3 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΤΩΙΚΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥΣ

Οι Στωικοί φιλόσοφοι, όπως ο Ζήνωνας, ο Επίκτητος, ο Σενέκας και καταλήγοντας φυσικά στο Μάρκο Αυρήλιο, πρέσβευαν έναν τρόπο σκέψης που φαίνεται να χρειάζεται ιδιαίτερα ο σύγχρονος άνθρωπος. Η φιλοσοφία τους εστιάζει στην επίτευξη της “αταραξίας”, στοχεύει εν ολίγοις στη γαλήνη μέσα από την άσκηση των αρετών και της ηθικής.

Η κοινή αντίληψη ότι οι Στωικοί στοχεύουν στην “απάθεια” με την έννοια της αναισθησίας που επικρατεί σήμερα, είναι τουλάχιστον παραπλανητική και σίγουρα άδικη. Η “απάθεια” για εκείνους σημαίνει μία ζωή χωρίς πάθη, γαλήνια.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι η στωική φιλοσοφία έχει πρακτικό χαρακτήρα και εφαρμόζεται έτσι ώστε ο άνθρωπος να ΖΕΙ ευτυχισμένος και όχι για να αναλύσει ή να κατανοήσει την ευτυχία νοητικά (για την ακρίβεια, την “ευδαιμονία”).

Υπάρχει μεγάλη απόσταση από τη σημερινή ακαδημαϊκή φιλοσοφία που απευθύνεται σε ειδικούς και μάλιστα οι ίδιοι οι Στωικοί χλεύαζαν εκείνους που ήταν δεινοί αναλυτές στα λόγια, αλλά οι πράξεις τους δεν ταίριαζαν με αυτά που έλεγαν.

Για του λόγου το αληθές, όπως σε κάθε φιλοσοφική σχολή, έτσι και στη Στοά υπήρχαν ασκήσεις που στόχευαν στην “επιμέλεια εαυτού” και κατ΄ επέκτασιν στο “γνώθι σαυτόν”.

Ενδεικτικά, κάποιες που κατά τη γνώμη μου είναι από τις πιο ουσιαστικές και ο σύγχρονος άνθρωπος θα επωφελούνταν ιδιαιτέρως αν τις εφάρμοζε είναι οι εξής :

Ενίσχυσε τη λογική σου ικανότητα

Όλη η ηθική θεωρία των Στωικών πηγάζει από τη νοητική πειθαρχία, το λεγόμενο “mind control”. Αυτή η ανθρώπινη λειτουργία χρειάζεται συστηματική άσκηση. Αυτό τη σήμερον ημέρα μπορούμε να το πετύχουμε με απλές ασκήσεις, όπως λύνοντας ένα Sudoku την ημέρα, διαβάζοντας περισσότερο ή γράφοντας. Η ικανότητα να εμβαθύνουμε και να κάνουμε βαθείς συλλογισμούς έχει μειωθεί πολύ λόγω της γρήγορης πληροφορίας της εποχής, γι αυτό οτιδήποτε μας κάνει να ακονίζουμε τη συλλογιστική μας δύναμη θα πρέπει να το προτιμάμε.

Έχε τεταμένη την προσοχή σου

Εδώ ακριβώς φαίνεται πόσο παραπλανητική είναι η “απάθεια” που θεωρούμε ότι δίδασκαν οι Στωικοί, αφού οι ίδιοι δίδασκαν ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή τη μόνιμη επαγρύπνηση! Πράγματι, πρόκειται για μια σπουδαία άσκηση, αφού χωρίς την επαγρύπνηση μπορεί κανείς να παρασυρθεί από το κάθετι. Η εφαρμογή της, ωστόσο, δεν είναι μόνο προληπτική αλλά στοχεύει και στην συνεχή παρατήρηση, από την οποία προκύπτει η ασφαλής γνώση.

Κράτα ζωντανό το παιχνίδι

Μεγαλώνοντας όλοι μας χρειάστηκε να περιορίσουμε την παιχνιδιάρικη διάθεσή μας. Κι όμως, τι πιο φυσικό από το παιχνίδι. Η εξερεύνηση, ο στόχος, η διασκέδαση και ότι είναι αυτό που μας κρατάει παιδιά, φαίνεται παραδόξως ότι είναι και το πιο φιλοσοφημένο!

Παραπομπή: Διδακτορική διατριβή της Χριστίνας Κούρφαλη “Η άσκηση ως τέχνη του βίου στη Στωική Φιλοσοφία”

Συντάκτης | Ιωάννα Θεοφιλάκου , Ιστοσελίδα

https://enallaktikidrasi.com/

-----------------------------------

Οι Στωικοί

ΖΗΝΩΝ - Ο ΙΔΡΥΤΗΣ ΤΟΥ ΣΤΩΙΚΙΣΜΟΥ

ΠΩΣ Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΜΑΣ

ΖΗΝΩΝ: «ΕΧΟΥΜΕ ΔΥΟ ΑΥΤΙΑ ΚΑΙ ΕΝΑ ΣΤΟΜΑ, ΓΙΑ ΝΑ ΑΚΟΥΜΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠ’ ΟΣΑ ΛΕΜΕ»

Παναίτιος ο Ρόδιος

Ο Παναίτιος (-185, -109) ήταν στωικός φιλόσοφος που καταγόταν από τη Ρόδο.

Ο πατέρας του, ο Νικαγόρας, ήταν ιερέας της Αθηνάς στη Λίνδο, τόπο κατοικίας της οικογένειάς του. Ο ίδιος ο Παναίτιος έγινε αργότερα ιερέας του Ποσειδώνα. Μεταξύ των προγόνων του συγκαταλέγονταν άρχοντες αλλά και αθλητές.

Μετέβη στην Πέργαμο όπου μαθήτευσε κοντά στον Κράτητα τον Μαλλώτη, στωϊκό γραμματικό. Έπειτα πήγε στην Αθήνα όπου έγινε μαθητής του Διογένη του Σελεύκιου ή αλλιώς Βαβυλωνίου, καθώς και του Αντίπατρου του Ταρσέως, πριν φύγει για τη Ρώμη.

Στην πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας συνδέθηκε με τον Σκιπίωνα τον Αφρικανό. Πρώτος αυτός εισήγαγε συστηματικά τη στωική φιλοσοφία στη Ρώμη. Μετά τον θάνατο του Σκιπίωνος Αιμιλιανού το -129, επέστρεψε στην στωική σχολή της Αθήνας, της οποίας και υπήρξε ο τελευταίος αδιαφιλονίκητος σχολάρχης. Με τον Παναίτιο, ο στωικισμός έγινε πολύ πιο εκλεκτικιστικός.

Για τον Παναίτιο ο κόσμος δεν είναι ζωντανός οργανισμός, αλλά είναι αιώνιος. Ο θεός βρίσκεται στον αιθέρα, δηλαδή στην σφαίρα των απλανών. Η Ψυχή είναι ζωντανός οργανισμός και διακρίνεται σε έξι μέρη. Από αυτά το σπερματικόν ανήκει στη φύση ενώ η φωνή είναι το ίδιο το ηγεμονικόν στην πράξη. Ως προς την ηθική ορίζει το «τέλος» της ζωής ως ζην «κατά τας δεδομένας ημίν εκ φύσεως αφορμάς», ζητά δηλαδή την πλήρη ανάπτυξη των φυσικών δυνατοτήτων του ανθρώπου, σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες της ανθρώπινης φύσεως αλλά και τον ανθρώπινο χαρακτήρα.

