Φιλοσοφία - Η Πρακτική της Ελευθερίας

Οι σωστές ερωτήσεις είναι το πρώτο βήμα για μια συνειδητή και ουσιαστική ζωή.

Η φιλοσοφία παρόλο που συχνά θεωρείται αφηρημένη ή θεωρητική, αποτελεί ένα από τα πιο πρακτικά και πολύτιμα εργαλεία για την καθημερινή ζωή του ανθρώπου. Είναι ένας «οδηγός επιβίωσης» για το πνεύμα και τη σκέψη. Σε ένα σύγχρονο κόσμο γεμάτο ηθικά διλήμματα, η φιλοσοφία μας δείχνει πως να διακρίνουμε το σωστό από το λάθος. Μας βοηθά να απαντήσουμε ερωτήματα όπως, πώς πρέπει να συμπεριφέρομαι στους άλλους, ποιες είναι οι υποχρεώσεις μου ή πώς να διαχειριστώ ένα δίλημμα.

Η φιλοσοφία παρέχει ψυχική ανθεκτικότητα. Ο Στωικισμός, για παράδειγμα, διδάσκει τον διαχωρισμό μεταξύ αυτών που μπορούμε να ελέγξουμε και αυτών που δεν μπορούμε. Βοηθά στην αντιμετώπιση του άγχους, της απώλειας, της αποτυχίας και του φόβου του θανάτου, προσφέροντας εσωτερική γαλήνη.

Οργανώνει τον τρόπο που επεξεργαζόμαστε τις πληροφορίες, εντοπίζει σφάλματα και αποδομεί ψεύτικα επιχειρήματα.

Προστατεύει τον άνθρωπο από τη χειραγώγηση, π.χ. από ειδήσεις, διαφημίσεις, πολιτική ρητορική και βελτιώνει την ικανότητα να εκφράζει επιχειρήματα με σαφήνεια.

Εξετάζει τις έννοιες της δικαιοσύνης και της ελευθερίας και ασχολείται με τα θεμελιώδη ερωτήματα της ύπαρξης. Έτσι βοηθά το άτομο να ορίσει τις δικές του αξίες, να βρει τον προσωπικό του σκοπό στη ζωή και να μην ζει «στον αυτόματο πιλότο» υιοθετώντας ιδέες άλλων.

«Ο ανεξέταστος βίος ου βιωτός ανθρώπω» Σωκράτης.

Η φιλοσοφία ωφελεί τον άνθρωπο στην καθημερινότητά του προσφέροντας Αυτογνωσία, Πνευματική Ανεξαρτησία και Ενσυναίσθηση. Μας πιέζει να αναρωτηθούμε «Γιατί πιστεύω αυτό που πιστεύω;», οδηγώντας σε βαθύτερη κατανόηση του εαυτού μας και μας απελευθερώνει από τα στερεότυπα, τις δογματικές πεποιθήσεις και τις κοινωνικές πιέσεις.

Μαθαίνει στον εγκέφαλο να αναλύει σύνθετα προβλήματα, να βλέπει πολλές οπτικές γωνίες και να βρίσκει τις σωστές λύσεις.

Επίσης γινόμαστε πιο ανεκτικοί και ανοιχτοί στις απόψεις των άλλων.

«ενδέχεται και άλλως έχειν» (δηλαδή «μπορεί να είναι και αλλιώς» 

λέει ο Αριστοτέλης στα «Ηθικά Νικομάχεια» και την «Ρητορική».

Η φιλοσοφία δεν προσφέρει πάντα έτοιμες απαντήσεις, αλλά μας μαθαίνει να κάνουμε τις σωστές ερωτήσεις και αυτό είναι το πρώτο βήμα για μια συνειδητή και ουσιαστική ζωή. Είναι ανοιχτή έρευνα, ξεκινά από την αμφισβήτηση, δεν δέχεται καμία αλήθεια ως αδιαμφισβήτητη και απαιτεί λογικά επιχειρήματα, αποδείξεις και διαρκή επανεξέταση.

Δεν ξεκινά από την αποδοχή μιας έτοιμης αλήθειας, αλλά στέκεται απέναντι σε κάθε μορφή δογματισμού και τυφλής υπακοής, είτε αυτή είναι πολιτική, κοινωνική ή ιδεολογική.

Στη Φιλοσοφία ενθαρρύνεται η ανεξάρτητη κριτική σκέψη. Ο άνθρωπος καλείται να χτίσει το δικό του σύστημα αξιών μέσα από τη λογική. Η κριτική σκέψη δεν πρέπει να περιορίζεται από όρια. Κάθε περιορισμός εμποδίζει την πνευματική ανεξαρτησία.

Στη Φιλοσοφία η ηθική είναι αποτέλεσμα της λογικής και ο άνθρωπος πράττει το καλό επειδή κατανοεί την αξία της δικαιοσύνης και η ηθική δεν είναι επιβεβλημένη έξωθεν λόγω αμοιβής ή τιμωρίας.

Όταν ρώτησαν τον Αριστοτέλη τι κέρδισε από τη φιλοσοφία, εκείνος απάντησε: «Τὸ ἀνεπιτάκτως ποιεῖν ἅ τινες διὰ τὸν ἀπὸ τῶν νόμων φόβον ποιοῦσιν.» Δηλαδή: «Το να κάνω οικειοθελώς, χωρίς να μου το επιβάλλει κανείς, όλα όσα οι άλλοι τα κάνουν μόνο από τον φόβο των νόμων.» (Διογένη Λαερτίου, «Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων», Βιβλίο 5).

Η Φιλοσοφία σε βοηθάει να αντέχεις την πραγματικότητα (π.χ. Στωικισμός), αλλά απαιτεί προσωπικό αγώνα και δεν παρέχει «έτοιμες» απαντήσεις. Η ευκολία μιας έτοιμης απάντησης, είναι παραίτηση από την ελεύθερη βούληση και την ανεξάρτητη κριτική σκέψη.

Οι έτοιμες απαντήσεις δεν έπεσαν από τον ουρανό αλλά διαμορφώθηκαν, ψηφίστηκαν και επιβλήθηκαν από ανθρώπους σε συγκεκριμένες εποχές και ιστορικές συνθήκες, πολιτικών και εξουσιαστικών σκοπιμοτήτων.

Το άτομο πρέπει να διαμορφώσει το δικό του νόημα μέσα από τη δική του σκέψη και δράση χωρίς «δεκανίκια» και να αναλάβει το βάρος της ευθύνης των επιλογών του. Η φιλοσοφία γεννήθηκε ελεύθερη και μπόρεσε να ανθήσει ακριβώς επειδή δεν υπήρχε περιορισμός ή καταναγκασμός. Ο καθένας μπορούσε με ελεύθερη έρευνα να αμφισβητήσει, να αναλύσει και να φιλοσοφήσει χωρίς φόβο.

Σείριος (Χ.Γ.)

---------------------------------------

"ΤΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ" 

Η Διαδρομή για τη Δημιουργία της Δικής σου Φιλοσοφίας 

ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΕΙΣ ΘΑΡΡΑΛΕΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΕ ΕΦΟΔΙΟ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ!!!

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ, ΩΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ, ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ!

Η ΕΛΠΙΔΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΟΡΘΟΥ ΛΟΓΟΥ - Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

“ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΡΡΩΣΤΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ, ΦΑΡΜΑΚΟ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ” ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΠΑΝΤΑ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟ ΤΩΝ ΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ

ΓΥΡΩ ΜΑΣ ΚΥΛΑΝΕ ΑΝΑΡΙΘΜΗΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ  ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΞΕΠΛΥΝΟΥΝ ΤΟΝ ΡΥΠΟ ΤΗΣ ΑΓΝΟΙΑΣ ΜΑΣ

Ο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΜΑΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΣ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ ΑΝΕΥ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ ΑΦΟΥ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΨΥΧΕΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

Η ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΖΩΝΤΑΝΟ ΘΗΣΑΥΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΕΡΟ ΒΑΛΣΑΜΟ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΥΣΑΡΜΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ

Η Διαδρομή για τη Δημιουργία της Δικής σου Φιλοσοφίας

Σε έναν κόσμο που προσπαθεί συνεχώς να σου πει ποιος είσαι, είναι ζωτικής σημασίας να έχεις μέσα σου την ικανότητα να αντιστέκεσαι και να δηλώνεις, εσύ, ποιος πραγματικά είσαι. Ένας τρόπος για να το πετύχεις αυτό είναι η δημιουργία της δικής σου φιλοσοφίας.

Όταν έχεις τη δική σου φιλοσοφία ζεις με σκοπό. Είσαι ένα κερί στο σκοτάδι. Δίνεις σημασία στον κόσμο, στο σύμπαν, ακόμη και στον «Θεό». Όλα τίθενται σε λειτουργία, υπό το πρίσμα της δικής σου έρευνας.

