Κυριακή 12 Απριλίου 2026

Παναίτιος ο Ρόδιος

Ο Παναίτιος (-185, -109) ήταν στωικός φιλόσοφος που καταγόταν από τη Ρόδο.

Ο πατέρας του, ο Νικαγόρας, ήταν ιερέας της Αθηνάς στη Λίνδο, τόπο κατοικίας της οικογένειάς του. Ο ίδιος ο Παναίτιος έγινε αργότερα ιερέας του Ποσειδώνα. Μεταξύ των προγόνων του συγκαταλέγονταν άρχοντες αλλά και αθλητές.

Μετέβη στην Πέργαμο όπου μαθήτευσε κοντά στον Κράτητα τον Μαλλώτη, στωϊκό γραμματικό. Έπειτα πήγε στην Αθήνα όπου έγινε μαθητής του Διογένη του Σελεύκιου ή αλλιώς Βαβυλωνίου, καθώς και του Αντίπατρου του Ταρσέως, πριν φύγει για τη Ρώμη.

Στην πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας συνδέθηκε με τον Σκιπίωνα τον Αφρικανό. Πρώτος αυτός εισήγαγε συστηματικά τη στωική φιλοσοφία στη Ρώμη. Μετά τον θάνατο του Σκιπίωνος Αιμιλιανού το -129, επέστρεψε στην στωική σχολή της Αθήνας, της οποίας και υπήρξε ο τελευταίος αδιαφιλονίκητος σχολάρχης. Με τον Παναίτιο, ο στωικισμός έγινε πολύ πιο εκλεκτικιστικός.

Για τον Παναίτιο ο κόσμος δεν είναι ζωντανός οργανισμός, αλλά είναι αιώνιος. Ο θεός βρίσκεται στον αιθέρα, δηλαδή στην σφαίρα των απλανών. Η Ψυχή είναι ζωντανός οργανισμός και διακρίνεται σε έξι μέρη. Από αυτά το σπερματικόν ανήκει στη φύση ενώ η φωνή είναι το ίδιο το ηγεμονικόν στην πράξη. Ως προς την ηθική ορίζει το «τέλος» της ζωής ως ζην «κατά τας δεδομένας ημίν εκ φύσεως αφορμάς», ζητά δηλαδή την πλήρη ανάπτυξη των φυσικών δυνατοτήτων του ανθρώπου, σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες της ανθρώπινης φύσεως αλλά και τον ανθρώπινο χαρακτήρα.

Το πιο περίφημο έργο του ήταν το «Περί Καθηκόντων», το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως κύρια πηγή από τον Κικέρωνα για το έργο του με τον ίδιο τίτλο. Επίσης έγραψε το «Περί Σωκράτους και των Σωκρατικών», όλα γραμμένα στη Ρώμη.

el.wikipedia.org

-----------------------------

Στωική Φιλοσοφία

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Αρχειοθήκη ιστολογίου