Το πιο περίφημο έργο του ήταν το «Περί Καθηκόντων», το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως κύρια πηγή από τον Κικέρωνα για το έργο του με τον ίδιο τίτλο. Επίσης έγραψε το «Περί Σωκράτους και των Σωκρατικών», όλα γραμμένα στη Ρώμη.

el.wikipedia.org

-----------------------------

Στωική Φιλοσοφία

Οι Στωικοί είχαν δίκιο - Ο Συναισθηματικός Έλεγχος είναι Ωφέλιμος για την Ψυχή

Η νευροεπιστήμη και η ψυχοθεραπεία συμφωνούν ότι μπορείς να αλλάξεις το νοητικό σου πλαίσιο όπως ο Στωικός Μάρκος Αυρήλιος περιέγραψε...

Η στωική φιλοσοφία του Ρωμαίου αυτοκράτορα Μάρκου Αυρηλίου προσφέρει μια συναρπαστική εναλλακτική λύση, η οποία επικεντρώνεται στην εύρεση της ηρεμίας: Κάποιος με περιφρονεί. Αυτό είναι δικό του πρόβλημα. Το δικό μου είναι να μην κάνω ή να μην λέω τίποτα αξιοκαταφρόνητο. Κάποιος με μισεί. Είναι πρόβλημά του. Το δικό μου είναι να είμαι υπομονετικός και χαρούμενος με όλους, συμπεριλαμβανομένων και αυτών.

Στην αυτοκρατορική αυλή, ο Μάρκος Αυρήλιος έγινε μάρτυρας του πιο ύπουλου κοινωνικού περιβάλλοντος του αρχαίου κόσμου. Συχνά ήταν δύσκολο να διατηρήσει ένα ηθικό υψηλό επίπεδο, γι' αυτό και συχνά σκεφτόταν το θέμα της συγχώρεσης, για το οποίο έγραψε στους Στοχασμούς του. Υιοθετώντας ένα στωικό πλαίσιο, επικεντρώθηκε στον έλεγχο των συναισθημάτων του και στην επίτευξη ηρεμίας ανεξάρτητα από το κοινωνικό πλαίσιο: Δεν είναι αυτό που κάνουν οι άλλοι που μας ενοχλεί. Αυτό είναι πρόβλημα για το δικό τους μυαλό, όχι για το δικό μας. Πέταξε τις λανθασμένες αντιλήψεις. Να είσαι πρόθυμος να σταματήσεις να σκέφτεσαι καταστροφικά... και ο θυμός σου θα εξαφανιστεί.

Η εφαρμογή αυτών των αρχών έκανε τον Μάρκο Αυρήλιο έναν δίκαιο ηγεμόνα. Και σήμερα οι ιδέες του προσφέρουν μια ρεαλιστική πορεία για να καταστήσει την καλοσύνη και τη συγχώρεση θεμελιώδεις αρχές στη ζωή κάποιου. Η ανάληψη της ευθύνης για τα συναισθήματά μας με αυτόν τον τρόπο, η οικοδόμηση μιας ανθεκτικής νοοτροπίας που δεν επηρεάζεται από τις προκλήσεις των άλλων, είναι ένας πιο πρακτικός τρόπος για να χτίσουμε χαρακτήρα. Εστιάζοντας στις σκέψεις και τις πράξεις μας αντί σε εκείνες του δράστη, μεγεθύνουμε την ευθύνη μας απέναντι στον εαυτό μας: Το εγώ μας και η συναφής αίσθηση δικαιώματος, αγανάκτησης και θυματοποίησης μειώνονται.

Όπως υποδηλώνουν η νευροεπιστήμη και η ψυχοθεραπεία, η αλλαγή του νοητικού μας πλαισίου σύμφωνα με τις αρχές που περιγράφει ο Μάρκος Αυρήλιος μπορεί, με τη σειρά της, να «επανασυνδέσει» τον συναισθηματικό μας εγκέφαλο, οδηγώντας σε μια πιο υπομονετική ιδιοσυγκρασία που ευνοεί την καλοσύνη. Αν εξασκηθούμε στο να ηρεμούμε τον εαυτό μας ή να αιτιολογούμε τέτοια περιστατικά, η φλοιώδης αναστολή του θυμού μας ενισχύεται και μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να γίνει πιο αβίαστη. Αυτή η ιδέα συνοψίζεται όμορφα από τον Μάρκο Αυρήλιο: Τα πράγματα που σκέφτεσαι καθορίζουν την ποιότητα του μυαλού σου. Η ψυχή σου παίρνει το χρώμα των σκέψεών σου.

Αυτή είναι μια κρίσιμη έννοια για την κατανόηση της πρακτικής σοφίας του Στωικισμού και σημαίνει ότι, κατασκευάζοντας σκόπιμα ένα πλαίσιο σκέψης για τον κόσμο, μπορούμε να καθορίσουμε ποια ποιότητα θα λάβουν τα συναισθήματά μας και, κατ' επέκταση, η ζωή μας. Η προσαρμογή των αξιολογικών κρίσεων στον φλοιό μας διαμορφώνει το χρώμα της ψυχής μας. Η καθαρή σκέψη, σύμφωνα με τους Στωικούς, είναι ο ασφαλέστερος δρόμος προς την αρετή. Και κάποιος μπορεί να αποκτήσει καθαρό μυαλό μόνο κατανοώντας την Στωική αρχή που συχνά αποκαλείται «διχοτομία του ελέγχου»: η σαφής διάκριση μεταξύ αυτού που έχουμε έλεγχο στη ζωή και αυτού που δεν έχουμε...

Πίστευαν ότι τα περισσότερα από τα ταραγμένα, κυμαινόμενα συναισθήματά μας προκύπτουν από την άρνηση να αποδεχτούμε ό,τι είναι πέρα ​​από τον έλεγχό μας, όπως επισημαίνει ο Μάρκος Αυρήλιος: Παίρνεις πράγματα που δεν ελέγχεις και τα ορίζεις ως «καλά» ή «κακά». Και φυσικά, όταν τα «κακά» πράγματα συμβαίνουν ή τα «καλά» δεν συμβαίνουν, κατηγορείς τους θεούς και νιώθεις μίσος για τους ανθρώπους που είναι υπεύθυνοι.

Το να αποδεχτούμε αυτή τη διχοτομία σημαίνει, αναγνωρίζοντας ότι οι συναισθηματικές μας αντιδράσεις, όπως η απογοήτευση ή η οργή, διαμορφώνονται από το μυαλό μας από το πώς πλαισιώνουμε τις εμπειρίες μας... Και αυτό το υποκειμενικό πέπλο πάνω από το αντικειμενικό γεγονός διαφέρει από άτομο σε άτομο: Κάποιοι ερεθίζονται πιο εύκολα, ενώ άλλοι είναι πιο ήρεμοι. Κάποιοι βρίσκουν κάτι που τους πληγώνει, ενώ άλλοι το αποφεύγουν με γέλιο.

Γι' αυτό ο Στωικισμός ζητά προσωπική ευθύνη για να αποκτήσουμε τον έλεγχο των αντιλήψεών μας, αποδυναμώνοντας την ερεθιστική μας ικανότητα, συρρικνώνοντας το εγώ μας και μειώνοντας την αίσθηση του δικαιώματός μας εστιάζοντας μόνο στον εαυτό μας. Όπως γράφει ο Μάρκος Αυρήλιος: Διάλεξε να μην πληγωθείς και δεν θα νιώσεις ότι πληγώθηκες. Αυτό οδηγεί σε μια σημαντική επιλογή στη ζωή. Όπως το θέτει ο Μάρκος Αυρήλιος, τα εξωτερικά στοιχεία δεν είναι το πρόβλημα. Είναι η εκτίμησή σου γι' αυτά. Την οποία μπορείς να σβήσεις τώρα.