Δεν υπάρχει καλύτερη μέθοδος για να δημιουργήσετε τη δική σας φιλοσοφία από την Αυτοεπιβαλλόμενη Φιλοσοφία. Η αυτοεπιβαλλόμενη φιλοσοφία αναφέρεται στην πρακτική των ατόμων που ασχολούνται με την φιλοσοφική έρευνα και ενδοσκόπηση, χωρίς επίσημη καθοδήγηση ή εξωτερική επιρροή.

Περιλαμβάνει Προσωπική Ανασκόπηση και σκόπιμη ανεξάρτητη σκέψη πάνω στα μεγάλα ερωτήματα της ζωής, τα ηθικά διλήμματα ή τις προσωπικές πεποιθήσεις.
Αυτοδιδακτική Μάθηση: Αναζήτηση γνώσης μέσω αυτοδιδασκαλίας, αντλώντας από διάφορες πηγές όπως βιβλία, διαδικτυακούς πόρους ή προσωπικές εμπειρίες και όχι μόνο από την δομημένη εκπαίδευση.
Κριτική Αυτοεξέταση: Αμφισβήτηση των πεποιθήσεων, των προκαταλήψεων και των υποθέσεων, που συχνά οδηγεί σε προσωπική ανάπτυξη ή αλλαγές στην κοσμοθεωρία.
Εφαρμογή στην καθημερινή ζωή: Χρήση φιλοσοφικών ιδεών για την αντιμετώπιση προσωπικών προκλήσεων, ηθικών αποφάσεων ή για την καλύτερη κατανόηση της ανθρώπινης κατάστασης από τη μοναδική οπτική γωνία κάποιου. Αυτό σημαίνει ότι το άτομο διαμορφώνει την κατανόηση και την εφαρμογή της φιλοσοφίας προσαρμοσμένη στο δικό του πλαίσιο ζωής. Αυτό ενθαρρύνει τους ανθρώπους να σκέφτονται μόνοι τους αντί να υιοθετούν μαζικά τις φιλοσοφίες των άλλων.

Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει ότι η φιλοσοφία που αναπτύσσεται είναι βαθιά προσωπική και αντανακλά τον αληθινό εαυτό κάποιου και όχι απλώς μια ηχώ εξωτερικών διδασκαλιών.

Αυτή η εμβάθυνση σε φιλοσοφική έρευνα μπορεί να είναι άβολη ή απαιτητική, επειδή απαιτεί την αντιμετώπιση των προκαταλήψεων, των φόβων και της αγνοίας μας, ωθώντας τα άτομα να βγουν από τη ζώνη άνεσής τους για να επιτύχουν βαθύτερη κατανόηση και αυτογνωσία. Εσείς αναλαμβάνετε την ευθύνη του φιλοσοφικού σας ταξιδιού, συμπεριλαμβανομένων των λαθών και των ιδεών.

Οι φιλοσοφικές αρχές που αναπτύσσει κανείς, δεν δανείζονται ούτε επιβάλλονται, αλλά δημιουργούνται από τον ίδιο τον άνθρωπο μέσα από προσωπικό αγώνα και στοχασμό. Μερικές φορές αυτή φύση της αυτογνωσίας είναι επώδυνη. Η φιλοσοφική ενδοσκόπηση μπορεί να αποκαλύψει άβολες αλήθειες για τον εαυτό ή τον κόσμο, οδηγώντας σε στιγμές υπαρξιακής κρίσης ή βαθιάς αλλαγής. Αυτή η πτυχή είναι κρίσιμη, καθώς μέσα από την αντιμετώπιση αυτών των σκληρών πραγματικοτήτων μπορεί κανείς να αναπτύξει πραγματικά την κατανόηση και τη φιλοσοφία του.

Όταν αποφασίζεις να αντιμετωπίσεις τα μεγάλα ερωτήματα της ζωής, έχεις κίνητρο όχι μόνο να σκεφτείς διαφορετικά αλλά και να ενεργήσεις διαφορετικά, ευθυγραμμίζοντας τη ζωή σου με την εξελισσόμενη φιλοσοφία σου. Αυτό μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για προσωπική αλλαγή. Όπως ακριβώς η σωματική άσκηση ενδυναμώνει τους μύες, έτσι και ο ψυχικός και συναισθηματικός αγώνας της φιλοσοφικής έρευνας ενισχύει την ικανότητα κάποιου να σκέφτεται κριτικά, να έχει ανοιχτούς πνευματικούς ορίζοντες και να εξελίσσεται μέσα από πνευματικές και υπαρξιακές προκλήσεις.

Η φιλοσοφία δεν είναι για να ακούγεται σοφή ή για να εντάσσεται σε μια συγκεκριμένη σχολή σκέψης, αλλά γεννιέται από μια προσωπική ανάγκη να κατανοήσει κανείς την ύπαρξη ή να ζήσει ηθικά. Πρόκειται για την ανάληψη ευθύνης για την πνευματική και ηθική ανάπτυξη κάποιου, αναγνωρίζοντας ότι αυτό το ταξίδι μπορεί να είναι τόσο δύσκολο όσο και διαφωτιστικό.

Για να δημιουργήσετε τη δική σας φιλοσοφία χρησιμοποιώντας αυτοεπιβαλλόμενη φιλοσοφία, ακολουθήστε αυτά τα βήματα:

Αυτοκριτική: Ξεκινήστε θέτοντας στον εαυτό σας θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με την ύπαρξη, την ηθική, τη γνώση και την ανθρώπινη φύση.

Ανάγνωση και Στοχασμός: Ασχοληθείτε με ένα ευρύ φάσμα φιλοσοφικών κειμένων, αλλά μην περιορίζεστε στην παραδοσιακή φιλοσοφία. Αναζητήστε πληροφορίες στη λογοτεχνία, την επιστήμη, την τέχνη, ακόμη και σε προσωπικές αφηγήσεις. Στοχαστείτε αν και πώς αυτές οι ιδέες αντηχούν ή συγκρούονται με τις δικές σας απόψεις.

Χρησιμοποιήστε εμπειρίες ζωής ως μελέτες για τη φιλοσοφική σας έρευνα. Κάθε αλληλεπίδραση, απόφαση ή γεγονός μπορεί να αποτελέσει πηγή φιλοσοφικής διορατικότητας. Αναρωτηθείτε αν αυτές οι εμπειρίες αμφισβητούν ή επιβεβαιώνουν τις πεποιθήσεις σας.

Αναρωτηθείτε γιατί πιστεύετε αυτά που κάνετε. Σκεφτείτε το αντίθετο από τις πεποιθήσεις σας για να κατανοήσετε τις αδυναμίες τους ή για να δείτε αν αντέχουν στον έλεγχο.

Ξεκινήστε την Σύνθεση Ιδεών: Μπορεί να διαπιστώσετε ότι η φιλοσοφία σας είναι εκλεκτική, δανειζόμενη στοιχεία από διάφορες σχολές σκέψης. Σε αυτά προσθέστε παράλληλα και τη δική σας μοναδική οπτική γωνία.

Επανεξετάστε και αναθεωρήστε αν χρειάζεται τη φιλοσοφία σας καθώς μεγαλώνετε, μαθαίνετε και βιώνετε περισσότερα από τη ζωή. Αν η φιλοσοφία σας δεν σας εξυπηρετεί καλά ή αποτυγχάνει στην εφαρμογή της, προσαρμόστε την ανάλογα. Συμμετέχετε σε διαλόγους με άλλους σχετικά με τη φιλοσοφία για να δοκιμάσετε και να βελτιώσετε τις ιδέες σας. 

Η φιλοσοφία δεν είναι απλώς μια αφηρημένη έννοια. Είναι τρόπος ζωής. Ένα εργαλείο που καθοδηγεί τις ενέργειες, τις αποφάσεις και τις αλληλεπιδράσεις μας. Αφορά το ταξίδι της κατανόησης του εαυτού μας σε σχέση με όλα τα άλλα, οπότε να είμαστε ανοιχτοί στην αλλαγή και την ανάπτυξη.

bibliotecapleyades.net

-----------------------------------

ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΕΙΣ ΘΑΡΡΑΛΕΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΕ ΕΦΟΔΙΟ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ!!!

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ, ΩΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ, ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ!

