Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2024

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ ΠΕΡΙ ΠΑΙΔΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

 

ΕΙΚΟΝΑ: Προτομή του Πλούταρχου στη Χαιρώνεια wikimedia.org

(Απόσπασμα)

Γιατί η νεότητα είναι εύπλαστη και ρευστή, και τα μαθήματα εντυπώνονται στις ψυχές των παιδιών που είναι ακόμα απαλές• καθετί σκληρό δύσκολα μαλακώνει. Γιατί, όπως ακριβώς οι σφραγίδες αποτυπώνονται στα μαλακά κεριά, έτσι αποτυπώνονται και τα μαθήματα σε όσες ψυχές είναι ακόμα παιδικές. Και μου φαίνεται ότι ο δαιμόνιος Πλάτων σωστά παραινεί τις τροφούς να μη λένε τυχαίους μύθους στα παιδιά, για να μη συμβεί και γεμίσουν οι ψυχές τους εξαρχής από μωρία και διαφθορά.

'Όπως φαίνεται, σωστά παραινεί ο ποιητής Φωκυλίδης λέγοντας:

«Πρέπει ενώ είναι παιδί ακόμα να διδαχτεί τα καλά έργα».

Αλλά και τούτο δεν πρέπει να παραλειφθεί, ότι δηλαδή και τα παιδιά που πρόκειται να υπηρετήσουν αυτούς που τα ανέθρεψαν και θα είναι σύντροφοί τους, πρέπει πρώτα απ' όλα να έχουν καλούς τρόπους και ακόμα να μιλούν άψογα Ελληνικά, ώστε, συγχρωτιζόμενοι με βαρβάρους και ανήθικους, να μην αποκτήσουν τη δική τους κακία. Και όσοι εκφράζονται με παροιμίες λένε σωστά:

«Αν με κουτσό συγκατοικήσεις, να κουτσαίνεις θα μάθεις».

Πρέπει, όμως, ένας σπουδαίος παιδαγωγός να συμπεριφέρεται, όπως ο Φοίνικας, ο παιδαγωγός του Αχιλλέα. Το σπουδαιότερο και σημαντικότερο, τώρα, απ' όσα έχω πει θα αναφέρω. Πρέπει να αναζητάτε δασκάλους των παιδιών απ' αυτούς που και στη ζωή τούς είναι αδιάβλητοι και στη συμπεριφορά τους ανεπίληπτοι και γεμάτοι εμπειρίες• γιατί πηγή και ρίζα της αρετής είναι να τύχει κανείς σωστής διαπαιδαγώγησης. Και όπως οι χωρικοί βάζουν τα ξύλα δίπλα στα φυτά, έτσι και οι σωστοί από τους δασκάλους με φροντίδα πρέπει να βάζουν μέσα στους νέους τις συμβουλές και τις παραινέσεις, ώστε να βλαστήσουν σωστά τα ήθη τους.

Και είναι κατάπτυστοι ορισμένοι πατέρες, οι οποίοι, πριν να δοκιμάσουν αυτούς που πρόκειται να διδάξουν, από άγνοια, καμιά φορά κι από απειρία, αφήνουν τα παιδιά τους σε ανθρώπους άσημος και αταίριαστους. Και δεν είναι ακόμα κι αυτό για γέλια, αν από απειρία το κάνουν, αλλά τελείως παράλογο είναι το εξής. Ποιο, δηλαδή; Μερικές φορές, αν και γνωρίζουν καλά, είτε επειδή το διαισθάνονται είτε επειδή και άλλοι τους το λένε, την απειρία, ίσως και την αθλιότητα ορισμένων εκπαιδευτικών, παρ' όλα αυτά σ' αυτούς στέλνουν τα παιδιά τους, οι μεν επειδή παρασύρονται από τις κολακείες και τις γαλιφιές, οι δε επειδή υποκύπτουν στους φίλους τους που τους το ζητούν, κάνοντας το ίδιο όπως κάποιος άρρωστος, ο οποίος αφήνει [το γιατρό] που με την επιστήμη μπορεί να τον σώσει, κάνοντας τη χάρη του φίλου, και πηγαίνει σ' αυτόν που από απειρία μπορεί να τον σκοτώσει.

Η όπως αυτός που αφήνει τον άριστο ναύκληρο για να δοκιμάσει τον χειρότερο, επειδή τον παρακάλεσε ένας φίλος.

Δία και όλοι οι θεοί, ποιος είναι πιο άξιος να ονομάζεται πατέρας, αυτός που κάνει τις χάρες που του ζητάνε ή αυτός που ασχολείται με τη [σωστή] διαπαιδαγώγηση των παιδιών του;

Έπειτα, δεν ήταν ταιριαστό αυτό που είπε εκείνος ο παλιός Σωκράτης, ότι δηλαδή, αν ήταν δυνατόν, θα ανέβαινε στο υψηλότερο σημείο της πόλης για να φωνάξει: «Ω άνθρωποι, τι κάνετε; Για τα χρήματα και τις κτήσεις μόνο νοιάζεστε, ενώ για τους γιους σας, που σ' αυτούς θα τ' αφήσετε δεν ενδιαφέρεστε;»

Σ' αυτά εγώ θα προσθέσω ότι αυτοί οι πατέρες το ίδιο κάνουν με το να φρόντιζαν για τα παπούτσια αλλά να μην ενδιαφέρονταν για το πόδι. Πολλοί πατέρες, λοιπόν, φτάνουν στο σημείο να αγαπούν πολύ τα χρήματα και ταυτόχρονα να μισούν τα παιδιά τους, ώστε, προκειμένου να μη δώσουν μεγαλύτερο μισθό, παίρνουν για δασκάλους των παιδιών τους ανθρώπους παντελώς άτιμους, επιδιώκοντας τη φτηνή αμάθεια. Γι' αυτό και ο Αρίστιππος, όχι άκομψα αλλά πολύ αστεία, διακωμώδησε με τα λόγια του έναν πατέρα χωρίς μυαλό και λογική. Όταν, λοιπόν, κάποιος τον ρώτησε πόσα ζητά για μισθό για να εκπαιδεύσει το παιδί του, «χίλιες», του είπε, «δραχμές». Όταν λοιπόν ο άλλος είπε «Ηρακλή μου, πάρα πολλά ζητάς· με χίλια μπορώ να αγοράσω ένα δούλο», του απάντησε «Τότε, λοιπόν, δύο δούλους θα έχεις: και το γιο σου και αυτόν που θ' αγοράσεις».

Δεν είναι πολύ παράλογο, από τη μία να συνηθίζουμε τα παιδιά να τρώνε με το δεξί χέρι κι αν απλώσουν τ' αριστερό να τα μαλώνουμε, καμία όμως πρόνοια να μην έχουμε για να ακούν σωστούς και ωφέλιμους λόγους; Τι λοιπόν συμβαίνει στους ξακουστούς αυτούς πατέρες, αφότου αναθρέψουν και διαπαιδαγωγήσουν τούς γιους τούς κακώς, εγώ θα αναφέρω. Όταν γίνουν άνδρες, παραμελούν την υγιή και τακτική ζωή, και γκρεμίζουν τους εαυτούς τους σε άτακτες και βαρβαρικές ηδονές, και τότε [οι πατέρες] μετανιώνουν για την παιδεία που τους έδωσαν, επειδή δεν είχε κανένα όφελος, και υποφέρουν για τα αδικήματά τους [των παιδιών]. Γιατί άλλοι απ' αυτούς μαζεύουν γύρω τους κόλακες και παράσιτα, ανθρώπους ασήμαντους και καταραμένους, διαφθορείς των νέων και καταστροφικούς, άλλοι πόρνες και εταίρες πολυτελείς και «σοβαρές» εξαγοράζουν, άλλοι ρίχνονται στα φαγοπότια, άλλοι εξοκέλλουν στους κύβους [ζάρια] και στα γλέντια, και μερικοί απ' αυτούς αγγίζουν τις πιο απερίσκεπτες συμφορές με το να μοιχεύουν και να καταστρέφουν σπίτια και για μία ηδονή να πληρώνουν με τη ζωή τους.

