ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ !!!

Ο Αναξαγόρας ήταν γιος του Ηγησιβούλου ή του Ευδούλου και καταγόταν από τις Κλαζομενές. Υπήρξε μαθητής του Αναξιμένη και ήταν ο πρώτος που έβαλε στην ύλη νόηση. Το σύγγραμμα του, που διακρινόταν για τη χάρη και τη μεγαλο­πρέπεια του, άρχιζε έτσι: «Όλα τα πράγματα ήταν μαζί», κατόπιν ήρθε ο νους και έβαλε τάξη. Γι αυτό πήρε την προσω­νυμία Νους και ο Τίμων στους «Σίλλους» λέει γι' αυτόν τα εξής: Ο Αναξαγόρας λέει πως υπάρχει ένας γενναίος ήρωας ο Νους, γιατί σ' αυτόν υπάρχει νους, που σηκώθηκε ξαφνικά και τακτοποίησε τα πάντα που πριν βρίσκονταν σε αταξία.

Ξεχώριζε για την ευγένεια και τον πλούτο του, αλλά και για τη μεγαλοφροσύνη του, αφού είχε παραχωρήσει την πατρική περιουσία στους δικούς του. Όταν τον κατηγόρησαν πως την παραμελεί, τους είπε: «Γιατί δεν την φροντίζετε εσείς;»

Τελικά αποτραβήχτηκε και αφοσιώθηκε στη μελέτη των φυσικών φαινομένων χωρίς να ασχολείται με τις πολιτικές υποθέσεις. Σ' αυτόν που του είπε: «Δεν ενδιαφέρεσαι καθόλου για την πατρίδα;» απάντησε: «Μίλα όμορφα, ενδιαφέρομαι πάρα πολύ», και έδειξε τον ουρανό.

Λένε πως την εποχή της διάβασης του Ξέρξη ήταν είκοσι ετών και έζησε εβδομήντα δύο χρόνια. Ο Απολλόδωρος στα «Χρονικά» αναφέρει πως γεννήθηκε κατά την εβδομηκοστή Ολυμπιάδα και πέθανε τον πρώτο χρόνο της ογδοηκοστής όγδοης.

Άρχισε να φιλοσοφεί στην Αθήνα επί Καλλίου, όταν ήταν είκοσι ετών, όπως αναφέρει ο Δημήτριος ο Φαληρεύς στην «Αναγραφή» των αρχόντων. Στην Αθήνα λένε πως έμεινε τριάντα χρόνια.

Για τη σελήνη έλεγε πως κατοικείται και πως έχει λόφους και φαράγγια. Ως αρχές θεωρούσε τις ομοιομέρειες, υποστήριζε δηλαδή ότι όπως ακριβώς από τα λεγόμενα ψήγματα σχηματίζεται ο χρυσός, έτσι από τα ομοιομερή σωματί­δια σχηματίζεται το σύμπαν. Αρχή της κίνησης θεωρούσε τον νου. Οι άνεμοι δημιουργούνται, όταν ο αέρας αραιώνει από τον ήλιο. Οι βροντές είναι σύγκρουση νεφών, οι αστραπές τρίψιμο των νεφών. Ο σεισμός είναι κα­ταβύθιση αέρα στη γη. Όλα τα ζωντανά δημιουργούνται από ανάμειξη υγρού, θερμού και γεώδους και στη συνέχεια το ένα από το άλλο, τα αρσενικά από δεξιά και τα θηλυκά από αριστερά.

Όταν είχε πάει στην Ολυμπία κάθισε με δερμάτινη κάπα, λες και επρό­κειτο να βρέξει, κάτι που πραγματικά έγινε.

Σ' αυτόν που τον ρώτησε αν τα βουνά της Λαμψάκου θα γίνουν ποτέ θάλασσα, λένε πως απάντησε: «Ναι, αρκεί να περάσει καιρός». Όταν ρωτήθηκε γιατί γεννήθηκε, απάντησε: «Για να μελετώ τον ήλιο, τη σελήνη και τον ουρανό». Σ' αυτόν που του είπε «στε­ρήθηκες τους Αθηναίους», είπε: «Όχι, εκείνοι στερήθηκαν εμένα».

Όταν είδε τον τάφο του Μαυσώλου, είπε: «Ο πολυτε­λής τάφος είναι είδωλο περιουσίας που έγινε πέτρες». Σ' αυτόν που δυσανασχετούσε γιατί πέθαινε σε ξένη χώρα, είπε: «Από παντού είναι όμοια η κάθοδος στον Άδη».

Σύμφωνα με όσα λέει ο Φαβωρίνος στην «Παντοδαπή ιστορία», φαίνεται πως πρώτος διατύπωσε την άποψη ότι η Ομηρική ποίηση αναφέρεται στην αρετή και τη δικαιοσύνη. Την άποψη τούτη ενίσχυσε και ο Μητρόδωρος ο Λαμψακηνός, που ήταν φίλος του και που πρώτος μελέτησε τη φυσική διδασκαλία του ποιητή.

Επίσης ο Αναξαγόρας πρώτος εξέδω­σε βιβλίο με διαγράμματα. Ο Σιληνός στο πρώτο Βιβλίο των «Ιστοριών» λέει ότι την εποχή που ήταν άρχοντας ο Δήμυλος, έπεσε μια πέτρα από τον ουρανό και ο Αναξαγόρας είπε πως ολόκληρος ο ουρανός αποτελείται από πέτρες που κρατιούνται ενωμένες από τη γρήγορη περιστροφή. Αν χαλα­ρώσουν, πέφτουν κάτω. 

Σχετικά με τη δίκη του λέγονται διάφορα. Ο Σωτίων στη «Διαδοχή των φιλοσόφων» λέει πως κατηγορήθηκε από τον Κλέωνα για ασέβεια, επειδή ονόμαζε τον ήλιο πυρακτωμένη πέτρα. Τον υπερασπίστηκε ο Περικλής που ήταν μαθητής του, τιμωρήθηκε όμως με πρόστιμο πέντε τάλαντα και εξορία.

Ο Περικλής είπε μιλώντας δημόσια, αν έχουν λόγους να τον κατηγορούν για οτιδήποτε αφορά τη ζωή του [του Περικλή]. Του απάντησαν πως όχι και τότε είπε: «Είμαι μαθητής του ανθρώπου αυτού. Μην παρασυρθείτε λοιπόν από συκοφαντίες και τον σκοτώσε­τε. Πιστέψτε με και ελευθερώστε τον».

Πράγματι τον ελευθέ­ρωσαν, επειδή όμως δεν μπορούσε να υπομείνει την προσβο­λή, αυτοκτόνησε. 