Για τον Μάρκο Αυρήλιο, ο Στωικισμός προσέφερε ένα πλαίσιο για να είναι πιο επιεικής απέναντι στην αχρειότητα της αρχαίας Ρώμης, διατηρώντας τα συναισθήματά του υπό έλεγχο ώστε να είναι ένας σοφός και δίκαιος ηγεμόνας.

Με την αυξανόμενη δημοτικότητα του Στωικισμού, οι ιδέες του βρίσκουν απήχηση σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν παρόμοιες επιθέσεις κατά της λογικής τους από τη σύγχρονη κοινωνία.

Η γνήσια υπομονή, η καλοσύνη και η συγχώρεση θα μπορούσαν να καλλιεργήσουν βαθύτερες κοινωνικές συνδέσεις και μεγαλύτερη κατανόηση της κοινής μας ανθρωπιάς. Όπως έγραψε ο αυτοκράτορας: Το να νιώθεις στοργή για τους ανθρώπους ακόμα και όταν κάνουν λάθη είναι αποκλειστικά ανθρώπινο. Μπορείτε να το κάνετε, αρκεί απλώς να αναγνωρίσετε ότι είναι κι αυτοί άνθρωποι... Και, πάνω απ' όλα, ότι δεν σε έχουν πληγώσει πραγματικά. Δεν έχουν μειώσει την ικανότητά σου να επιλέγεις.

Η εφαρμογή του ελέγχου για να εντοπίσουμε τις γνωστικές μας στρεβλώσεις και να ρυθμίσουμε τα συναισθήματά μας μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο στην ψυχική μας ευεξία, αλλά και σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς.

István Darabán
από την ιστοσελίδα Psyche μέσω bibliotecapleyades.net

------------------------------------

Μάρκος Αυρήλιος

Στωική Φιλοσοφία

Μάρκος Αυρήλιος - Οι «Στοχασμοί» γνωστοί και με τον αρχικό τους τίτλο «Τὰ εἰς ἑαυτόν»

Μάρκος Αυρήλιος - Οι «Στοχασμοί» γνωστοί και με τον αρχικό τους τίτλο «Τὰ εἰς ἑαυτόν»

Οι «Στοχασμοί» γνωστοί και με τον αρχικό τους τίτλο «Τὰ εἰς ἑαυτόν» είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα της στωικής φιλοσοφίας, γραμμένο από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Μάρκο Αυρήλιο (161-180 μ.Χ.) στα ελληνικά. Δεν προορίζονταν για δημοσίευση, αλλά αποτελούσαν προσωπικές σημειώσεις, ημερολόγιο και ασκήσεις αυτοβελτίωσης που έγραφε ο ίδιος, συχνά κατά τη διάρκεια στρατιωτικών εκστρατειών. 

Βασικές Θεματικές και Ιδέες στους Στοχασμούς.

Οι Στοχασμοί επικεντρώνονται στην επίτευξη εσωτερικής γαλήνης, στην αποδοχή της μοίρας και στην αρετή. Οι κεντρικοί άξονες είναι:

• Ο Έλεγχος του Νου (Η «Εσωτερική Ακρόπολη»): Ο Μάρκος Αυρήλιος τονίζει ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα εξωτερικά γεγονότα, αλλά μπορούμε να ελέγξουμε την αντίδραση και την κρίση μας απέναντι σε αυτά. «Αν αφαιρέσεις την κρίση σου για το τι σε πονάει, η πληγή εξαφανίζεται».

• Ζώντας σύμφωνα με τη Φύση και τον Λόγο: Ο άνθρωπος πρέπει να ζει ορθολογικά, ευθυγραμμίζοντας τη βούλησή του με τον κοσμικό Λόγο (την κοινή λογική του σύμπαντος).

• Η θνητότητα: Θυμίζει στον εαυτό του συνεχώς ότι ο θάνατος είναι φυσικό φαινόμενο και ότι η ζωή είναι σύντομη, γι' αυτό πρέπει να ζούμε το παρόν και να μην σπαταλάμε χρόνο.

• Αποδοχή και Απάθεια: Η στωική «απάθεια» δεν σημαίνει έλλειψη συναισθημάτων, αλλά απελευθέρωση από τα πάθη και τις συναισθηματικές διαταραχές. Αποδοχή των γεγονότων, ακόμη και των δυσάρεστων, ως απαραίτητων μερών της κοσμικής τάξης.

• Καθήκον και Κοινωνική Ευθύνη: Παρά την τάση του για απομόνωση, ο αυτοκράτορας τονίζει το καθήκον του απέναντι στους ανθρώπους, την ανάγκη για συνεργασία και την προσφορά στο κοινωνικό σύνολο ως μέλη ενός ενιαίου σώματος.

• Αρετή ως το Μόνο Αγαθό: Η σοφία, η δικαιοσύνη, η ανδρεία και η σωφροσύνη είναι οι μόνες πραγματικές αξίες, όχι ο πλούτος ή η φήμη. 

Σημαντικά Αποφθέγματα (στα Ελληνικά)

• «Συντεύξομαι περιέργῳ, ἀχαρίστῳ, ὑβριστῇ, δολερῷ, βασκάνῳ, ἀκοινωνήτῳ. ...ἐγὼ δὲ τεθεωρηκὼς τὴν φύσιν τοῦ ἀγαθοῦ... οὔτε βλαβῆναι ὑπό τινος αὐτῶν δύναμαι» (Βιβλίο Β΄, 1 - Πώς να αντιμετωπίζεις τους δύσκολους ανθρώπους).

• «Οἷς συγκεκλήρωσαι πράγμασι, τούτοις συνάρμοζε σεαυτόν, καὶ οἷς συνείληχας ἀνθρώποις, τούτους φίλει, ἀλλ᾽ ἀληθινῶς» (Βιβλίο ΣΤ΄, 39).

• «Μὴ argue, οἷον δεῖ τὸν ἀγαθὸν ἄνδρα εἶναι, ἀλλὰ γίνου» (Βιβλίο Ι΄, 16 - Μη μαλώνεις για το πώς πρέπει να είναι ο καλός άνθρωπος. Γίνε ένας). 

Οι «Στοχασμοί» παραμένουν ένα διαχρονικό εγχειρίδιο ψυχικής ανθεκτικότητας και στωικής πειθαρχίας. 

Ο Μάρκος Αυρήλιος ήταν βαθύτατα επηρεασμένος από τον Ελληνικό Πολιτισμό, την γλώσσα και την φιλοσοφία, όντας ένας «φιλέλληνας» ηγεμόνας. Αν και η μητρική του γλώσσα ήταν τα Λατινικά, έλαβε εξαιρετική μόρφωση, όπως συνέβαινε με τους μορφωμένους Ρωμαίους της εποχής του. Οι δάσκαλοί του περιλάμβαναν σημαντικές ελληνικές προσωπικότητες, όπως ο Ηρώδης ο Αττικός.

«Τα εις εαυτόν» το διάσημο φιλοσοφικό του έργο, το οποίο αποτελούσε το προσωπικό του ημερολόγιο, είναι γραμμένο στην Ελληνική γλώσσα (την Κοινή), η οποία ήταν η γλώσσα των μορφωμένων και της φιλοσοφίας τότε.

Ο Μάρκος Αυρήλιος ενστερνίστηκε τη Στωική φιλοσοφία, η οποία είχε ελληνικές ρίζες (ιδρυτής ο Ζήνων ο Κιτιεύς). Αν και Ρωμαίος, έδειχνε μεγάλο σεβασμό στην ελληνική παράδοση και την Αθήνα. Το +175 επισκέφθηκε την Αθήνα, όπου μυήθηκε στα Ελευσίνια Μυστήρια. 