Αν ασχολούνταν, όμως, με τη φιλοσοφία, μπορεί να μην άφηναν αυτοί τους εαυτούς τους να παρασυρθούν από τέτοια πράγματα, και ίσως να μάθαιναν και το παράγγελμα τον Διογένη, ο οποίος με δυσάρεστα λόγια, αληθινά πράγματα παραινούσε και έλεγε: «Μπες σε πορνείο νεαρέ, για να μάθεις ότι τα ανάξια από τα τίμια καθόλου δεν διαφέρουν».

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ ΠΕΡΙ ΠΑΙΔΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

----------------------------------------

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ - ΠΩΣ ΔΕΙ ΤΟΝ ΝΕΟΝ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ ΑΚΟΥΕΙΝ

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ «ΘΕΟΣ ΤΙΜΩΡΟΣ» ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΜΥΑΛΑ ΤΩΝ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΩΝ - ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ

“ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΡΡΩΣΤΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ, ΦΑΡΜΑΚΟ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ” - ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ

ΣΤΗΝ ΑΡΕΤΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΓΚΕΙΤΑΙ Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΤΑ ΑΓΑΘΑ ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΥΧΗ

Ο ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΟΠΩΣ ΚΑΙ Ο ΟΡΦΕΥΣ, ΜΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΟΥΝ, ΟΤΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΙΔΑΞΑΝ ΤΗΝ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΘΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥΣ    

Σάββατο 16 Νοεμβρίου 2024

Η Εξωτερική Επιφάνεια της Πυραμίδας του Χέοπα και το Πυραμίδιον

Αυτή η εικόνα απεικονίζει πώς θα μπορούσε να μοιάζει αρχικά η πυραμίδα του Χέοπα.

Γνωρίζουμε ότι η πυραμίδα καλύφθηκε εξ ολοκλήρου με λευκό ασβεστόλιθο (φανταστείτε το αποτέλεσμα στην αντανάκλαση των ακτίνων του ήλιου), εκτός από την κορυφή, το πυραμίδιον η οποία ήταν καλυμμένη με φύλλα χρυσού. 

Πυραμίδιον

O κορυφαίος λίθος ή «πυραμίδιον» δήλωνε την ολοκλήρωση της πυραμίδας. Για τις τρεις πυραμίδες της Γκίζας τα πυραμίδια αναφέρονται είτε σαν επιχρυσωμένα είτε από ατόφιο χρυσό, γιατί παρίσταναν τον ήλιο. Το πυραμίδιον της μεγάλης πυραμίδας είχε 9 μέτρα ύψος, δηλαδή σαν μία τριώροφη οικοδομή. Σε μια πυραμιδική επιγραφή το πυραμίδιον ονομάζεται «Αίθουσα των αρχείων».

Πρόσφατα ο Δρ Ζαχί Χαβάς έκανε μια νέα ανακάλυψη στο Αμπουσίρ, που βρίσκεται κοντά στην Γκίζα. Ξέθαψε δύο ογκόλιθους ασβεστόλιθων πάνω στους οποίους υπήρχαν αρχαίες επιγραφές και παραστάσεις. Μια παράσταση απεικόνιζε εργάτες που μετέφεραν ένα χρυσό πυραμίδιον με σχοινιά ανάμεσα από πλήθος που γιόρταζε και χόρευε για τη μεταφορά του.

Εξωτερική Επιφάνεια της Πυραμίδας

Όταν τελείωσε η μεγάλη πυραμίδα, όλη η εξωτερική επιφάνειά της καλύφθηκε με 115.000 πλάκες άσπρου ασβεστόλιθου εξαιρετικής ποιότητας, διαφόρων μεγεθών μέχρι και 10 τετραγωνικά μέτρα η κάθε μία. Είχαν λειανθεί και στιλβωθεί τέλεια ώστε να λάμπουν εκτυφλωτικά στο φως του ήλιου της ερήμου. Ήταν κολλημένες μεταξύ τους με απόλυτη ακρίβεια, ώστε οι αρμοί σύνδεσης, ενός έως δύο χιλιοστών, να είναι αόρατοι ακόμη και από κοντινή απόσταση, με αποτέλεσμα όλη η πλευρά να φαίνεται μονοκόμματη.

Η πυραμίδα έλαμπε εκτυφλωτικά, και φαινόταν σαν να ήταν ένας μικρός ήλιος ορατός από πολύ μεγάλες αποστάσεις. Άλλοι πάλι υποστηρίζουν ότι οι πέτρες της επίστρωσης ήταν από γρανίτη του Ασουάν, οπότε το θέαμα θα ήταν ακόμη πιο εντυπωσιακό, γιατί φαινόταν σαν κόκκινος ήλιος. Κάποιοι άλλοι ερευνητές πιστεύουν ότι η πυραμίδα πρέπει να ήταν βαμμένη κόκκινη, για να αντανακλά το κόκκινο χρώμα της δύσης του ήλιου. Όμως υπάρχουν και αυτοί που υποστηρίζουν ότι υπήρχε επικάλυψη της πυραμίδας με λευκό μέταλλο, ώστε να προκαλείται ο ιονισμός της ατμόσφαιρας για τη δημιουργία βροχών κατά βούληση. 

Το υλικό σύνδεσης των επιφανειακών πλακών ήταν τόσο πολύ ισχυρό, που δυσκόλεψε τους κατά καιρούς επίδοξους καταστροφείς της πυραμίδας. Οι κολλητικές ουσίες, από τη χημική ανάλυση που έγινε σε ευρεθέντα υπολείμματα της επικάλυψης, προέκυψε ότι ήταν από άγνωστα υλικά, και οι κάποιες γνωστές ουσίες που εντοπίστηκαν δεν δικαιολογούν τόσο μακροχρόνια διάρκεια ζωής.

Για τη μελέτη των ουσιών αυτών χρησιμοποιήθηκε ο μεγάλος φασματογράφος του Πανεπιστημίου της Σορβόννης του Παρισιού. 
Προσωπικά πιστεύω ότι ισχύουν όλες οι παραπάνω εκδοχές επικάλυψης της πυραμίδας, οι οποίες έγιναν σε διαφορετικές εποχές και για διαφορετικούς λόγους κάθε φορά. Οι επικαλύψεις ήταν αυτές που προστάτεψαν τους ογκόλιθους κατασκευής από κάθε είδους διάβρωση, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η ακριβής χρονολόγηση της πυραμίδας.

Στα ερείπια των μνημείων της Μέμφιδας βρέθηκαν παραστάσεις πάνω σε ογκόλιθους, οι οποίοι είχαν γυαλιστεί και περαστεί με ένα άγνωστο πρασινωπό υγρό, το οποίο για πολλές χιλιάδες χρόνια έχει μείνει αναλλοίωτο, αν και βρισκόταν κάτω από τον αφρικανικό ήλιο και την επίδραση της ατμόσφαιρας. Όλη η επιφάνεια της πυραμίδας ήταν σκεπασμένη με ιερογλυφικές επιγραφές. Ο Ηρόδοτος πρώτος αναφέρει ότι είδε ο ίδιας τις επιγραφές, που ήταν γραμμένες πάνω στις πλευρές της πυραμίδας: «Είναι σημειωμένα πάνω στην πυραμίδα με γράμματα αιγυπτιακά πόσα ξοδεύτηκαν.... ». (ΕΥΤΕΡΠΗ 2-125)

Οι πληροφορίες αυτές του Ηροδότου επιβεβαιώνονται και από μεταγενέστερους Άραβες ιστορικούς:

- Ο Άραβας ιστορικός Μασουντί από τη Βαγδάτη (900-956 μ.Χ.) στο έργο του «Ιστορική εγκυκλοπαίδεια» γράφει: «Οι πυραμίδες ήταν πολύ ψηλές. Πάνω στις πλευρές τους υπήρχαν επιγραφές με γραφή όλων των αρχαίων εθνών και βασιλείων που δεν υπάρχουν πια και το νόημά τους ήταν άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι είδους γραφή ήταν αυτή και τι έλεγαν αυτά τα κείμενα. Πολλές επιγραφές αναφέρονταν στις επιστήμες, στη μαγεία και στα μυστικά της φύσης. Υπήρχαν μηχανικά αγάλματα με καταπληκτικές ικανότητες, που φρουρούσαν τις υπόγειες στοές κάτω από τη μεγάλη πυραμίδα».