Ο Ιερώνυμος στο δεύτερο κεφάλαιο των «Σποράδην υπομνημάτων» αναφέρει πως ο Περικλής τον παρουσίασε στο δικαστήριο εξασθενημένο και αδύνατο από κάποια αρρώστια, με αποτέλεσμα να αφεθεί ελεύθερος από λύπηση μάλλον παρά μετά από απόφαση δικαστική. Αυτά σχε­τικά με τη δίκη του.

Όταν οι άρχοντες της πόλης τον ρώτησαν τι χάρη ήθελε να του κάνουν, είπε «Να επιτρέπουν στα παιδιά να παίζουν τον μήνα που θα πεθάνει, κάθε χρόνο». Τούτο το έθιμο διατηρείται μέχρι σήμερα. Όταν πέθανε, οι Λαμψακηνοί τον έθαψαν με τιμές και χάραξαν στον τάφο του το εξής επίγραμμα: Εδώ ενταφιάστηκε ο Αναξαγόρας που βρήκε πολλές αλήθειες για τον ουράνιο κόσμο. 

Το δικό μου επίγραμμα γι' αυτόν είναι: Είπε πως ο ήλιος είναι πέτρα πυρακτωμένη κι αυτό έγινε αιτία θανάτου για τον Αναξαγόρα. Ο φίλος του Περικλής τον έσωσε, το τσακισμένο όμως ηθικό του τον έκανε να αυτοκτονήσει.

ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΛΑΕΡΤΙΟΣ - ΒΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ - ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΑΜΤΕΙΑ «ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ» ΑΠΑΝΤΑ ΤΟΜΟΣ 1 ΒΙΒΛΙΑ 1-2 ΕΚΔΟΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ
https://pdfcoffee.com/--219-pdf-free.html

--------------------------------------------

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ: Ο ΝΟΥΣ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ - Η ΨΥΧΗ ΩΣ ΑΡΧΗ ΖΩΗΣ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΑΤΙΚΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ, ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ, ΦΙΛΟΛΑΟΣ, ΜΕΤΩΝ, ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ… ΑΠΟ ΠΟΥ ΝΑ ΑΡΧΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΕ ΠΟΙΟΝ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙΣ…

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΑΤΙΚΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

Ο Αναξαγόρας είναι πιστός σύμμαχος της Ελεατικής Οντολογίας.

Τίποτα στο Σύμπαν δεν καταλήγει στο μηδέν και τίποτα δεν αρχίζει από το μηδέν. Το Όν είναι χωρίς αρχή, χωρίς τέλος, και ποιοτικά αναλλοίωτο.
Αυτό που οι άνθρωποι λένε ζωή και θάνατο, δεν είναι παρά ο διαχωρισμός των στοιχείων της ύλης, που από την φύση τους είναι άφθαρτα.

Για τον Αναξαγόρα η λέξις Κόσμος στην εσωτερική της σημασία σημαίνει «τάξη μέσα στο κοσμικό σύστημα». Δημιουργός της τάξης είναι το Θεϊκό πνεύμα. Αυτό ισχύει για ολόκληρο το Σύμπαν.

Την διανοητική δύναμη και την ψυχή τα ονομάζει Νού. Κι ενώ η ψυχή κινεί το Πάν, ο Νους είναι άπειρος, αυτούσιος παντοδύναμος, παντογνώστης, πανταχού παρών.
Ο Αναξαγόρας είναι ο πρώτος στοχαστής στην ιστορία του κόσμου που διαχώρισε την ύλη από το πνεύμα, ανάμεσα στο έμψυχο και το άψυχο και ο κοσμικός «Νους» συμπεριλαμβάνει το σύνολο των νόμων που εκδηλώνουν την δραστηριότητα του Θεού.

ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

https://www.olympia.gr , Εικόνα: https://commons.wikimedia.org/

-----------------------------

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ: Ο ΝΟΥΣ

ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ, ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ, ΦΙΛΟΛΑΟΣ, ΜΕΤΩΝ, ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ - Η ΨΥΧΗ ΩΣ ΑΡΧΗ ΖΩΗΣ

Ο Αναξαγόρας ξεκινά την θεωρία του, αναφερόμενος στην αρχική πηγή Ζωής και δημιουργίας. Θεωρεί πως για να προκληθεί ένα δημιούργημα (κόσμος, Σύμπαν κλπ) είναι αναγκαία η "μείξη και ο διαχωρισμός των στοιχείων και κατά συνέπεια δεν υπάρχει γένεση και φθορά", ομού δηλαδή με τον Εμπεδοκλή.

Τα στοιχεία που συνδυάζονται και αναμειγνύονται, όμως, δεν είναι συγκεκριμένα αλλά "…άπειρα και πλήθος και σμικρότητα…". Ο συνδυασμός, οδηγεί στην ύλη, στον κόσμο. Η Ύλη σαν βασικά και κύρια συστατικά, αποτελείται από "σπέρματα" όπως τα ονόμασε ο ίδιος ο Αναξαγόρας. "Σπέρματα απείρου μικρότητος και παντός είδους, χρώματος ή οσμής και γεύσεως, υπό την μορφήν απείρως μικρών και ουδέποτε ελαχίστων συστατικών μορίων… υφίστανται εξ αρχής σε όλα μέσα τα πράγματα (σαρξ, τρίχες, χρυσός, οστά κ.α).

Αυτή λοιπόν είναι η Ψυχή, ως αρχή Ζωής, κατά τον Αναξαγόρα: Ο συνδυασμός των διάφορων στοιχείων προκείμενου να δοθεί, η ζωή, η ύλη, ο κόσμος, το σύμπαν. Εκτός αυτών ο Κλαζομένιος φιλόσοφος, εντρυφεί περισσότερο στην έννοια της δημιουργίας, με την αναφορά του στον Νου δίδοντας έναν καθαρά Ψυχολογικό-πνευματικό ορισμό. Ο Νους, είναι μια νοητική αρχή. Είναι η πρώτη αιτία. Η έννοια του Νου είναι αρκετά συναφής με αυτήν της λογικής. "Ο Νους είναι αμιγής και τα κινεί όλα σκοπίμως. Ο χαρακτήρας του είναι τελολογικός…" και "…εν παντί παντός μοίρα ένεστι πλην νου, έστιν οισι δε και νους ένι…".

Ο Νους, έχει χαρακτήρα πνευματικό, άϋλο. Δεν έχει καμία σχέση με την ύλη. Την "αντιστρατεύεται".