Η ΕΛΠΙΔΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΟΡΘΟΥ ΛΟΓΟΥ - Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

“ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΡΡΩΣΤΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ, ΦΑΡΜΑΚΟ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ” ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΠΑΝΤΑ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟ ΤΩΝ ΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ

ΓΥΡΩ ΜΑΣ ΚΥΛΑΝΕ ΑΝΑΡΙΘΜΗΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ  ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΞΕΠΛΥΝΟΥΝ ΤΟΝ ΡΥΠΟ ΤΗΣ ΑΓΝΟΙΑΣ ΜΑΣ

Ο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΜΑΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΣ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ ΑΝΕΥ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ ΑΦΟΥ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΨΥΧΕΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΛΟΥΤΑΡΧΟ

Προσδιοριστικοί όροι

Ο όρος «δαίμων» εμφανίζεται στην Ελλάδα από την εποχή του Ομήρου με την έννοια του Θεού ή απεσταλμένου του Θεού. Κατά τον Ησίοδο, οι δαίμονες ήταν ψυχές αποθανόντων που δρούσαν ως φύλακες των ανθρώπων. Κατά τον Πλάτωνα, οι δαίμονες είναι κατηγορία όντων ενδιάμεσης φύσης μεταξύ θεών και ανθρώπων. Αναφορές σε δαίμονες υπάρχουν στον Θαλή τον Μιλήσιο, στον Ηράκλειτο, στον Ξενοφάνη και στον Ξενοκράτη. 1

Στον «Θεάγη» 2 και στην «Απολογία του Σωκράτη» 3 του Πλάτωνος, ο Σωκράτης φέρεται να λέει, σχετικά με το δαιμόνιο, τα εξής: α. «… έστι δε τούτο φωνή, ή όταν γένηται αεί μοι σημαίνει, ο αν μέλλω πράττειν, τούτου αποτροπήν, προτρέπει δ΄ουδέποτε..» (= … αυτό είναι φωνή η οποία πάντοτε μου λέει τι να μην κάνω, αλλά ποτέ τι να κάνω), και β. «…τουτ΄έστιν ο μοι εναντιούται τα πολιτικά πράγματα, … πάλαι αν απολώλη… γνησίως εναντιούμενος και διακωλύων πολλά άδικα και παράνομα εν τη πόλει γίγνεσθαι…» (= το δαιμόνιο με αποτρέπει από τα πολιτικά πράγματα… αν είχα αναμιχθεί, θα είχα χαθεί πολύ νωρίτερα, όπως καθένας που εναντιώνεται στα άδικα και στα παράνομα σε μια πόλη που σφύζει από αυτά…).

Πραγματεία του Πλουτάρχου

Ο διάλογος του Πλουτάρχου «Περί του Σωκράτους Δαιμονίου» θεωρείται από τις πλέον σημαντικές ηθικές πραγματείες του. Το έτος συγγραφής του έργου αυτού δεν μπορεί να προσδιορισθεί με ασφάλεια. Εικάζεται ότι έχει γραφεί γύρω στο 90 μ.Χ.

Το έργο αναφέρεται στην προετοιμασία των Θηβαίων να διώξουν από την περιοχή τους τούς Σπαρτιάτες που κατείχαν την Καδμεία (ακρόπολη του τόπου). Στη διάρκεια αυτής της προετοιμασίας, οι πρωταγωνιστές για να μην κινήσουν υποψίες, πραγματοποιούν φιλοσοφικές συζητήσεις με κύριο θέμα το «Δαιμόνιο του Σωκράτη».

Στον αναφερόμενο διάλογο, μετέχουν δεκατέσσερα πρόσωπα, μεταξύ των οποίων κάποια είναι ίσως φανταστικά. Σημαντικές παρουσίες μεταξύ των διαλεγομένων είναι: ο Επαμεινώνδας, κορυφαία πολιτική και ηθική προσωπικότητα της Θήβας, ο Γαλαξίδωρος, σημαντικός πολιτικός της Θήβας, ο Σιμμίας σημαντικό πρόσωπο της Θήβας, ο Θεόκριτος, μάντης κ.λπ.

Καθέκαστα του διαλόγου

Στον διάλογο αναφέρονται, ειδικότερα, τα επόμενα:

Ο Θεόκριτος λέει: το Δαιμόνιο του Σωκράτη είναι ψέμα ή είναι κάτι άλλο; Στον Σωκράτη το Δαιμόνιο μοιάζει να προσφέρει εξαρχής ως οδηγό του βίου μία όραση, που μόνον αυτή, προχωρώντας μπροστά, ρίχνει φως στα άδηλα πράγματα, καθώς και σε αυτά που η ανθρώπινη νόηση δεν μπορεί να συλλογισθεί. 4

Ο Γαλαξίδωρος λέει: Νομίζεις Θεόκριτε ότι το Δαιμόνιο του Σωκράτη είχε μια ιδιαίτερη δύναμη και όχι ότι ο άνθρωπος αυτός, αφού ισχυροποίησε με την πείρα ένα μόριο της κοινής σε όλους μαντικής (προβλεπτικής) δύναμης, κατόρθωνε να προβλέπει μία έκβαση των πραγμάτων που είναι άδηλα; …… μου φαίνεται παράδοξο το ότι θα εγκατέλειπε τις αποφάσεις του κάθε φορά που τύχαινε να ακούσει μια εξωτερική φωνή, ο Σωκράτης, αυτός ο πραγματικά μεγάλος άνθρωπος, ο οποίος έμεινε σε όλη του τη ζωή θεληματικά σταθερός στην πείνα του, φιλοσοφούσε παρά τα τόσα κωλύματα και αντιμετώπισε με άκαμπτο φρόνημα τον θάνατο. Όλα αυτά αποτελούν γνωρίσματα ανθρώπου που οδηγείται προς το καλό από κάποια ανώτερη επιστασία και αρχή. 5

Ο Επαμεινώνδας λέει: Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η μη αποδοχή αυτού που δίδεται καλώς είναι πολυτιμότερη και καλύτερη στάση… Με τον εθισμό και τη μελέτη, δίδεται σε κάποιον η δυνατότητα να απαλλαγεί ακόμη και από τα έμφυτα πάθη. Μπορεί κανείς να μετριάσει την αγάπη του για τα πλούτη και τη δόξα, με την αποχή από τα πράγματα που αυτή επιθυμεί. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην άσκηση και στον σκοπό που αυτή υπηρετεί; Η αποχή από τα πράγματα που επιτρέπονται αποτελεί άσκηση αποχής και για όσα δεν επιτρέπονται. Υπάρχει μια άσκηση δικαιοσύνης απέναντι στην αγάπη του πλούτου και της φιλαργυρίας. Η άσκηση αυτή δεν είναι το μην κλέψει κάποιος τα αγαθά του γείτονα ή να μην προδώσει την πατρίδα του για τα λεφτά (γιατί αυτά τα απαγορεύει ο νόμος), αλλά να απέχει εκουσίως από τα κέρδη που επιτρέπει ο νόμος, οπότε συνηθίζει να απέχει κα από κάθε άδικο και παράνομο εισόδημα. 6

Ο Θεάνωρ, εκλαμβάνοντας ως θεϊκό το προνόμιο του Σωκράτη να ακούει το Δαιμόνιο, λέει: Όπως ένας άνθρωπος που αγαπάει τα άλογα, δεν τα φροντίζει όλα εξίσου, αλλά, ξεχωρίζοντας το καλύτερο, το εξασκεί και το εκτρέφει ιδιαίτερα, έτσι και τα όντα που είναι ανώτερα από μάς σημαδεύουν τους καλύτερους από μας, τους θεωρούν άξιους μιας ιδιαίτερης παιδαγωγίας και τους κατευθύνουν μέσω συμβουλών. Κι όπως οι βασιλιάδες και στρατηγοί αποκαλύπτουν οι ίδιοι τη σκέψη τους στους έμπιστους και στους φίλους τους, έτσι και το θείο συνομιλεί απ΄ ευθείας με λίγους, εκείνους που τυχόν θα αποφασίσει να τους καταστήσει μακάριους. Το Δαιμόνιο δεν βοηθά κάποιους στην τύχη,. Με αυτόν τον τρόπο ενεργεί το Δαιμόνιο. 7

Ο Σιμμίας λέει: Καθώς εξετάζαμε το ζήτημα, σκεφτήκαμε πως το Δαιμόνιο του Σωκράτη ίσως να μην ήταν όραμα, αλλά αίσθηση κάποιας φωνής ή νόηση κάποιου λόγου που έφθανε σε αυτόν με παράδοξο τρόπο. Όπως στη διάρκεια του ύπνου, ενώ δεν υπάρχει φωνή, οι άνθρωποι νομίζουν ότι ακούν κάποιους να μιλούν και λαμβάνουν εντυπώσεις και νοήσεις λόγων. Στην περίπτωση του Σωκράτη, ο νους του, που ήταν καθαρός και απαθής, ήταν δεκτικός και ευαίσθητος στη σύλληψη μηνυμάτων, που θα μπορούσαν να εκληφθούν, όχι ως φωνή, αλλά ως σκέψη, κάποιου δαίμονα, η οποία ερχόταν, χωρίς φωνή σε επαφή με τη νόηση του Σωκράτη χάρη στο περιεχόμενο του μηνύματος. Ο νους του ανώτερου όντος οδηγεί την κατάλληλη ψυχή αγγίζοντας την με το νοητό. 8