Γράφει επίσης ότι: «Τα αρχεία των διαφόρων τεχνών και των επιστημών είναι κρυμμένα βαθιά κάτω από τη μεγάλη πυραμίδα και περιμένουν αυτούς που θα μπορέσουν να τα κατανοήσουν». Σύμφωνα με μια αρχαία επιγραφή, «τα μηχανικά αγάλματα ήταν έτσι κατασκευασμένα, ώστε να μπορούν να σκοτώνουν όσους προσπαθούσαν να βεβηλώσουν τα ιερά». Εμείς μπορούμε να υποθέσουμε ότι ήταν κάτι ανάλογο με τα σημερινά ρομπότ.

- 0 Άραβας ιστορικός Ιμπν Χαουκάλ (10ος μ.Χ. αιώνας) αναφέρει ότι τα παράξενα γράμματα που υπήρχαν στην επιφάνεια της πυραμίδας ήταν καθαρά και ορατά και στη δική του εποχή.

- Ο επίσης Άραβας ιστορικός Αμπντ αλ Λατίφ (1162-1231) σημειώνει χαρακτηριστικά: «Είδα τα κείμενα αυτά, πάνω στην επιφάνεια της πυραμίδας, που θα μπορούσαν να γεμίσουν 10.000 σελίδες βιβλίου».

- Ο Άραβας ιστορικός Μακρίζι μπεν Σαλούκ (1360-1442), από το Κάιρο, αναφέρει ένα όνειρο, που είχε ιδεί ο φαραώ Σούριντ (Σείριος), για το οποίο οι ιερείς είπαν ότι προφήτευε μια πλημμύρα: «Ο βασιλιάς διάταξε να χτιστούν οι πυραμίδες, τις γέμισε με φυλαχτά, θαυμαστά αντικείμενα, πλούτη, είδωλα, και τοποθέτησε εκεί τα σώματα των βασιλιάδων. Έδωσε εντολή στους ιερείς να σκαλίσουν πάνω σε αυτά τα μνημεία όλα τα γνωμικά των μεγάλων σοφών. Έτσι, σε όλη την επιφάνεια των πυραμίδων, οροφές, βάσεις και πλευρές, καταγράφηκαν όλες οι γνώσεις των Αιγυπτίων. Εκεί σχεδιάστηκαν οι αστερισμοί και σκαλίστηκαν τα ονόματα φαρμάκων, με τις ωφέλιμες ή τις βλαβερές ιδιότητές τούς, η επιστήμη των φυλαχτών, των μαθηματικών, της αρχιτεκτονικής, με λίγα λόγια όλοι οι κλάδοι των ανθρώπινων γνώσεων, και όλα ήταν πολύ καταληπτά γι' αυτούς πού γνώριζαν τη γραφή και καταλάβαιναν τη γλώσσα τους».

 Ο Άραβας ιστορικός Ιμπν Κουραντμπί στο βιβλίο του «Θαύματα Κατασκευής» γράφει: «Στην επιφάνεια της επικάλυψης των λίθων της πυραμίδας υπάρχουν επιγραφές, σε άγνωστη αρχαία γραφή, την οποία κανένας ποτέ δεν μετάφρασε, ούτε άκουσε κάποιον να πει ότι καταλαβαίνει τη γραφή αυτή. Αυτές οι επιγραφές είναι τόσο πολλές και μεγάλες, ώστε αν μεταφέρονταν σε χαρτί, θα κάλυπταν δέκα χιλιάδες φύλλα».

Ο ιστορικός Αχμέντ μπεν Τουλούν (874 μ.Χ.) γράφει: «Βρέθηκε μέσα στη μεγάλη πυραμίδα ένα γυάλινο πολύχρωμο ποτήρι, το οποίο γέμισα με νερό και το ζύγισα, κατόπιν το ζύγισα και άδειο, και διαπίστωσα έκπληκτος ότι το βάρος τον ποτηριού ήταν το ίδιο γεμάτο και άδειο• αυτό δείχνει ότι το επίπεδο της γνώσης αυτών πού κατασκεύασαν την πυραμίδα ήταν πολύ υψηλό».

Πηγή: «Φως από τη Μεγάλη Πυραμίδα», Γεράσιμος Καλογεράκης, σελ. 70 - 74, εκδόσεις Δίον, Θεσσαλονίκη 2009, Α' έκδοση. 

-------------------------------------------

Ο ΠΑΠΥΡΟΣ TULLI

ΟΙ ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΩΝ ΠΥΡΑΜΙΔΩΝ

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΥΡΑΜΙΔΑΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ

ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ / ΓΗΙΝΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ;;;

ΑΙΓΥΠΤΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ: ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΤΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΟ ΟΠΟΙΟ «ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ»

Ο Ιάμβλιχος και η ξεχωριστή του φύση

Τις περισσότερες ώρες (ο Ιάμβλιχος) ήταν μαζί με τους μαθητές του· ο τρόπος που ζούσε ήταν απλός και αρχαιοπρεπής. Την ώρα της οινοποσίας γλύκαινε με την ομιλία του τούς παρισταμένους σαν να τους πότιζε νέκταρ.

Εκείνοι, που διαρκώς κι αχόρταγα αναζητούσαν αυτή την απόλαυση, δεν τον άφηναν ποτέ ήσυχο. Ανέθεταν στους πιο ευφραδείς να μιλήσουν και του έλεγαν:

«Γιατί, σεβάσμιε δάσκαλε, απομονώνεσαι μερικές φορές και δεν μας μεταδίδεις την ανώτερη σοφία σου; Έχουμε ωστόσο μάθει από τους δούλους σου ότι, την ώρα που προσεύχεσαι στους Θεούς, μοιάζεις να μετεωρίζεσαι περίπου δέκα πήχεις πάνω από τη γη (1). Ότι το σώμα και το ένδυμά σου παίρνουν μια ωραιότατη χρυσαφένια απόχρωση, ενώ, όταν σταματάς την προσευχή, το σώμα σου γίνεται όπως πριν την προσευχή και, αφού κατέβεις στη γη, βρίσκεσαι πάλι ανάμεσά μας».

Ο Ιαμβλίχος, που δεν γελούσε εύκολα, γέλασε με τούτα τα λόγια και τους είπε: «Ωραία τα είπε αυτός που σας ξεγέλασε, τα πράγματα όμως δεν έχουν έτσι· από δω και μπρος δεν θα κάνω τίποτα χωρίς εσάς».

Αυτά τους είπε και έφτασαν ως τον συγγραφέα του έργου που έχετε στα χέρια σας από τον δάσκαλό του Χρυσάνθιο από τις Σάρδεις. Εκείνος ήταν μαθητής του Αιδέσιου, κι ο Αιδέσιος ήταν ένας από τους πρώτους μαθητές του Ιάμβλιχου, από εκείνους που του είχαν πει αυτά τα λόγια.

Έλεγε λοιπόν ότι σπουδαίες αποδείξεις της θεϊκής του φύσης ήταν οι εξής: Ο ήλιος κατευθυνόταν προς τα όρια του Λέοντα, την ώρα που ανέτελλε μαζί με τον λεγόμενο αστερισμό του Κυνός• ήταν ο καιρός της θυσίας. Αυτή διεξαγόταν σε κάποια από τις εξοχικές του κατοικίες και όταν τα πάντα έγιναν όπως έπρεπε, επέστρεφαν στην πόλη περπατώντας αργά και ανέμελα (η συζήτησή τους περιστρεφόταν γύρω από τη θυσία στους θεούς).