Η "φιλοσοφική ψυχολογία", μετά την συμβολή του Αναξαγόρα, μας οδηγεί σε μια άλλη χρονική περίοδο. Στην χρονική περίοδο, των Ατομικών φιλοσόφων. Οι "ατομικοί φιλόσοφοι" είναι ο Λεύκιππος και ο μαθητής του Δημόκριτος, οι οποίοι στο πλαίσιο της θεωρίας τους σχετικά με την δομή της ύλης, διατύπωσαν, κατά συνέπεια, την δική τους Ψυχό-λογία.

Συγγραφέας εργασίας: Γιώργος Μαμώλης, Φ.Π.Ψ. Αθήνας – 9/11/2005

(Απόσπασμα) Ολόκληρο το άρθρο: www.filosofia.gr

------------------------------------

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ: Ο ΝΟΥΣ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΑΤΙΚΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ: Ο ΝΟΥΣ

Ο Αναξαγόρας γεννήθηκε στην πόλη Κλαζομενές της Μ. Ασίας, έζησε όμως περισσότερο από δύο δεκαετίες στην Αθήνα, όπου συνέβαλε αποφασιστικά στη διάδοση της μελέτης της φυσικής φιλοσοφίας.

Στο βιβλίο του Περί φύσεως, που ήταν γραμμένο σε ιωνική διάλεκτο και πρέπει να κυκλοφορούσε ευρέως στην Αθήνα, εξέθετε τη φυσική φιλοσοφία του. 

Οι βασικές απόψεις του ήταν συνοπτικά οι εξής:

(1) ο κόσμος προήλθε από μια αρχική συμπαγή μάζα, από την οποία προέκυψαν αργότερα τα πάντα·

(2) καθετί που διαφοροποιήθηκε τότε (ή διαφοροποιείται τώρα) περιέχει ένα μέρος από όλα τα πράγματα εκτός από τον Νου, ο οποίος υπάρχει μόνο σε έμβια όντα·

(3) εκτός από τον νου του κάθε ανθρώπου, υπάρχει και ο Νους του κόσμου, ο οποίος γνωρίζει τα επιμέρους στοιχεία και τα έθεσε στην αρχή της δημιουργίας του κόσμου σε κίνηση·

(4) ο Νους αυτός δεν είναι πνεύμα, αλλά το πιο καθαρό και λεπτό από όλα τα αντικείμενα.

Με τις αντιλήψεις του για τον Νου ο Αναξαγόρας είναι ο πρώτος που σαφώς διακρίνει την ύλη από το πνεύμα. Ως προς το ύφος αξιοπρόσεκτα στο απόσπασμα που ακολουθεί είναι δύο στοιχεία χαρακτηριστικά του πρώιμου πεζού λόγου: η συχνή επανάληψη ορισμένων κρίσιμων λέξεων (κυρίως της λέξης νοῦς) και το λεκτικό σχήμα να αρχίζει μια πρόταση με τη λέξη που τελειώνει η προηγούμενη.

-------------------

Όλα τα άλλα έχουν ένα μέρος από το καθετί, αλλά ο Νους είναι άπειρος και αυτοκυβέρνητος και δεν είναι ανάμεικτος με τίποτα, αλλά είναι μόνος και αυτοσύστατος. Γιατί αν δεν ήταν αυτοσύστατος αλλά ανακατεμένος με κάτι άλλο, θα είχε ένα μέρος από όλα τα πράγματα, αν ήταν ανακατεμένος με ένα οποιοδήποτε· γιατί σε όλα υπάρχει ένα μέρος από όλα, όπως είπα πιο πριν και τα πράγματα που θα ήταν ανακατεμένα μαζί του θα τον εμπόδιζαν, έτσι ώστε δεν θα μπορούσε να ελέγχει κανένα πράγμα με τον ίδιο τρόπο που τα ελέγχει τώρα, όντας αυτοσύστατος. Γιατί είναι το λεπτότερο και το καθαρότερο από όλα τα πράγματα, ξέρει τα πάντα για το καθετί και έχει τη μεγαλύτερη ισχύ· και ο Νους ελέγχει όλα τα έμψυχα, τα μεγαλύτερα και τα μικρότερα.

Ο Νους επίσης είχε τον έλεγχο ολόκληρης της περιστροφικής κίνησης, έτσι ώστε άρχισε να εκδηλώνεται περιστροφή. Και αρχικά η κίνηση αυτή γινόταν σε μια μικρή περιοχή, αλλά σήμερα γίνεται σε μεγαλύτερη και στο μέλλον θα γίνεται σε ακόμα μεγαλύτερη. Και τα πράγματα που αναμειγνύονται και διαφοροποιούνται και διαιρούνται, όλα αυτά τα γνωρίζει ο Νους. Και όλα όσα έμελλε να γίνουν - αυτά που υπήρξαν, αυτά που υπάρχουν και αυτά που θα υπάρξουν - τα τακτοποίησε ο Νους, ακόμα και αυτή την περιστροφική κίνηση που εκτελούν σήμερα τα άστρα, ο ήλιος και η σελήνη, ο αέρας και ο αιθέρας που αποχωρίζονται. Και αυτή η περιστροφική κίνηση προκάλεσε τον αποχωρισμό. Και το πυκνό αποχωρίζεται από το αραιό, το ζεστό από το κρύο, το λαμπρό από το σκοτεινό και το ξηρό από το υγρό. 

Αλλά υπάρχουν πολλά μέρη από πολλά πράγματα, και τίποτα δεν αποχωρίζεται εντελώς ούτε διασπάται, εκτός από το Νου. Ο Νους είναι όλος όμοιος, τόσο σε μεγαλύτερες όσο και σε μικρότερες ποσότητες, ενώ τίποτε άλλο δεν είναι όμοιο με κάτι άλλο, παρά κάθε μεμονωμένο σώμα έχει και είχε κυρίως την όψη των πραγμάτων εκείνων που τα περιέχει σε μεγαλύτερη ποσότητα.

(απόδοση Δ. Κούρτοβικ)

Πηγή: http://www.greek-language.gr

Εικόνα 1: http://autochthonesellhnes.blogspot.com

Εικόνα 2: https://el.wikipedia.org/

---------------------------

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ

ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ, ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ, ΦΙΛΟΛΑΟΣ, ΜΕΤΩΝ, ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ …ΑΠΟ ΠΟΥ ΝΑ ΑΡΧΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΕ ΠΟΙΟΝ ΝΑΤΕΛΕΙΩΣΕΙΣ…

ΕΛΛΗΝΕΣ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ

ΟΜΗΡΟΣ ... αφηγείται τη δράση βασιλιάδων και ηρώων, παραδίδοντας γιγαντιαία νοήματα αρίστου τε και κραταιού βίου !

