Ο Στωικισμός και οι Τέσσερις Ρόλοι που Αποτελούν την Ταυτότητά του Ανθρώπου

Η ιστορία του Στωικισμού συνήθως χωρίζεται σε τρεις φάσεις: Την Πρώιμη Περίοδο, την Μέση και την Ύστερη Περίοδο.

Από την Ύστερη Περίοδο προέρχονται τα περισσότερα σωζόμενα κείμενα και για αυτόν τον λόγο οι πιο γνωστοί Αρχαίοι Στωικοί σήμερα είναι, ο Μουσόνιος Ρούφος, ο Σενεκάς, ο Επίκτητος και ο Μάρκος Αυρήλιος, που έζησαν όλοι εκείνη την περίοδο.

Αν και δεν έχουμε πολλά από τα πρωτότυπα έργα τους, γνωρίζουμε χρήσιμες λεπτομέρειες για τους προγενέστερους Στωικούς χάρη στους ανθρώπους (όπως ο Κικέρωνας) που έγραψαν γι' αυτούς. Ένα παράδειγμα ενός λιγότερο γνωστού, αλλά σημαντικού, Στωικού φιλοσόφου είναι ο Παναίτιος ο Ρόδιος. Ο Παναίτιος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εισαγωγή της Στωικής Φιλοσοφίας στη Ρώμη και όταν αργότερα επέστρεψε στη στωική σχολή των Αθηνών, έγινε ο τελευταίος αδιαμφισβήτητος σχολάρχης της.

Ίσως η βασική συμβολή του Παναίτιου στον Στωικισμό ήταν η καθιέρωση της ιδέας ότι ο καθένας έχει τέσσερις ρόλους, ή πρόσωπα, που αποτελούν την ταυτότητά του.
Η καλύτερη πηγή που έχουμε για να μάθουμε για αυτούς τους ρόλους, είναι ο Ρωμαίος φιλόσοφος Κικέρων, ο οποίος έγραψε γι' αυτούς στο έργο του, Περί Καθηκόντων και μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

1. Παγκόσμια ανθρώπινη φύση: η ορθολογική και κοινωνική φύση που έχει ο καθένας μας ως ανθρώπινο όν.

2. Ατομικός χαρακτήρας: τα μοναδικά μας ταλέντα και οι ιδιοσυγκρασίες μας, οι συμπάθειες και οι αντιπάθειές μας, τα χαρακτηριστικά και οι τρόποι μας.

3. Συνθήκες και κοινωνικοί ρόλοι: οι συγκεκριμένες θέσεις μας στην κοινωνία, όπως το επάγγελμα ή οι οικογενειακοί ρόλοι, καθώς και ο τόπος κατοικίας μας και η επιρροή και τα μέσα που έχουμε.

4. Αυτοεπιλεγμένος ρόλος: η πορεία που επιλέγουμε συνειδητά για τον εαυτό μας με βάση τις αξίες μας, οι φιλοδοξίες μας και οι γνώσεις που αποκτούμε.

Και οι τέσσερις αυτοί ρόλοι συνδυάζονται για να καθορίσουν τις ηθικές μας υποχρεώσεις, τις ευθύνες και τα βήματα που θα κάνουμε στο ταξίδι μας προς την ευδαιμονία, την οποία χρησιμοποιούν οι Έλληνες Στωικοί ως όρο. Μια κατάσταση ύπαρξης που τείνουμε να μεταφράζουμε ως «ευτυχία», «ακμή», «εκπλήρωση», «ευημερία» ή «καλή ζωή».

Αυτό μπορεί να σε κάνει να σκεφτείς τους τέσσερις ρόλους σου.

Πώς συνδυάζονται στο ταξίδι σου προς την ευδαιμονία;

bibliotecapleyades.net

-------------------------

Στωική Φιλοσοφία