Ξαφνικά ο Ιάμβλιχος, καθώς συζητούσε, χάθηκε στις σκέψεις του, σαν να έχασε τη φωνή του, και για λίγη ώρα στήλωσε τα μάτια του καρφωμένα στη γη. Μετά σήκωσε το βλέμμα του προς τους συντρόφους του και με δυνατή φωνή τούς είπε: «Ας πάρουμε άλλο δρόμο, γιατί από εδώ πέρασε νεκρός προ ολίγου».

Αφού είπε αυτά, ακολούθησε άλλο δρόμο, ο οποίος φαινόταν αμόλυντος. Μερικοί τον ακολούθησαν, όσοι, δηλαδή, θεώρησαν ντροπή να εγκαταλείψουν τον δάσκαλο.

Οι περισσότεροι όμως και οι πιο φιλόνικοι από τους μαθητές, ανάμεσά τους και ο Αιδέσιος, έμειναν εκεί που ήταν, αποδίδοντας το συμβάν σε τερατολογίες, και έψαχναν, σαν λαγωνικά (2), αφορμή να τον κατακρίνουν.

Μετά από λίγο όμως είδαν να επιστρέφουν εκείνοι που έθαψαν τον νεκρό. Αυτοί όμως ούτε έτσι πείστηκαν, αλλά ρώτησαν αν είχαν περάσει και πριν από τον ίδιο δρόμο• και εκείνοι απάντησαν: «Αναγκαστικά», γιατί δεν υπήρχε άλλος.

ΕΥΝΑΠΙΟΣ ΑΠΑΝΤΑ (ΙΑΜΒΛΙΧΟΣ V 6 - 15)

Βίοι φιλοσόφων και σοφιστών αποσπάσματα ιστορικά - Κάκτος

1. Οι ίδιες ικανότητες αποδίδονται από τον Απολλώνιο στούς Ινδούς Βραχμάνες. Φιλόστρατος, Τά ές τόν Τυανέα Απολλώνιον Γ', 15.

2. Πλατωνική παρομοίωση που τη χρησιμοποιούσαν συχνά οι σοφιστές.

-------------------------------------------

Ο Ιάμβλιχος

ΙΑΜΒΛΙΧΟΣ – ΟΙ ΚΟΣΜΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΟΙ 

ΙΑΜΒΛΙΧΟΣ – ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΥΘΑΓΟΡΙΚΟΥ ΒΙΟΥ

Ευνάπιος - Έλληνας φιλόσοφος  και ιστορικός του 4ου αιώνα

ΙΑΜΒΛΙΧΟΣ – ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΓΕΝΗ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΨΥΧΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ (#1)

O Φιλόστρατος που τιτλοφόρησε τα βιβλία του “Βίος Απολλωνίου”, έπρεπε να τα ονομάσει “ η εμφάνιση του θεού στους ανθρώπους”. (Ευνάπιος «Βίοι Φιλοσόφων και Σοφιστών)

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2024

Αρχαία Δόξα – Σύγχρονη Πάλη

Η Ελλάδα έχει διανύσει μια πορεία χιλιάδων ετών, από τις λαμπρές εποχές της φιλοσοφίας και της τέχνης μέχρι τις σημερινές οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις. Σε αυτό το βίντεο εξερευνούμε πώς οι αρχές και τα ιδανικά της Αρχαίας Ελλάδας συνεχίζουν να επηρεάζουν τη σύγχρονη ελληνική ταυτότητα και τη διαρκή μάχη για αυτονομία και αξιοπρέπεια. Ποια είναι τα σύμβολα και οι αξίες που παραμένουν ζωντανά και πώς αντανακλούν την αληθινή δύναμη ενός λαού που αντιστέκεται στον χρόνο και στις δυσκολίες; 

HellenicVibesGr

ΠΛΑΤΩΝ – ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ – ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ – ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΜΕΙΛΙΚΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Η ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΗΧΗΣΗ ΜΙΑΣ ΓΝΩΜΗΣ, ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ! Για να μιλήσουμε με σοβαρότητα, η γενική απήχηση μιας γνώμης δεν αποτελεί απόδειξη. Στην πραγματικότητα, δεν καθιστά καν πιθανή την ορθότητά της.
Σύμφωνα με τον Πλάτωνα: “τοις πολλοίς πολλά δοκεί”,* που σημαίνει πως ο κόσμος μπορεί να σκέφτεται αμέτρητες ανοησίες, και δεν είναι δυνατό ν’ ασχοληθούμε με όλες. (Από το βιβλίο του SCHOPENHAUER ARTHUR “Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΠΑΝΤΑ ΔΙΚΙΟ”)

*...τοῖς δὲ πολλοῖς πολλὰ καὶ δοκεῖ.
Δηλ: αδιάφορο τί φρονούν γι᾽ αυτό οι πολλοί.
Πλάτωνος Πολιτεία, Βιβλίον Θ΄ [576c]

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ: Δεν ξέρουν ούτε ν' ακούν ούτε να λένε. Όταν ακούν δεν καταλαβαίνουν και γι' αυτό μοιάζουν με κουφούς. Σ' αυτούς ταιριάζει η παροιμία: ΠΑΡΟΝΤΕΣ ΑΠΟΥΣΙΑΖΟΥΝ.... Γιατί δε σκέφτονται οι πιο πολλοί απ' τους ανθρώπους, πάνω σ' αυτό που συναντούν, ούτε κι όταν το μάθουν, το γνωρίζουν, αλλά το φαντάζονται.

Πρέπει ν’ ακολουθήσουμε τον ΚΟΙΝΟ ΛΟΓΟ (Καθολικό/Κοσμικό/Συμπαντικό λόγο). Ενώ όμως ο λόγος είναι κοινός, οι πολλοί ζουν σαν να έχουν δική τους φρόνηση.

Οι πολλοί μή μετέχοντες του  κοινού  νού και της φρονήσεως στερούμενοι δε ιδίας κρίσεως, παρασύρονται από τους "αοιδούς" των δήμων, δηλαδή τους ρήτορας, και νομίζουν ότι η γνώμη του πλήθους δύναται να τους διδάξει και να υποδείξει τα χρήσιμα. ΔΕΝ γνωρίζουν ότι στατιστικώς οι κακοί και επιθυμητικοί είναι πολλοί και ολίγοι οι διανοητικοί και δίκαιοι, άρα ζητούν την γνώσιν των ορθών εκ διδασκάλου κακού.

Οι  "αοιδοί" των δήμων είναι άπληστοι και άδουν αυτά τα οποία αρέσκουν είς τους δήμους. Έχουν δε την ικανότητα να εξαπατούν με όργανον την ρητορικήν... ...ενώ οι σώφρονες θεωρούνται ΓΕΛΙΟΙ!!! 

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΗΛΙΟΣ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΟΥΝ – ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

«Τας λεωφόρους μη βαδίζειν». Δηλαδή να μην συντάσσεσαι με την γνώμη των πολλών. 
Και «Των δ’ άλλων αρετή ποιού φίλον όστις άριστος» («Χρυσά Έπη») Δηλαδή να κάνεις φίλο σου μόνο όποιον είναι άριστος στην αρετή.
ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ

Συν όχλω αμαθία πλείστον κακόν. = αμάθεια και όχλος είναι πολύ μεγάλη συμφορά (ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ από το ΑΝΘΟΛΟΓΙΟΝ του Ι. Στοβαίου)

ΤΟ ΑΜΕΙΛΙΚΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΕΝ ΣΟΥ ΧΑΪΔΕΥΕΙ ΤΑ ΑΥΤΙΑ
Δεν προσπαθεί να σου ωραιοποιήσει τα πράγματα.
Σου πετά κατά πρόσωπο την αλήθεια και όποιος αντέξει, άντεξε!  