ΗΣΙΟΔΟΣ ... γράφει για γεωργούς και βοσκούς.Περιγράφει τη Θεογονία και τη δημιουργία του Κόσμου. Οι περιγραφές του (Τιτανομαχία, Γιγαντομαχία κλπ) κρύβουν πολλούς συμβολισμούς σχετικά με τη δημιουργία του κόσμου και τις γεωλογικές ανακατατάξεις που ακολούθησαν
ΙΩΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΘΑΛΗΣ ο Μηλίσιος ... αναζητούσε την προέλευση και την ουσία του κόσμου. Πίστευε πως η ύλη δημιούργησε τη γη, αέρα, φωτιά και έτσι σχηματίσθηκε ο κόσμος. Κάτι αντίστοιχο με την θεωρία της "μεγάλης έκρηξης" !

ΑΝΑΞΙΜΑΝΔΡΟΣ ... μαθητής του Θαλή. Πίστευε πως τα πράγματα γεννήθηκαν από το άπειρο και πως όταν καταστραφεί κάτι, ξαναγυρνά σ' εκείνο απ' το οποίο προήλθε. Έτσι ο κόσμος παραμένει αναλλοίωτος και υπάρχουν στο Διάστημα άπειροι κόσμοι που διαδέχονται ο ένας τον άλλον. Εκατοντάδες χρόνια πρν το Λαβουαζιέ και την θεωρία της "αφθαρσίας της ύλης" !

ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ ... μαθητής του Αναξιμάνδρου. Συμφωνεί με το δάσκαλό του για τη θέση της γης στο Διάστημα. Επιπλέον πιστεύει πως η γη αιωρείται στο διάστημα, όπως και τα άλλα άστρα. Προσέξτε! "και αιωρείται στο διάστημα, όπως και τα άλλα άστρα"

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ... θεωρεί πως όλα τα πράγματα είναι σε αδιάκοπη κίνηση, ροή και εξέλιξη, σε ένα συνεχές γίγνεσθαι : "τα πάντα ρει". Δίνει προταιρεότηταστο στοιχείο της φωτιάς (=ενέργεια ;;;). Τον κόσμο, λέει, δεν το έφτιαξε κανένας Θεός.

ΕΛΕΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ
ΞΕΝΟΦΑΝΗΣ ... οπαδός του μονοθεϊσμού. Ο Θεός δε μοιάζει στους θνητούς, ούτε στη μορφή, ούτε στη σκέψη. Ο Θεός είναι ένας, αιώνιος, αμετάβλητος, πανταχού παρών, κυβερνώντας τα πάντα άϋλος και αθέατος. Μια θεολογική προσέγγιση πολύ κοντινή, αν όχι ταυτόσημη, με τη χριστιανική αντίληψη για το Θεό, 610 χρόνια πριν τον χριστιανισμό!

ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ ... υποστήριξε αυτά που είπε και ο Ξενοφάνης για το Θεό.Πίστευε πως το μόνο πραγματικά αληθινό που υπάρχει είναι ο Θεός και κατά συνέπεια εμείς και όλα γύρω μας είναι μία παραίσθηση που νομίζουμε πως είναι πραγματικά. Αν μπορούσαμε να σταθούμε μπροστά στο Θεό και τη δόξα του, τα "φαντάσματα" αυτά θα εξαφανίζονταν. Περιττή κάθε επισήμανση για ομοιότητα με την χριστιανική αντίληψη της θείας δύναμης και μεγαλοπρέπειας.

ΖΗΝΩΝ ... διετύπωσε μία σειρά θέσεων υπεράσπισης του Παρμενίδη. Ο τρόπος που ανέπτυξε τις θέσεις αυτές στάθηκε η αιτία να θεωρηθεί ως ο θεμελιωτής της διαλεκτικής.

ΜΕΛΙΣΣΟΣ ... οπαδός του Παρμενίδη, πίστευε πως οι αισθήσεις μας απατούν. Πράγματι ! δεν μπορούμε να δούμε ολόκληρο το φάσμα του φωτός ! βλέπουμε ανάμεσα στο Ιώδες και το Ερυθρό, ενώ πέρα από αυτά όχι (υπεριώδες, υπέρυθρο)

ΕΠΙΧΑΡΜΟΣ ... προσπάθησε να συμβιβάσει τις ιδέες του Ηράκλειτου με αυτές του Ξενοφάνη

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ ... οι αριθμοί και το κενό αποτελούν την αρχή του κόσμου. Βασική πραγματικότητα είναι το "ένα", ο Θεός δηλαδή, και από αυτό το "ένα" προέρχονται όλα .

ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ ... εξηγεί την κίνηση των πλανητών καθώς και την αιτία έκλειψης του ηλίου. Συμπεραίνει πως χρειάζεται κάποιος χρόνος για να μεταδοθεί το φως στο Διάστημα, τον οποίο δε μπορούμε να υπολογίσουμε εξ αιτίας της μεγάλης ταχύτητας του φωτός (!). πιστεύει ακόμα πως τα φυτά εμφανίστηκαν στη γη πρώτα από τα ζώα και πως ζώα και φυτά διαμορφώθηκαν εξελικτικά σε διάφορα είδη. Ιδέες διατυπωμένες από άνθρωπο που γεννήθηκε 484 χρόνια πριν το Χριστό και περίπου 2.400 πριν τον Δαρβίνο.

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ δίδασκε πως ο Ήλιος είναι μία διάπυρη πέτρα μεγαλύτερη και από την Πελοπόννησο. Πίστευε πως ο

κόσμος μπορεί να διαιρείται συνεχώς σε άπειρα κομμάτια. Θεωρία διάσπασης του ατόμου, 464 χρόνια πΧ ;
ΟΙ ΥΛΙΣΤΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

ΛΕΥΚΙΠΠΟΣ ... δάσκαλος του Δημόκριτου. Ο κόσμος, γι' αυτόν, αποτελείται από αιώνια, συμπαγή και ποιοτικώς όμοια άτομα που κινούνται σε ένα κενό χώρο. Τα αντικείμενα έχουν διαφορετική μορφή μεταξύ τους γιατί τα άτομά τους έχουν διαφορετική σύνθεση.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ... αναγνωρίζει την αμεταβλητότητα και αιωνιότητα της ύλης λέγοντας πως "τίποτα δε γεννιέται από το τίποτα και τίποτα δεν μεταβάλλεται σε τίποτα". Υποστηρίζει τη θεωρία του δασκάλου του για το "άτομον"

ΣΟΦΙΣΤΕΣ
ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ... συμπατριώτης του Δημοκρίτου από τα Άβδηρα της Θράκης. Στήριζε τις θεωρίες του στον Παρμενίδη και τον Ζήνων. Πίστευε πως το μόνο πραγματικό είναι το Ανώτερο Όν και πως όλα τα άλλα είναι πλάσματα της φαντασίας μας. κάλου του

ΠΡΟΔΙΚΟΣ ... ασχολήθηκε με την ηθική και έγραψε το μύθο του Ηρακλή που διαλέγει το δρόμο. Οι σοφιστές υποστήριζαν πως έπρεπε κατ' αρχάς να γνωρίσουμε τη διάνοιά μας και το μηχανισμό της.