Ο Τίμαρχος, που πέθανε νέος και τις απόψεις του περιγράφει στον διάλογο ο Σιμμίας, είχε αφηγηθεί ότι, θέλοντας να μάθει ποια δύναμη είχε το Δαιμόνιο του Σωκράτη, κατέβηκε στο άντρο του Τροφώνιου (μαντείου). Όταν ανέβηκε πάλι, μια φωνή του είπε: κάθε ψυχή διαθέτει νου και δεν υπάρχει ψυχή χωρίς λογική και νου. Το τμήμα της ψυχής που θα αναμειχθεί με τη σάρκα και τα πάθη αλλοιώνεται και γίνεται, ακολουθώντας τις ηδονές και τους πόνους, μη λογικό. Άλλες ψυχές βυθίζονται ολόκληρες μέσα στο σώμα και άγονται στη ζωή τους από τα πάθη, άλλες αναμιγνύονται εν μέρει με το σώμα κι αφήνουν έξω από τη σάρκα το καθαρότερο τμήμα τους, που επιπλέει σαν σημαδούρα στην επιφάνεια, ακουμπώντας στο κεφάλι του ανθρώπου. Το τμήμα λοιπόν που μένει βυθισμένο στο σώμα λέγεται ψυχή., Το τμήμα που δεν υπόκειται σε φθορά, οι πολλοί το αποκαλούν νου και νομίζουν ότι βρίσκεται εντός τους. Εκείνοι όμως που έχουν ορθή αντίληψη το αποκαλούν δαίμονα που βρίσκεται εντός τους. 9

Επιλεγόμενα

Στον διάλογο του Πλουτάρχου «Περί του Σωκράτους Δαιμονίου» συνυπάρχουν: α. η έκθεση των γεγονότων προετοιμασίας και τελικής πραγματοποίησης της ανακατάληψης από τους Θηβαίους της Καδμείας (ακρόπολης των Θηβών}, την οποία κατείχαν οι Σπαρτιάτες, και β. οι φιλοσοφικές συζητήσεις που διεξήγαγαν – σκόπιμα κατά το αφήγημα – τα ενεργά πρόσωπα του εγχειρήματος αυτού.

Η διάσταση μεταξύ του ιστορικού και φιλοσοφικού στοιχείου, όπως αυτά εκτίθενται στην πραγματεία χωρίς αλληλο – περιχώρηση, προκαλεί το ερώτημα: ποια από τα δυο στοιχεία σηκώνει το βάρος της πρόθεσης του συγγραφέα και του ενδιαφέροντος του αναγνώστη; Η απάντηση σε αυτό δεν είναι εύκολη ούτε ασφαλής, αφού δεν έχει δηλωθεί, άμεσα ή έμμεσα, η πρόθεση του συγγραφέα κι αφού τα ενδιαφέροντα των αναγνωστών είναι όσα και οι προσλαμβάνουσες συνειδήσεις».

Η σχέση του Πλουτάρχου με τη φιλοσοφία είναι δεδομένη, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών διατριβών του, καθώς και του γεγονότος ότι ο Πλούταρχος υπήρξε ιερέας του Μαντείου των Δελφών, που λειτουργούσε στο όνομα του Θεού Απόλλωνα, ο οποίος θεωρείτο, εκτός των άλλων, και φιλόσοφος. Το τελευταίο αυτό αναφέρεται στο έργο του Πλουτάρχου «Περί του Ει και εν Δελφοίς», σε δύο χωρία ήτοι: α. «Ο φίλος Απόλλων… τας απορίας περί τον λόγον αυτός ενιέναι και προβάλλειν τω φύσει φιλοσόφω της ψυχής όρεξιν αγώγον επί την αλήθέιαν…» { = ο αγαπητός Απόλλων …τις απορίες που αφορούν τη λογική ο ίδιος τις διεγείρει και τις προβάλλει στο μέρος της ψυχής που κλίνει από τη φύση του προς τη φιλοσοφία, δημιουργώντας την τάση του να οδηγηθεί στην αλήθεια…}. 10

Β. «Ότι μεν ουχ ήττον ο Θεός φιλόσοφος ή μάντης, εδόκει πάσιν ορθώς προς τούτο… Αμμώνιος τίθεσθαι και διδάσκειν…» { = το ότι ο Θεός είναι φιλόσοφος όχι λιγότερο από όσο είναι μάντης, φάνηκε σε όλους ότι ορθώς … το θεμελιώνει και το αποδεικνύει ο Αμμώνιος..}. 11

Σε ότι αφορά την έκθεση ιστορικών και φιλοσοφικών στοιχείων στα αντικείμενο της παρούσας αναφοράς, την πραγματεία του Πλουτάρχου «Περί του Σωκράτους Δαιμονίου», θα μπορούσε να διατυπωθεί η άποψη – ως προσωπική έστω εκδοχή – ότι ο Πλούταρχος, κι όταν ακόμη αφηγείται ιστορικά γεγονότα, δεν αποσπάται από τους φιλοσοφικούς προβληματισμούς που διακατέχουν την πνευματική του οντότητα.

Του Δημήτρη Σιάτρα

Σημειώσεις

1. Βλ. εισαγ. Σ. Γκιργκένη, στην έκδ. Πλούταρχος, Θεσσαλονίκη 2002, σελ. 41.

2. Πλάτωνος, Θεάγης, 528 d2 – d8.
3. Πλάτωνος, Απολογία Σωκράτους, 31 c4 – 32 a
4. Πλουτάρχου, Περί του Σωκράτους Δαιμονίου, 580 C10 – D.
5. Στο ίδιο, 580 F11 – 581 B – D.
6. Στο ίδιο, 584 E – F, 585, A – B.
7. Στο ίδιο, 593 Β, 24.
8. Στο ίδιο, 588, C- E.
9. Στο ίδιο, 590 A – B 21, 591 D – E.
10. Πλουτάρχου, Περί του Ει και εν Δελφοίς, 384 F.
11. Στο ίδιο, 385 Β2.

https://www.taxydromos.gr

-------------------------------------

ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΔΑΙΜΩΝ και ΤΥΧΗ

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ ΔΑΙΜΟΝΙΟΥ

ΠΡΟΚΛΟΣ - ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ (ανάλυση)

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΣΤΗΝ  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ - ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ 

Πώς να καταλάβουν και πώς να καταλάβουμε έναν άνθρωπο της όποιας εποχής, που ήταν μη δογματικός και αναζητούσε μέσα του, στο πνεύμα του δηλαδή και μόνο, στο «δαιμόνιο» του, την θεία του φύση, την αλήθεια;

Στίλπων

Ο Στίλπων ήταν Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος, που γεννήθηκε στα Μέγαρα το -360 και πέθανε το -280. Υπήρξε μαθητής μερικών οπαδών του Ευκλείδη του Μεγαρικού. Κάποιοι λένε πως υπήρξε μαθητής και του ίδιου του Ευκλείδη, αλλά και του Θρασύμαχου του Κορίνθιου που ήταν φίλος του Ιχθύα, όπως λέει ο Ηρακλείδης. 

Ο Κράτης και πολλοί άλλοι πιάστηκαν στα δίχτυα του, αλλά κυρίως πήρε με το μέρος του τον Ζήνωνα και τον Φοίνικα. Είχε επίσης σπουδαίες ικανότητες στην πολιτική. Παντρεύτηκε, αλλά είχε και σχέσεις με την εταίρα Νικαρέτη, όπως λέει κάπου και ο Ονήτωρ. Απέκτησε μια κόρη αδιάντροπη, που την παντρεύτηκε ο φίλος του Σιμμίας ο Συρακούσιος. Επειδή η συμπεριφορά της ήταν τελείως ανάρ­μοστη, κάποιος είπε στον Στίλπωνα πως τον ντροπιάζει. Εκείνος απάντησε: «Όχι περισσότερο απ' όσο εγώ την τιμώ». 

Ο Στίλπων ήταν απλός, ανεπιτήδευτος και προσαρμο­ζόταν εύκολα με τους απλούς ανθρώπους.

Κάποια φορά [ο Κράτης] του πρόσφερε ένα ξερό σύκο και συγχρόνως του έκανε μια ερώτηση, αυτός πήρε απλώς το σύκο και το έφαγε κι όταν εκείνος είπε: «Ηρακλή, έχασα το σύκο», του απάντησε: «Όχι μόνο το σύκο, αλλά και την ερώτηση της οποίας το σύκο ήταν προκαταβολή». 

Κάποιο χειμώνα που είδε τον Κράτητα ζα­ρωμένο από το κρύο, του είπε: «Μου φαίνεται, Κράτη, πως έχεις ανάγκη ρούχου καινού [καινούριου], (που σήμαινε επίσης ρούχου και-νου).

Λένε πως τόσο προκαλούσε την προσοχή του κόσμου στην Αθήνα, ώστε έβγαιναν από τα εργαστήρια για να τον δουν. Όταν κάποιος του είπε: «Στίλπων, σε περιεργάζο­νται σα θηρίο», απάντησε: «Όχι, σαν άνθρωπο αληθινό». 