Το μπαρμπούνι όμως δεν ήξερε να αποκριθεί...

Σκηνή από συμπόσιο: οι συνδαιτημόνες παίζουν κότταβο ενώ μία κοπέλα παίζει αυλό. 
Αττικός ερυθρόμορφος κρατήρας, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Μαδρίτης, -420 περίπου. wikimedia.org

[σ.σ.: Το καλό χιούμορ είναι ένδειξη ευφυίας και ο αυτοσαρκασμός, μεγαλοφυΐας.]

Ο Φαινίας (1) λέει ότι, ο Φιλόξενος ο Κυθήριος ποιητής, λαίμαργος μέχρι πάθους, όταν κάποτε δειπνούσε στου Διονυσίου (2), μόλις είδε ότι σε εκείνον δόθηκε μεγάλο μπαρμπούνι, και σε αυτόν μικρό, αφού το πήρε στο χέρι του, το έφερε κοντά στο αυτί του.

Όταν ο Διονύσιος ρώτησε γιατί το κάνει αυτό, ο Φιλόξενος απάντησε, ότι, επειδή γράφει την “Γαλάτεια” (3), θα ήθελε να μάθει από αυτό λίγα πράγματα σχετικά με τον Νηρέα (4). Το μπαρμπούνι όμως στις ερωτήσεις του δεν ήξερε να αποκριθεί, επειδή ψαρεύτηκε μικρό και δεν είχε παρακολουθήσει τα πράγματα. Αυτό που δόθηκε όμως στον Διονύσιο, επειδή ήταν μεγαλύτερο, θα γνωρίζει καλά όλα όσα θέλω να μάθω.
Ο Διονύσιος τότε γέλασε και του έδωσε το μπαρμπούνι του.

Συνέπινε με τον Φιλόξενο ευχαρίστως ο Διονύσιος. Επειδή όμως συνελήφθη επ’ αυτοφώρω να διαφθείρει την ερωμένη του Γαλάτεια, ρίχτηκε στα λατομεία, στα οποία συνέγραψε τον “Κύκλωπα” και προσάρμοσε τον μύθο στο πάθημα που συνέβη στον ίδιον, αφού αντικατέστησε τον Διονύσιο με τον Κύκλωπα, την αυλητρίδα με την Γαλάτεια και τον εαυτό του με τον Οδυσσέα.

1. “Φαινίας” (Φανίας). Μαθητής του Αριστοτέλους καταγόμενος εκ της Ερεσού. Ασχολήθηκε με αρχαιολογικές και λογοτεχνικές έρευνες.

2. “Διονύσιος”. Τύραννος των Συρακουσών, κατέλαβε την εξουσία το -405.
3. “Γαλάτεια”. Νηρηίς της Σικελίας που ενσαρκώνει την ερωτική χάρη.
4. “Νηρεύς”. Θαλάσσιος Γέρων με μαντικές ικανότητες. Γιός του Πόντου και της Γαίας, απέκτισε από την Δωρίδα τις πενήντα Νηρηίδες.

Αθήναιος – Δειπνοσοφισταί 11

Βιβλιοθήκη Αρχαίων Συγγραφέων

-------------------------------------

"Πράσινα Γλυκίσματα της Γης"

Αθήναιου, "Δειπνοσοφιστών": "Δε χάθηκε άγνωστο από τον Δία το αστέρι αυτό, από το οποίο λέγεται ότι καταγόμαστε..."

Πέμπτη 14 Νοεμβρίου 2024

Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΓΓΥΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΤΣΑΚΙΣΕΙ ΤΙΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΟΥ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ – ΟΒΙΔΙΟΥ ΤΑ ΑΝΤΙΔΟΤΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ

Ο Οδυσσέας κυνηγάει την Κίρκη επειδή μεταμόρφωσε τους άντρες του σε γουρούνια. 
Αττικός ερυθρόμορφος κάλυκας, περίπου -440 Metropolitan Museum of Art. lifo.gr

Φλεγόμενη από πόθο η Κίρκη προσφεύγει στη γνωστή της τέχνη, η οποία εν τούτοις στέκεται ανίκανη να μετριάσει τον έρωτά της. Εσύ λοιπόν που ζητάς συμπαράσταση από εμένα, πάψε να καταφεύγεις στα φίλτρα και στα μάγια.

V. Μην καταφεύγεις άδικα σε μαγικά

Αυτός που φαντάζεται πως τα βότανα της Θεσσαλίας και οι μαγικές τέχνες μπορούν να τον βοηθήσουν θα δει τι θα του συμβεί και θα καταλάβει πόσο γελασμένος είναι.

Ο Απόλλωνας με τις ιερές εμπνεύσεις που μου υπαγορεύει μας παραχωρεί το μυστικό μιας αθώας γιατρειάς, τέτοιας που δε θ' αναγκαστούν να βγουν φαντάσματα από τους τάφους, ούτε οι γριές μάγισσες θα χρειαστεί να κάνουν επικλήσεις σε υποχθόνιες δυνάμεις, τα μαγιοβότανα δε θ' αξιοποιηθούν και η μαγική σφαίρα τον Φοίβου δε θα σκοτεινιάσει ξαφνικά.

Όπως πάντα τα νερά του Τίβερη θα πηγαίνουν κατά τη θάλασσα και το άρμα της Σελήνης, που το σέρνουν άσπρα άλογα, θα εξακολουθεί να κάνει το γνωστή πορεία του. Οι καρδιές ποτέ δε θα γίνουν συντρίμμια από ξόρκια και ο έρωτας ποτέ δε θα το βάλει στα πόδια νικημένος από τη δυνατή μυρουδιά του θειαφιού.

Σε τι τάχα σε βοήθησαν τα βοτάνια του Φόσιου, κόρη της Κολχίδας, όταν προσπαθούσες να αποτρέψεις τη φυγή σου από το σπίτι των προγόνων σου;

Σε τι, Κίρκη, εκείνα που πήρες από τη Περσηίδα, αφού με το που φύσηξε ούριος άνεμος πήρε μαζί του τα καράβια του Οδυσσέα κι ας είχες κάνει τα πάντα για να μην μπορέσει να σου φύγει ο πολυμήχανος φιλοξενούμενός σου; Σημασία είχε ότι το πεπρωμένο του ήταν μια φυγή μ' ολάνοιχτα πανιά. Αν κι έκανες τα πάντα να μην πυρακτωθείς από μια τέτοια ολέθρια φωτιά, στο τέλος ο έρωτας φώλιασε στην καρδιά σου. Κι ενώ μπορούσες ν' αλλάξεις τη μορφή των ανθρώπων δεν μπορούσες ν' αλλάξεις τους νόμους που κυβερνάνε τον καρδιά. Μάλιστα λένε πως τον ώρα που ήταν έτοιμος ν' αποπλεύσει, εσύ προσπάθησες να τον συγκινήσεις με τις εξής λέξεις:

«Μη νομίζεις πως ελπίζω πια, όπως στην αρχή. Δεν έρχομαι να σε ικετεύσω να με κάνεις σύζυγό σου. Κι ας είμαι θεά. Κι ας είμαι κόρη του Ήλιου. Μόνο μια χάρη σου ζητώ. Να μη βιαστείς να φύγεις. Τι λιγότερο πια μπορώ να ζητήσω; Τα κύματα πρέπει κανείς να τα φοβάται. Περίμενε, κι αργότερα ο άνεμος θα είναι ευνοϊκός για τα πανιά σου. Τώρα πια δεν πρέπει να βιαστείς για να κατακτήσεις κάποια Τροία, κανένας δεν καλεί τους συντρόφους σου στη μάχη. Η αγάπη κι η ειρήνη βασιλεύουν εδώ. Για κακή μου τύχη σ' αυτόν εδώ τον τόπο η μόνη πληγωμένη είμαι εγώ αλλά και μαζί υποχρεωμένη να υποταχθώ στη θέλησή σου».