ΕΙΚΟΝΑ: Το άγαλμα είναι ο Έφιππος ανδριάντας του Μάρκου Αυρηλίου, ένα αρχαίο ρωμαϊκό χάλκινο άγαλμα του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρηλίου (161–180 μ.Χ.). Το άγαλμα είναι το μόνο σωζόμενο έφιππο χάλκινο άγαλμα από τη ρωμαϊκή αρχαιότητα. 

Πιστεύεται ότι σώθηκε επειδή λανθασμένα αναγνωρίστηκε ως ο χριστιανός αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Μέγας κατά τον Μεσαίωνα. 

Το πρωτότυπο άγαλμα βρίσκεται τώρα στα Μουσεία Καπιτωλίου στη Ρώμη, ενώ ένα αντίγραφο εκτίθεται στην Πιάτσα ντελ Καμπιντόλιο. - Επισκόπηση AI 

---------------------------------------

ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΡΗΛΙΟΣ – Το έργο του “Τὰ εἰς ἑαυτὸν” 

Μάρκος Αυρήλιος - Πρέπει να ελέγχεις το μυαλό σου

ΣΤΩΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ

Από την ίδρυσή της, πριν 2300 χρόνια, η Στωική φιλοσοφία τονίζει την προσωπική ευθύνη και την αξία, του να μένουμε παρόντες στο παρόν. Αντί να αναζητά την ηδονή και την αποφυγή του πόνου, ο Στωικός ξέρει ότι είναι καλύτερα να ζει κάθε στιγμή με ό,τι αυτή φέρνει. 

Παρακάτω μερικές στωικές συμβουλές που χρειαζόμαστε.

Αν απλά περιμένεις οι ευκαιρίες να σου έρθουν στα χέρια, δε θα βρεις ποτέ αυτό που ψάχνεις. Να περιμένεις ότι θα αποτυγχάνεις σε πολύ περισσότερα από όσα πετυχαίνεις.

«Ότι εμποδίζει τη δράση ενισχύει τη δράση. Ότι στέκεται εμπόδιο το δρόμο, γίνεται δρόμος.» – Μάρκος Αυρήλιος

Χρησιμοποίησε τις δυσκολίες προς όφελός σου.

«Είσαι άτυχος αν δεν έχεις περάσει ποτέ καμία δυστυχία. Αν έχεις περάσει τη ζωή σου χωρίς κανένα εχθρό, τότε δεν ξέρει κανείς για τι είσαι ικανός, ούτε καν εσύ ο ίδιος» – Σενέκας

Αν δεν υποφέρεις στη ζωή, πώς θα μάθεις τα μαθήματά της; 

Λένε ότι τα σπασμένα οστά γίνονται πιο γερά όταν θεραπευτούν.

«Μην υπόσχεσαι δεύτερη φορά αυτό που δε μπόρεσες να κάνεις την πρώτη» – Κάτωνας ο νεότερος

Σταμάτα να αναβάλλεις. Οι μόνες σκέψεις που έχουν αξία είναι αυτές που οδηγούν κατευθείαν στη δράση. Οι υποσχέσεις είναι μόνο λόγια μέχρι να τις εκπληρώσεις.

Όταν έχουμε έναν βαθύ λόγο ύπαρξης μπορούμε να αντέξουμε οποιαδήποτε δυσκολία.

«Μην εύχεσαι να σου συμβούν όλα όπως θα ήθελες να συμβούν, αλλά μάλλον να εύχεσαι όλα να γίνουν όπως όντως θα γίνουν – τότε η ζωή σου θα κυλήσει καλά.» – Επίκτητος

Στωικός είναι αυτός που μεταμορφώνει τον φόβο σε σύνεση, τον πόνο σε πληροφορία, τα λάθη σε πρωτοβουλίες και την επιθυμία σε δράση.

«Έχουμε δύο αυτιά και ένα στόμα, για να ακούμε περισσότερο από όσο μιλάμε» – Ζήνων ο Κιτιεύς
Μια πολύ ωραία συμβουλή για την εποχή των social media. 

https://philosophyreturns.gr/

================

Η ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ - ΕΠΙΚΤΗΤΟΣ

ΕΠΙΚΤΗΤΟΣ: ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Η ΣΤΩΙΚΗ ΑΤΑΡΑΞΙΑ - ΑΠΩΤΕΡΟΣ ΣΚΟΠΟΣ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΣΧΗΜΩΝ ΣΤΙΓΜΩΝ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΕ ΜΕΤΡΟ ΚΑΙ ΗΡΕΜΙΑ

Επίκτητος: Η Φιλοσοφία εξασκείται αυθεντικά μόνο από αυτούς που την εναρμονίζουν με την πράξη μέσα στη κοινωνία, προς μία καλύτερη ζωή για ΟΛΟΥΣ.

ΟΠΟΙΟΣ ΑΝΑΒΑΛΛΕΙ ΝΑ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙ ΤΟ ΚΑΘΗΚΟΝ ΤΟΥ, ΠΑΛΕΥΕΙ ΣΥΝΕΧΩΣ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΜΦΟΡΕΣ (ΗΣΙΟΔΟΣ)

Γνωρίστε τους Ρόλους σας και πώς να τους Εκπληρώσετε στη Διαδικασία της Καλύτερης Γνώσης του Εαυτού

Το διάβασμα, έγραψε ο Σενέκας, είναι απαραίτητο. Θρέφει το μυαλό και το αναζωογονεί όταν είναι κουρασμένο. Η ανάγνωση, είναι ο τρόπος για όποιον επιδιώκει προσωπική ανάπτυξη.

Μας δίνει τη δυνατότητα να μαθαίνουμε γρήγορα, όσα άλλοι έχουν αφιερώσει χρόνια στην έρευνά τους, αμφισβητεί τις πεποιθήσεις μας και μας απελευθερώνει από τους περιορισμούς αυτών που δεν γνωρίζαμε προηγουμένως.

Πόσο συστηματικά διαβάζετε βιβλία που σας προκαλούν και συμβάλλουν στην πνευματική σας ελευθερία;
Ας αναλύσουμε λίγο τα όσα έγραψαν ο Παναίτιος και ο Κικέρωνας, ώστε να μπορέσουμε να εξετάσουμε τους ρόλους μας και πώς αυτοί συνεργάζονται. Ακολουθούν ορισμένες φιλοσοφικές αναζητήσεις που ίσως θελήσετε να κάνετε στη διαδικασία της καλύτερης γνώσης του εαυτού σας:

• Γνωρίστε τους ρόλους σας και πώς να τους εκπληρώσετε, ώστε να μπορείτε να είστε η καλύτερη δυνατή εκδοχή αυτού του ρόλου (π.χ. γιος, κόρη, μητέρα, πατέρας, αδελφή, αδελφός, φίλος, κ.λπ.).

• Μάθε τι ξέρεις και τι όχι, ώστε να μπορείς να συνεχίσεις να μαθαίνεις και να αναπτύσσεις τη σοφία σου.

• Να ξέρεις ποιες είναι οι επιθυμίες σου και πώς τις διαμόρφωσες, ώστε να ξέρεις τι πραγματικά θέλεις και πότε έχεις αρκετά.

• Να ξέρεις με τι νιώθεις άνετα και τι φοβάσαι, ώστε να αναπτύξεις θάρρος αντιμετωπίζοντας τους φόβους σου.

• Να ξέρεις τι κάνεις υπερβολικά και τι όχι αρκετά. Έτσι, μπορείς να αναπτύξεις αυτοπειθαρχία κάνοντας ορθολογικές επιλογές.

