάνδρειας. Αυτό έφερε μεγάλη ευημερία ιδιαίτερα στην Ελλάδα.

Την ίδια εποχή εμφανίστηκαν και μερικές σημαντικές φιλοσοφικές σχολές.

Οι Κυνικοί πίστευαν ότι οι άνθρωποι έπρεπε να ζουν όσο το δυνατόν πιο κοντά στη φύση.
Οι Στωικοί πίστευαν στον αυτοέλεγχο, υποστηρίζοντας ότι μια λογική ζωή φέρνει ηρεμία και είναι σύμφωνη με τον θεϊκό νόμο.
Οι Επικούρειοι υποστήριζαν ότι το νόημα της ζωής ήταν να απολαμβάνει κανείς λογική και μετριοπαθή ηδονή .

Το τέλος της Ελληνιστικής Εποχής

Η άνοδος της Ρώμης ήταν η τελευταία καμπάνα της Ελληνιστικής εποχής. Η Αυτοκρατορία των Σελευκιδών βρισκόταν σε παρακμή λόγω των συνεχών Παρθικών επιδρομών. Ενώ ο Αντίοχος Β΄ ο Μέγας κατάφερε να αποκαταστήσει την αυτοκρατορία στην παλιά της δόξα, απείλησε τη ρωμαϊκή επιρροή στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στη Μάχη της Μαγνησίας , ο Αντίγονος ηττήθηκε αποφασιστικά.
Αυτή ήταν η αρχή του τέλους της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών. Μέσα σε λίγες δεκαετίες, η Ρώμη διόριζε τους βασιλιάδες της και μεγάλο μέρος της επικράτειάς της προσαρτήθηκε στους Πάρθους.

Οι Ρωμαίοι πολέμησαν τους Μακεδόνες σε Τρεις Πολέμους (-214 με -148).

Το -148 οι Ρωμαίοι θριάμβευσαν. Στον τέταρτο και τελευταίο Μακεδονικό Πόλεμο, οι Ρωμαίοι νίκησαν για άλλη μια φορά...
Η Κόρινθος λεηλατήθηκε και αυτό σηματοδότησε την έναρξη της κυριαρχίας της Ρώμης στην Ελλάδα.

Οι Ρωμαίοι όμως επηρεάστηκαν βαθιά από τον ελληνιστικό πολιτισμό. Πολλά μέλη της ρωμαϊκής ελίτ έγραφαν και μιλούσαν ελληνικά.

Πράγματι, μετά το -146 ένας ελληνορωμαϊκός πολιτισμός κυριάρχησε στον μεσογειακό κόσμο.

Μέχρι το -146μόνο οι Έλληνες στη Βακτρία και την Ινδία διατήρησαν την εξουσία.

Συμπέρασμα

Η Ελληνιστική Εποχή ήταν καθοριστική. Σήμανε το τέλος του συστήματος της πόλης-κράτους και η ηπειρωτική Ελλάδα περιθωριοποιήθηκε πολιτικά.

Ο ελληνικός πολιτισμός κυριάρχησε, επηρεάζοντας λαούς από τη Δυτική Μεσόγειο μέχρι την Ινδία.
Η εποχή αυτή σημείωσε εκπληκτικά επιτεύγματα στις τέχνες, τη φιλοσοφία και την τεχνολογία.
Κοσμοπολίτικες κοινωνίες εμφανίστηκαν - θυμίζοντας πολύ την τρέχουσα εποχή.
Ενώ η Ρώμη έθεσε τέλος στην Ελληνιστική Εποχή, ήταν επίσης και οι κληρονόμοι της...

Αναφορές

από τον Ed Whalen

από την ιστοσελίδα ClassicalWisdom μέσω .bibliotecapleyades.net

-------------------------------------------------

Από τους πιο γνωστούς μηχανικούς και μαθηματικούς της Ελληνιστικής περιόδου ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς, υπήρξε η τρίτη μεγάλη φυσιογνωμία της μηχανικής μετά τους Κτησίβιο και Φίλωνα. Διετέλεσε και διευθυντής του Μουσείου της Αλεξάνδρειας (Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας) και έμεινε γνωστός από τις περίφημες κατασκευές του, οι οποίες τον κατατάσσουν ανάμεσα στις μεγαλύτερες μορφές της επιστήμης της Αρχαιότητας και δίκαια τον θεωρούν σαν τον πνευματικό πρόγονο του Λεονάρντο Ντα Βίντσι (ο οποίος φαίνεται να έχει διαβάσει και γραπτά που αφορούν το έργο του Ήρωνα όπως και του Αρχιμήδη).

Ουσιαστικά ο Ήρων υπήρξε μαθητής και συνεχιστής του έργου των Κτησίβιου και Φίλωνα, το οποίο εν πολλοίς διέσωσε και βελτίωσε.