Λένε πως κάποτε, πριν ολοκληρωθεί μια συζήτηση που είχε με τον Κράτη, έτρεξε να αγοράσει ψάρια. Εκείνος προσπάθησε να τον συγκρατήσει λέγοντας: «Αφήνεις τη συζήτηση;» «Όχι, τη συζήτηση την κρατώ, εσένα αφήνω. Η συζήτηση μπορεί να περιμένει, τα ψάρια όμως θα πουληθούν».

Αναφέρονται εννέα διάλογοι του με ψυχρό ύφος: «Μό­σχος», «Αρίστιππος ή Καλλίας», «Πτολεμαίος», «Χαιρεκράτης», «Μητροκλής», «Αναξιμένης», «Επιγένης», «Προς την κόρη του», «Αριστοτέλης». Ο Ηρακλείδης λέει πως υπήρξε μαθητής του και ο Ζήνων ο στωικός.

ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ΛΑΕΡΤΙΟΥ – ΒΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ - ΣΤΙΛΠΩΝ

https://pdfcoffee.com/--219-pdf-free.html

-----------------------------

Κατά τη γνώμη μου, αξιομνημόνευτη είναι η απάντηση που έδωσε ο Στίλπων, ο Μεγαρεύς φιλόσοφος, όταν ο Δημήτριος, αφού εξανδραπόδισε τους κατοίκους των Μεγάρων και κατέστρεψε την πόλη, τον ρώτησε αν έχει χάσει κάτι. Ο Στίλπων τότε απάντησε: «Όχι, βέβαια' ο πόλεμος δεν μπορεί να πάρει λάφυρο την αρετή». 
Σύμφωνη και αρμονική με τα παραπάνω λόγια φαίνεται και η απάντηση του Σωκράτη. Αυτός, λοιπόν, όταν τον ρώτησε ο Γοργίας, νομίζω, τι πιστεύει για τον μεγάλο βασιλιά και αν τον θεωρεί ευδαίμονα, απάντησε: «Δεν ξέρω την κατάσταση του όσο αφορά την αρετή και την παιδεία», με τη σκέψη πως σε τούτα έγκειται η ευδαιμονία και όχι στα αγαθά που προέρχονται από την τύχη.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΗΘΙΚΑ – ΤΟΜΟΣ 1 - ΠΕΡΙ ΠΑΙΔΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

https://enneaetifotos.blogspot.com/2019/06/blog-post_13.html

Μεγαρική Σχολή: Ιδρυτής της ο Ευκλείδης. Σ’ αυτήν ανήκουν ακόμη ο Ευβουλίδης, ο Διόδωρος ο Κρόνος, ο Στίλπων, κ.α. Υποστηρίζει και αυτή την ύπαρξη ενός όντος αμετάβλητου και το ονομάζει «αγαθόν», όρος που ταυτίζεται με τον νου και το θείον.

https://enneaetifotos.blogspot.com/2014/08/blog-post_10.html

ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ (ανάλυση)

Όπως εξηγεί ο Πρόκλος, στο «Εις τον Πλάτωνος πρώτον Αλκιβιάδη, βιβλίο Α’, 78.11 – 83.21», για το δαιμόνιο του Σωκράτη τρία ξεχωριστά πράγματα μπορούμε να πούμε:

Πρώτον, ότι δεν πρόκειται μόνο για δαίμονα αλλά και για θεό. Άλλωστε, και στον υπό εξέταση διάλογο, προχωρόντας παρακάτω ο Σωκράτης λέει καθαρά : «ο δικός μου επίτροπος, Αλκιβιάδη, είναι καλύτερος από τον Περικλή, τον θείο σου. Είναι ο θεός, ο οποίος δεν με άφηνε να σου μιλήσω – ἐπίτροπος ἐμὸς βελτίων ἐστὶν ἢ Περικλῆς ὁ σὸς θεῖος, Ἀλκιβιάδη, θεός, ὅσπερ σοί με οὐκ εἴα διαλέγεσθαι». Τον ίδιο λοιπόν τον χαρακτηρίζει δαίμονα και θεό, διότι αυτόν για τον οποίον είπε παραπάνω «ένα εμπόδιο δαιμόνιο, τη δύναμη του οποίου θα καταλάβεις αργότερα – δαιμόνιον ἐναντίωμα, οὗ σὺ τὴν δύναμιν καὶ ὕστερον πεύσῃ», αυτόν ακριβώς τον αποκάλεσε θεό, διότι τούτος είναι που του έδωσε την αιτία της σιωπής την οποία τήρησε κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα. 

Αλλά και στην «Απολογία» ο Σωκράτης δίνει πιο σαφείς ενδείξεις για την βαθμίδα του και για το ότι του έλαχε θεϊκή υπεροχή λόγω της δαιμόνιας φύσης του. Τούτο είναι το ότι οι δαίμονες των ψυχών οι οποίες είναι θεϊκές και έχουν επιλέξει τον νοητικό και ανυψωτικό βίο είναι θεϊκοί και εδρεύουν πάνω από όλο το γένος των δαιμόνων, μετέχοντας πρωταρχικά στους θεούς. Όπως δηλ. υπάρχει και μεταξύ των θεών δαίμων, έτσι υπάρχει και μεταξύ των δαιμόνων θεός. Στην πρώτη περίπτωση όμως η ύπαρξη είναι θεϊκή και η αναλογία δαιμόνια, ενώ μεταξύ των δαιμόνων ισχύει το αντίθετο, ο ιδιαίτερος χαρακτήρας εμφανίζεται ως προς την ουσία του δαιμόνιος, ενώ η αναλογία αρμόζουσα προς τους θεούς. Διότι, λόγω της υπεροχής τους έναντι των άλλων δαιμόνων, δίνουν συχνά την εντύπωση που είναι θεοί. Δικαιολογημένα, συνεπώς, ο Σωκράτης αποκαλεί και θεό τον δαίμονα του, διότι ανήκει στους πρωταρχικούς και κορυφαίους δαίμονες. Για τούτο και ο Σωκράτης ήταν απολύτως τέλειος, αφού τον κυβερνούσε τέτοιος προστάτης κι αφού μέτραγε τον εαυτό του σε παραβολή με έναν τέτοιο ηγεμόνα και φύλακα της ζωής του. Τα παραπάνω λοιπόν είναι το πρώτο τέτοιο ξεχωριστό πράγμα που μαρτυρεί ο διάλογος σχετικά με το δαιμόνιο του Σωκράτη.

Το δεύτερο είναι ότι αισθανόταν να βγαίνει από μέσα του κάποια φωνή. Πράγματι, τούτα είναι δικά του λόγια από τον «Φαίδρο» : «κι εκείνη την ώρα, καλέ μου, που πήγαινα να περάσω το ποτάμι, παρουσιάστηκε το δαιμόνιο σημάδι, αυτό που μου εμφανίζεται συνήθως και πάντα με εμποδίζει από αυτό που θέλω να κάνω. Μου φάνηκε μάλιστα πως άκουσα και κάποια φωνή να έρχεται από εκεί, η οποία δεν με αφήνει να φύγω επειδή έχω κατά κάποιο τρόπο αμαρτήσει απέναντι στη θεότητα – ἡνίκα ἔμελλον, ὠγαθέ, τὸν ποταμὸν διαβαίνειν, τὸ δαιμόνιον καὶ τὸ εἰωθὸς σημεῖόν μοι γίνεσθαι ἐγένετο· ἀεὶ δέ με ἐπίσχει ἃ ἂν μέλλω πράττειν· καί τινα καὶ φωνὴν ἔδοξα αὐτόθεν ἀκοῦσαι, ἥ με οὐκ ἐᾷ ἀπιέναι ὡς δή τι ἡμαρτηκότα εἰς τὸ θεῖον». 

Τι δείχνει λοιπόν ο Σωκράτης με τα λόγια του αυτά, και ποια είναι η φωνή με την οποία, λέει, το δαιμόνιο του δηλώνει τη βούληση του;; Πρέπει λοιπόν να πούμε ότι, πρώτα, σύμφωνα με τη διάνοια του και την των όντων επιστήμη, ο Σωκράτης δέχεται την επίνοια (θεϊκή έμπνευση) του δαίμονα που τον κινούσε προς τον θεϊκό έρωτα, και, κατά δεύτερο λόγο, τον υποστήριζε στα ζητήματα της ζωής και οργάνωνε την πρόνοιά του για τους ατελέστερους, και στην εκδήλωση της ενέργειας αυτής του δαίμονα υποδεχόταν το από εκεί ερχόμενο φως όχι μόνο με τη διάνοια του ή με τις δοξαστικές δυνάμεις, αλλά και με το πνεύμα, καθώς η δαιμόνια έκλαμψη διαπερνούσε ξαφνικά ολόκληρη τη ζωή του κι αμέσως έθετε σε κίνηση την αίσθηση του. 

