Τα πλούσια ορυχεία χρυσού και ασημιού της Ελληνικής Αρχαιότητας

ΕΙΚΟΝΑ: Μακεδονικός φιλίππειος στατήρας του -323 με -317, κοπής Κολοφώνα. Εμπρός όψη: Ο Απόλλωνας (εικονίζεται με τη μορφή του Αλεξάνδρου Γ΄) φέρει στέφανο. Πίσω: Άρμα δύο ίππων με ηνίοχο που κρατά ραβδί, τρίποδας δεξιά, επιγρ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ. 8,65 γραμ.. el.wikipedia.org

“Οι Ίωνες ήταν αυτοί που επηρέασαν πιο ενεργά την πρώιμη ανάπτυξη της Ελλάδας”

Η Θάσος, ένα νησί στα ανοικτά των θρακικών ακτών. Η ίδια η Θάσος είναι πιθανώς παραφθορά του Ιασού, καθώς ο Παυσανίας μας πληροφορεί ότι ο Θάσος ήταν γιος του Αγήνορα, αδελφού της Ευρώπης, και επομένως, αδελφός του Κάδμου, του ιδρυτή της Θήβας, λεπτομέρειες που ανήκουν στον μύθο της Ιασού.

Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο ίδιος επισκέφθηκε το νησί της Θάσου, όπου είδε έναν ναό αφιερωμένο στον Θάσο Ηρακλή. Ο «Θάσιος Ηρακλής» ήταν η Ιασός.

Γνωρίζουμε ελάχιστα περισσότερα για την πρώιμη ιστορία της Θάσου πέρα ​​από το γεγονός ότι τα ορυχεία της ήταν φημισμένα για την απόδοσή τους σε χρυσό και ασήμι, ότι τα πιο παραγωγικά βρίσκονταν στη νοτιοανατολική περιοχή μεταξύ Αίνυρας και Κοίνυρας, και ότι οι Θάσιοι, εκτός από τα ορυχεία του νησιού, κατείχαν και εκμεταλλεύονταν αυτά της Σκάπτης Ύλης στην θρακική ηπειρωτική χώρα. Αυτά τα τελευταία, την εποχή του Δαρείου, απέδιδαν ένα μέσο ετήσιο προϊόν αξίας ή ίσο με 80 τάλαντα. Τα ορυχεία στο νησί δεν παρήγαγαν τόσο πολύ εκείνη την περίοδο, αν και σε μια παλαιότερη περίοδο απέδιδαν ετησίως μεταξύ διακοσίων ή τριακόσιων ταλάντων.

Περίπου 60 μίλια νοτιοανατολικά του ακρωτηρίου Σουνίου βρίσκεται το νησί Σίφνος, το οποίο κατά την εποχή του Πολυκράτη -580 με -22 και ίσως πολύ νωρίτερα, ήταν διάσημο για τα πλούσια ορυχεία χρυσού και ασημιού του.

«Το έδαφός τους παρήγαγε χρυσό και ασήμι σε τέτοια αφθονία που από το ένα δέκατο των εισοδημάτων τους είχαν ένα θησαυροφυλάκιο στους Δελφούς ίσης αξίας με (όλο) τον πλούτο που κατείχε αυτός ο ναός.»

Ο Παυσανίας λέει: «Αργότερα, τα χρυσωρυχεία τους καταστράφηκαν από μια πλημμύρα της θάλασσας».

Το όρος Παγγαίο βρίσκεται στη Θράκη, μεταξύ των ποταμών Νέστου και Στρυμόνα.

Ο Φίλιππος της Μακεδονίας περίπου το -358 πληροφορημένος ότι στην Αρχαιότητα (δηλαδή πριν από τους λεγόμενους Σκοτεινούς Αιώνες της Ελλάδας) αυτά τα ορυχεία ήταν παραγωγικά, τα άνοιξε ξανά, με αποτέλεσμα να λαμβάνει από αυτά ετησίως περισσότερα από χίλια τάλαντα. Από τον χρυσό του Παγγαίου έκοψε τους "Φιλίππειους" του, του οποίου ο τύπος κατά τον επόμενο αιώνα αντιγράφηκε τόσο εκτενώς από τους Γαλάτες.