• Γνώρισε τη Φιλοσοφία με την οποία θέλεις να ζήσεις. Και να εξετάζεις τις ενέργειές σου κάθε μέρα για να ξέρεις πού τα πας καλά και πού χρειάζεται να βελτιωθείς.

Έτσι, μπορείτε να ζείτε με σκοπό και να βοηθάτε τους άλλους να κάνουν το ίδιο. Σε αυτή τη διαδικασία γνώσης του εαυτού σας, μπορεί να είναι χρήσιμο να αποφασίσετε ποιοι είστε και να εργαστείτε προς αυτό. Ορίστε τις αρχές που σας διαμορφώνουν ως άτομο και λάβετε αποφάσεις σύμφωνα με αυτές.

Σύντομα, όταν κοιτάξεις τον εαυτό σου στον καθρέφτη και αναρωτηθείς ποιος είσαι, θα έχεις μια πολύ καλή ιδέα.

bibliotecapleyades.net

------------------------------

Στωική Φιλοσοφία

Ο Στωικισμός και οι Τέσσερις Ρόλοι που Αποτελούν την Ταυτότητά του Ανθρώπου

Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΟΝΤΟΣ (ΑΠΟΛΛΩΝ) - Ο ΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ (ΑΘΗΝΑ)

Τι είναι φύση; ερωτά ο Θαλής το 600 και ποια η αρχή του σύμπαντος; Απεφάνθη δε ότι αρχή του παντός είναι το ύδωρ.
Ο Αναξίμανδρος το 570 είπε ότι είναι το άπειρον.
Ο Ηράκλειτος το 500 το πυρ.
Ο Εμπεδοκλής το 450 ο αήρ, η γη και το ύδωρ.
Ο Αναξαγόρας διεκήρυξε ότι ο νους είναι η αρχική ουσία, εκ της οποίας τα πάντα προέρχονται.
Τέλος ο Λεύκιππος διετύπωσε την θεωρία των ατόμων.
Ο Πυθαγόρας της κοσμογονικής Μονάδος και Δυάδος εδίδαξε όχι μόνο την αθανασία της ψυχής, αλλά και την προΰπαρξη αυτής και την διαδοχικήν αυτής ενσάρκωση, πιστεύοντας ότι δια των Οργανισμών εξελίσσεται αυτή.
Το Γνώθι Σαυτόν στρέφει τον άνθρωπο προς τον εσωτερικό του κόσμο, είναι καθαρά εσωτερική φιλοσοφία, αντίλαλος καλώς λειτουργούντων μυστηρίων.
Ο Πλάτων όπως και ο Σωκράτης, εδίδασκε την έρευνα του ηθικού σκοπού της δημιουργίας και την συμμόρφωση της ανθρωπίνης λογικής προς αυτόν. Eπίστευε ότι ο άνθρωπος είναι συμβολική εικόνα του θεού, όταν άριστα εκτελεί την ηθική και θεία αποστολή του. Η δε αληθής γνώση (Αλήθεια) είναι έλλαμψις, φωτισμός θεόθεν.
Είναι γεγονός ότι διδασκαλίες και δοξασίες ως άνω προέρχονται μυστηριακώς μεν υπό  του Ορφέως, συμβολικώς δε υπό του Πυθαγόρου και επιστημονικώς (κατά την εσωτερική επιστήμη) υπό του Πλάτωνος.
Μέγα δίδαγμα του Πλάτωνος είναι ότι για να αυξάνει της ψυχής μας η ομοιότης με την θεότητα, πρέπει να ζούμε εναρέτως, για να πορευθεί η ψυχή μας προς την ανάλογη γι' αυτήν ευδαιμονία. Ή αρετή είναι η υγεία, η τάξη και αρμονία της ψυχής. Επίσης μεγίστη σημασία απέδιδε ο Πλάτων στους στοχασμούς μας, διότι γνώριζε ότι οι στοχασμοί του ανθρώπου λαμβάνουν υλική υπόσταση ανάλογη, καλή ή κακή.
Εκ της θεωρίας αυτής ο Αριστοτέλης διετύπωσε την διδασκαλία του περί ανελίξεως των πάντων δια των κοσμογονικών νόμων της φύσεως και της δυναμικής εκδηλώσεως και εξελίξεως αυτών, με την ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι εν μικρογραφία το Σύμπαν.
Ο, τι έλεγε ο Πλάτων Ύλη, ο Αριστοτέλης έλεγε Δύναμη.
Ο,τι ο Πλάτων έλεγε Ιδέα, ο Αριστοτέλης έλεγε Ενέργεια.
Ο Αριστοτέλης θεωρούσε την πραγματικότητα ως αποτέλεσμα Δυνάμεως και Ενεργείας και εδίδασκε ότι η Φύση, ανελισσομένη πορεύεται προς την εκπνευμάτωση και η θεία Δημιουργία εξελισσόμενη έχει ως αποτέλεσμα την θεία Πνευματικότητα.
Όταν ο Σωκράτης καθιέρωσε την σπουδαιότητα της ηθικής ως πρακτικό σκοπό πάσης φιλοσοφίας, οι άνθρωποι έστρεψαν την προσοχή τους προς αυτήν με αποτέλεσμα την Στωική διδασκαλία.
Επί 400 χρόνια το υπέροχο τούτο σύστημα, διδαχθέν υπό του Ζήνωνος, του Χρυσίππου, του Κλεάνθους, του Επικτήτου και των διαδόχων τους, παρήγαγε τους μάλλον υπέροχους χαρακτήρες. Οι Στωικοί δια της απλότητος και ειλικρίνειας του βίου, απέδειξαν ότι πράγματι ήσαν ό,τι συμβούλευαν τους άλλους, να είναι Άρχοντες της ψυχής τους.
Ή στωική πίστη, όπως την διετύπωσε ο Επίκτητος δέχεται ότι ο Θεός είναι ο Λόγος, Δημιουργός των πάντων και πατήρ των ανθρώπων (πρόγονος). Τρεις βαθμίδες οδηγούν τον άνθρωπο προς την τελειότητα: Διαυγής Νους, Υγιής Πόθος και Αγαθή Δράση. Εάν θέλεις να μην είσαι δούλος, έλεγαν, φρόντιζε να μην έχεις κανέναν δούλο σου. Διότι εάν ανέχεσαι να έχεις δούλους είναι τεκμήριο ότι είσαι συ πρώτος δούλος της δουλείας την οποίαν εξασκείς στους άλλους. Ο Στωικός είναι απέριττος, κύριος εαυτού, δούλος ουδενός, κόλαξ ουδενός, τύραννος ουδενός και ολιγαρκής.
Την Πλατωνική φιλοσοφία παλινώρθωσε το 200 ο Αμμώνιος Σακκάς στην Αλεξάνδρεια.
Ο Πλωτίνος ο οποίος εκλήθη το ύστατον Φως της Ελλάδος ήταν μαθητής του Αμμωνίου. Οι θεμελιώδεις αρχές του νεοπλατωνισμού κατά τους ανωτέρω είναι: Ενότητα και Αγαθότητα του θεού. σφαίρες υποστάσεως, εκπορευόμενες εκ του θεού. Ο άνθρωπος είναι μικροσκοπική άναπαράσταση του Σύμπαντος.
Η ψυχή προϋπήρχε του σώματος, εξακολουθεί να υπάρχει μετά τον θάνατο του και ενσαρκώνεται σε νέο σώμα, εξελισσόμενη δια των οργανισμών. Ή ψυχή είναι προορισμένη για την θέωση και ο νους φωτίζεται δια ελλάμψεως. Ή ψυχή δύναται να έλθει σε έκσταση εσωτερικώς ενουμένη με τόν θεό. Οι διαβαθμίσεις της υποστάσεως είναι: Θεός - Νους - Ψυχή - Λόγος - Αίσθηση - Ζωτικότητα - Ύλη. Ο Πλωτίνος δίδει την κάτωθι εντολή σε κάθε άνθρωπο, επιθυμούντα να βαδίσει σε μία πραγματική ψυχική εξέλιξη:
Καθάρισον την ψυχήν σου από πάσης φρούδης ελπίδος και από παντός φόβου περί ανθρωπίνων πραγμάτων και τότε ο ενδότερος οφθαλμός σου θα αρχίσει να βλέπει την ευθείαν οδόν.
Ενθυμού ότι η αγάπη είναι ο σωτήρ σου και ο φρουρός σου. Ανευ της αγάπης ο κεντρόφυξ νόμος θα εξεσφενδόνιζε την ψυχήν σου εις πας παγερωτέρας της εξωτέρας ζώνης. Μη λησμονεί ότι υπεράνω της λογικής είναι η Διαίσθησις και ότι το θείον φως, δια της διαισθήσεως, έρχεται πληρούν την καρδίαν γηθοσύνης. Θαύμαζε το κάλλος, την συμμετρίαν και την τάξιν τον υλικον κόσμον ίνα αισθανθείς αγάπην προς τον πνευματικόν κόσμον, τον οποίον ο υλικός είναι απλή αναπαράστασις και ατελής εικών.
Ζήτει την πληρεστέραν απεικόνισιν τον πνευματικού κόσμου εις τον υλικόν, Ίνα μη φοβήσαι περί της τύχης του ατόμου σου.
Εκ των ανωτέρω δύναται τις να συμπεράνει ότι η Αρχαία Ελληνική θρησκεία και φιλοσοφία έχουν κοινή την καταγωγή εκ του Αδύτου των Μυστηρίων. Για τούτο πάντες οι συγγραφείς μετά σεβασμού ομιλούσαν περί αυτών.