Περισσότερα ΕΔΩ

Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026

Μάρκος Αυρήλιος, «Τα εις εαυτόν» [Αποσπάσματα]

ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

1. Να λες στον εαυτό σου το πρωινό κάθε ημέρας: θα συναντηθώ με ανθρώπους πολυάσχολους, αχάριστους, αλαζόνες, δόλιους, φθονερούς, ακοινώνητους, όλα αυτά τους συμβαίνουν επειδή αγνοούν το καλό και το κακό. Εγώ όμως, που έχω εννοήσει την φύση του καλού, ότι είναι ωραίο, και τη φύση του κακού, ότι είναι άσχημο, όπως και τη φύση εκείνου ο οποίος έσφαλε, ότι είναι συγγενής μου όχι από το ίδιο αίμα ή σπέρμα αλλά από τον ίδιο νου και επειδή μετέχει του θεϊκού μέρους, δεν μπορώ να βλαφτώ από κανένα τους, διότι κανείς δεν μπορεί να με εμπλέξει στο άσχημο ούτε επίσης μπορώ να οργίζομαι με τον συγγενή μου ή να τον μισώ, διότι δημιουργηθήκαμε για να συνεργαζόμαστε, όπως τα πόδια, όπως τα χέρια, όπως τα βλέφαρα, όπως η πάνω και η κάτω οδοντοστοιχία, το να αντιμαχόμαστε λοιπόν ο ένας τον άλλον είναι παρά φύση και αντιμαχόμαστε όταν αγανακτούμε και νιώθουμε αποστροφή.

[…] 17. Της ανθρώπινης ζωής η διάρκεια είναι όσο μια στιγμή, η ουσία της ρευστή, η αίσθησή της θολή, το σώμα -από τη σύστασή τουέτοιμο να σαπίσει, και η ψυχή ένας στρόβιλος, η τύχη άδηλη, η δόξα αβέβαιη. Με δυο λόγια, όλα στο σώμα σαν ένα ποτάμι, όλα της ψυχής σαν όνειρο και σαν άχνη, η ζωή ένας πόλεμος κι ένας ξενιτεμός, η υστεροφημία λησμονιά. Ποιο είναι αυτό που μπορεί να μας δείξει τον δρόμο; Ένα και μόνο: η φιλοσοφία! Κι αυτό σημαίνει να φυλάμε τον θεό μέσα μας καθαρό κι αλώβητο, νικητή πάνω στις ηδονές και τους πόνους, να μην κάνουμε τίποτε στα τυφλά, τίποτε ψεύτικα και προσποιητά, να μην εξαρτιόμαστε από το τι θα πράξει ή τι δεν θα πράξει ο άλλος. Κι ακόμη, να αποδεχόμαστε όσα συμβαίνουν σαν κάτι που έρχεται κάπου από κει απ᾽ όπου έχουμε έλθει και εμείς· και πάνω απ᾽ όλα, να περιμένουμε τον θάνατο με γαλήνια διάθεση, θεωρώντας πως δεν είναι τίποτε άλλο παρά η διάλυση των συστατικών στοιχείων από τα οποία είναι συγκροτημένο κάθε ζωντανό πλάσμα.

ΒΙΒΛΙΟ ΤΡΙΤΟ

3. Ο Ιπποκράτης, αφού θεράπευσε πολλές αρρώστιες, αρρώστησε ο ίδιος και πέθανε. Οι Χαλδαίοι μάγοι προανήγγειλαν τον θάνατο πολλών ανθρώπων, κι ύστερα υποτάχτηκαν κι αυτοί στο πεπρωμένο. Ο Αλέξανδρος, ο Πομπήιος και ο Γάιος Καίσαρ, που τόσες φορές κατέστρεψαν συθέμελα πόλεις ολόκληρες και σε μάχες πετσόκοψαν πολλές μυριάδες ιππέων και πεζών, κι αυτοί κάποτε έφυγαν απ’ τη ζωή. Ο Ηράκλειτος, που στη φυσιολογία του ανέφερε τόσα πολλά σχετικά με την εκπύρωση του κόσμου, γέμισε το εσωτερικό του σώματός του με νερό και πέθανε σκεπασμένος με κοπριά. Τον Δημόκριτο τον σκότωσαν οι ψείρες, τον Σωκράτη κάτι άλλες ψείρες. Τι θα πουν αυτά; Μπήκες στο πλοίο, ταξίδεψες, έφτασες. Κατέβα. Άμα πηγαίνεις σε άλλη ζωή, ούτε εκεί θα υπάρχει τίποτε κενό από Θεούς άμα όμως βρεθείς σε κατάσταση αναισθησίας, θα πάψουν οι πόνοι σου και οι ηδονές σου, θα πάψεις να λατρεύεις αυτό το αγγείο, το τόσο κατώτερο απ’ ότι αυτό το οποίο το υπηρετεί. Διότι το ένα είναι νους και δαίμων και το άλλο χώμα και σήψη.

4. Μη ξοδέψεις το υπόλοιπο της ζωής σου με σκέψεις για τους άλλους, όταν δεν ανάγεις το πράγμα σε κάτι καλό για όλους γιατί θα στερηθείς κάποιο άλλο έργο… δηλαδή σκεπτόμενος τι κάνει ο δείνα και για ποιο λόγο, τι λέει, τι συλλογιέται, τι μηχανεύεται και όσα τέτοιας λογής σε κάνουν να απομακρύνεσαι από την παρατήρηση του ηγεμονικού στοιχείου της ψυχής σου. Πρέπει λοιπόν να αποφεύγουμε τον άσκοπο και το μάταιο στον ειρμό των εντυπώσεων μας, και πολύ περισσότερο την πολυπραγμοσύνη και την κακοήθεια, συνηθίζοντας τον εαυτό μας να έχει μόνο τέτοιες εντυπώσεις για τις οποίες αν μας ρωτούσαν «τι σκέφτεσαι;» να απαντούσαμε αμέσως: «αυτό και αυτό» έτσι που να γίνεται ολοφάνερο ότι όλες οι σκέψεις μας είναι απλές και καλοπροαίρετες, και χαρακτηρίζουν ον κοινωνικό το οποίο αδιαφορεί για τις παραστάσεις της ηδονής και γενικά της απόλαυσης, το οποίο δεν έχει σκέψεις φιλόνικες, φθονερές, καχύποπτες ή άλλες για τις οποίες θα κοκκίνιζες αν έλεγες ότι αυτό είχες στο νου σου.