ΛΥΚΟΦΡΩΝ και ΑΛΤΑΔΗΜΑΣ ... ανήκουν στους νεώτερους σοφιστές που απέρριπταν την αναγκαιότητα των κοινωνικών τάξεων, θεωρώντας πως η φύση δεν έπλασε κανέναν σκλάβο και πως οι άνθρωποι γεννιούνται ελέυθεροι. 22 αιώνες πριν τους Ευρωπαίους Διαφωτιστές...

ΘΡΑΣΥΜΑΧΟΣ ... μίλησε για τη σχτικότητα των κοινωνικών και ηθικών κανόνων και θεωρούσε πως το δίκαιο εκφράζει το συμφέρον του δυνατότερου. πίστευε πως οι νόμοι είναι αντίστοιχοι του πολιτεύματος από το οποίο εκπορεύονται.

ΣΩΚΡΑΤΗΣ ... πολέμιος των σοφιστών. Ιδεαλιστής, πολέμιος του υλισμού. Κατέβασε τη φιλοσοφία από τον ουρανό στη γη, μελετώντας όχι μεταφυσικά πράγματα αλλά τον άνθρωπο.

Πίστευε στην αναγκαιότητα πειθαρχίας προς τους νόμους και τη συνεχή αυτοβελτίωση. Σε μία ρωμαιοκαθολική προσευχή υπάρχουν οι εξής στίχοι : Άγιε Σωκράτη, πρέσβευε υπέρ ημών (San Socrates ora pro nobis).

ΠΛΑΤΩΝ ... πιστεύει πως για κάθε τι που υπάρχει στη γη υπάρχει στο ουρανό το ιδανικό πρότυπό του, το "καλούπι" του. Πίσω από τον κόσμο των αισθήσεων υπάρχει ένας ιδεατός άλλος κόσμος ο οποίος είναι Τέλειος. Και ο κόσμος που ζούμε είναι η αντανάκλαση του πραγματικού. Πιστεύει πως η αθάνατη ψυχή του κάθε ανθρώπου ζει ανάμεσα στα "τέλεια" πρότυπα, ενώ τα φθαρτά σώματά μας ανάμεσα σε ατελείς "σκιές" των προτύπων. Διατύπωσε την πρώτη ολοκληρωμένη άποψη για μια κοινωνία.

Κατά τον Πλάτωνα οι κατέχοντες την εξουσία θα πρέπει να είναι

πρόσωπα αδιάφθορα ,

χωρίς μισθό ,

ικανότατα και αξιόπιστα,

πάνω από υλικές απολαβές,

με περίσσευμα αγάπης προς τον άνθρωπο και την φύση ,

αλλά ακόμα , με γνώσεις και από ευγενικό γένος .

Δηλαδή οι Άριστοι.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ... θεμελιώνει τη Λογική και βάζει σε τάξη τις ανθρώπινες ιδέες. Μελετά τη φύση σε όλες της τις εκφάνεις και συγγράφει 170 έργα από τα οποία διασώθηκαν μόνο τα 47. Είναι ο τελευταίος μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος. Οι απόψεις του διαποτίζουν απόλυτα την ευρωπαϊκή σκέψη ως και τον 18ο αι. Είναι αδύνατο μέσα σε 5 γραμμές να δώσουμε μία συνοπτική έστω παρουσίαση από το έργο του μεγάλου φιλοσόφου και πανεπιστήμονα.

---------------------------------------------------------------------------------------

-Φρειδερίκος Νίτσε Nietzsche 1844-1900 Γερμανός φιλόσοφος και ποιητής


Μάς επιβάλεται νά ομολογήσουμε ότι οι Έλληνες κρατάν τά ηνία τού πολιτισμού μας καί κάθε πολιτισμού.

Οι Έλληνες ειναι οπως καί ή μεγαλοφυία απλοί, γι΄αυτό είναι δάσκαλοι αθάνατοι.

Οι Έλληνες εχουνε μέσα τους κάτι από τό έργο τής τέχνης. Ο Κόσμος μπορεί να είναι σκοτεινός, όμως αρκεί να παρεμβάλουμε ένα κομμάτι ελληνικής ζωής γιά να φωτιστεί αμέσως άπλετα.

Θα προσπαθήσουμε να διδαχθούμε από τούς Έλληνες καί θά διδάξουμε μέ οδηγό τα παραδείγματά τους. Αυτό θα είναι τό έργο μας.

Οι Έλληνες είναι αξιοθαύμαστοι, χωρίς σπουδή.

Δέν γνώρισα ποτέ κανέναν, πού νά έχει εμπνεύσει τόσο σεβασμό, όσο οι Έλληνες φιλόσοφοι.

Ολα τά φιλοσοφικά συστήματα είναι ξεπερασμένα. Οί Έλληνες ακτινοβολούν μέ μιά λάμψη δυνατότερη παρά ποτέ.

Ο 'Ελλην είναι ώς τήν ώρα, εκείνος πού έφερε τόν άνθρωπο μακρύτερα.
Γινόμαστε από μέρα σέ μέρα περισσότερο Έλληνες, πρώτα στίς αντιλήψεις καί στίς κλίσεις μας κι ας ελπίσουμε πώς μιά μέρα θά γενούμε καί κατά φύσηΈλληνες. Αυτό είναι κι αυτό ήταν πάντα εκείνο πού ελπίζω από τόν γερμανισμό.

Η γνωριμία μου με τους Έλληνες ήταν ό μεγάλος δασκαλός μου.

Ο χαμός τών έργων τών Έλλήνων κλασσικών είναι καταστροφή πελώρια.

Οι αρχαίοι Έλληνες είναι οι αθάνατοι δάσκαλοι τής ανθρωπότητας.

Μάς επιβάλεται νά ομολογήσουμε ότι οι Έλληνες κρατάν τά ηνία τού πολιτισμού μας καί κάθε πολιτισμού.

άλλοι λαοί έχουν αγίους. Οι Έλληνες έχουν σοφούς.