ΕΛΛΑΣ - ΓΗ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ο Στωικισμός και οι Τέσσερις Ρόλοι που Αποτελούν την Ταυτότητά του Ανθρώπου

Η ιστορία του Στωικισμού συνήθως χωρίζεται σε τρεις φάσεις: Την Πρώιμη Περίοδο, την Μέση και την Ύστερη Περίοδο.

Από την Ύστερη Περίοδο προέρχονται τα περισσότερα σωζόμενα κείμενα και για αυτόν τον λόγο οι πιο γνωστοί Αρχαίοι Στωικοί σήμερα είναι, ο Μουσόνιος Ρούφος, ο Σενεκάς, ο Επίκτητος και ο Μάρκος Αυρήλιος, που έζησαν όλοι εκείνη την περίοδο.

Αν και δεν έχουμε πολλά από τα πρωτότυπα έργα τους, γνωρίζουμε χρήσιμες λεπτομέρειες για τους προγενέστερους Στωικούς χάρη στους ανθρώπους (όπως ο Κικέρωνας) που έγραψαν γι' αυτούς. Ένα παράδειγμα ενός λιγότερο γνωστού, αλλά σημαντικού, Στωικού φιλοσόφου είναι ο Παναίτιος ο Ρόδιος. Ο Παναίτιος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εισαγωγή της Στωικής Φιλοσοφίας στη Ρώμη και όταν αργότερα επέστρεψε στη στωική σχολή των Αθηνών, έγινε ο τελευταίος αδιαμφισβήτητος σχολάρχης της.

Ίσως η βασική συμβολή του Παναίτιου στον Στωικισμό ήταν η καθιέρωση της ιδέας ότι ο καθένας έχει τέσσερις ρόλους, ή πρόσωπα, που αποτελούν την ταυτότητά του.
Η καλύτερη πηγή που έχουμε για να μάθουμε για αυτούς τους ρόλους, είναι ο Ρωμαίος φιλόσοφος Κικέρων, ο οποίος έγραψε γι' αυτούς στο έργο του, Περί Καθηκόντων και μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

1. Παγκόσμια ανθρώπινη φύση: η ορθολογική και κοινωνική φύση που έχει ο καθένας μας ως ανθρώπινο όν.

2. Ατομικός χαρακτήρας: τα μοναδικά μας ταλέντα και οι ιδιοσυγκρασίες μας, οι συμπάθειες και οι αντιπάθειές μας, τα χαρακτηριστικά και οι τρόποι μας.

3. Συνθήκες και κοινωνικοί ρόλοι: οι συγκεκριμένες θέσεις μας στην κοινωνία, όπως το επάγγελμα ή οι οικογενειακοί ρόλοι, καθώς και ο τόπος κατοικίας μας και η επιρροή και τα μέσα που έχουμε.

4. Αυτοεπιλεγμένος ρόλος: η πορεία που επιλέγουμε συνειδητά για τον εαυτό μας με βάση τις αξίες μας, οι φιλοδοξίες μας και οι γνώσεις που αποκτούμε.

Και οι τέσσερις αυτοί ρόλοι συνδυάζονται για να καθορίσουν τις ηθικές μας υποχρεώσεις, τις ευθύνες και τα βήματα που θα κάνουμε στο ταξίδι μας προς την ευδαιμονία, την οποία χρησιμοποιούν οι Έλληνες Στωικοί ως όρο. Μια κατάσταση ύπαρξης που τείνουμε να μεταφράζουμε ως «ευτυχία», «ακμή», «εκπλήρωση», «ευημερία» ή «καλή ζωή».

Αυτό μπορεί να σε κάνει να σκεφτείς τους τέσσερις ρόλους σου.

Πώς συνδυάζονται στο ταξίδι σου προς την ευδαιμονία;

bibliotecapleyades.net

-------------------------

Στωική Φιλοσοφία

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

Ο Πυθαγόρας της κοσμογονικής Μονάδος και Δυάδος εδίδαξε όχι μόνο την αθανασία της ψυχής, αλλά και την προΰπαρξη αυτής και την διαδοχικήν αυτής ενσάρκωση, πιστεύοντας ότι δια των Οργανισμών εξελίσσεται αυτή. Το Γνώθι Σ’αυτόν στρέφει τον άνθρωπο προς τον εσωτερικό του κόσμο, είναι καθαρά εσωτερική φιλοσοφία, αντίλαλος καλώς λειτουργούντων μυστηρίων. 

Ο Πλάτων όπως και ο Σωκράτης, εδίδασκε την έρευνα του ηθικού σκοπού της δημιουργίας και την συμμόρφωση της ανθρωπίνης λογικής προς αυτόν. Eπίστευε ότι ο άνθρωπος είναι συμβολική εικόνα του θεού, όταν άριστα εκτελεί την ηθική και θεία αποστολή του. Ή δε αληθής γνώση (Αλήθεια) είναι έλλαμψις, φωτισμός θεόθεν. Είναι γεγονός ότι διδασκαλίες και δοξασίες ως άνω προέρχονται μυστηριακώς μεν υπό του Ορφέως, συμβολικώς δε υπό του Πυθαγόρου και επιστημονικώς (κατά την εσωτερική επιστήμη) υπό του Πλάτωνος.

Μέγα δίδαγμα του Πλάτωνος είναι ότι για να αυξάνει της ψυχής μας η ομοιότης με την θεότητα, πρέπει να ζούμε εναρέτως, για να πορευθεί η ψυχή μας προς την ανάλογη γι’ αυτήν ευδαιμονία. Η αρετή είναι η υγεία, η τάξη και αρμονία της ψυχής. 