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ

1. Όταν σηκώνεσαι κακοδιάθετος το πρωί, να σου είναι πρόχειρη η σκέψη ότι “σηκώνομαι για να κάνω το έργο ανθρώπου. Συνεχίζω λοιπόν να στεναχωριέμαι που βαδίζω προς την πραγματοποίηση αυτών για τα οποία γεννήθηκα και χάρη των οποίων ήρθα στον κόσμο; Ή μήπως φτιάχτηκα να μείνω ξαπλωμένος και να ζεσταίνομαι; “Τούτο όμως είναι πιο ευχάριστο”. Για την ευχαρίστηση λοιπόν γεννήθηκες, και γενικά για να υφίστασαι και όχι για να ενεργείς; Δεν βλέπεις τα μικρά φυτά, τα πουλάκια, τα μυρμήγκια, τις αράχνες, τις μέλισσες που εκτελούν το έργο τους, συμβάλλοντας όσο έχει να κάνει με αυτά στην τάξη του κόσμου; …”Πρέπει όμως ν’ αναπαυόμαστε. Πρέπει, συμφωνώ κι εγώ. Η φύση έδωσε βέβαια το σωστό μέτρο και για τούτο, έδωσε μέτρο για το φαγητό και μέτρο για το ποτό αλλά εσύ προχωράς πέρα από τα μέτρα, πέρα από αυτό που αρκεί, ενώ στις πράξεις σου δεν πας παραπέρα αλλά μένεις μονάχα στα πλαίσια του δυνατού. Πράγματι δεν αγαπάς τον εαυτό σου, επειδή σε άλλη περίπτωση θα αγαπούσες και τη φύση σου και τη βούλησή σου.

Καταχώρηση από: Σπύρος Αραβανής

https://www.poiein.gr/

-------------------------------

Ο Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος Αύγουστος (Imperator Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus, 26 Απριλίου 121 - 17 Μαρτίου 180) ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 161 έως το 180. Κυβέρνησε ως συναυτοκράτορας με τον Λεύκιο Βέρο από το 161 έως το θάνατο του Βέρου το 169. Ήταν ο τελευταίος από τους "Πέντε Καλούς Αυτοκράτορες" και θεωρείται επίσης ως ένας από τους σημαντικότερους στωικούς φιλοσόφους.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία νίκησε την αναγεννημένη Παρθική Αυτοκρατορία στην Ανατολή. Επίσης πολέμησε εναντίον των γερμανικών φυλών στη Γαλατία και τον Δούναβη, ενώ σημειώθηκε και μία στάση εναντίον του, στην Ανατολή, από τον Αβίδιο Κάσσιο, η οποία απέτυχε.

https://www.kobo.com/

Σάββατο 23 Αυγούστου 2025

Οι Βιβλιοθήκες στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία

Μετά την πτώση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας καταστράφηκαν πολλά βιβλία από τις βιβλιοθήκες. Οι λόγοι για τους οποίους το βιβλίο δεν διακινήθηκε στους ρυθμούς των προηγουμένων χρόνων αναζητούνται στην προσπάθεια της Εκκλησίας να επιβάλει τη χριστιανική θρησκεία, εξοβελίζοντας έργα που θεώρησε ειδωλολατρικά.

Οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες είχαν ενοριακές βιβλιοθήκες με βιβλία θεολογικά για την υποστήριξη της πίστης, όπως στην ενορία της Ρώμης και των Ιεροσολύμων.

Από τις γνωστές βιβλιοθήκες που εμφανίζονται στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους είναι η βιβλιοθήκη που ίδρυσε στα Ιεροσόλυμα τον 3ο αι. μ.Χ. ο επίσκοπος Αλέξανδρος.

Οι βιβλιοθήκες της Κωνσταντινούπολης

Το 330 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος μετέφερε την πρωτεύουσα του ανατολικού τμήματος της αυτοκρατορίας στη Νέα Ρώμη, στον μυχό του Κερατίου Κόλπου, στην πόλη που πήρε το όνομά του.

Η πρώτη μεγάλη αυτοκρατορική ή παλατινή βιβλιοθήκη στην Κωνσταντινούπολη φαίνεται ότι κτίστηκε επί αυτοκρατορίας του Κωνσταντίου Β’, γιου του Κωνσταντίνου τον 4ο αι. Ο Θεμίστιος (Orationes, 4, 59b-61d) αναφέρει ότι ο Κωνστάντιος Β’ συγκρότησε συνεργείο με καλλιγράφους για να αντιγράψουν και να διασώσουν από την εξαφάνιση τα έργα της Ελληνικής Γραμματείας που ήταν σκορπισμένα σε ιδιωτικές συλλογές. Πλάι στα ελληνικά και λατινικά συγγράμματα άρχισε να αναπτύσσεται τμήμα με τη χριστιανική γραμματεία, ενώ διέθετε τοπογραφικό και θεματικό κατάλογο.