Πηγή:Ανθολόγιον Πατριδογνωσίας, Μενελάου Παγουλάτου __________________
"Είς οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρης".-Όμηρος

Γιατί η Ρητορική Χρειάζεται τη Φιλοσοφία

Στον έργο "Φαίδρος" του Πλάτωνος, στο σημείο 269e, η συζήτηση στρέφεται στη ρητορική τέχνη και τις προϋποθέσεις για την απόκτησή της, με τον Σωκράτη να επισημαίνει ότι η ρητορική, όπως και η ιατρική, απαιτεί βαθιά κατανόηση της φύσης των πραγμάτων.

Ο Σωκράτης τονίζει ότι αν κάποιος διδάσκει ρητορική χωρίς να γνωρίζει την αλήθεια (τη φύση του θέματος), η τέχνη του θα είναι «άτεχνος». 

Το χωρίο αυτό εντάσσεται στη πλατωνική κριτική προς τους σοφιστές και τη ρητορική της εποχής, η οποία βασιζόταν στο πιθανό και όχι στο αληθινό. 

Ο Πλάτων υποστηρίζει ότι ο αληθινός ρήτορας πρέπει να είναι φιλόσοφος και να γνωρίζει τη φύση της ψυχής. 

(ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ)

----------------------

Πλάτωνος Φαίδρος 269e - 270a

ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Διόλου απίθανο, καλέ μου φίλε, να ’ναι ο Περικλής αυτός που απ’ όλους τους ρήτορες έχει αγγίξει την τελειότητα στη ρητορική.

ΦΑΙΔΡΟΣ: Πώς έτσι;

ΣΩΚΡΑΤΗΣ: Όλες οι τέχνες, όσες είναι σπουδαίες, χρειάζονται επιπλέον ατελείωτες συζητήσεις και αιθέριες θεωρητικές αναζητήσεις για τη φύση των πραγμάτων· τούτη η υψηλή πνοή και η καθολική ευστοχία, που τις χαρακτηρίζει, κάπου από εδώ φαίνεται να εισχωρεί μέσα τους. Κι αυτό το πράγμα το απόκτησε και ο Περικλής κοντά στα φυσικά χαρίσματά του. Γιατί από τη συνάντησή του με τον Αναξαγόρα, έναν άνθρωπο τέτοιας, νομίζω, λογής, πήρε υψηλή θεωρητική γνώση και προχώρησε ίσαμε τη φύση του νου και της διάνοιας, αυτά τα ζητήματα που τόσο επίμονα συζητούσε και ο Αναξαγόρας, και από εκεί έφερε στην τέχνη των λόγων ό,τι είναι χρήσιμο γι’ αυτήν.

(Αποδ. Ν.Μ. Σκουτερόπουλος)

Το Αρχαίο Πρωτότυπο

Κινδυνεύει, ὦ ἄριστε, εἰκότως Περικλῆς πάντων τελεώτατος εἰς τὴν ῥητορικὴν γενέσθαι.

–Τί δή;

– Πᾶσαι ὅσαι μεγάλαι τῶν τεχνῶν προσδέονται ἀδολεσχίας καὶ μετεωρολογίας φύσεως πέρι· τὸ γὰρ ὑψηλόνουν τοῦτο καὶ πάντῃ τελεσιουργὸν ἔοικεν ἐντεῦθέν ποθεν εἰσιέναι. ὃ καὶ Περικλῆς τῷ εὐφυὴς εἶναι ἐκτήσατο· προσπεσὼν γὰρ οἶμαι τοιούτῳ ὄντι Ἀναξαγόρᾳ, μετεωρολογίας ἐμπλησθεὶς καὶ ἐπὶ φύσιν νοῦ τε καὶ διανοίας ἀφικόμενος, ὧν δὴ πέρι τὸν πολὺν λόγον ἐποιεῖτο Ἀναξαγόρας, ἐντεῦθεν εἵλκυσεν ἐπὶ τὴν τῶν λόγων τέχνην τὸ πρόσφορον αὐτῇ. 

Πλάτων, Φαίδρος 269e - 270a

Το απόσπασμα προέρχεται από το βιβλίο Οι σοφιστές και ο Σωκράτης Συγγραφή Χλόη Μπάλλα, Καλλιόπη Παπαμανώλη

-------------------------------

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ

Πώς οι Σοφιστές Επαινούν όσα Διδάσκουν...

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΠΕΡΙΚΛΗΣ - Ο ΠΡΩΤΟΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Ο ΑΡΙΣΤΟΣ 

ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ, ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ, ΦΙΛΟΛΑΟΣ, ΜΕΤΩΝ, ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ… ΑΠΟ ΠΟΥ ΝΑ ΑΡΧΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΕ ΠΟΙΟΝ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙΣ…

Ο Αναξιμένης (585-528 π.Χ.) διαδέχτηκε τον Αναξίμανδρο στη σχολή. Πίστευε ότι η αρχή των όντων ήταν ο αέρας, που, με την κίνηση, αλλού γίνεται νερό και αλλού γίνεται αιθέρας και φωτιά. Κατάλαβε πρώτος ότι το φως του φεγγαριού προέρχεται από τον ήλιο και εξήγησε φυσικά τις εκλείψεις του ήλιου και του φεγγαριού.

Στον Πυθαγόρα και τους μαθητές του οφείλουμε την εξήγηση των εκλείψεων και των φάσεων της Σελήνης. Διατύπωσαν δε για πρώτη φορά νόμους για την κίνηση των πλανητών και την απόσταση τους από τον Ήλιο.

Ο Φιλόλαος (6ος-5ος αιώνας π.Χ.) ήταν ο πρώτος που εκθρόνισε τη Γη από το κέντρο του Κόσμου και στη θέση της έβαλε μια πύρινη σφαίρα μια Εστία γύρω από την οποία στρέφεται η Γη κάθε 24 ώρες. Θεωρούσε ότι ο Ήλιος, η Γη και η Σελήνη περιφέρονται γύρω από αυτή την πύρινη σφαίρα. Η επινόηση αυτή του πυθαγόρειου Φιλόλαου - ότι η Γη και η Σελήνη κινούνται - ήταν πραγματική επανάσταση για την εποχή του. Σήμερα δεχόμαστε ότι η Εστία του Φιλόλαου και των Πυθαγορείων ήταν ο Ήλιος.

