ΓΝΩΡΙΖΑΝ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ ΠΕΡΑ ΑΠΌ ΤΟΝ ΑΤΛΑΝΤΙΚΟ;

Ο Πλάτων είναι ο πρώτος που διατυπώνει ρητά την ιδέα μιας τεράστιας ηπείρου που περικλείει τον αληθινό Ωκεανό: «Τότε γαρ πορεύσιμον ην το εκεί πέλαγος... η τε νήσος άμα και των άλλων νήσων συνεγγύγνοτο τοις πορευομένοις, εκ δε των νήσων την καταντικρύ πάσαν ήπειρον την περί τον αληθινόν εκείνον πόντον...»

Αφού περιγράψει την Ατλαντίδα, αναφέρει ότι πέρα από αυτήν υπήρχαν άλλα νησιά, και από αυτά μπορούσε κανείς να περάσει στην «απέναντι ήπειρο» (καταντικρύ πάσαν ήπειρον), η οποία περιβάλλει το πραγματικό πέλαγος. Πλάτων - Τίμαιος (24e–25a)

Διογένης προς Αλέξανδρο

«...ἐὰν δὲ ᾖς ἐπιθυμητὴς καὶ πολύχρυσος καὶ πολλὰ μὲν ἀγρούς, πολλὰ δὲ σώματα, πολλὰ δὲ ἔθνη ἐθέλῃς ἔχειν, οὐδέποτέ σοι ἔσται τὸ βασιλεύειν ἱκανόν, οὐδὲ ἂν τὴν Εὐρώπην λάβῃς ἅπασαν, οὐδὲ ἂν τὴν Ἀσίαν, οὐδὲ ἂν τὴν Λιβύην· οὐδ’ ἂν τὸν Ὠκεανὸν διανηξάμενος μείζω τῆς Ἀσίας ἤπειρον ἑτέραν ἐπέλθῃς...»

Απόδοση:

«...αν όμως είσαι γεμάτος επιθυμίες και λαχταράς πολύ χρυσάφι, κι αν θέλεις να έχεις στην κατοχή σου πολλά κτήματα, πολλούς δούλους και πολλά έθνη, ποτέ δεν θα σου είναι αρκούντως αρκετή η βασιλεία, ούτε αν κατακτήσεις ολόκληρη την Ευρώπη, ούτε αν κατακτήσεις την Ασία, ούτε τη Λιβύη (Αφρική), ούτε ακόμη κι αν διασχίσεις τον Ωκεανό και πατήσεις σε άλλη ήπειρο (ἤπειρον ἑτέραν ἐπέλθῃς) μεγαλύτερη από την Ασία...»

Tο απόσπασμα βρίσκεται στον 4ο Λόγο («Περί Βασιλείας» / De Regno IV) του Δίωνος Χρυσοστόμου (παράγραφοι 49–50).

Πλούταρχος: Περί του εμφανoμένου προσώπου τω κύκλω της σελήνης (941a)

Σε αυτό το έργο, ο Πλούταρχος μεταφέρει έναν μύθο, μιά αφήγηση για τη γεωγραφία του Ατλαντικού. Αναφέρει ότι σε απόσταση πέντε ημερών πλεύσης δυτικά από τη Βρετανία υπάρχουν νησιά, και πιο πέρα βρίσκεται «η μεγάλη ήπειρος, από την οποία η μεγάλη θάλασσα περιβάλλεται σε κύκλο».

Αριστοτέλης: Περί Κόσμου (392b) και Περί Ουρανού

Στο Περί Κόσμου αναφέρεται ότι ο γνωστός κόσμος, Ευρώπη, Ασία, Λιβύη (=Αφρική), είναι στην πραγματικότητα ένα «νησί» περιβαλλόμενο από τον Ωκεανό, και είναι πολύ πιθανό να υπάρχουν και άλλες παρόμοιες ή μεγαλύτερες οικουμένες (ήπειροι) στην άλλη πλευρά της Γης.

Επομένως, η ιδέα μιας ηπείρου πέρα από τον Ωκεανό δεν ήταν άγνωστη στον Αρχαίο Ελληνικό στοχασμό, ή ως μαθηματική αναγκαιότητα λόγω της σφαιρικότητας της Γης ή ως διατηρημένη προγονική παράδοση.

Σείριος (Χ.Γ.)