Η αυτοκρατορική βιβλιοθήκη κάηκε από πυρκαϊά το 473, όταν το περιεχόμενό της ανέρχονταν σε 120.000 βιβλία (Ζωναράς, Επίτομη Ιστορία, 14.2) κυρίως περγαμηνοί κώδικες. Μετά την πυρκαϊά ιδρύθηκε νέα βιβλιοθήκη, η οποία κατά τον Μιχαήλ Γλυκά είχε 36.500 τόμους με έργα της ύστερης Αρχαιότητας και θεολογικά. Το 726 επί Λέοντος του Ισαύρου καταστράφηκε ξανά. Η αυτοκρατορική βιβλιοθήκη επέζησε περίπου μέχρι το 1453.

https://scholeio.blogspot.com/2015/09/blog-post_16.html

Δευτέρα 21 Ιουλίου 2025

Εκθαμβωτική γιορτή στη Νάπολη: Γιορτάζουν την ίδρυσή τους από τους Έλληνες! (Βίντεο)

Σε μια εκθαμβωτική εκδήλωση, με τη συμμετοχή χιλιάδων ανθρώπων, που σίγουρα δεν είχε κάτι να ζηλέψει από τα αρχαία δρώμενα, οι κάτοικοι της Νάπολη αλλά και της ευρύτερης Νότιας Ιταλίας και της περιοχής που αποτελούσε τη Μεγάλη Ελλάδα, γιόρτασαν την ίδρυση της αγαπημένης τους πόλης από τους Έλληνες!

Το Newsbomb είχε πραγματοποιήσει ένα ολοκληρώμενο οδοιπορικό, τόσο στη Νάπολη, όσο και στις υπόλοιπες περιοχές της Μεγάλης Ελλάδας, τη Σικελία και στα ελληνικά χωριά της Νότιας Ιταλίας. 

Η φετινή ιστορική αναπαράσταση, που πραγματοποιήθηκε για έκτη φορά, απέκτησε ιδιαίτερη σημασία λόγω της 2500ης επετείου από την ίδρυση της πρωτεύουσας της Καμπανίας, ενώ οι δραστηριότητες που σχετίζονται με αθλητικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις επεκτάθηκαν επίσης στην Casamicciola στο νησί Pithecusa στις 20 Ιουνίου, και στις 21 Ιουνίου στη Dicearchia (Ποτσουόλι) και την Κύμη. 

Πρόκειται για τις δύο ιστορικές λαμπαδηδρομίες που πραγματοποιούνται εδώ και πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια προς τιμήν της Σειρήνας Παρθενόπης, του ιδρυτικού συμβόλου της πόλης. Δύο επιχειρηματίες, ο Giuseppe Serroni της Ένωσης «I Sedili di Napoli» και η Fiammetta Miele θέλησαν να αναβιώσουν αυτή την παράδοση με κάθε κόστος και τα κατάφεραν.

Η πρωτοβουλία έτυχε της υποστήριξης του Υπουργείου Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ιταλίας, του Δήμου Χαλκίδας της Ελληνικής Δημοκρατίας, των Δήμων Νάπολης και Casamicciola στο νησί Ίσκια. Τη στήριξή της επέδειξε επίσης και η Ελληνική Πρεσβεία στην Ιταλία.

Στις 20 Ιουνίου, η εκδήλωση ξεκίνησε στο καταπράσινο νησί Πιθηκούσα, το πρώτο σημείο άφιξης των Ελλήνων αποίκων. 

Εκεί έλαβε χώρα η πρώτη έκδοση του Magna Graecia Hellenic Fest, με πάνω από 100 καλλιτέχνες που φορούσαν αρχαία ελληνικά κοστούμια. 

Το βράδυ της 21ης Ιουνίου, η εκδήλωση χωρίστηκε σε δύο μέρη, με μια πομπή στα ιστορικά μέρη της Παρθενόπης, μεταξύ του Castel dell'Ovo και του Monte Echia, και την αναπαράσταση της Lampadedromia, της χαρακτηριστικής πομπής με φακούς προς τιμήν της Παρθενόπης.

Στο Ποτσουόλι, οι δραστηριότητες περιλάμβαναν διάφορα εκπαιδευτικά και θεατρικά εργαστήρια και την απονομή του βραβείου Salvatore Lopresti σε διακεκριμένες προσωπικότητες για τη δέσμευσή τους στην προώθηση του κλασικισμού και την ενίσχυση της ελληνικής και ρωμαϊκής ταυτότητας. Τέλος, πραγματοποιήθηκαν ορισμένες ελληνικές θεατρικές παραστάσεις, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Angelantonio Aversana: Μήδεια, Οδυσσέας και οι Σειρήνες, με το υποβλητικό αφιέρωμα στη φωτιά της Πιτεκούσα (Ίσκια), της Κύμης (Κούμα, Μπακόλι), της Δικηαρχίας (Ποτσουόλι), και τέλος της Παρθενοπούλης/Νεάπολης, της πόλης που θα ξεπερνούσε όλες τις άλλες, γιορτάζοντας τη μετάβαση από την αρχαία Λαμπαδηδρομία στη σύγχρονη.