Είναι προφανές ότι, και όταν η εκδήλωση μιας ενέργειας είναι η ίδια, διαφορετικά δέχεται την παροχή ο λόγος, διαφορετικά η φαντασία, διαφορετικά η αίσθηση, και ότι κάθε στοιχείο μας δέχεται τα ερεθίσματα και κινείται από τον δαίμονα με τον δικό του διαφορετικό τρόπο. Η φωνή λοιπόν δεν έπεφτε επάνω στον Σωκράτη σαν ένα εξωτερικής προελεύσεως ερέθισμα που υφίστατο, αλλά η επίνοια (έμπνευση), ερχόμενη «ἔνδοθεν διὰ πάσης φοιτήσασα τῆς ψυχῆς καὶ μέχρι τῶν αἰσθητικῶν ὀργάνων διαδραμοῦσα», γινόταν εν τέλει φωνή που μπορούσες να την αναγνωρίσεις με την συναίσθηση περισσότερο παρά με την αίσθηση. Τέτοιου είδους είναι, στα αλήθεια, οι εκλάμψεις των αγαθών δαιμόνων και των θεών.

Το τρίτο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του δαίμονα του Σωκράτη είναι ότι «Ποτέ δεν προτρέπει, αλλά πάντοτε με αποτρέπει – προτρέπει μὲν οὐδέποτε, ἀποτρέπει δὲ ἀεί». Ας αναγάγουμε όμως πάλι την ζωή του Σωκράτη και το στοιχείο αυτό, διότι δεν είναι κάτι που ισχύει γενικά για τους δαίμονες που μας έλαχαν, αλλά ιδιαίτερο στοιχείο της επιστασίας του Σωκράτη. Λέμε λοιπόν ότι «τὸ ἀγαθοειδὲς τῆς τοῦ Σωκράτους ζωῆς καὶ τὸ κοινὸν καὶ τὸ φιλάνθρωπον» και η «διαχυτικότητα», όπως λέει κάπου ο ίδιος, δεν χρειαζόταν την προτροπή του δαίμονα για τη μετάδοση των αγαθών, γιατί έσπευδε προς αυτό από μόνος του και προσφερόταν στους πάντες με προθυμία για την κοινωνία της άριστης ζωής. 

Επειδή όμως πολλοί από αυτούς που τον πλησίαζαν δεν ήταν κατάλληλοι να μεταλάβουν τα έργα της αρετής και την επιστήμης στο σύνολό της, ο επιτροπεύων αγαθός δαίμων τον σταματούσε ώστε να μην εκδηλώνει πρόνοια για τέτοιους ανθρώπους. Είναι σαν ένας επιδέξιος ηνίοχος που έχει ένα ίππο ικανό από τη φύση του για αγώνες δρόμου να του ανακόβει την ορμή του μόνο όσο λίγο χρειάζεται και να μην τον κεντρίζει άλλο, καθώς τρέχει από μόνος του κατά εμπρός και δεν έχει ανάγκη από το «κέντρισμα του ηνιόχου» αλλά από χαλινάρια. 

Καθώς λοιπόν και ο Σωκράτης είχε έντονη τη τάση να κάνει καλό σε όσους τον πλησίαζαν (όπως λέει ο Πλάτων στον «Θεαίτητο, 183.d», «όταν προκαλείς τον Σωκράτη στα λόγια, είναι σαν να προκαλείς το ιππικό στην πεδιάδα – ἱππέας ἐς πεδίον προκαλεῖ Σωκράτη προκαλούμενος εἰς λόγους») είναι λογικό ότι πιο πολύ χρειαζόταν κάποιον που να τον αποτρέπει κυρίως παρά να τον προτρέπει. Πράγματι, η ακαταλληλότητα εκείνων που μας πλησιάζουν, επειδή κατά μεγάλο μέρος δεν γίνεται αντιληπτή από την ανθρώπινη διάνοια, χρειάζεται να κριθεί από το δαιμόνιο, που είναι και το μόνο ικανό να μας υπαγορεύει με ακρίβεια τη διαπίστωση της καταλληλότητας των περιστάσεων. 

Για τον σκοπό αυτό βέβαια έχουν επινοήσει και οι άνθρωποι κάποιες μεθόδους ή τέχνες, αλλά τα συμπεράσματα που εξάγονται και από αυτές είναι ασαφή και υστερούν κατά πολύ σε σχέση με την υπόδειξη των αγαθών δαιμόνων. Αφού συνεπώς η ανθρώπινη διάνοια αστοχεί στα ζητήματα αυτά, είναι λογικό ότι ο Σωκράτης χρειαζόταν αποτροπή μόνο όσο αφορά την καταλληλότητα της περίστασης για την εκδήλωση της τάσης του, αφού η παρακίνηση προς το αγαθό ήταν σύμφυτη του. Και αυτά λοιπόν είναι αληθινά σχετικά με το ότι το δαιμόνιο ποτέ δεν προέτρεπε τον Σωκράτη, αλλά πάντοτε τον απέτρεπε. 

Ακόμη περισσότερο πρέπει να πούμε για τους δαίμονες ότι σε άλλους έλαχε δύναμη καθαρτήρια και άχραντη, σε άλλους δύναμη γεννητική, σε άλλους τελειοποιητική, σε άλλους δημιουργική, και ότι γενικά η διαίρεση τους γίνεται με κριτήριο τις ιδιότητες των θεών και τις δυνάμεις υπό τις οποίες ετάχθησαν. Επίσης όλοι, ο καθένας σύμφωνα με την ύπαρξη του, συμβάλλουν στο να κερδίσουν την ευδαίμονα ζωή οι άνθρωποι προς τους οποίους κατευθύνουν την πρόνοιά τους, άλλοι με τον παρακινούν προς την επιμέλεια των υποδεέστερων και άλλοι με το να στέκονται εμπόδιο στις πράξεις και στην ενέργεια που ρέπει προς τα εξωτερικά πράγματα. 

Φαίνεται λοιπόν και το σωκρατικό δαιμόνιο, στο οποίο έλαχε τέτοια τοιαύτη ιδιότητα – εννοώ καθαρτήριος και περιεκτικός της άχραντης ζωής -, και το οποίο είναι ταγμένο υπό την ιδιότητα εκείνη του Απόλλωνα που εν είδει μονάδος προΐσταται της όλης καθάρσεως, αν αποτρέπει τον Σωκράτη από την σχέση με τους πολλούς και από την ζωή που απευθύνεται προς το πλήθος, και να το οδηγεί «εἰς τὸ εἴσω τῆς ψυχῆς» και την ενέργεια που μένει αμόλυντη από τα υποδεέστερα, και τούτος είναι ο λόγος για τον οποίο «ποτέ δεν τον προτρέπει, αλλά πάντοτε τον αποτρέπει – προτρέπειν μὲν αὐτὸν οὐδέποτε, ἀποτρέπειν δὲ ἀεί». 

Τι άλλο δηλ. είναι η αποτροπή παρά η προβολή εμποδίου από το πλήθος των ενεργειών που κατατείνουν προς τα εξωτερικά πράγματα. Και αυτό ποιανού άλλου είναι έργο αν όχι της καθαρτήριας ιδιότητας;; Μάλιστα, όπως ο Ορφέας θέτει επικεφαλής του βασιλιά Διονύσου την Απολλωνιακή μονάδα, η οποία τον αποτρέπει από την πρόοδο στο Τιτανικό πλήθος και από την απομάκρυνση του από τον βασιλικό θρόνο και τον φρουρεί «ἄχραντον ἐν τῇ ἑνώσει», έτσι και ο δαίμων του Σωκράτη τον οδηγεί στο νοητική περιωπή (παρατηρητήριο) και τον κρατά μακριά των προς τους πολλούς συναναστροφών. 

Διότι ο δαίμων είναι ανάλογος προς τον Απόλλωνα, όντας ακόλουθος του, και ο λόγος του Σωκράτη ανάλογος προς τον Διόνυσο, αφού ο «ἐν ἡμῖν νοῦς τῆς τοῦ θεοῦ τούτου» δυνάμεως είναι γέννημα.

Πηγή: φιλοσοφοῦμεν γνησίως τε καὶ ἱκανῶς

------------------------------------------

ΣΥΝΟΔΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΔΑΙΜΩΝ και ΤΥΧΗ

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ ΔΑΙΜΟΝΙΟΥ

ΔΑΙΜΩΝ. ΠΩΣ Η ΙΕΡΟΤΕΡΗ ΛΕΞΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΓΙΝΕ ΣΥΝΩΝΥΜΟ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΣΤΗΝ  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ - ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ 

Όπως μας λέει η Διοτίμα στο Συμπόσιο του Πλάτωνα, η επαφή με τους θεούς δεν είναι δυνατή παρά μόνον μέσω των δαιμόνων.