Αυτή μιλούσε και ο Οδυσσέας πάνω στο καράβι του σαλπάριζε. Τα λόγια της τα πήρε ο άνεμος μαζί με τα πανιά. Φλεγόμενη από πόθο η Κίρκη προσφεύγει στη γνωστή της τέχνη, η οποία εν τούτοις στέκεται ανίκανη να μετριάσει τον έρωτά της.

Εσύ λοιπόν που ζητάς συμπαράσταση από εμένα, πάψε να καταφεύγεις στα φίλτρα και στα μάγια.

Αν κάποιος ισχυρός λόγος σε κρατά στη γενέτειρά σου πόλη, άκου το συμβουλή μου και ξεκίνα για το Ρώμη. Η καλύτερη εγγύηση ελευθερίας είναι να έχεις τσακίσει τις αλυσίδες που πληγώνουν την καρδιά ώστε να σταματήσεις μια για πάντα να κλαις.
Κι από θαυμασμό σ' αυτόν που θα επιδείκνυε μια τέτοια δύναμη ψυχής θα έφτανα να του έλεγα: «Η διδασκαλία μου σου είναι περιττή». Όμως εσύ που σου προξενεί πίκρα να πάψεις να αγαπάς, εσύ που θα ήθελες να πάψεις και δεν μπορείς, ακολούθησε τις συμβουλές μου.

ΟΒΙΔΙΟΥ – ΤΑ ΑΝΤΙΔΟΤΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ

Απόδοση: Κατερίνα Μαγγανά

Εκδόσεις Περίπλους

---------------------------------------------

Ο ΕΡΩΤΑΣ ΤΩΝ ΜΥΑΛΩΝ - ΝΑ ΛΕΗΛΑΤΗΘΕΙ Η ΝΟΗΣΗ 

"Πράσινα Γλυκίσματα της Γης"

Ο Αριστόξενος δε, ο Κυρηναίος φιλόσοφος, που έζησε πραγματικώς σύμφωνα με τας φιλοσοφικάς αντιλήψεις της πατρίδος του και από τον οποίον ένα μπούτι ειδικώς μαγειρεμένον λέγεται “αριστοξένειον”, επειδή είχε πολύ εκλεπτυσμένην γεύσιν, ακόμη και τα μαρούλια, που εγίνοντο εις τον κήπον του, τα επότιζε το βράδυ με οινόμελι και, όταν πολύ πρωί τα έκοπτε, έλεγεν ότι έχει πράσινα γλυκίσματα τα οποία του έστελνε η γη.

Αθήναιος – Δειπνοσοφισταί 12 c

Βιβλιοθήκη Αρχαίων Συγγραφέων

-------------------------

Ο Αθήναιος ο Ναυκρατίτης‎‎ (2ος αι.) ήταν Αρχαίος Έλληνας βιολόγος, φυτολόγος, ζωολόγος, γαστρονόμος, διαιτολόγος, ρήτορας και γραμματικός.

Κυριότερο έργο του ήταν το τριαντάτομο “Δειπνοσοφισταί”, από το οποίο σώζεται μόνο η "Σύνοψις" σε 15 βιβλία, και αυτά αποσπασματικά.

Στους Δειπνοσοφιστές ο Αθήναιος διηγείται στον φίλο του Τιμοκράτη όσα ειπώθηκαν σε ένα συμπόσιο.

Στο έργο αυτό εν είδει συνομιλίας, περιγράφεται η ζωή, τα ήθη και τα έθιμα, καθώς και η τέχνη και οι επιστημονικές γνώσεις των Αρχαίων Ελλήνων. Το έργο του Αθήναιου είναι μια πηγή πληροφοριών για πλήθος χαμένων Αρχαιοτέρων συγγραμμάτων.

Το έργο είναι εγχειρίδιο γαστρονομίας. Ένας πανδέκτης εγκυκλοπαίδειας με καταγραφές παραθεμάτων από εκατοντάδες συγγραφείς. Υπάρχουν ακόμα και κείμενα για το κρασί, τα σύκα, τα μήλα, τα καρύδια κλπ.

ΕΙΚΟΝΑ: Αττικός ερυθρόμορφος κρατήρας, περ. -430. Βρέθηκε στην Αθήνα.

Μουσείο του Λούβρου. el.wikipedia.org

---------------------------------

Αθήναιου, "Δειπνοσοφιστών": "Δε χάθηκε άγνωστο από τον Δία το αστέρι αυτό, από το οποίο λέγεται ότι καταγόμαστε..."

Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2024

ΤΟ ΑΡΙΣΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΑΓΚΑΙΟ

Στο στόμα δόθηκε από τους δημιουργούς ο γνωστός εξοπλισμός και διάκοσμος με τα δόντια, τη γλώσσα και τα χείλη, τόσο για την εξυπηρέτηση της ανάγκης όσο και για την καλλιέργεια της τελειότητας. Η είσοδος στο στόμα υπηρετεί το αναγκαίο, ενώ η έξοδος από αυτό το άριστο- γιατί αναγκαία είναι αυτά που εισέρχονται και προσφέρουν τροφή στο σώμα, ενώ το ρεύμα των λόγων που ρέει προς τα έξω και τίθεται στην υπηρεσία της φρόνησης είναι η ωραιότερη και η τελειότερη πηγή που μπορεί κανείς να φανταστεί.

...τήν δέ δή του στόματος ημών δύναμιν όδούσιν καί γλώττη καί χείλεσιν ένεκα τών αναγκαίων και τών αρίστων διεκόσμησαν οί διακοσμούντες ή νύν διατέτακται, τήν μέν είσοδον των αναγκαίων μηχανώμενοι χάριν, τήν δ' έξοδον των αρίστων άναγκαίον μέν γάρ πάν όσον εισέρχεται τροφήν διδόν τω σώματι, τό δέ λόγων νάμα έξω ρέον καί υπηρετούν φρονήσει κάλλιστου καί άριστον πάντων ναμάτων.

ΠΛΑΤΩΝ ΤΙΜΑΙΟΣ 75 e

Απόδοση Βασίλης Κάλφας, Τρίτη έκδοση, Βιβλιοπωλείον της «ΕΣΤΙΑΣ» 

-------------------------------------------

ΠΛΑΤΩΝΟΣ - ΤΙΜΑΙΟΣ (ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ)

ΠΛΑΤΩΝ – ΤΙΜΑΙΟΣ: ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

Πληροφορίες που μας δίνει ο Πλάτων, μόνο μέσα από ένα μικρό απόσπασμα, από το έργο του Τίμαιος.

Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2024

Αεροπλάνα «ζωγράφισαν» τον ουρανό στη Θεσσαλονίκη - Mεγάλη αεροπορική επίδειξη!!!

Στο παραλιακό μέτωπο της πόλης πέταξαν όλοι οι τύποι μαχητικών και μεταφορικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας, αεροσκάφη της πολιτικής αεροπορίας αλλά και, για πρώτη φορά μπροστά στο Ελληνικό κοινό, το ιστορικό αεροσκάφος Harvard.
Για μιάμιση ώρα περίπου οι θεατές το μεσημέρι είδαν κάτι που γίνεται σε λίγες πόλεις σε όλο τον κόσμο καθώς πρακτικά το σύνολο των τύπων των αεροσκαφών της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας έδωσαν το παρών στην παραλία της Θεσσαλονίκης. 

Περισσότερα: https://www.typosthes.gr , Τύπος Θεσσαλονίκης - typosthes.gr , Τύπος Θεσσαλονίκης - TyposThes

Φαίνεται ότι ο Πλάτων είχε κατασκευάσει πλανητάριο, στο οποίο γίνονταν όλες οι κινήσεις των πλανητών

Στη πραγματεία των Συμποσιακών προβλημάτων (VIII Β) ο Πλούταρχος σημειώνει, ότι ο Πλάτων μέμφθηκε τον Εύδοξο και τους μαθητές του, ως επίσης και τον Αρχύτα και τον Μέναιχμο, διότι αυτοί επιχειρούσαν να λύσουν το Δήλιο Πρόβλημα χρησιμοποιώντας οργανικές και μηχανικές κατασκευές, καθ’ όσον με τις κατασκευές αυτές χάνεται και καταστρέφεται το αγαθό της Γεωμετρίας.