Στις 22 Ιουνίου, η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τη Λαμπαδηδρομία Νεαπολίτανα, έναν αγώνα 15 χλμ., από το Μακέλλουμ της Ποτσουόλι μέχρι το νησάκι Μεγαρίδα, το σημερινό Καστέλ ντελ Όβο.

Επισημαίνεται ότι η πόλη που αργότερα θα γινόταν η Νάπολη ιδρύθηκε από Ροδίτες, οι οποίοι αποφάσισαν να ιδρύσουν νέες αποικίες κατά μήκος της ακτής, χρήσιμες για την επέκταση του θαλάσσιου εμπορίου.

Η χρονολόγηση είναι του 8ου αιώνα π.Χ., ενός αιώνα διάσημου για την αύξηση της ίδρυσης πολυάριθμων πόλεων γνωστών ως πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας. Τον 7ο αιώνα π.Χ., η νέα αποικία ονομάστηκε Παρθενόπη από το όνομα της μυστηριώδους σειρήνας - αυτής που έχει το όνομα ενός κοριτσιού και η λατρεία της οποίας, σύμφωνα με διάφορους μελετητές, πρέπει να προϋπήρχε της άφιξης των Ελλήνων της Κούμας, οι οποίοι, σεβόμενοι τις ήδη υπάρχουσες λατρείες, αποφάσισαν να αφιερώσουν σε αυτήν τον νέο οικισμό.

Credits: Dimitris Zisopoulos , Μουσική: Αλέξανδρος Χάχαλης

Δείτε το εντυπωσιακό βίντεο με τα δρώμενα:

Επιμέλεια - Σωτήρης Σκουλούδης , Περισσότερα: https://www.newsbomb.gr

Δευτέρα 14 Ιουλίου 2025

Δεινοκράτης ο Ρόδιος - Ο Τεχνικός Σύμβουλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Χαρακτικό που απεικονίζει την πρόταση του Δεινοκράτη στον Μεγάλο Αλέξανδρο σχετικά με την κατασκευή πόλης και την κολοσσιαίου γλυπτού του Έλληνος στρατηλάτη στη χερσόνησο του Άθω. Από τις Συλλογές του Πολεμικού Μουσείου. https://commons.wikimedia.org

Ο Δεινοκράτης ο Ρόδιος ήταν Αρχαίος Έλληνας αρχιτέκτονας και τεχνικός σύμβουλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου γνωστός για πολλά έργα. Εργάστηκε για τη δημιουργία ταφικού μνημείου για τον πατέρα του Αλέξανδρου, Φίλιππο Β`, το οποίο όμως δεν κατάφερε να ολοκληρώσει. Σχεδίασε επίσης αρκετές πόλεις και ναούς όπως των Δελφών και της Δήλου.

Η συνάντησή του με τον Μέγα Αλέξανδρο έγινε όταν ο στρατηλάτης έψαχνε τοποθεσία για την κατασκευή μεγαλοπρεπούς πόλεως στο όνομά του. Τότε ο Δεινοκράτης είχε προτείνει την κατασκευή της στο όρος Άθως στην Ελλάδα.

Γράφει ὁ Πλούταρχος στὸ «Περὶ τῆς Ἀλεξάνδρου τύχης ἢ ἀρετῆς» ότι ο Δεινοκράτης είπε στον Μέγα Αλέξανδρο:

«Εχω σκεφτεῖ, βασιλιά, νὰ ἐμπιστευθῶ τὴν ὁμοιότητα τοῦ σώματός σου σὲ ὕλη ἄφθαρτη καὶ ζωντανὴ ποὺ νὰ ἔχει θεμέλια αἰώνια καὶ βάρος ἀκίνητο καὶ ἀπαρασάλευτο. Δηλαδὴ τὸ ὄρος Ἄθως τῆς Θράκης, ἐκεῖ  ὅπου ἔχει τὸ μεγαλύτερο ὄγκο του καὶ ὑψώνεται περιφανέστατος καὶ ἔχει ὕψος καὶ πλάτη συμμετρικὰ καὶ βραχώδεις ἐκτάσεις καὶ συναρμογὲς καὶ διαστήματα μὲ κάποια μορφή. Ὁ Ἄθως αὐτός εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν τέχνη νὰ κατεργαστῇ καὶ νὰ μετασχηματιστῂ  ὧστε νὰ ὀνομάζεται ἀνδριάντας τοῦ Ἀλεξάνδρου καὶ νὰ εἶναι ἀληθινὸς ἀνδριάντας αὐτοῦ, ποὺ μὲ τὰ πόδια του θὰ ἐγγίζῃ τὴ θάλασσα, μὲ τὸ ἕνα  χέρι θὰ ἀγκαλιάζῃ καὶ θὰ ὑποβαστάζῃ πόλη ἰκανὴ νὰ περιλάβῃ 10.000 κατοίκους. Μὲ τὸ δεξί χέρι κρατῶντας φιάλη νὰ χύνῃ ἀπὸ αὐτὴ σπονδὲς πρὸς τιμὴ τῶν θεῶν ὁλόκληρο ποταμὸ ποὺ  θὰ ρέῃ ἀκατάπαυστα καὶ θὰ ἐκβάλλῃ στὴ θάλασσα. Τὰ χρυσὰ καὶ χαλκὰ καὶ τὰ ἐλεφάντινα καὶ τὰ ξύλινα καὶ τὰ ἔγχρωμα ἔργα, ὅλες τὶς μικρὲς καὶ ἀγοραστὲς εἰκόνες ποὺ τὶς κλέβουν ἄς τὶς   ἀφήσουμε».