Πώς να καταλάβουν και πώς να καταλάβουμε έναν άνθρωπο της όποιας εποχής, που ήταν μη δογματικός και αναζητούσε μέσα του, στο πνεύμα του δηλαδή και μόνο, στο «δαιμόνιο» του, την θεία του φύση, την αλήθεια;

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΔΑΙΜΩΝ και ΤΥΧΗ

ΕΙΚΟΝΑ: Αττικός μελανόμορφος αμφορέας. Από την Αθήνα (περιοχή Ακαδημίας Πλάτωνος). Α.όψη  Φτερωτός δαίμονας (Βορεάδης;). B όψη. Σειρήνα. Ύψος: 0,518 μ. 

Όπως μας ξεκαθαρίζει σαφέστατα η Διοτίμα στο Συμπόσιο, η επικοινωνία μας με τον θείο κόσμο γίνεται μόνο μέσω δαιμόνων. "Θεός ανθρώπω ου μίγνυται", για αυτό και σε κάθε έναν από εμάς έχει ανατεθεί ένας δαίμων μέσω του οποίου γίνεται η επαφή μας με τους θεούς.

Ανάλογα με το πόσο εξελιγμένη είναι μια ψυχή, τόσο ανώτερος είναι ο δαίμων που της αντιστοιχεί και ο οποίος παραμένει ο ίδιος καθ' όλη την διάρκεια της ζωής μας. Όσο ανώτερος είναι ο δαίμων, τόσο πιο ψηλά στην ιεραρχία βρίσκεται με αποτέλεσμα οι ανώτατοι δαίμονες είναι στις παρυφές του θείου κόσμου, δηλαδή είναι ουσιαστικά θεοί.

Από αυτό έχουμε και μια ένδειξη ότι πιθανόν η ενσάρκωση της ψυχής που την γνωρίσαμε ως Σωκράτη ήταν η τελευταία, μιας και το λεγόμενο "δαιμόνιο" του Σωκράτη έχει χαρακτηριστικά ανωτάτου δαίμονα, ουσιαστικά θεού. Το δαιμόνιο του Σωκράτους έχει Απολλώνιες ιδιότητες και συνεπώς ο Σωκράτης ανήκει στην Απολλώνια σειρά.

Μια κατηγορία δαιμόνων είναι και η Τύχη, η οποία ουσιαστικά είναι υπεύθυνη στο να "συντονίσει" και να "μαζέψει" όλα τα αίτια τα οποία έχουν δημιουργηθεί από τις δράσεις μας. 

Πρέπει να τονιστεί ότι η έννοια της Τύχης δεν είναι αυτή που έχουμε σήμερα, αλλά ουσιαστικά ή τύχη μας είναι να μας "τύχουν" όλα τα αίτια τα οποία έχουμε προκαλέσει, ώστε αφ' ενός μεν να καθαρθούμε από όσα μας βαραίνουν, και αφ' ετέρου να ευεργετηθούμε από τις αντιδράσεις για όσα καλά έχουμε κάνει και να μην "χάσουμε" κάποιες από αυτές τις ευεργεσίες. Δηλαδή, ενώ κάποιοι δαίμονες ρυθμίζουν το ποσό των αντιδράσεων (κάρμα) που θα δεχτούμε κατά την διάρκεια της ενσάρκωσης, η Τύχη φροντίζει να τις "συγκεντρώσει".

https://ellinondiktyo.blogspot.com

------------------------------------

ΣΥΝΟΔΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ ΔΑΙΜΟΝΙΟΥ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΣΤΗΝ  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ - ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ 

Όπως μας λέει η Διοτίμα στο Συμπόσιο του Πλάτωνα, η επαφή με τους θεούς δεν είναι δυνατή παρά μόνον μέσω των δαιμόνων.

ΔΙΟΤΙΜΑ – ΠΕΡΙ ΔΑΙΜΟΝΩΝ - ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΟΣ: ...όλο το γένος των Δαιμόνων είναι ενδιάμεσο ανάμεσα σε θεούς και σε θνητούς «καὶ γὰρ πᾶν τὸ δαιμόνιον μεταξύ ἐστι θεοῦ τε καὶ θνητοῦ» 

ΔΑΙΜΩΝ. ΠΩΣ Η ΙΕΡΟΤΕΡΗ ΛΕΞΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΓΙΝΕ ΣΥΝΩΝΥΜΟ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ ΠΕΡΙ ΠΑΙΔΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

 

ΕΙΚΟΝΑ: Προτομή του Πλούταρχου στη Χαιρώνεια wikimedia.org

(Απόσπασμα)

Γιατί η νεότητα είναι εύπλαστη και ρευστή, και τα μαθήματα εντυπώνονται στις ψυχές των παιδιών που είναι ακόμα απαλές• καθετί σκληρό δύσκολα μαλακώνει. Γιατί, όπως ακριβώς οι σφραγίδες αποτυπώνονται στα μαλακά κεριά, έτσι αποτυπώνονται και τα μαθήματα σε όσες ψυχές είναι ακόμα παιδικές. Και μου φαίνεται ότι ο δαιμόνιος Πλάτων σωστά παραινεί τις τροφούς να μη λένε τυχαίους μύθους στα παιδιά, για να μη συμβεί και γεμίσουν οι ψυχές τους εξαρχής από μωρία και διαφθορά.

'Όπως φαίνεται, σωστά παραινεί ο ποιητής Φωκυλίδης λέγοντας:

«Πρέπει ενώ είναι παιδί ακόμα να διδαχτεί τα καλά έργα».

Αλλά και τούτο δεν πρέπει να παραλειφθεί, ότι δηλαδή και τα παιδιά που πρόκειται να υπηρετήσουν αυτούς που τα ανέθρεψαν και θα είναι σύντροφοί τους, πρέπει πρώτα απ' όλα να έχουν καλούς τρόπους και ακόμα να μιλούν άψογα Ελληνικά, ώστε, συγχρωτιζόμενοι με βαρβάρους και ανήθικους, να μην αποκτήσουν τη δική τους κακία. Και όσοι εκφράζονται με παροιμίες λένε σωστά:

«Αν με κουτσό συγκατοικήσεις, να κουτσαίνεις θα μάθεις».

Πρέπει, όμως, ένας σπουδαίος παιδαγωγός να συμπεριφέρεται, όπως ο Φοίνικας, ο παιδαγωγός του Αχιλλέα. Το σπουδαιότερο και σημαντικότερο, τώρα, απ' όσα έχω πει θα αναφέρω. Πρέπει να αναζητάτε δασκάλους των παιδιών απ' αυτούς που και στη ζωή τούς είναι αδιάβλητοι και στη συμπεριφορά τους ανεπίληπτοι και γεμάτοι εμπειρίες• γιατί πηγή και ρίζα της αρετής είναι να τύχει κανείς σωστής διαπαιδαγώγησης. Και όπως οι χωρικοί βάζουν τα ξύλα δίπλα στα φυτά, έτσι και οι σωστοί από τους δασκάλους με φροντίδα πρέπει να βάζουν μέσα στους νέους τις συμβουλές και τις παραινέσεις, ώστε να βλαστήσουν σωστά τα ήθη τους.

Και είναι κατάπτυστοι ορισμένοι πατέρες, οι οποίοι, πριν να δοκιμάσουν αυτούς που πρόκειται να διδάξουν, από άγνοια, καμιά φορά κι από απειρία, αφήνουν τα παιδιά τους σε ανθρώπους άσημος και αταίριαστους. Και δεν είναι ακόμα κι αυτό για γέλια, αν από απειρία το κάνουν, αλλά τελείως παράλογο είναι το εξής. Ποιο, δηλαδή; Μερικές φορές, αν και γνωρίζουν καλά, είτε επειδή το διαισθάνονται είτε επειδή και άλλοι τους το λένε, την απειρία, ίσως και την αθλιότητα ορισμένων εκπαιδευτικών, παρ' όλα αυτά σ' αυτούς στέλνουν τα παιδιά τους, οι μεν επειδή παρασύρονται από τις κολακείες και τις γαλιφιές, οι δε επειδή υποκύπτουν στους φίλους τους που τους το ζητούν, κάνοντας το ίδιο όπως κάποιος άρρωστος, ο οποίος αφήνει [το γιατρό] που με την επιστήμη μπορεί να τον σώσει, κάνοντας τη χάρη του φίλου, και πηγαίνει σ' αυτόν που από απειρία μπορεί να τον σκοτώσει.

Η όπως αυτός που αφήνει τον άριστο ναύκληρο για να δοκιμάσει τον χειρότερο, επειδή τον παρακάλεσε ένας φίλος.