Είναι αληθές, ότι ο Πλάτων ήταν ο κατ’ εξοχήν θεωρητικός άνθρωπος. Στην ιδιότητα αυτή του αθηναίου φιλοσόφου στηριζόμενοι πολλοί από τους νεώτερους ερευνητές διατύπωσαν τη γνώμη, ότι ο Πλάτων ήταν εναντίον του πειράματος, το οποίο χρησιμοποιεί η Φυσική, και συνεπώς αποτέλεσε εμπόδιο στην ανάπτυξη των Φυσικών Επιστημών. 

Η γνώμη αυτή δεν ευσταθεί, όπως συνάγεται από τους ίδιους τους Πλατωνικούς διαλόγους. Στον «Τίμαιο» λόγου χάριν διαβάζουμε, ότι είναι αδύνατον να κατανοήσουμε τις κινήσεις των άστρων, εάν δεν έχουμε μπροστά μας ανάλογη σε σμικρογραφία συσκευή, στην οποία να γίνονται οι κινήσεις, και να τις βλέπουμε. «Το να τα λέει κανείς τα φυσικά φαινόμενα, χωρίς να τα βλέπει, είναι μάταιος κόπος» («Τίμαιος» 40 δ).

Φαίνεται δε, ότι ο Πλάτων είχε κατασκευάσει πλανητάριο, στο οποίο γίνονταν όλες οι κινήσεις των πλανητών, όπως μας πληροφορεί ο Θέων ο Σμυρναίος σε δύο χωρία της υπό τον τίτλο «Περί των κατά το μαθηματικόν χρησίμων εις την Πλάτωνος ανάγνωσιν» πραγματείας του (σελ. 146,5 και 151,5, Ηiller).

Λάζαρης Γιάννης

http://www.ekivolos.gr

-----------------------------------

Το ξυπνητήρι του Πλάτωνα, το ξυπνητήρι του Αριστοτέλη, και το φορητό ρολόι του Παρμενίωνα 

Τετάρτη 6 Νοεμβρίου 2024

ΤΟ ΠΕΡΙΦΗΜΟ «ΔΗΛΙΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ»

Ο λοιμός που κατάστρεψε την Αθήνα, με τα πλοιάρια έφτασε και στη Δήλο. Ο μεγάλος και από τους σπουδαιότερους Αρχαίους μας συγγραφείς Πλούταρχος (47 - 127) σε ένα από τα υπέροχα έργα του «Το δαιμόνιο του Σωκράτους», αναφέρει ότι οι κάτοικοι της Δήλου που βρίσκονταν σε απόγνωση, ζήτησαν από το Μαντείο των Δελφών να τους πει τι πρέπει να κάνουν για να απαλλαχτούν και να σωθούν από τον τρομερό λοιμό που μάστιζε το νησί τους.

Ο Θέων ο Σμυρναίος επίσης σε έναν διάλογο του με τίτλο Πλατωνικός, του οποίου διασώζονται αποσπάσματα, αναφέρει ότι οι κάτοικοι της Δήλου αρρώστησαν και ζήτησαν από το Μαντείο των Δελφών να τους πει τι να κάνουν για να γλυτώσουν. 

Τότε πήραν ένα χρησμό από την Πυθία που έλεγε πως «πρέπει να διπλασιάσουν το βωμό του Απόλλωνα – που υπήρχε στη Δήλο – και είχε σχήμα κύβου». Η επιδημία θα σταματούσε μόνο αν κατασκεύαζαν έναν κυβικό βωμό, διπλάσιο σε μέγεθος από αυτόν που υπήρχε. Αν το κατάφερναν αυτό, θα γλίτωναν από την αρρώστια του νησιού τους.

Ο χρησμός αυτός τους φάνηκε απροσδόκητος και τους έφερε σε αμηχανία, γιατί δεν μπορούσαν να υπολογίσουν πόσο μήκος πρέπει να έχει η κάθε πλευρά του διπλάσιου κύβου και έπρεπε να το λύσουν μόνο με τον κανόνα (χάρακα) και το διαβήτη. Αυτό είναι το περίφημο «Δήλιο Πρόβλημα».

Τότε οι Δήλιοι ανασκουμπώθηκαν, επιστράτευσαν τους καλύτερους μαθηματικούς, για να βρουν τη λύση στο ζήτημα. Οι μαθηματικοί προσπαθούσαν, χωρίς αποτέλεσμα. Οι Δήλιοι αρχικά πίστεψαν ότι το πρόβλημα ήταν απλό και λυνόταν με διπλασιασμό των πλευρών. Όταν ανακάλυψαν ότι αυτό δεν διπλασιάζει τον όγκο αλλά τον οκταπλασιάζει.

Ο λοιμός με την σειρά του πέρασε, αφήνοντας πίσω τα πολλά θύματά του. Το δήλιο πρόβλημα όμως – του διπλασιασμού του όγκου του κύβου – δεν είχε λυθεί.
Οι Έλληνες στην προσπάθειά τους να λύσουν αυτό το πρόβλημα κατέφυγαν σε άλλες καμπύλες και σε άλλα όργανα εκτός από τον κανόνα και το διαβήτη. Με τον τρόπο αυτό βρήκαν διάφορες λύσεις του προβλήματος.

Οι Πυθαγόρειοι είχαν διαπιστώσει ότι μπορούμε να κατασκευάσουμε, με τον κανόνα και το διαβήτη, ένα τετράγωνο με εμβαδόν διπλάσιο ενός άλλου δεδομένου τετραγώνου πλευράς α. Πράγματι η πλευρά του τετραγώνου αυτού θα είναι η διαγώνιος του πρώτου γιατί – όπως μπορείτε να παρατηρήσετε στο σχήμα – το μισό του αρχικού τετραγώνου είναι το ένα τέταρτο του νέου τετραγώνου.

Το Δήλιο Πρόβλημα – του διπλασιασμού του όγκου του κύβου – οδήγησε τους Έλληνες στην ανάπτυξη των Μαθηματικών και της Γεωμετρίας. 

Ο Πλάτωνας σχολίασε ότι ο θεός έδωσε αυτόν το χρησμό στους Δήλιους, όχι επειδή είχε ανάγκη ενός διπλάσιου βωμού, αλλά για να κατακρίνει και να επιπλήξει τους Έλληνες, επειδή αμελούν τα Μαθηματικά και περιφρονούν τη Γεωμετρία.

Στη πραγματεία των Συμποσιακών προβλημάτων (VIII Β) ο Πλούταρχος σημειώνει, ότι ο Πλάτων μέμφθηκε τον Εύδοξο και τους μαθητές του, ως επίσης και τον Αρχύτα και τον Μέναιχμο, διότι αυτοί επιχειρούσαν να λύσουν το Δήλιο Πρόβλημα χρησιμοποιώντας οργανικές και μηχανικές κατασκευές, καθ’ όσον με τις κατασκευές αυτές χάνεται και καταστρέφεται το αγαθό της Γεωμετρίας. 

Στο υπέρθυρο της Ακαδημίας υπήρχε η επιγραφή: «Μηδείς αγεωμέτρητος εισίτω μου την στέγην», δηλαδή δεν επιτρεπόταν να φοιτήσει κάποιος στην Ακαδημία, εάν δεν γνώριζε Γεωμετρία, τουτέστιν Μαθηματικά. γιατί η Γεωμετρία διατηρεί την Ισότητα και τη Δικαιοσύνη!