Πρότεινε δηλαδή να χαράξει τον Άθω με τη μορφή του Αλεξάνδρου. Το γιγαντιαίων διαστάσεων άγαλμα με το ένα χέρι θα κρατούσε την πόλη και με το άλλο θα κρατούσε ένα κύπελλο το οποίο θα γέμιζε με τα νερά του βουνού και όταν ξεχείλιζε αυτά θα έτρεχαν στη θάλασσα.

Ο Μέγας Αλέξανδρος όταν άκουσε την τολμηρή πρόταση, θαύμασε τον καλλιτέχνη αλλά την απέρριψε λέγοντας: «Ἄσε τὸν Ἄθω νὰ μένει στὴ θέση του, ἀρκεῖ ὅτι εἶναι μνημεῖο τῆς ὕβρεως τοῦ βασιλιᾶ (ἐννοούσε τὸν Ξέρξη, ποὺ εἶχε ἐπιχειρήσει νὰ κατασκευάσῃ διώρυγα). Ἐμένα θὰ μὲ κάνῃ γνωστὸ ὁ Καύκασος καὶ τὰ Ἠμωδά ὄρη (Ἱμαλάια) καὶ ὁ Τάναης καὶ ἡ Κασπία θάλασσα. Οἱ πράξεις μου θὰ εἶναι οἱ εἰκόνες μου...

Ο πραγματικός λόγος όμως που ο Αλέξανδρος απέρριψε την πρόταση, ήταν γιατί ο Δεινοκράτης δεν είχε υπολογίσει τις συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων, καθώς σιτηρά δεν θα μπορούσαν να καλλιεργηθούν κοντά στην πόλη, αλλά θα έπρεπε να μεταφέρονται μέσω θαλάσσης. Η τοποθεσία της σημερινής Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο, ήταν πολύ γονιμότερη από το τραχύ έδαφος του όρους Άθως.

Συγκεκριμένα του απάντησε: «Δεινοκράτη, μὲ εὐχαριστεῖ τὸ μεγαλεῖο καὶ ἡ ὀμορφιὰ τοῦ σχεδίου σου, ἀλλὰ νομίζω πὼς  ἡ δημιουργία μιᾶς ἀποικίας στὴ θέση αὐτὴ δὲν εἶναι καλή, γιατὶ ὅπως ἕνα παιδὶ δὲν μπορεῖ νὰ τροφοδοτηθῇ καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ χωρὶς γάλα, ἔτσι καὶ μία πόλη δὲν μπορεῖ νὰ συντηρηθῇ καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ χωρὶς ἕνα μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ νὰ ἔχῃ εὔφορα χωράφια καὶ ἄφθονο φαγητὸ ἀπὸ πλούσιες σοδειές. Ἔτσι, ἐνὼ ἡ πρωτοτυπία τοῦ σχεδίου σου ἔχει τὴν ἔγκρισή μου, ἀποδοκιμάζω τὴν θέση ποὺ ἔχεις ἐπιλέξει γιὰ τὴν ἐκτέλεσή του. Θέλω ὅμως νὰ μείνῃς κοντά μου, γιατὶ θὰ χρειαστῶ τὶς ὑπηρεσίες σου».

Έτσι έκτοτε οι δύο άντρες έμειναν μαζί.

Το -332, ο Μέγας Αλέξανδρος διόρισε τον Δεινοκράτη υπεύθυνο της μελέτης για την τοπογραφική και πολεοδομική κατασκευή της πόλης της Αλεξάνδρειας, στη μεσογειακή ακτή της Αιγύπτου. Ο Δεινοκράτης σχεδίασε την πόλη σε μορφή καννάβου, δηλαδή σε πλέγμα οριζόντιων και κάθετων γραμμών. Ο σχεδιασμός αποτέλεσε πρότυπο κατασκευής πόλεων κατά την ελληνιστική περίοδο.

Στη Βαβυλώνα σχεδίασε το ταφικό μνημείο για τον στρατηγό του Μεγάλου Αλεξάνδρου Ηφαιστίωνα που πέθανε το -324. Ήταν χτισμένο από πέτρα (που δεν ήταν διαθέσιμη στην γύρω περιοχή) και έμοιαζε με Βαβυλωνιακό ναό, είχε 6 ορόφους και ήταν επιχρυσωμένο.

Επίσης σε συνεργασία με τον Παιώνιο και τον Δημήτριο, ανακατασκεύασαν τον ναό της Αρτέμιδος, ένα από τα επτά θαύματα της Αρχαιότητας, ο οποίος είχε καταστραφεί, στις 21 Ιουλίου -356, την ίδια μέρα, που γεννήθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος. Ο εμπρησμός αποδίδεται στον κατά τα άλλα άγνωστο Ηρόστρατο, ο οποίος ήθελε να μείνει στην ιστορία για την πράξη του. 

www.verena.gr , el.wikipedia.org

-----------------------------------

ΣΤΟΝ ΤΥΜΒΟ ΤΗΣ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΤΟ ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΙΩΝΑ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ, ΤΟΥ ΔΕΙΝΟΚΡΑΤΗ

Παρασκευή 13 Ιουνίου 2025

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ Ο ΜΕΓΙΣΤΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΕΡΑΣΕ ΣΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ

Το -323 εκπνέει στην Βαβυλώνα, σε ηλικία 33 ετών, ο μέγιστος ηγέτης των αιώνων, το κεραύνιο δόρυ και ο φωτοβόλος πυρσός του Ελληνισμού, το θείο τέκνο του Διός, ο Μέγας στρατηλάτης και κοσμοκράτωρ ο Μέγιστος της οικουμένης Αλέξανδρος.