Επίσης μεγίστη σημασία απέδιδε ο Πλάτων στους στοχασμούς μας, διότι γνώριζε ότι οι στοχασμοί του ανθρώπου λαμβάνουν υλική υπόσταση ανάλογη, καλή ή κακή. Εκ της θεωρίας αυτής ο Αριστοτέλης διετύπωσε την διδασκαλία του περί ανελίξεως των πάντων δια των κοσμογονικών νόμων της φύσεως και της δυναμικής εκδηλώσεως και εξελίξεως αυτών, με την ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι εν μικρογραφία το Σύμπαν.

Ό,τι έλεγε ο Πλάτων Ύλη, ο Αριστοτέλης έλεγε Δύναμη. Ό,τι ο Πλάτων έλεγε Ιδέα, ο Αριστοτέλης έλεγε Ενέργεια. Ο Αριστοτέλης θεωρούσε την πραγματικότητα ως αποτέλεσμα Δυνάμεως και Ενεργείας και εδίδασκε ότι η Φύση, ανελισσομένη πορεύεται προς την εκπνευμάτωση και η θεία Δημιουργία εξελισσόμενη έχει ως αποτέλεσμα την θεία Πνευματικότητα.

Όταν ο Σωκράτης καθιέρωσε την σπουδαιότητα της ηθικής ως πρακτικό σκοπό πάσης φιλοσοφίας, οι άνθρωποι έστρεψαν την προσοχή τους προς αυτήν με αποτέλεσμα την Στωική διδασκαλία. 

Επί 400 χρόνια το υπέροχο τούτο σύστημα, διδαχθέν υπό του Ζήνωνος, του Χρυσίππου, του Κλεάνθους, του Επικτήτου και των διαδόχων τους, παρήγαγε τους μάλλον υπέροχους χαρακτήρες. Οι Στωικοί δια της απλότητος και ειλικρίνειας του βίου, απέδειξαν ότι πράγματι ήσαν ό,τι συμβούλευαν τους άλλους, να είναι Άρχοντες της ψυχής τους. Ή στωική πίστη, όπως την διετύπωσε ο Επίκτητος δέχεται ότι ο Θεός είναι ο Λόγος, Δημιουργός των πάντων και πατήρ των ανθρώπων (πρόγονος).

Τρεις βαθμίδες οδηγούν τον άνθρωπο προς την τελειότητα: Διαυγής Νους, Υγιής Πόθος και Αγαθή Δράση. Εάν θέλεις να μην είσαι δούλος, έλεγαν, φρόντιζε να μην έχεις κανέναν δούλο σου. Διότι εάν ανέχεσαι να έχεις δούλους είναι τεκμήριο ότι είσαι συ πρώτος δούλος της δουλείας την οποίαν εξασκείς στους άλλους. ο Στωικός είναι απέριττος, κύριος εαυτού, δούλος ουδενός, κόλαξ ουδενός, τύραννος ουδενός και ολιγαρκής. 

Την Πλατωνική φιλοσοφία παλινώρθωσε το 200 ο Αμμώνιος Σακκάς στην Αλεξάνδρεια. Ο Πλωτίνος ο οποίος εκλήθη το ύστατον Φως της Ελλάδος ήταν μαθητής του Αμμωνίου. Οι θεμελιώδεις αρχές του νεοπλατωνισμού κατά τους ανωτέρω είναι: Ενότητα και Αγαθότητα του θεού. Σφαίρες υποστάσεως, εκπορευόμενες εκ του θεού. Ο άνθρωπος είναι μικροσκοπική άναπαράσταση του Σύμπαντος.

Η ψυχή προϋπήρχε του σώματος, εξακολουθεί να υπάρχει μετά τον θάνατο του και ενσαρκώνεται σε νέο σώμα, εξελισσόμενη δια των οργανισμών. Η ψυχή είναι προορισμένη για την θέωση και ο νους φωτίζεται δια ελλάμψεως. Η ψυχή δύναται να έλθει σε έκσταση εσωτερικώς ενουμένη με τόν θεό. Οι διαβαθμίσεις της υποστάσεως είναι: Θεός – Νους – Ψυχή – Λόγος – Αίσθηση – Ζωτικότητα – Ύλη. 

Ο Πλωτίνος δίδει την κάτωθι εντολή σε κάθε άνθρωπο, επιθυμούντα να βαδίσει σε μία πραγματική ψυχική εξέλιξη: Καθάρισον την ψυχήν σου από πάσης φρούδης ελπίδος και από παντός φόβου περί ανθρωπίνων πραγμάτων και τότε ο ενδότερος οφθαλμός σου θα αρχίσει να βλέπει την ευθείαν οδόν. Ενθυμού ότι η αγάπη είναι ο σωτήρ σου και ο φρουρός σου. “Ανευ της αγάπης ο κεντρόφυξ νόμος θα εξεσφενδόνιζε την ψυχήν σου εις πας παγερωτέρας της εξωτέρας ζώνης. Μη λησμονεί ότι υπεράνω της λογικής είναι η Διαίσθησις και ότι το θείον φως, δια της διαισθήσεως, έρχεται πληρούν την καρδίαν γηθοσύνης. Θαύμαζε το κάλλος, την συμμετρίαν και την τάξιν τον υλικόν κόσμον ίνα αισθανθείς αγάπην προς τον πνευματικόν κόσμον, τον οποίον ο ολικός είναι απλή αναπαράστασις και ατελής εικών. Ζήτει την πληρεστέραν απεικόνισιν τον πνευματικού κόσμον εις τον υλικόν, Ίνα μη φοβήσαι περί της τύχης του ατόμου σου.

Περιοδικό Ιδεοθέατρον 

defencenet.gr

http://elnewsgr.blogspot.com/

ΤΑ ΤΡΙΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ - ΟΙ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ

Η φιλοσοφία χωρίζεται σε τρία μέρη, φυσικό, ηθικό, δια­λεκτικό.

Φυσικό είναι αυτό που εξετάζει το σύμπαν και ό,τι υπάρχει μέσα σ' αυτό, ηθικό αυτό που ασχολείται με τη ζωή και όσα έχουν σχέση με μας και διαλεκτικό αυτό που συνδυά­ζει τις μεθόδους των δύο προηγουμένων.

Ως την εποχή του Αρχελάου υπήρχε το φυσικό. Από τον Σωκράτη, όπως προανέ­φερα, άρχισε το ηθικό και από τον Ζήνωνα τον Ελεάτη το διαλεκτικό.

Στην ηθική φιλοσοφία υπήρχαν δέκα σχολές: Ακα­δημαϊκή, Κυρηναϊκή, Ηλιακή, Μεγαρική, Κυνική, Ερετρική, Διαλεκτική, Περιπατητική, Στωική, Επικούρεια.

Ιδρυτής της αρχαίας Ακαδημαϊκής ήταν ο Πλάτων, της μέσης ο Αρκεσίλαος και της νέας ο Λακύδης. Της Κυρηναϊκής ο Αρίσπππος ο Κυρηναίος, της Ηλιακής ο Φαίδων ο Ηλείος, της Μεγαρικής ο Ευκλείδης ο Μεγαρεύς, της Κυνικής ο Αντι­ σθένης ο Αθηναίος, της Ερετρικής ο Μενέδημος ο Ερετριεύς, της Διαλεκτικής ο Κλειτόμαχος ο Καρχηδόνιος της Περιπατητικής ο Αριστοτέλης ο Σταγειρίτης και της Στωικής ο Ζήνων ο Κιτιεύς. Η Επικούρεια σχολή πήρε το όνομα της από τον ίδιο τον Επίκουρο.