Ο Μέτων (έζησε τον 5ο αιώνα π.Χ. στην Αθήνα) υπήρξε αστρονόμος, γεωμέτρης και μηχανικός. Επινόησε έναν ημερολογιακό κύκλο βασισμένο στις κινήσεις της Σελήνης, που είναι γνωστός ως Κύκλος του Μέτωνα ή Κύκλος της Σελήνης. Η δημιουργία ενός σταθερού συστήματος χρονολόγησης - το οποίο θα καθόριζε την περιοδικότητα των φαινομένων σε σχέση με κάποια σταθερά αριθμητικά δεδομένα - ήταν βασική προϋπόθεση για να υπάρξει πρακτική αστρονομία βασισμένη στα μαθηματικά. Ο Μέτων παρατηρώντας την περιοδικότητα της Σελήνης και καταγράφοντας τους χρόνους εμφάνισης των πανσελήνων, για πολλά έτη, συνειδητοποίησε μια σειρά κανονικοτήτων και επαναλήψεων. Προσδιόρισε λοιπόν ότι ανά 19 έτη επαναλαμβάνεται η ίδια σειρά των πανσελήνων, παρατήρηση με την οποία ήταν δυνατό να προβλεφθούν ακριβώς οι μελλοντικές πανσέληνοι. Τις αστρονομικές παρατηρήσεις του ο Μέτων τις πραγματοποιούσε με ένα αστρονομικό όργανο, τον γνώμονα ή ηλιοτρόπιο. Με την βοήθεια του γνώμονα ανακάλυψε ότι οι ισημερίες και οι τροπές δεν διαιρούσαν το έτος σε 4 εποχές ίσης διάρκειας, κάτι που λέγεται ότι είχε υποστηριχθεί παλαιότερα και από το Θαλή. Ο κύκλος του Μέτωνα χρησιμοποιήθηκε αργότερα ως παραλλαγή για το εβραϊκό ημερολόγιο, καθώς και από τη χριστιανική εκκλησία για τον προσδιορισμό των εορτών. Έφτιαξε επίσης ένα παρατηρητήριο στον Κολωνό, ηλιακό ρολόι στην Πνύκα.

Ο Αναξαγόρας (γεννήθηκε στις Κλαζομενές της Ιωνίας περί το 500 π.Χ.) πίστευε για τη Γη πως έχει τυμπανοειδές σχήμα και πως συγκρατείται στον αέρα. Τον Ήλιο ο Αναξαγόρας τον θεωρούσε ως διάπυρο λίθο κι όχι ο θεός Απόλλων ή ο Φοίβος, ενώ το μέγεθός του ήταν μεγαλύτερο από την Πελοπόννησο. Για τη Σελήνη πίστευε πως ήταν ετερόφωτη, αλλά τη θεωρεί ως μια δεύτερη Γη που κατοικείται από ανθρώπους και άλλα όντα. Και για τα άστρα έλεγε ότι έχουν όμοια μορφή με αυτή του Ηλίου. Ασχολήθηκε επίσης με τους κομήτες και τους διάττοντες αστέρες, ενώ για τους μετεωρίτες, ο Αναξαγόρας πιστεύει ότι ήταν λίθοι που στροβιλίζονται και έλκονται από τη Γη. Καταδικάστηκε σε θάνατο γιατί εισήγαγε κενά δαιμόνια, αλλά πρόλαβε και έφυγε. Στον τάφο του γράφτηκε: “Εδώ αναπαύεται ο Αναξαγόρας, που για τον ουράνιο κόσμο βρήκε την αλήθεια”. Πηγή.

(Σχόλιο Σειρίου: Στην καλλιτεχνική απεικόνιση του ηλιακού μας συστήματος που βλέπουμε στην εικόνα, φαίνονται τα μεγέθη των πλανητών σε σχέση με τον ήλιο, κάτι που βεβαίως σήμερα είναι γνωστό. Όταν όμως ο Αναξαγόρας είπε πως ο ήλιος είναι μεγαλύτερος από την Πελοπόννησο, «γέλασε και το παρδαλό κατσίκι» (σύμφωνα με τις πηγές). Αυτή η συμπεριφορά των ανθρώπων, δηλαδή να απορρίπτουν και ακόμη να περιγελούν κάτι που δεν κατανοούν, εξακολουθεί να υφίσταται και στις μέρες μας. Έτσι λοιπόν παρόμοιες αντιδράσεις είναι αναμενόμενες, για απόψεις που διαφωνούν με τα θρησκευτικά επιστημονικά ή οποιαδήποτε άλλα δόγματα. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι πρωτοποριακές αυτές ιδέες είναι και λανθασμένες, επειδή δεν ταυτίζεται με αυτές η μάζα. Τρανταχτό παράδειγμα ο Αναξαγόρας, που ίσως να μην είχε προσδιορίσει το πραγματικό μέγεθος του ηλίου, πάντως μεγαλύτερο από την Πελοπόννησο είναι.)

ΑΝΑΞΑΓΟΡΑΣ

Από το βιβλίο «Το Ελληνικό Θαύμα: από την μαγεία στην επιστήμη» (Εκδ.: Βιβλιοβάρδια, Θεσσαλονίκη, 2006) τού μεγάλου Βάσκου ελληνοκεντρικού φιλοσόφου και συγγραφέα Φεδερίκο Κάρλος Κρούτβιγκ Σαγρέδο (1921-1998).
Ακολουθεί απόσπασμα από το ενδιαφέρον κεφάλαιο, που αναφέρεται στον Αναξαγόρα τον Κλαζομένιο:

Αναξαγόρας ο Κλαζομένιος

Ο «χρυσός» αιώνας έλαβε αυτό το όνομα εξαιτίας τού μεγάλου πρωταγωνιστή του, τού Περικλή, και γι’ αυτόν τον λόγο είναι εξαιρετικά σημαντικό να δούμε ποιός ήταν ο διδάσκαλος τού ίδιου τού Περικλή. Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για τον Αναξαγόρα.
Ο Αναξαγόρας είναι γνωστός κυρίως ως ο φιλόσοφος τού «νοός», δηλαδή τού πνεύματος. Η επιρροή του στην ανάπτυξη τής ελληνικής σκέψης υπήρξε μεγάλη, και το γεγονός ότι οι ιδέες του είναι λιγότερο γνωστές από εκείνες του Πλάτωνα ίσως να οφείλεται στο ότι αργότερα – κατά την εξάπλωση του Χριστιανισμού – ο Πλάτων υπήρξε ο φιλόσοφος ο οποίος ενέπνευσε την νέα θρησκεία περισσότερο και από τον ίδιο τον Χριστό, αλλά και από τις εβραϊκές παραδόσεις.
Δεν θα έπρεπε, λοιπόν, ποτέ να λησμονούμε ότι ο Περικλής ήταν μαθητής τού Αναξαγόρα. Ο Πλάτων σημειώνει σχετικά:

«Όλες οι μεγάλες τέχνες χρειάζονται εκτεταμένες συζητήσεις και ανώτερες γνώσεις φυσικής. Αυτή η υψηλή νοημοσύνη και η τελειότητα σε όλους τους τομείς φαίνεται ότι προέρχεται από τούτα. Αυτά απέκτησε επιπλέον ο Περικλής, πέρα από την φυσική ευφυΐα του, αφού παρακολούθησε τον Αναξαγόρα, που ήταν τέτοιος άνθρωπος, και γέμισε ο νους του από ανώτερες γνώσεις και έφτασε να γνωρίσει την φύση τού νοός και τής άνοιας – τα οποία ο Αναξαγόρας δίδασκε κατά κύριο λόγο – και από αυτά άντλησε τα πιό πρόσφορα γιά την ρητορική τέχνη…».
(Πλάτων, Φαίδρος, 270)

Εξίσου επηρεασμένος από τον Αναξαγόρα θεωρείται και ο τρίτος μεγάλος δραματουργός, ο Ευριπίδης. Σε τούτον τον κύκλο, ο οποίος δέχτηκε την επιρροή τού ίδιου διδασκάλου, συγκαταλέγεται τόσο ο Ηρόδοτος, όσο και ο Σοφοκλής, οι οποίοι ήταν φίλοι τού Περικλή.
Ο Αναξαγόρας αντιπροσωπεύει την κορύφωση τής ιωνικής επιστημονικής σκέψης εκείνης τής εποχής. Ο Διογένης ο Λαέρτιος διηγείται ότι ο Αναξαγόρας – εκτός από φιλόσοφος – ήταν ένας καλός ιατρός και ένας καλός ρήτορας, καθώς και ότι ο Γοργίας υπήρξε επίσης μαθητής του:

«Ο Σάτυρος, στις βιογραφίες του, λέει ότι (ο Αναξαγόρας) ήταν και ιατρός και ρήτορας άριστος, ενώ ο Γοργίας ο Λεοντίνος έγινε μαθητής του…».
(Διογένης Λαέρτιος, 8)

Ο Αναξαγόρας, όπως και οι άλλοι Ίωνες φιλόσοφοι, επιθυμούσε να κατανοήσει τον Κόσμο αποκλειστικά μέσω των φυσικών αιτίων, και όχι ανατρέχοντας σε θεολογικές έννοιες. Όποιος στις μέρες μας ακούσει τους σύγχρονους φιλοσόφους και τους θεωρητικούς τής αστρονομίας να μιλούν, θα διαπιστώσει ότι αυτοί οι σύγχρονοι σοφοί, τού εικοστού αιώνα, χρησιμοποιούν συχνότατα ένα λεξιλόγιο πολύ πιό παιδικό από εκείνο των προσωκρατικών φιλοσόφων. Τέτοια είναι, χωρίς αμφιβολία, η περίπτωση τής θεωρίας τού καλούμενου «big bang», η οποία – ήδη στο όνομά της – ΦΕΡΕΙ ΠΟΛΥ ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Ο «ιδιοφυής» εμπνευστής της την ονόμασε μ’ έναν όρο λαϊκό, την λέξη «bang» – που πρώτ’ απ’ όλα είναι ηχομιμητική και που αντιστοιχεί στην καστιλλιανική λέξη «cataplún» – τής οποίας η διατύπωση του προέκυψε ως ανάμνηση τού λονδρέζικου ρολογιού τού Westminster, που ονομάζεται «Big Ben». Ένα λεξιλόγιο με τόσο παιδικές παρηχήσεις, όπως αυτό που χρησιμοποιείται από τους σύγχρονους «επιστήμονες» και ειδικά από τους Αμερικανούς που έχουν σπουδάσει σε αμερικανικά πανεπιστήμια, είχε ήδη ξεπεραστεί κατά πολύ από τους Ίωνες φιλοσόφους, εδώ και 2.500 έτη.

Ο Αναξαγόρας υπερασπιζόταν πολλές ορθές απόψεις, οι οποίες – μερικούς αιώνες αργότερα – κατά την εποχή τού χριστιανικού σκοταδισμού θα εγκαταλείπονταν στην λήθη. Τέτοια ήταν και η ακόλουθη γνώμη του:

«Ο ήλιος δίνει την λαμπρότητα στην σελήνη…».
(Πλούταρχος, Περί τού εμφαινομένου κ.τ.λ., 16)

Επίσης είχε αντιληφθεί ότι «Ίριδα καλούμε την αντανάκλαση τού ήλιου στα νέφη…».
(Απόσπασμα 19, σχόλιο ΒΤ στην Ιλιάδα Ρ 547)

Οι αστρονομικές πεποιθήσεις του ήταν ακόμη περισσότερο ορθές. 
Γιά τον Αναξαγόρα ο Ήλιος, η Σελήνη και όλα τ’ άστρα ήταν πυρακτωμένοι λίθοι που βρίσκονται σε κίνηση. Έλεγε, επίσης, ότι δεν αισθανόμαστε την θερμότητα των άστρων, επειδή αυτά βρίσκονται πολύ μακριά από εμάς. Υποστήριζε ότι η Σελήνη δεν έχει δικό της φως, αλλά δέχεται φως από τον Ήλιο. Είχε σωστές θέσεις γιά την φύση των εκλείψεων και δίδασκε ότι οι εκλείψεις τού Ήλιου οφείλονται στο ότι μας τον αποκρύπτει η Σελήνη. Γιά την ίδια την Σελήνη έλεγε ότι είναι πλασμένη από χώμα και ότι έχει πεδιάδες και χάσματα. Δήλωνε ότι στην Γη τα ποτάμια δημιουργούνται από τα ύδατα που φέρνουν οι βροχές και ότι – μερικές φορές – μέσα στην Γη υπάρχουν και εσωτερικά ύδατα, δηλαδή «πηγαία», τα οποία επίσης παρέχουν στους ποταμούς το υγρό στοιχείο τους. Γιά τον ποταμό Νείλο, συγκεκριμένα, έλεγε ότι αυξάνεται κατά το θέρος, επειδή τήκονται τα χιόνια του Νότου.

Μπορούμε αδιαμφισβήτητα να υποστηρίξουμε ότι η μελλοντική ανάπτυξη τής Αθήνας οφείλεται στον Αναξαγόρα, ο οποίος οδήγησε την Φιλοσοφία προς αυτή την πόλη.

http://www.24grammata.com/wp-content/uploads/2011/01/Tsaknakis-Ploutarxos.pdf