Ηρακλείδης απ' τόν πατέρα του, απ' τήν γενιά τού Κάρανου (απόγονος τού Ηρακλή) καί Αιακίδης απ' τήν μητέρα του, απ' τήν γενιά τού Νεοπτόλεμου (γυιού τού Αχιλλέα).

Διακρινόταν ο Αλέξανδρος γιά τήν αγάπη του πρός τά βιβλία καί ιδιαίτερα τήν Ιλιάδα, τήν οποία είχε μονίμως κάτω απ' τό μαξιλάρι του.

Η προσφορά του στήν ανθρωπότητα είναι ανεκτίμητη. Καί μόνη η διάδοση αυτού τού καταπληκτικού μέσου επικοινωνίας, αλλά καί θείου εργαλείου ανάπτυξης νοητικών δυνατοτήτων, πού λέγεται "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ", αρκεί γιά νά αποδείξει κανείς τό μέγεθος τής προσφοράς του.

Όταν ο Αλέξανδρος ζήτησε χρησμό από τούς Δελφούς καί η Πυθία δέν τού έδινε, επειδή οι μέρες εκείνες δεν ήταν οι κατάλληλες για να χρησμοδοτήσει, τήν έβαλε βιαίως στό ναό καί αυτή τού είπε: 

"ΑΝΙΚΗΤΟΣ ΕΙ Ω ΠΑΙ" (Εσύ είσαι ανίκητος παιδί μου).

ΗΜΕΡΑ ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗΣ – ΑΦΙΕΡΩΜΑ!!!

Κυριακή 18 Μαΐου 2025

Ο ΤΡΙΠΟΔΑΣ ΠΟΥ ΤΟΝ ΕΣΤΕΙΛΑΝ ΔΙΑΔΟΧΙΚΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΣΟΦΟΥΣ

Τα σχετικά με τον τρίποδα, που τον βρήκαν κάτι ψαράδες και που ο λαός της Μιλήτου τον έστειλε στον έναν μετά τον άλλον σε όλους τους Σοφούς, τα πράγματα είναι γνωστά σε όλους. 

[1.28] Λένε δηλαδή ότι κάποιοι νεαροί Ίωνες αγόρασαν από Μιλήσιους ψαράδες όλη τους την ψαριά, ύστερα όμως, όταν έβγαλαν μαζί και τον τρίποδα, άρχισε καβγάς, ώσπου στο τέλος οι Μιλήσιοι έστειλαν να ρωτήσουν το μαντείο των Δελφών, και ο θεός τούς έδωσε την ακόλουθη απάντηση:
Γόνε της Μιλήτου, ρωτάς τον Φοίβο για τον τρίποδα;
Στον πιο σοφό απ᾽ όλους λέω εγώ να πάει ο τρίποδας.

Τον δίνουν λοιπόν στον Θαλή· εκείνος τον δίνει σε έναν άλλον και ο άλλος στον άλλον ώς τον Σόλωνα. Αυτός είπε ότι ο πιο σοφός από όλους είναι ο θεός, και τον έστειλε στους Δελφούς.

Στους Ιάμβους του ο Καλλίμαχος έχει για όλα αυτά μια διαφορετική διήγηση, παίρνοντας τις πληροφορίες του από τον Λεάνδριο τον Μιλήσιο: κάποιος Βαθυκλής από την Αρκαδία άφησε πεθαίνοντας ένα κύπελλο, εκφράζοντας την επιθυμία να δοθεί σ᾽ αυτόν που με τη σοφία του έκανε τα πιο πολλά καλά στους ανθρώπους. Δόθηκε λοιπόν στον Θαλή, και αφού πέρασε από όλους, γύρισε πάλι στον Θαλή. [1.29]  Αυτός το έστειλε τότε στον Απόλλωνα στα Δίδυμα με την ακόλουθη, σύμφωνα με τον Καλλίμαχο, αφιέρωση:
Στον προστάτη του λαού του Νείλου με προσφέρει
ο Θαλής, που πήρε δυο φορές ετούτο το βραβείο.

Και σε πεζή μορφή: «Ο Θαλής ο Μιλήσιος, ο γιος του Εξαμύα, στον Δελφίνιο Απόλλωνα, ο μόνος από όλους τους Έλληνες που πήρε δυο φορές αυτό το βραβείο».

Ο γιος του Βαθυκλή που περιέφερε από τον έναν στον άλλον το κύπελλο λεγόταν Θυρίων, όπως λέει ο Έλευσις στο έργο του Για τον Αχιλλέα και ο Αλέξων από τη Μύδνο στο ένατο βιβλίο των Μυθικών του.

Ο Εύδοξος από την Κνίδο και ο Ευάνθης από τη Μίλητο λένε πως κάποιος φίλος του Κροίσου παρέλαβε από τον βασιλιά ένα χρυσό ποτήρι, για να το παραδώσει στον πιο σοφό από όλους τους Έλληνες, και αυτός το έδωσε στον Θαλή. [1.30] Από αυτόν λένε πως το ποτήρι πέρασε σε άλλους, ώσπου έφτασε στον Χίλωνα. Αυτός ζήτησε, λέει, από τον Πύθιο Απόλλωνα να μάθει ποιός είναι σοφότερος από τον ίδιο, και εκείνος του απάντησε «ο Μύσωνας». Γι᾽ αυτόν λοιπόν έδωσε την εξής απάντηση ο Πύθιος Απόλλωνας:
Στη Χήνα της Οίτης γεννήθηκε, λέω, κάποιος Μύσωνας,
που ᾿χει μυαλό σοφότερο πολύ απ᾽ το δικό σου,
και αυτός που ρώτησε ήταν ο Ανάχαρσης.

Ο Δαΐμαχος όμως από τις Πλαταιές και ο Κλέαρχος λένε ότι κύπελλο έστειλε ο Κροίσος στον Πιττακό και ότι από αυτόν άρχισε η περιφορά του στους Σοφούς.

Στον Τρίποδα του όμως ο Άνδρωνας λέει πως οι Αργείοι πρόσφεραν ως βραβείο αρετής για τον πιο σοφό Έλληνα έναν τρίποδα. Νικητής κρίθηκε ο Σπαρτιάτης Αριστόδημος, αυτός όμως παραιτήθηκε υπέρ του Χίλωνα. [1.31] Μνεία του Αριστόδημου κάνει και ο Αλκαίος με τον εξής τρόπο:
Δεν ήταν, ασφαλώς, ανέγνωμος ο λόγος που λεν πως είπε
κάποτε ο Αριστόδημος στη Σπάρτη:
τα πλούτη είν᾽ ο άνθρωπος, μα ο καθωσπρέπει άνθρωπος
‹κι ο τίμιος› φτωχός δεν είναι.

Κάποιοι όμως λένε ότι ο Περίανδρος έστειλε στον Θρασύβουλο, τον τύραννο της Μιλήτου, καράβι φορτωμένο, κάπου όμως στη θάλασσα της Κω το καράβι ναυάγησε· αργότερα ο τρίποδας βρέθηκε από κάτι ψαράδες. Ο Φανόδικος, ωστόσο, λέει ότι ο τρίποδας βρέθηκε κάπου στη θάλασσα της Αθήνας, και όταν τον έφεραν στην πόλη, με απόφαση της συνέλευσης του λαού στάλθηκε στον Βίαντα.

[1.32] Άλλοι λένε ότι ο τρίποδας ήταν έργο του Ήφαιστου και ότι δόθηκε από τον θεό στον Πέλοπα, δώρο στον γάμο του. Αργότερα ο τρίποδας πέρασε στον Μενέλαο, και όταν μαζί με την Ελένη τον άρπαξε ο Αλέξανδρος, η Σπαρτιάτισσα τον πέταξε στη θάλασσα της Κω, λέγοντας ότι θα γίνει αφορμή για διαμάχες. Πέρασε καιρός και κάποιοι Λεβέδιοι αγόρασαν στην περιοχή εκείνη ένα δίχτυ ψάρια και μέσα βρέθηκε και ο τρίποδας· άρχισε τότε διαμάχη με τους ψαράδες, και όλοι μαζί ανέβηκαν στην Κω· επειδή όμως ούτε εκεί κατάφεραν τίποτε, ανέφεραν το πράγμα στη Μίλητο, τη μητρόπολη τους· όταν όμως οι πρέσβεις των Μιλησίων αντιμετωπίσθηκαν με περιφρόνηση, οι Μιλήσιοι κήρυξαν τον πόλεμο εναντίον των Κώων. Οι νεκροί ήταν πολλοί και από τις δυο πλευρές, οπότε τους δόθηκε χρησμός να δώσουν τον τρίποδα στον πιο σοφό άνθρωπο. Και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να δοθεί στον Θαλή, αυτός όμως, αφού ο τρίποδας έκανε τον γύρο όλων των σοφών, τον αφιέρωσε τελικά στον Διδυμαίο Απόλλωνα. [1.33] Ο χρησμός λοιπόν που δόθηκε στους Κώους είχε την ακόλουθη μορφή:
Ο τσακωμός Μερόπων και Ιώνων δε θα σταματήσει, αν πρώτα
ο χρυσός ο τρίποδας που πέταξε στη θάλασσα ο Ήφαιστος
δε φύγει από την πόλη και δεν πάει στο σπίτι του ανθρώπου
που ᾿ναι σοφός στα τωρινά, στα περασμένα, στα μελλούμενα,

ενώ ο χρησμός που δόθηκε στους Μηλησίους άρχιζε με το
Γόνε της Μιλήτου, ρωτάς τον Φοίβο για τον τρίποδα;
και στη συνέχεια, έλεγε όσα είπαμε πιο πάνω. Έτσι έχουν τα πράγματα για το θέμα αυτό.

ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΛΑΕΡΤΙΟΣ - ΒΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ (1.28 -1.33)

https://www.greek-language.gr

-----------------------------------------

Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΤΡΙΠΟΔΟΣ

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Αρχειοθήκη ιστολογίου