Ο Ιππόβοτος στο βιβλίο του «Περί αιρέσεων» αναφέρει εννέα σχολές και κατευθύνσεις: Πρώτη τη Μεγαρική, δεύτερη την Ερετρική, τρίτη την Κυρηναϊκή, τέταρτη την Επικούρεια, πέμπτη την Αννικέρεια, έκτη την Θεοδώρεια, έβδομη την Ζηνώνεια ή Στωική, όγδοη την αρχαία Ακαδημαϊκή και ένατη την Περιπατητική. Δεν αναφέρει ούτε την Κυνική ούτε την Ηλιακή ούτε τη Διαλεκτική.

Την Πυρρώνεια απορρίπτουν οι περισσότεροι εξαιτίας της ασάφειας της. Μερικοί λένε πως από μία άποψη αποτελεί φιλοσοφική σχολή, ενώ από άλλη όχι. Πάντως φαίνεται να αποτελεί, γιατί όταν λέμε σχολή εννοούμε τον τρόπο αντιμετώπισης των φαινομένων, ο οποίος ακολουθεί ή φαίνεται να ακολουθεί κάποια αρχή. Σύμφωνα μ' αυτά εύλογα θα ονομάζαμε τον Σκεπτικισμό σχολή. Αν όμως λέγοντας σχολή εννοούμε σύγκλιση δογμάτων όπου το ένα διαδέχεται το άλλο, δεν μπορούμε να μιλάμε για Πυρρώνεια σχολή, επειδή τούτη στερείται δογμάτων.

Αυτή λοιπόν είναι η αρχή της φιλοσοφίας, οι διαδοχικές μορφές της, τα μέρη της και οι φιλοσοφικές σχολές. Πρόσφατα εισήχθη από τον Ποτάμωνα τον Αλεξανδρέα και κάποια εκλεκτική κατεύθυνση, μετά από επιλογή όσων του άρεσαν από κάθε σχολή. Σύμφωνα μ' αυτά που λέει στη «στοιχείωση» τα κριτήρια της αλήθειας είναι: αυτό με το οποίο γίνεται η κρίση, δηλαδή το ηγεμονικό [μέρος της ψυχής], και το μέσο που χρησιμοποιείται, όπως είναι η πλέον ακριβής νοητική παράσταση. Αρχή των πάντων θεωρούσε την ύλη και την αιτία της δημιουργίας, την ποιότητα και τον τόπο, δηλαδή από τι, από ποιον, πώς και πού είναι φτιαγμένο το καθετί. Ο σκοπός στον οποίο αποβλέπουν όλα είναι η ζωή που τελειοποιείται σύμφωνα με τις αρετές με τη βοήθεια των έμφυτων και των επίκτητων σωματικών χαρισμάτων.

ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ΛΑΕΡΤΙΟΥ – ΒΙΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ

ΒΙΩΝ ΚΑΙ ΓΝΩΜΩΝ ΤΩΝ ΕΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΙ ΕΥΔΟΚΙΜΗΣΑΝΤΩΝ ΤΩΝ ΕΙΣ ΔΕΚΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟΝ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΑΜΤΕΙΑ «ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ» ΑΠΑΝΤΑ ΤΟΜΟΣ 1 ΒΙΒΛΙΑ 1-2 ΕΚΔΟΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ

https://pdfcoffee.com/--219-pdf-free.html

------------------------------------------

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΕΙΧΕ ΔΥΟ ΑΦΕΤΗΡΙΕΣ

ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΛΑΕΡΤΙΟΣ - ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ 

Κάποιοι φιλόσοφοι πήραν το όνομα τους από τις πόλεις, άλλοι από κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, άλλοι από τη στάση ζωής, μερικοί από τους δασκάλους τους.

ΤΑ ΤΡΙΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΣΤΩΙΚΟΥΣ

Η ποικίλη Στοά της Αρχαίας Αθήνας, από την οποία ξεκίνησε η στωική φιλοσοφία. Πηγή εικόνας: poweredtemplate.com , https://www.offlinepost.gr

Εις τρία μέρη λέγουν οι Στωικοί διαιρείται η φιλοσοφική διδασκαλία: Φυσική, Ηθική, και Λογική (που περιελάμβανε και την γνωσιολογία). 

Άρχιζαν τα μαθήματα τους με την Λογική, προχωρούσαν στην Φυσική και τελείωναν με την Ηθική.

Πρώτος ο Ζήνων ο Κιτιεύς έκαμε αυτήν την διαίρεση και αυτή τη σειρά ακολούθησε είς την “Περί Λόγου” πραγματεία του και στο πρώτο των Φυσικών του, καθώς κι ο Χρύσιππος, ο Αρχέδημος κι ο Εύδρομος.

ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ΛΑΕΡΤΙΟΥ – ΒΙΟΙ ΦΙΛΟΣΌΦΩΝ

Βιβλίον Ζ - ΖΗΝΩΝ

Η Αυθεντικότητα

Είμαστε αυθεντικοί; Ίσως θα θέλαμε να σκεφτούμε τη δική μας αυθεντικότητα όσον αφορά τον καθορισμό των ρόλων μας.

Η αυθεντικότητα, όπως σχετίζεται με την προσωπικότητα, φαίνεται σαν μια αρκετά απλή έννοια. Λέμε ότι ένα άτομο είναι αυθεντικό, όταν είναι ο εαυτός του και εκφράζει την ειλικρινή του αντίδραση σε μια κατάσταση.
Το ζήτημα ωστόσο, πίσω από τις φαινομενικά ειλικρινείς και αυθεντικές πράξεις κάποιου, γίνεται πολύπλοκο όταν εξετάζουμε τα κίνητρα του.

Όταν οι πράξεις καθοδηγούνται από την πίεση των κοινωνικών κανόνων και από το τι θα πουν οι άλλοι γι' αυτές, μπορεί αυτό να θεωρηθεί πραγματικά αυθεντικό;

Ο Μάρκος Αυρήλιος μας προσφέρει μερικές εξαιρετικές συμβουλές για αυτό ακριβώς το ζήτημα, τις οποίες μπορούμε εύκολα να χρησιμοποιήσουμε για να καλλιεργήσουμε τη δική μας αυθεντικότητα:

Μην σπαταλάς τον χρόνο σου σκεπτόμενος τους άλλους, εκτός αν αυτό εξυπηρετεί κάποιον καλό και χρήσιμο σκοπό, γιατί σε απομακρύνει από τα σημαντικά. Το να σκέφτεσαι τι κάνει ο τάδε, και γιατί, και τι λέει κάποιος άλλος, και τι σκέφτεται ή σχεδιάζει κάποιος άλλος, και όλα αυτά τα πράγματα, σε κάνει να απομακρύνεσαι από την τήρηση των δικών σου αρχών. (Μάρκος Αυρήλιος Διαλογισμοί 3.4)

Η συμβουλή του Μάρκου εδώ μας βοηθά να αφαιρέσουμε οποιαδήποτε πολυπλοκότητα από την έννοια της αυθεντικότητας.

Το να είμαστε ο εαυτός μας γίνεται ένα απλό (αλλά όχι πάντα εύκολο) ζήτημα καθορισμού των δικών μας ρόλων και των αρχών που μας διέπουν και της δράσης μας σύμφωνα με αυτές, ανεξάρτητα από το τι λέει και τι κάνει ο κάθε άλλος.

bibliotecapleyades.net

---------------------------------

Στωική Φιλοσοφία

Εμείς Ζητάμε την Ουσία

Ο Στωικισμός και οι Τέσσερις Ρόλοι που Αποτελούν την Ταυτότητά του Ανθρώπου

Γνωρίστε τους Ρόλους σας και πώς να τους Εκπληρώσετε στη Διαδικασία της Καλύτερης Γνώσης του Εαυτού