Το νησί της Σάμου, που κάποτε ονομαζόταν Κυπάρισσα-Ισσα, βρίσκεται στη δυτικά της Μικράς Ασίας κοντά στις εκβολές του Καύστρου και κατέστρεψε την Έφεσο. Γνωρίζουμε λίγα για την πρώιμη ιστορία της Σάμου...

Τα σαμιακά ορυχεία ήταν χρυσού και ασημιού, τα μεταλλεύματα των οποίων εξορύσσονταν στον ποταμό Ίμβρασο. Τα σωζόμενα χρυσά, ασημένια και ήλεκτρα νομίσματα της Σάμου είναι πολυάριθμα και αποδίδονται από τον Σηστίνο στη Σάμο. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο Πολυκράτης εξαγόρασε τους Λακεδαιμονίους, οι οποίοι προσπάθησαν να του στερήσουν το νησί, με επιδότηση μολύβδινων νομισμάτων με λεπτή επένδυση από χρυσό, και έτσι απαλλάχθηκε φτηνά από τους ανεπιθύμητους επισκέπτες του.

Τα ορυχεία της Σάμου εξακολουθούσαν να λειτουργούν την εποχή του Θεόφραστου, περίπου το -240, διότι έγραψε σχετικά με αυτά:

«Όσοι εργάζονται σε αυτά τα ορυχεία δεν μπορούν να σταθούν όρθιοι, αλλά είναι υποχρεωμένοι να ξαπλώνουν είτε στο πλάι είτε στην πλάτη τους: γιατί η φλέβα που εξορύσσουν διατρέχει το μήκος της και έχει βάθος μόνο δύο πόδια, αν και πολύ μεγαλύτερο σε πλάτος, και περιβάλλεται από κάθε πλευρά με σκληρό βράχο. Από αυτή τη φλέβα λαμβάνεται το μετάλλευμα.»

Ορυχεία χρυσού ή ασημιού ή και των δύο εξερευνούσαν οι Πελασγοί σε πολλά μέρη της Ελλάδας, κυρίως στα βουνά της Αλβανίας, της Δαλματίας, της Κροατίας, της Βοσνίας, της Σερβίας, της Θράκης και της Βουλγαρίας.

Τα ερείπια ενός καμινιού τήξης που αποτελείται από κολοσσιαίες λαξευμένες πέτρες (για άλλη μια φορά τα κυκλώπεια λίθινα έργα των Μυκηνών;) μαζί με σωρούς από απορρίμματα αργυρού μεταλλεύματος, εξακολουθούν να είναι ορατά στην Αλβανία, σχεδόν ορατά από τα σπίτια της Κέρκυρας. Παρόμοιες κατασκευές και ερείπια λέγεται ότι υπάρχουν στη Δαλματία.

Γύρω στο -470, ο Αλέξανδρος, γιος του Αμύντα, κατείχε ένα ορυχείο κοντά στη λίμνη Πράσις και στο όρος Δύσια στη Μακεδονία, το οποίο του απέδιδε ένα τάλαντο ανά ημέρα.

Αναλύοντας τις πηγές, είτε τη Δωρική είτε την Ιωνική, από τις οποίες προήλθαν οι ωθήσεις που έδωσαν κινητήρια δύναμη στην ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανικής επανάστασης, η Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάνικα (1898) αναφέρει:

...Οι Ίωνες ήταν αυτοί που επηρέασαν πιο ενεργά την πρώιμη ανάπτυξη της Ελλάδας.

Αυτό που πρέπει να ήταν οικιακή βιομηχανία στην Ελλάδα, σύντομα έγινε βιομηχανία υπό οργάνωση και μεθόδους ημιμαζικής παραγωγής.

Η Αθήνα και η Κόρινθος κατασκεύαζαν κεραμικά και πλοία. Τα Μέγαρα κατασκεύαζαν υφάσματα.

Η Αθήνα, με άφθονα πλεονάσματα ελαιολάδου επαρκή για να διατηρήσει ένα σημαντικό εξαγωγικό εμπόριο σε αυτό το εμπόρευμα, και με την παραγωγή ασημιού από τα ορυχεία του Λαυρίου λίγα μόλις μίλια από την πόλη, έγιναν κέντρο ενός εμπορίου με τις άλλες Ελληνικές πόλεις-κράτη που βασίζονταν σε συστήματα χρήματος με χαλκό ή σίδηρο για να οδηγήσουν τη βιομηχανία και τις συναλλαγές τους.

bibliotecapleyades.net