Όταν κάποιος νέος εξέφρασε την επιθυμία να παρακολουθήσει μαθήματα στην Ακαδημία, ο Ξενοκράτης, ο οποίος υπήρξε μετά τον Πλάτωνα και το Σπεύσιππο διευθυντής της Ακαδημίας, τον ρώτησε, εάν γνωρίζει Γεωμετρία. Στην αρνητική απάντηση του είπε: «Πορεύου· λαβάς γαρ ουκ έχεις φιλοσοφίας», δηλαδή «πήγαινε, δεν έχεις την απαιτούμενη προπαίδεια, για να μάθεις Φιλοσοφία». (Διογένης, Λ. ΙV, 10.)

Αυτήν την Ακαδημία της Φιλοσοφίας και του Ελληνικού Φωτός – το Αρχαιότερο και το μακροβιότερο Πανεπιστήμιο του κόσμου, με διάρκεια 916 ετών! – την κατάργησε Ιουστινιανός το 529 και έτσι μπήκαμε τότε όλη η ανθρωπότητα στο Μαύρο Μεσαίωνα!

https://neoskosmos.com , http://www.ekivolos.gr , https://el.wikipedia.org

---------------------------------

ΔΗΛΟΣ – ΤΟ ΙΕΡΟ ΝΗΣΙ

ΤΟ ΝΗΣΙ ΣΤΙΣ ΔΙΑΜΑΝΤΕΝΙΕΣ ΣΤΗΛΕΣ

ΣΠΑΝΙΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ ΣΤΗΝ ΙΕΡΗ ΔΗΛΟ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΚΟΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ – ΛΗΤΩ, ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΑΡΤΕΜΙΣ ΑΠΟΛΛΩΝ, Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ!

Όταν ο Σωκράτης διάβασε τον Ηράκλειτο

Λένε ότι όταν ο Ευριπίδης έδωσε σ’ αυτόν [στον Σωκράτη] το σύγγραμμα του Ηράκλειτου τον ρώτησε «πώς σου φάνηκε;» και εκείνος απάντησε: «Όσα κατάλαβα μου φάνηκαν εξαιρετικά (γενναῖα)· το ίδιο νομίζω και όσα δεν κατάλαβα· χρειάζεται όμως ένας Δήλιος κολυμβητής.»

Διογένης Λαέρτιος, Βίοι φιλοσόφων 2.22

Τι «κατάλαβε» ο Σωκράτης από τον Ηράκλειτο; Η μαρτυρία που καταγράφει ο Λαέρτιος αναδεικνύει το βάθος της ηρακλείτειας σκέψης. Μόνο ένας έμπειρος στοχαστής θα μπορέσει να κατανοήσει τη θεωρία του. Είναι γεγονός ότι η φήμη του Ηράκλειτου προϋπήρχε της εποχής του Σωκράτη. Ο αφοριστικός λόγος, οι σύντομες και συνάμα αινιγματικές φράσεις, ο αποσπασματικός χαρακτήρας τού μοναδικού βιβλίου που συνέγραψε οδήγησαν στην ονομασία ο «Σκοτεινός φιλόσοφος». Αλλά η φιλοσοφία δεν είχε βρει ακόμη τη γλώσσα της (ο αντίπαλος τού Ηράκλειτου, Παρμενίδης, έγραψε φιλοσοφία σε μορφή ποίησης) και ο Ηράκλειτος δεν απευθύνεται στους πολλούς.

Η διάσημη θεωρία του γίγνεσθαι με την εικόνα της αέναης ροής του ποταμού αναφέρεται στον διάλογο μεταξύ του Σωκράτη και του Κρατύλου στο ομώνυμο πλατωνικό έργο. Αλλά ο Ηράκλειτος έχει πολύ περισσότερα να συνεισφέρει στη σωκρατική φιλοσοφία. Αν εμπιστευτούμε τον Στοβαίο, το εμβληματικό «γνώθι σεαυτόν» του Μαντείου των Δελφών κάνει την εμφάνισή του στη φιλοσοφία για πρώτη φορά στον Ηράκλειτο: «Όλοι οι άνθρωποι μπορούν να γνωρίσουν τον εαυτό τους και να είναι σώφρονες» (Β115) γιατί «η φρόνηση είναι κοινή σε όλους» (Β113). Την ίδια εμπιστοσύνη στον άνθρωπο θα δείξει και ο Σωκράτης. Στη φιλοσοφία του Ηράκλειτου ο Αθηναίος φιλόσοφος θα βρει αυτό που αναζητούσε και δεν βρήκε στον «νου» τού Αναξαγόρα και στις θεωρίες των Φυσικών φιλοσόφων. Ο Ηράκλειτος «ερεύνησε τον εαυτό του». Το ίδιο θα κάνει και ο Σωκράτης.

«Η μεγαλύτερη αρετή είναι να σκέφτεσαι με λογική (σωφρονεῖν), 

και σοφία είναι να λες την αλήθεια και να ενεργείς σύμφωνα με τη φύση αφού τη γνωρίσεις καλά.» 
(Ηράκλειτος Β112)

Ο Εφέσιος φιλόσοφος είναι αυτός που πρώτος αναζήτησε τη γνώση στον εαυτό του (Β101), ώστε να κατακτήσει τη σοφία: «Ένα πράγμα είναι η σοφία: να κατανοείς τη γνώση (γνώμην), που κυβερνά τα πάντα με τη βοήθεια των πάντων» (Β41). Αυτή η γνώση που με θέρμη υποστηρίζεται από τον Ηράκλειτο δεν είναι άλλη από τον Λόγο που κυβερνά τα πάντα. Ο Σωκράτης μπορεί να απορρίπτει εν τέλει τον «νου» του Αναξαγόρα ως αρχή, ωστόσο ο ηρακλείτειος Λόγος είναι πιο προσιτός στον ίδιο. Αφήνοντας έξω τις μεταβολές του πυρός (την υλική υπόσταση του Λόγου) ο Σωκράτης θα διδάξει στους πολλούς πώς να σκέφτονται.

Ο χαρακτήρας κάθε ανθρώπου είναι ο δαίμονάς του («ἦθος ἀνθρώπῳ δαίμων» Β119) δηλώνει εμφατικά ο Ηράκλειτος. Αυτόν τον χαρακτήρα θα διαπλάσει ο Σωκράτης. Ο Ηράκλειτος κληροδότησε στον Σωκράτη τον Λόγο και την πεποίθηση ότι μπορεί να τον γνωρίσει ξεκινώντας από τον εαυτό του. Όμως ο Λόγος που κυβερνάει το σύμπαν ενυπάρχει και στους ανθρώπους. Συνεπώς, η φιλοσοφία μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να κατανοήσει τον εαυτό του ως μέρος του όλου.

Ο Σωκράτης σαν Δήλιος κολυμβητής καταδύεται στα βαθιά νερά της ηρακλείτειας σκέψης. Ο Λόγος παύει να είναι δυσνόητος. Η κορυφαία σύλληψη του Ηράκλειτου έχει εφαρμογή στον άνθρωπο, όχι μόνο στο σύμπαν. Ο σκοτεινός φιλόσοφος έφτασε στον Λόγο ερευνώντας τον εαυτό του. Ο Σωκράτης πιάνει το νήμα από εκεί και επιχειρεί να διδάξει στους ανθρώπους τη σοφία, τη λογική κρίση και την ηθική. Ως εκ τούτου, η φιλοσοφία μετά τον Σωκράτη απομακρύνεται από τους πλανήτες και εστιάζει στον άνθρωπο, ο οποίος γίνεται τώρα το αντικείμενό της.

Ο άνθρωπος πρέπει να γνωρίσει τον εαυτό του, για να εξετάσει τη ζωή του, δίνοντάς της νόημα. Γιατί, κατά τον Σωκράτη «μια ζωή που δεν εξετάζεται δεν αξίζει να τη ζει κανένας άνθρωπος» (Πλάτων, Απολογία Σωκράτους 38a)

***

Έλσα Νικολαΐδου

Καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο ιδιωτικό αγγλικό σχολείο Med High (Κύπρος)

https://antikleidi.com

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Αρχειοθήκη ιστολογίου