Δία και όλοι οι θεοί, ποιος είναι πιο άξιος να ονομάζεται πατέρας, αυτός που κάνει τις χάρες που του ζητάνε ή αυτός που ασχολείται με τη [σωστή] διαπαιδαγώγηση των παιδιών του;

Έπειτα, δεν ήταν ταιριαστό αυτό που είπε εκείνος ο παλιός Σωκράτης, ότι δηλαδή, αν ήταν δυνατόν, θα ανέβαινε στο υψηλότερο σημείο της πόλης για να φωνάξει: «Ω άνθρωποι, τι κάνετε; Για τα χρήματα και τις κτήσεις μόνο νοιάζεστε, ενώ για τους γιους σας, που σ' αυτούς θα τ' αφήσετε δεν ενδιαφέρεστε;»

Σ' αυτά εγώ θα προσθέσω ότι αυτοί οι πατέρες το ίδιο κάνουν με το να φρόντιζαν για τα παπούτσια αλλά να μην ενδιαφέρονταν για το πόδι. Πολλοί πατέρες, λοιπόν, φτάνουν στο σημείο να αγαπούν πολύ τα χρήματα και ταυτόχρονα να μισούν τα παιδιά τους, ώστε, προκειμένου να μη δώσουν μεγαλύτερο μισθό, παίρνουν για δασκάλους των παιδιών τους ανθρώπους παντελώς άτιμους, επιδιώκοντας τη φτηνή αμάθεια. Γι' αυτό και ο Αρίστιππος, όχι άκομψα αλλά πολύ αστεία, διακωμώδησε με τα λόγια του έναν πατέρα χωρίς μυαλό και λογική. Όταν, λοιπόν, κάποιος τον ρώτησε πόσα ζητά για μισθό για να εκπαιδεύσει το παιδί του, «χίλιες», του είπε, «δραχμές». Όταν λοιπόν ο άλλος είπε «Ηρακλή μου, πάρα πολλά ζητάς· με χίλια μπορώ να αγοράσω ένα δούλο», του απάντησε «Τότε, λοιπόν, δύο δούλους θα έχεις: και το γιο σου και αυτόν που θ' αγοράσεις».

Δεν είναι πολύ παράλογο, από τη μία να συνηθίζουμε τα παιδιά να τρώνε με το δεξί χέρι κι αν απλώσουν τ' αριστερό να τα μαλώνουμε, καμία όμως πρόνοια να μην έχουμε για να ακούν σωστούς και ωφέλιμους λόγους; Τι λοιπόν συμβαίνει στους ξακουστούς αυτούς πατέρες, αφότου αναθρέψουν και διαπαιδαγωγήσουν τούς γιους τούς κακώς, εγώ θα αναφέρω. Όταν γίνουν άνδρες, παραμελούν την υγιή και τακτική ζωή, και γκρεμίζουν τους εαυτούς τους σε άτακτες και βαρβαρικές ηδονές, και τότε [οι πατέρες] μετανιώνουν για την παιδεία που τους έδωσαν, επειδή δεν είχε κανένα όφελος, και υποφέρουν για τα αδικήματά τους [των παιδιών]. Γιατί άλλοι απ' αυτούς μαζεύουν γύρω τους κόλακες και παράσιτα, ανθρώπους ασήμαντους και καταραμένους, διαφθορείς των νέων και καταστροφικούς, άλλοι πόρνες και εταίρες πολυτελείς και «σοβαρές» εξαγοράζουν, άλλοι ρίχνονται στα φαγοπότια, άλλοι εξοκέλλουν στους κύβους [ζάρια] και στα γλέντια, και μερικοί απ' αυτούς αγγίζουν τις πιο απερίσκεπτες συμφορές με το να μοιχεύουν και να καταστρέφουν σπίτια και για μία ηδονή να πληρώνουν με τη ζωή τους.

Αν ασχολούνταν, όμως, με τη φιλοσοφία, μπορεί να μην άφηναν αυτοί τους εαυτούς τους να παρασυρθούν από τέτοια πράγματα, και ίσως να μάθαιναν και το παράγγελμα τον Διογένη, ο οποίος με δυσάρεστα λόγια, αληθινά πράγματα παραινούσε και έλεγε: «Μπες σε πορνείο νεαρέ, για να μάθεις ότι τα ανάξια από τα τίμια καθόλου δεν διαφέρουν».

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ ΠΕΡΙ ΠΑΙΔΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

----------------------------------------

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ - ΠΩΣ ΔΕΙ ΤΟΝ ΝΕΟΝ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ ΑΚΟΥΕΙΝ

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ «ΘΕΟΣ ΤΙΜΩΡΟΣ» ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΜΥΑΛΑ ΤΩΝ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΩΝ - ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ

“ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΡΡΩΣΤΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ, ΦΑΡΜΑΚΟ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ” - ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ

ΣΤΗΝ ΑΡΕΤΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΓΚΕΙΤΑΙ Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΤΑ ΑΓΑΘΑ ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΥΧΗ

Ο ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΟΠΩΣ ΚΑΙ Ο ΟΡΦΕΥΣ, ΜΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΟΥΝ, ΟΤΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΙΔΑΞΑΝ ΤΗΝ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΘΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥΣ    

Ο Αλέξανδρος απέδειξε ότι ο ιατρός Φίλιππος ο Ακαρνάνας είναι πιστός του φίλος, και μπροστά στον θάνατο έδειξε γενναιότητα.

Κάποια στιγμή, όπως αναφέρει ο Αριστόβουλος, ο Αλέξανδρος αρρώστησε από κόπωση. Άλλοι όμως λένε ότι αρρώστησε, επειδή βούτηξε στον Κύδνο ποταμό για να κολυμπήσει· είχε επιθυμήσει το νερό, επειδή ήταν ιδρωμένος και τον είχε πιάσει η ζέστη. 

Ο Κύδνος ποταμός περνάει μέσα από την Ταρσό και, επειδή πηγάζει από το όρος Ταύρο και διασχίζει ανοιχτό χώρο, είναι ψυχρός και έχει νερά καθαρά. 

Τον έπιασαν λοιπόν σπασμοί και υπέφερε από υψηλό πυρετό και συνεχή αγρυπνία. Όλοι οι γιατροί νόμιζαν ότι δεν πρόκειται να ζήσει, ο γιατρός όμως Φίλιππος ο Ακαρνάνας που ήταν φίλος του Αλεξάνδρου και του είχαν μεγάλη εμπιστοσύνη στα ιατρικά ζητήματα και γενικά έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως στον στρατό, ήθελε να του δώσει καθαρτικό φάρμακο· ο Αλέξανδρος λοιπόν τον διέταξε να του δώσει το καθαρτικό. 

Ο Φίλιππος ετοίμαζε ήδη το ποτήρι με το φάρμακο, όταν έδωσαν στον Αλέξανδρο επιστολή του Παρμενίωνα· του έγραφε ότι έπρεπε να φυλαχτεί από τον Φίλιππο, γιατί είχε πληροφορίες ότι εξαγοράστηκε από τον Δαρείο για να τον δηλητηριάσει. 

Ο Αλέξανδρος διάβασε το γράμμα και, ενώ ακόμη το κρατούσε στα χέρια του, πήρε το ποτήρι, όπου ήταν το φάρμακο, και συγχρόνως έδινε το γράμμα στον Φίλιππο για να το διαβάσει. 

Έτσι την ίδια στιγμή έπινε το φάρμακο ο Αλέξανδρος και ο Φίλιππος διάβαζε την επιστολή του Παρμενίωνα. 

Αμέσως έγινε φανερό ότι το φάρμακο του Φιλίππου ήταν ακίνδυνο, επειδή δεν έδειξε καμιάν έκπληξη για την επιστολή, αλλά μόνο παρακάλεσε τον Αλέξανδρο να ακολουθήσει τις οδηγίες του και σε ό,τι άλλο θα του υποδείκνυε· γιατί μονάχα αν τις ακολουθούσε, θα σωζόταν. 

Το φάρμακο τον καθάρισε και η αρρώστια πέρασε· έτσι ο Αλέξανδρος και στον Φίλιππο απέδειξε ότι είναι πιστός του φίλος, και στους άλλους, που τον περιστοίχιζαν, ότι είναι αποφασισμένος να μην υποψιάζεται τους φίλους του και μπροστά στον θάνατο έδειξε γενναιότητα.

Αρριανός - Αλεξάνδρου Ανάβασις - Βιβλίο Δεύτερο

ΕΙΚΟΝΑ: Αλέξανδρος. Μαρμάρινο αντίγραφο του -1ου αιώνος, από το πρωτότυπο του Λύσιππου. Ένα από τα πιο ακριβή αντίγραφα. (Ny Carlsberg, Copenhagen). 

-------------------------------------

Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ (ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ: Ἀλέξανδρος 39.1-40.5)

Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ - ΑΠΑΝΤΗΣΗ - ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ, ΣΤΟΝ ΔΑΡΕΙΟ

Ο ΑΝΥΠΑΡΚΤΟΣ ΟΡΚΟΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ «ΟΡΚΟΥ» ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ…

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟΝ ΑΡΡΙΑΝΟ, ΣΕ ΟΣΟΥΣ ΚΑΤΑΚΡΙΝΟΥΝ ΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ

«ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ - ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ»

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ: ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΤΥΧΗΣ ή ΑΡΕΤΗΣ

ΠΩΣ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΞΑΝΑ ΕΝΑΣ ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ;