Δευτέρα 9 Μαρτίου 2015

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΒΑΤΡΑΧΑΝΘΡΩΠΟΥ: ΟΙ ΣΗΜΑΙΕΣ ΜΑΣ ΔΕΝ ΥΠΟΣΤΕΛΛΟΝΤΑΙ ΠΟΤΕ!

Διοικητής ΔΑΝ ΜΕΓΙΣΤΗΣ προς ΥΕΘΑ Πάνο Καμμένο: «Όσο υπάρχει έστω και ένας ζωντανός από εμάς οι σημαίες μας ΔΕΝ ΥΠΟΣΤΕΛΛΟΝΤΑΙ, παρά μόνο όταν φθαρούν για να αντικατασταθούν»

Η ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΙΜΩΡΕΙ ΤΟΝ ΕΡΥΣΙΧΘΟΝΑ

Ο Ερυσίχθονας ήταν βασιλιάς στη Θεσσαλία κι είχε αποκτήσει μια μεγάλη φήμη την εποχή της βασιλείας του. Η φήμη του, όμως, είχε να κάνει με τη σκληρότητά του, τον οξύθυμο χαρακτήρα και την πλεονεξία του.
Θέλοντας να χτίσει ένα πολύ μεγαλόπρεπο παλάτι που θα το θαύμαζαν όσοι θα το έβλεπαν, αποφάσισε να κόψει ξύλα από ένα δάσος κοντά στο παλάτι που είχε ως τότε.
Την εποχή εκείνη πιστευόταν πως μέσα σε κάθε δέντρο ζούσε κι από μια νύμφη του δάσους που λεγόταν Δρυάς και ζούσε όσο καιρό ζούσε και το δέντρο. Τις Δρυάδες προστάτευε η θεά Δήμητρα, η θεά της γεωργίας, και γι' αυτό τον λόγο όλοι οι άνθρωποι έκοβαν ξύλα μόνο όταν τους ήταν απαραίτητα.
Παρόλα αυτά ο Ερυσίχθονας άρχισε να κόβει αλόγιστα τα δέντρα του δάσους και πολλά δέντρα έπεφταν κάτω από αυτόν τον ίδιο και τους δούλους του.
Κάποια στιγμή βρέθηκε μπροστά στο μεγαλύτερο και γηραιότερο δέντρο του δάσους και σήκωσε το τσεκούρι του για να το πελεκήσει και να το ρίξει κάτω.
Οι άνδρες που τον συνόδευαν, έχοντας δει την κατάχρηση που έκανε εξαιτίας της πλεονεξίας του, προσπάθησαν να τον μεταπείσουν με γλυκά λόγια και του είπαν πως φοβόντουσαν μήπως ξεσπούσε πάνω του η οργή της Δήμητρας.
Μα ο Ερυσίχθονας όχι μόνο δεν υπολόγισε τις παραινέσεις των ανδρών του, αλλά και καταφέρθηκε με σκληρά λόγια τόσο για το δέντρο, τις Δρυάδες, αλλά και για τη θεά της γεωργίας.
Σαν έπεσε κάτω το μεγάλο δέντρο, οι υπόλοιπες Δρυάδες πήγαν κλαίγοντας στη θεά και της είπαν για την άσχημη συμπεριφορά του Ερυσίχθονα, αλλά και για τα σκληρά λόγια που ξεστόμισε για την ίδια τη θεά.
Η Δήμητρα εξοργίστηκε τόσο πολύ που αποφάσισε να του επιβάλλει ένα ατελείωτο μαρτύριο για να παραδειγματίσει τόσο εκείνον όσο κι όσους δεν θα της έδειχναν τον πρέποντα σεβασμό...

ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΙΣ ΟΜΟΡΦΕΣ ΜΕΡΕΣ …ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΛΠΙΔΕΣ…

Κυριακή 8 Μαρτίου 2015

ΟΡΦΕΑΣ-ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΑ: ΜΙΑ ΑΠΡΟΣΜΕΝΗ ΑΛΗΘΕΙΑ;

(σ.σ. Ένα αποκαλυπτικό άρθρο. Το αναδημοσιεύω με την άδεια του αρθρογράφου και το ευχαριστώ πολύ γι αυτό!)
Από O ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ
Αγαπητοί φίλοι
Από την πρώτη φορά που διάβασα τα "Αργοναυτικά" του Ορφέα ως και σήμερα που το έχω διαβάσει πλέον άπειρες φορές, το υπέροχο αυτό σύγγραμμα δεν έπαψε να μου δίνει χαρές με τις εκπλήξεις του και τις πρωτότυπες αποκαλύψεις. Το εντυπωσιακό μάλιστα είναι ότι ακόμη δεν έχει αποκαλύψει όλα τα μυστικά του και φυσικά δεν θα πάψω να ψάχνω και καλώ και εσάς να κάνετε το ίδιο.
Αυτήν την φορά μια μικρή φράση, αδιόρατη, ήταν που μ' έκανε ν' ανατριχιάσω. πριν όμως σας δώσω την μικρή αυτή φράση ας σας δώσω ορισμένες πληροφορίες για να μπορέσω να στοιχειοθετήσω την άποψή μου.
Πληροφορία 1η.
Οι φιλόλογοι του Πεισίστρατου αλλά και οι Αλεξανδρινοί φιλόλογοι στην προσπάθειά τους να μεταγράψουν τα έργα από τα κεφαλαία στα μικρά τα μετέτρεψαν μερικώς δημιουργώντας εκθλίψεις και άλλα γραμματικά πάθη εκεί που δεν υπήρχαν μια και πίστευαν ότι οι συγγραφείς ή οι μετεγγραφείς έκαναν λάθη και τα κείμενα έπρεπε σώνει και καλά να κρατούν ένα υποτιθέμενο μέτρο και μια μουσικότητα.
Πληροφορία 2η.
Οι λέξεις της εποχής του Ορφέα απέχουν νοητικά από την εκδοχή τους την κλασσική εποχή και βέβαια απέχουν πολύ από την σημερινή τους εκδοχή. Στην σημερινή περίπτωση αναφέρομαι στην λέξη ΑΠΟ. Ας δούμε ορισμένα αποκαλυπτικά παραδείγματα. Τα συμπεράσματα όπως πάντα στο τέλος.
Ιλιάδα 2 207-208
"ΩΣ Ο ΓΕ ΚΟΙΡΑΝΕΩΝ ΔΙΕΠΕ ΣΤΡΑΤΟΝ ΟΙ Δ ΑΓΟΡΗΝ ΔΕ
ΑΥΤΙΣ ΕΠΕΣΣΕΥΟΝΤΟ ΝΕΩΝ ΑΠΟ ΚΑΙ ΚΛΙΣΙΑΩΝ"
ΟΔΥΣΣΕΙΑ 11 342-345
"ΤΟΙΣΙ ΔΕ ΚΑΙ ΜΕΤΕΕΙΠΕ ΓΕΡΩΝ ΗΡΩΣ ΕΧΕΝΗΟΣ
ΟΣ ΔΗ ΦΑΙΗΚΩΝ ΑΝΔΡΩΝ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΟΣ ΗΕΝ
Ω ΦΙΛΟΙ ΟΥ ΜΑΝ ΗΜΙΝ ΑΠΟ ΣΚΟΠΟΥ ΟΥΔ ΑΠΟ ΔΟΞΗΣ
ΜΥΘΕΙΤΑΙ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΠΕΡΙΦΡΩΝ ΑΛΛΑ ΠΙΘΕΣΘΕ"
Υπάρχουν δεκάδες άλλα τμήματα, πάντα από κείμενα που είναι αντίστοιχης χρονικής εποχής, που μπορείτε να βρείτε και εσείς και να δείτε ότι σε όλα αυτά το ΑΠΟ σημαίνει ΧΩΡΙΖΩ, ΧΩΡΙΖΟΜΑΙ, ΦΕΥΓΩ ΜΑΚΡΙΑ ή κάτι αντίστοιχο. Αντίθετα σήμερα το ΑΠΟ σημαίνει ένα σημείο αναφοράς (π.χ "από αύριο" "από σήμερα" "από πάνω" κ.λ.π).
Αφού είδαμε όλα αυτά δείτε και την επίμαχη φράση:
Ορφέας, Αργοναυτικά,17-20
"ΒΡΙΜΟΥΣ Τ ΕΥΔΥΝΑΤΟΙΟ ΓΟΝΑΣ ΗΔ ΕΡΓ ΑΙΔΗΛΑ
ΓΗΓΕΝΕΩΝ ΟΙ ΛΥΓΡΟΝ ΑΠ ΟΥΡΑΝΟΥ ΕΣΤΑΞΑΝΤΟ
ΣΠΕΡΜΑ ΓΟΝΗΣ ΤΟ ΠΡΟΣΘΕΝ ΟΘΕΝ ΓΕΝΟΣ ΕΞΕΓΕΝΟΝΤΟ
ΘΝΗΤΩΝ ΟΙ ΚΑΤΑ ΓΑΙΑΝ ΑΠΕΙΡΙΤΟΝ ΑΙΕΝ ΕΑΣΙ"
Στην "νεοελληνική" απόδοση που επιχείρησαν μετέφρασαν ως "ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ" λες και ο Ορφέας ζούσε στο σήμερα και το ΑΠΟ σημαίνει σημείο αναφοράς.  Αυτό είναι ένα συνηθισμένο λάθος των δήθεν ειδικών που μεταφέρουν την πραγματικότητα την δική τους στα αρχαία κείμενα.
Η κανονική όμως απόδοση της φράσης είναι : ΟΙ ΛΥΓΡΟΝ αφήνοντας τον ουρανό στάξανε σπέρμα...... 
Αν δεν καταλάβατε την διαφορά ξαναδείτε το πριν διαβάσετε παρακάτω την δική μου ερμηνεία.
Η ερμηνεία
Αυτοί που στάξανε το σπέρμα για να γεννηθεί το προηγούμενο γένος των θνητών που είχε κατοικήσει ολόκληρη την Γη αφήσανε τον ουρανό. Αυτό λέει ο Ορφέας. Το προηγούμενο γένος των ανθρώπων είναι γενετικό αποτέλεσμα κάποιων που άφησαν για πάντα ή απλά κατέβηκαν προσωρινά από τον ουρανό.
Αν νομίζετε ότι ο Ορφέας είναι κάποιος ανόητος που βλέπει "θεούς και δαίμονες" κάνετε λάθος. Ο Ορφέας είναι ένας ρεαλιστής επιστήμονας. Οι μετέπειτα θεολογίες δεν τον αγγίζουν. Έτσι όπως και σε όλο του το έργο μας δίνει πληροφορίες με ακρίβεια κινηματογραφιστή έτσι και εδώ εκθέτει την γνωστή σε αυτούς πραγματικότητα και αυτή είναι πολύ συγκεκριμένη.
Καλές σκέψεις
http://operiplous.blogspot.gr/2015/03/blog-post.html
____________________________________
Διαβάστε και το επίσης εκπληκτικό άρθρο: Η ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΡΙΧΘΟΝΙΟΥ

Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015

Η ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ

Του Μ. Γ. Μερακλή | Απόσπασμα από το βιβλίο Η Οδύσσεια του Ομήρου, εκδόσεις Πατάκη
Στη διάρκεια αυτών των αιματοβαμμένων περιστατικών [εννοεί τη Μνηστηροφονία] η Πηνελόπη κοιμάται τον ύπνο που της έστειλε ο θεός.
Όταν όλα τέλειωσαν, ανέβηκε η Ευρύκλεια και την ξύπνησε. Της είπε, με λίγα λόγια, τι συνέβη: ο Οδυσσέας είναι εδώ, οι μνηστήρες δεν υπάρχουν πια. Ας δει επιτέλους με τα μάτια της ό,τι ποθούσε να δει τόσα χρόνια.
Η πρώτη σκέψη της Πηνελόπης είναι πως η δούλα της έχασε τα μυαλά της. Θύμωσε μάλιστα που την ξύπνησε, γιατί ποτέ άλλοτε δεν κοιμήθηκε τόσο γλυκά, αφότου ο άντρας της έφυγε για το κακό Ίλιο, το φριχτό τούτο όνομα.
Όμως οι απτές αλήθειες δεν αμφισβητούνται για πολύ. Η Ευρύκλεια περιγράφει πλέον γεγονότα, έστω και αν δεν έχει την αυτοψία των μεγάλων στιγμών:
Δεν είδα, δεν παρακολούθησα, μόνο τα βογκητά άκουγα εκείνων που θανατώνονταν· εμείς οι γυναίκες μέναμε τρέμοντας και ζαρωμένες στα βάθη των θαλάμων, κλειδομανταλωμένες, ώσπου με φώναξε ο Τηλέμαχος με εντολή του πατέρα του.
Βρήκα τον Οδυσσέα να στέκεται όρθιος ανάμεσα στα κουφάρια των σκοτωμένων, γύρω του πεταμένα, σωριασμένα το ένα πάνω στο άλλο. Θα χαιρόταν η καρδιά σου βλέποντας… Η Ευρύκλεια τρέφει πάντα τη χαρά της με την εκδίκηση και το μίσος.
Κατεβαίνουν στον Τηλέμαχο, αλλά βρίσκονται μπροστά στον Οδυσσέα, που καθισμένος κοντά σ’ έναν κίονα στην εστία έχει ριγμένο το βλέμμα στη γη και περιμένει κάποια λέξη από εκείνη, που τον είδε με τα μάτια της.
Όμως αυτή μένει άφωνη, αμήχανη, αδρανής. Ο Τηλέμαχος τη μαλώνει, η αντίδρασή της πρέπει να είναι διαφορετική· καμιά άλλη γυναίκα δεν θα στεκόταν έτσι απόμακρη απ’ τον άντρα της, που επιστρέφει ύστερα από είκοσι χρόνια· «η δική σου καρδιά είναι πάντα πιο σκληρή από πέτρα».
Είναι νέος ο Τηλέμαχος, όσο κι αν τον έχουν ωριμάσει οι περιστάσεις, δεν μπορεί να ξέρει, να καταλαβαίνει τι σημαίνει ακριβώς η σιωπή (αλλά και το χαμηλωμένο βλέμμα του πατέρα του, μια άλλη έκφραση σιωπής), σε κάποιες στιγμές.
Απέναντί της κάθεται εκείνος που μπορεί να είναι και ο Οδυσσέας. Σε τόνο απολογητικό θ’ απαντήσει στον γιο της πως έχει αποσβολωθεί, (…) –είναι σαν να μαρμάρωσε η ψυχή μου και δεν μπορώ ούτε να μιλήσω ούτε να τον κοιτάξω κατάματα–, ωστόσο, αν ο ξένος απέναντί της είναι πραγματικά ο Οδυσσέας που γύρισε, τότε αυτοί οι δύο, μόνοι τους, θα γνωριστούν καλύτερα, έχουμε κάποια κρυφά σημάδια μεταξύ μας, τα κρατάμε μυστικά, δεν τα γνωρίζουν οι άλλοι.
Χαμογέλασε ο Οδυσσέας (το δικό του χαμηλωμένο βλέμμα ήταν κιόλας λοιπόν, ως ένα βαθμό τουλάχιστον, σκηνοθετημένο), λέει στον γιο του ν’ αποσυρθεί, για να τον εξετάσει η Πηνελόπη!
Λουσμένος ο Οδυσσέας, περιχυμένος κι από μια πρόσθετην ομορφιά που του χαρίζει η Αθηνά, όμοιος με έργο τέχνης σκαλισμένο στο ασήμι και το χρυσάφι από τον Ήφαιστο, θα επιτιμήσει τη γυναίκα του, ξανακαθισμένος στο σκαμνί του, πως την έδωσαν οι θεοί την πιο σκληρή καρδιά απ’ όλες τις γυναίκες, αφού –επαναλαμβάνει τα λόγια του γιου του– δεν πλησιάζει τον άντρα της ύστερα από τόσα χρόνια χωρισμού.
Ζητεί απ’ τις δούλες να του στρώσουν να πλαγιάσει μόνος. Η Πηνελόπη δεν θα κυλήσει σε συναισθηματισμούς. Αν οι άλλοι δεν αναγνωρίζουν την αγάπη και την αφοσίωσή της και τα λένε αυτά σκληρότητα, υπάρχει η ίδια, που τα βίωσε.
Δεν υπάρχει σκληρότητα, του λέει, δεν υπάρχει καμιά έπαρση. Στο βάθος θέλει ακόμα κάποιες αποδείξεις, ότι ο ξένος είναι ο Οδυσσέας. Δέχεται λοιπόν να του στρώσει το κρεβάτι χωριστά, έξω από τον θάλαμό τους, γιατί αυτό είναι κι ένα έξυπνο τέχνασμά της, αυτή η δήθεν μετακίνηση του κρεβατιού, που δεν είναι δυνατό να μετακινηθεί από τη θέση του: ήταν φτιαγμένο με βάση τον κορμό μιας ελιάς, που έμεινε ριζωμένος. Πρώτα έγινε το κρεβάτι, ύστερα το δωμάτιο.
Τα θυμίζει αυτά ο άντρας οργισμένος: Ποιος έβγαλε το κρεβάτι έξω, παραβιάζοντας, θα λέγαμε, το συζυγικό άδυτο;
Δεν υπάρχουν πια αμφιβολίες, η Πηνελόπη αγκαλιάζει με τα λευκά της χέρια τον λαιμό του Οδυσσέα πνιγμένη στα δάκρυα, του φιλάει το κεφάλι, δεν σε αγκάλιασα από την πρώτη στιγμή που σε είδα, του λέει, γιατί φοβόμουν πως κάποιος ήρθε δω, για να με ξεγελάσει με λόγια ψεύτικα, αφού ο κόσμος είναι γεμάτος από εκείνους που σκέφτονται το κακό.
Η Πηνελόπη μάς διδάσκει πως η αληθινή αγάπη αγνοεί τον εαυτό της· αγαπάει τους άλλους. Η αγάπη αυτή, της οποίας το βάθος και την αξία γνωρίζει τώρα για πρώτη φορά ο Οδυσσέας, τον συγκλονίζει, ξεσηκώνει μέσα του τον πόθο ενός γοερού θρήνου, (…) που μεταδίδεται και στην αγαπημένη του.
Και η ροδοδάχτυλη αυγή θα τους έβρισκε ακόμα να κλαίνε –οι αληθινοί εραστές πρώτα ταράσσονται ψυχικά κι ύστερα δίνονται στον έρωτα–, αν δεν παρενέβαινε, άλλη μια φορά η Αθηνά: άργησε να φέρει το ξημέρωμα.

ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ

Απόσπασμα από το βιβλίο Ψηφίδες Ιδεών, Ιάσων Ευαγγέλου, εκδόσεις Σαββάλα, 1992
Άνθρωπος ονομάζεται η ύπαρξη που τοποθετεί πάνω απ’ αυτή κάποιον θεό. Έλληνας ονομάζεται ο άνθρωπος που τοποθετεί πάνω απ’ τους θεούς την Ελευθερία.
Όλοι οι λαοί έχουν μια εθνική παρακαταθήκη: την Ελευθερία· οι Έλληνες όμως έχουν και δεύτερη: τον ορθό Λόγο. Πλάι στο μνημείο των πεσόντων στήνουν την Ακαδημία.
Ο Έλληνας που αγκαλιάζει μ’ αγάπη την προγονική του κληρονομιά, δεν γυρίζει πίσω· γυρίζει μπροστά.
Οι σημερινοί Έλληνες είναι οι κλειδοκράτορες του αρχαίου τους πολιτισμού, που έχασαν τα κλειδιά (και κάποιοι απ’ αυτούς τ’ αναζητάνε έξω απ’ την Ελλάδα).
Η Ελλάδα δεν είναι πατρίδα· είναι νοοτροπία.
Οι Έλληνες έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία στο φως του Λόγου. Γιατί η φύση τούς μαθαίνει να βιώνουν το φως και η ιστορική τους παράδοση να βιώνουν τον Λόγο.
Το ηθικό δώρο της Ελλάδας στην ανθρωπότητα είναι: η «έλλογη αρετή». Το αισθητικό της δώρο είναι η «έλλογη τέχνη» και το γνωσιολογικό της δώρο, η «έλλογη αλήθεια».
Σε εποχές που οι λαοί δεν είχαν να επιδείξουν παρά μια τελειότατη Ατέλεια, οι Έλληνες πέτυχαν μια ατελή Τελειότητα.
Για τους Έλληνες, η δυστυχία μέσα στη γνώση στάθηκε πιο επιθυμητή από την ευτυχία μέσα στην άγνοια.
Υπάρχει ένας σκόπελος στη σύγχρονη παγκόσμια διανόηση: ότι πάντα κάποιος αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος προηγήθηκε σ’ οτιδήποτε «νέο» προσκομίσει.
Τους σοφούς προγόνους μας, οι ξένοι τους κάνουν συνείδηση· εμείς τους κάνουμε αγάλματα.
Αυτός ο πάσσαλος που βάζει ο ισχυρός στο δεντράκι της ελευθερίας του αδύνατου για να το προστατέψει, έρχεται μέρα που αν δεν βγει, εμποδίζει την ανάπτυξή του.
Έλληνας λέγεται όποιος προσπέρασε αδιάφορος την ευτυχία, στον νου του μόνον έχοντας Ελευθερία.
Με μέτρο τους προγόνους μας μετράμε το ανάστημά μας και το βρίσκουμε μικρό. Μα δεν εγκαταλείπουμε αυτό το μέτρο (και δεν καταδεχόμαστε άλλο) γιατί αυτή η επίγνωση της μικρότητάς μας γίνεται αφορμή ύψους.
Μόνον ένας Έλληνας μπορεί να συνδυάσει αρμονικά την απαισιοδοξία της σκέψης με την αισιοδοξία της θέλησης.

ΤΟ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑΣ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ

Απόσπασμα από το βιβλίο Ο Επίκουρος στον 21ο αιώνα, Eric Anderson, εκδόσεις Θύραθεν
Μάταιος είναι ο φιλοσοφικός λόγος που δεν θεραπεύει κανένα ανθρώπινο πάθος· ακριβώς όπως η ιατρική δεν ωφελεί παρά μόνο σαν θεραπεύει τις αρρώστιες του σώματος, έτσι και η φιλοσοφία δεν προσφέρει τίποτε αν δεν απαλλάσσει την ψυχή από τα πάθη της.
Επίκουρος
Ο Επίκουρος ανέπτυξε ένα φιλοσοφικό σύστημα και καθιέρωσε έναν τρόπο ζωής που αξίζουν τον σεβασμό και την κατανόηση, ίσως ακόμη και την αφοσίωσή μας.
D.S. Hutchinson
Ο Επίκουρος από τη Σάμο, ο «φιλόσοφος του Κήπου» που έζησε από το 341 έως το 270 π.Χ., ήταν ένας αρχαίος σοφός που άφησε στις κατοπινές γενιές ένα παντοτινό μήνυμα αισιοδοξίας.
Στη διδασκαλία του ενυπήρχε η θεμελιώδης πεποίθηση ότι κάθε άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να ζήσει σε μια γαλήνια ευδαιμονία ενισχυμένη από τη συνεχή εμπειρία ηδονών που εξασφαλίζονται εύκολα.
Όλα όσα χρειαζόμαστε πραγματικά για να καλύψουμε τις ανάγκες μας είναι η συντήρησή μας με κατάλληλη τροφή, η άνετη διαβίωση σε ασφαλές περιβάλλον, η συντροφιά καλών φίλων και η καθησυχαστική επίγνωση της αγαθούς φύσης του σύμπαντος που μας περιβάλλει.
Όμως, παρ’ όλο που το ηδονιστικό ιδεώδες του Επίκουρου είναι εύκολα εφικτό, δεν είναι εξίσου εύκολο να το ενστερνιστεί κανείς. Τα πολιτιστικά πρότυπα έχουν δημιουργήσει στους περισσότερους από μας προκαταλήψεις, κι έτσι πιστεύουμε πως για να ζήσουμε ευχάριστα είναι απολύτως απαραίτητο να αποκτήσουμε πλούτη, φήμη, υψηλή κοινωνική θέση, εξουσία κ.λπ.
Τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν αυτά τα πράγματα είναι περιλάλητα· κι όμως, πόσο συχνά μας προσφέρουν πραγματική ικανοποίηση; Αμέτρητες φορές, θυσιάζουμε πολλή απ’ την ευχαρίστηση που μας χαρίζουν οι σχέσεις, η σχόλη κι η υγεία, τόσο που το κυνηγητό της φήμης, της εξουσίας, του πλούτου κ.λπ. κοστίζει περισσότερο απ’ ό,τι αποφέρει ως κέρδος· καταλήγουμε, λοιπόν, μακροπρόθεσμα, να ξεγελούμε τους εαυτούς μας.
Στη συνέχεια μας κυριεύει το άγχος πως και πάλι δεν έχουμε κερδίσει αρκετά – και ο στόχος ξεφεύγει διαρκώς από μπροστά μας, σαν το περίφημο καρότο που κρέμεται στην άκρη του σκοινιού.
Οι θρησκείες έχουν κάνει πολλούς να πιστεύουν πως μια ευχάριστη ζωή εξαρτάται από το αν ευαρεστούμε τον Θεό – ή τουλάχιστον τους επίγειους εκπροσώπους του!
Μερικές θρησκείες φτάνουν στο σημείο να ισχυρίζονται πως μια ευχάριστη ζωή πάνω στη γη δεν είναι καν επιθυμητή, και πως θα πρέπει, αντίθετα, να αγωνιζόμαστε για μια μακάρια μεταθανάτια ζωή, που μπορεί να κερδηθεί μετά από μια ολόκληρη ζωή μόχθου και σκληρού αγώνα.
Στην περίπτωση αυτή το καρότο τοποθετείται σ’ ένα πολύ μακρινό μέλλον, το οποίο δεν μπορούμε καν να ξέρουμε αν κατόρθωσε ποτέ κανείς να απολαύσει. Άλλωστε, προϋπόθεση για να διατηρηθεί μια τέτοια πίστη είναι η ακλόνητη άγνοια: έστω και η παραμικρή αμφιβολία είναι ικανή να εξανεμίσει τις παρηγοριές της.
Ο Επίκουρος μας προσκαλεί να ξεπεράσουμε αυτές τις προ(κατα)λήψεις· μας προσκαλεί να εξετάσουμε επιστημονικά τη φύση του σύμπαντος και τη θέση μας μέσα σ’ αυτό, ανακαλύπτοντας έτσι από πρώτο χέρι τι πραγματικά είναι απαραίτητο να κάνουμε για ν’ απαλλαγούμε από το άγχος και τον φόβο, και στη θέση τους να βάλουμε –εδώ και τώρα– την ηδονή και την ευτυχία.
Παρ’ όλο που ο Επίκουρος ίσως να μην ήταν «επιστήμων» με τη σημερινή έννοια του όρου, η θεώρηση κι οι απόψεις του για το πώς λειτουργεί η φύση μπορούμε να πούμε πως ήταν πολύ πιο μπροστά από την εποχή του.
Οι επιστημονικές ανακαλύψεις των τελευταίων αιώνων, όχι μόνο δεν έχουν καταστήσει την αρχαία ιδεολογία του ξεπερασμένη, αλλ’ αντιθέτως ενίσχυσαν την αξιοπιστία της σε τέτοιο βαθμό, ώστε σήμερα να διαπιστώνουμε ότι τα αξιώματα του Κλασικού Επικουρισμού αληθεύουν περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη φιλοσοφία της ελληνικής αρχαιότητας.
Διαβάζοντας τα κείμενα του Επίκουρου, όπως επίσης και του Λουκρήτιου, του Ρωμαίου ποιητή του Ιου αιώνα π.Χ. (ενός από τους πιο αφοσιωμένους μαθητές του), διακρίνουμε λάμψεις από τον Δαρβίνο, τον Αϊνστάιν, τον Χάιζενμπεργκ, τον Σάγκαν, και άλλους φημισμένους στοχαστές που δεν έμελλε να εμφανιστούν παρά ύστερα από πολλούς αιώνες.
Ωστόσο, το ενδιαφέρον του Επίκουρου για τα επιστημονικά ζητήματα δεν πήγαζε από απλή περιέργεια. Οι αποκαλύψεις του ήταν γι’ αυτόν ένα ιδεολογικό ανάχωμα ενάντια στις πολυάριθμες ανησυχητικές αντιλήψεις που προπαγάνδιζαν από κοινού κάθε λογής ηθικολόγοι, θεολόγοι, προφήτες, αστρολόγοι και άλλοι αγύρτες, που αντλούν οφέλη από την εκμετάλλευση του φόβου και της άγνοιας.
Ενάντια σ’ όλους αυτούς εκστράτευσαν σαν πύρινη θύελλα οι Επικούρειοι στον μεσογειακό κόσμο, μοιράζοντας σοφία και παρηγοριά στους κατοίκους του, οργανωμένοι σε σχολές – μια παράδοση που άρχισε με τον Επίκουρο και συνεχίστηκε αδιάλειπτα για μια περίοδο έξι αιώνων.
Μόνο με την έλευση του Μεσαίωνα το κίνημα του Επικουρισμού οδηγήθηκε τελικά στο περιθώριο και ουσιαστικά έσβησε. Αλλά η κληρονομιά του Επίκουρου δεν έμελλε να αφανιστεί για πάντα. Με τον ερχομό της Αναγέννησης, τα λίγα κατάλοιπα των αρχαίων επικούρειων κειμένων άρχισαν σιγά-σιγά ν’ ανακαλύπτονται εκ νέου, να συγκεντρώνονται και να δημοσιεύονται.
Μα ακόμη και σήμερα, η σπουδαιότητα των περιεχομένων τους σπανίως ξεφεύγει από το βαρυτικό πεδίο των ακαδημαϊκών κύκλων, και μόνο σποραδικά ξεπηδά στην επιφάνεια για να ταράξει τα νερά της κυρίαρχης κουλτούρας –του τρόπου ζωής και σκέψης των περισσότερων ανθρώπων.
http://www.egriechen.info/2014/11/diaxroniko-minima-aisiodoksias-epikouros.html#sthash.s7jLQCcL.dpuf

Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΙΛΙΑΔΑΣ

Του Γιώργου Β. Μιχαήλ | Φωτό: Bibi Saint-Pol, Ο Αχιλλέας φροντίζει τον Πάτροκλο που έχει πληγωθεί από βέλος
Η λέξη ἰλιάς είναι το ανώμαλο θηλυκό του επιθέτου ἰλιακός (= αυτός που ανήκει στην πόλη Ίλιον, ο τρωικός). Η λέξη Ἴλιον είναι μια άλλη ονομασία της Τροίας και προέρχεται από τον Ίλο, αρχαίο βασιλιά των Τρώων. (Ἴλιον [τό] είναι «η πόλη του Ίλου»).
Το επίθετο ἰλιάς χρησιμοποιείται και με τη σημασία ουσιαστικού. Στον Ηρόδοτο βρίσκουμε τη λέξη ἰλιάς (εννοείται το ουσιαστικό γῆ) με τη σημασία «τρωική γη», ενώ στην Ελένη του Ευριπίδη ἰλιάς (εννοείται το ουσιαστικό γυνή) είναι η γυναίκα που κατάγεται από την Τροία.
Στην Ποιητική του Αριστοτέλη η λέξη ἰλιάς (εννοείται το ουσιαστικό ποίησις) δηλώνει την Ιλιάδα του Ομήρου. Στην Παλατινή Ανθολογία Ἰλιάδαι ονομάζονται οι απόγοινοι του Ίλου. Τέλος, βρίσκουμε και τη φράση ἰλιάς κακών, που σημαίνει «ατέλειωτα βάσανα, ατέλειωτες συμφορές».
Ιλιάς (Ιλιάδα) είναι λοιπόν το έπος, το τραγούδι, της πόλης Ίλιον, δηλαδή της Τροίας. Πιο συγκεκριμένα, είναι το επικό ποίημα που αφηγείται γεγονότα σχετικά με τον πόλεμο που έγινε στο Ίλιον ανάμεσα στους Αχαιούς και στους Τρώες.
Όπως η Οδύσσεια πήρε το όνομά της από τον κεντρικό ήρωα του έπους, τον Οδυσσέα, έτσι και η Ιλιάδα πήρε το όνομά της από την πόλη γύρω από την οποία συνέβησαν τα γεγονότα που περιγράφονται στο έπος.

Πέμπτη 5 Μαρτίου 2015

ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Απόσπασμα από το βιβλίο Μεγάλες Μορφές της Αρχαίας Ελλάδας, Φιλόσοφοι, εκδόσεις Ιστοριογνωσία.
Αν αναλύσουμε από ετυμολογική άποψη τον όρο Φιλοσοφία στα συνθετικά στοιχεία του, φιλία – σοφία, δηλώνεται η τάση, η εσωτερική διάθεση για τη γνώση του κόσμου. Όταν μάλιστα η τάση αυτή κορυφώνεται, τότε μεταστοιχειώνεται σε έναν έρωτα διαρκή για τη γνώση του κόσμου και του εαυτού του.
Με δεδομένο ότι η γνώση αυτή για τον άνθρωπο δεν είναι ποτέ πλήρης, δικαιολογεί και τη διαρκή αναζήτηση, το αδιάκοπο κυνήγι της γνώσης, τη συνεχή έρευνα. Έτσι, είναι ευνόητο πως η μάθηση που παράγεται και δημιουργείται από την πίεση της φιλίας αυτής προς τη γνώση ονομάζεται Φιλοσοφία.
Ο όρος φιλοσοφία, φιλόσοφος, φιλοσοφικός είναι καθαρά ελληνικός και με τον ελληνικό τύπο χρησιμοποιείται σε όλες τις γλώσσες της οικουμένης.
Πρώτος ο Πλάτων χρησιμοποιεί στα έργα του τον όρο φιλοσοφία, αλλά από τους προσωκρατικούς ο Ηράκλειτος αναφέρει τον όρο φιλόσοφος στο απόσπασμα 35: «Χρη γαρ ευ μάλα πολλών ιστόρας φιλοσόφους άνδρας είναι» (είναι απαραίτητο οι άνδρες που είναι φίλοι της σοφίας να έχουν ερευνήσει πάρα πολλά πράγματα).
Ωστόσο, ο Διογένης ο Λαέρτιος και ο Κικέρων αναφέρουν ότι πρώτος ο Πυθαγόρας έκανε χρήση του όρου φιλόσοφος:
«Ερωτηθέντα υπό Λέοντος του Φλειασίων τυράννου τις είη, φιλόσοφος ειπείν· και τον βίον εοικέναι πανηύρει· ως ουν εις ταύτην οι μεν αγωνιούμενοι, οι δε κατ’ εμπορίαν, οι δε γε βέλτιστοι έρχονται θεαταί, ούτως εν τω βίω, οι μεν ανδραποδώδεις, έφη, φύονται δόξης και πλεονεξίας θηραταί, οι δε φιλόσοφοι της αληθείας» (Διογ. Λαέρτ. 8,8).
Όταν ο Λέων, ο τύραννος των Φλειασίων ρώτησε τον Πυθαγόρα τι είναι, του απάντησε πως είναι φιλόσοφος. Είπε ακόμη ο Πυθαγόρας ότι η ζωή μοιάζει με πανηγύρι· όπως λοιπόν άλλοι έρχονται στο πανηγύρι για να αγωνισθούν, άλλοι για να εμπορευθούν, ενώ οι καλύτεροι έρχονται για να απολαύσουν το θέαμα του πανηγυριού, έτσι κατά τον ίδιο τρόπο και στη ζωή, εκείνοι που έχουν φύση δουλική, γεννιούνται από τη φύση τους με έμφυτη επιθυμία να επιδιώκουν τη δόξα και την πλεονεξία, αλλά όμως οι φιλόσοφοι έχουν έμφυτο τον έρωτα της αλήθειας.
Επίσης, ο Ρωμαίος ρήτορας, Κικέρων, στο σύγγραμμά του «Τουσκουλαναί διατριβαί» μας πληροφορεί ότι ο Πυθαγόρας αποκρίθηκε στον Τύραννο Λέοντα: «Δεν γνωρίζω καμία τέχνη, αλλά είμαι φιλόσοφος». Με τον Κικέρωνα συμφωνεί και ο Ιάμβλιχος.
Ο Πυθαγόρας πρόσθεσε ότι «υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι καταφρονούν όλα τα άλλα πράγματα ασχολούνται μετά ζήλον εις την έρευναν της φύσεως όντων»· αυτούς ονόμαζε φιλοσόφους.
Ωστόσο, η κριτική έρευνα έδειξε πως τα σχετικά με τον Πυθαγόρα και τον Λέοντα είναι μεταγενέστερης εποχής και πλασμένα από τον Ηρακλείδη τον Ποντικό, μαθητή του Πλάτωνα, ο οποίος ήθελε να παρουσιάσει τον Πυθαγόρα ως αρχηγέτη του θεωρητικού βίου.
Μετά από την αποδεικτική αυτή έρευνα, η αρχαιότερη χρήση της λέξης φιλόσοφος απαντάται στον Ηράκλειτο.
Όσον αφορά στο ρήμα φιλοσοφέω-ώ απαντάται στον Ηρόδοτο (Α, 30), όπου ο βασιλέας των Λυδών, Κροίσος, λέει στον Σόλωνα «… ως φιλοσοφέων γην πολλήν θεωρίης είνεκεν επελήλυθας» (από αγάπη προς τη γνώση, από έρωτα προς τη σοφία έχεις περιέλθει πολλές φορές).
Το ρήμα αυτό το συναντούμε και στα Ιπποκρατικά συγγράμματα (Ι 620 και ΙΧ 232 L). Ο Θουκυδίδης δεν αναφέρεται στη φιλοσοφία ως μια ιδιαίτερη επιστήμη, αλλά με τον όρο αυτόν εννοεί μια βαθύτερη εξέταση των πραγμάτων με όργανο τη σκέψη.
Ο Ξενοφών στα «Απομνημονεύματα» χρησιμοποιεί το ρήμα φιλοσοφώ. Ο Ευθύδημος συνομιλώντας με τον Σωκράτη λέει «ώμην φιλοσοφείν φιλοσοφίαν…» (Φανταζόμουν ότι ασχολούμαι με τη φιλοσοφία, με την οποία πίστευα πως θα μορφωθώ).
Ο Ξενοφών, επίσης, παρουσιάζει τον Σωκράτη στο «Συμπόσιον» να λέει πως είναι αυτουργός φιλοσοφίας (= αυτοδίδακτος στη φιλοσοφία).
Ωστόσο, κατά τον Πλάτωνα, η σοφία είναι κτήμα του Θεού. Άλλωστε, και στην «Απολογία», ο Σωκράτης δηλώνει απερίφραστα πως «η μόνη αληθινή σοφία είναι η θεϊκή σοφία, ενώ η ανθρώπινη είναι μηδαμινή». Επομένως, η μάθηση και η έφεση για μάθηση συνιστούν τον όρο φιλοσοφία.
Υπό την έννοια της γενικής μόρφωσης θεωρεί τη φιλοσοφία και ο Αριστοτέλης. Στα «Μετά τα φυσικά» διατυπώνει την άποψη ότι «έστι του φιλοσόφου περί πάντων δύνασθαι θεωρείν» (= γνώρισμα του φιλοσόφου είναι η ικανότητα να μπορεί να εξετάζει θεωρητικώς όλη γενικώς την πραγματικότητα).
Για τους Στωϊκούς φιλοσόφους, η φιλοσοφία ορίζεται ως τέχνη, υιοθετώντας μια πρακτική αντίληψη για τη φιλοσοφία. Θεωρούν, δηλαδή, ότι η φιλοσοφία είναι τέχνη με την οποία ο άνθρωπος μπορεί να κάνει κτήμα του την αρετή και να την εφαρμόζει στη ζωή του.
Παρόμοια αντίληψη έχει για τη φιλοσοφία και ο Επίκτητος, που την ορίζει ως «τέχνην περί βίου» και «εφόδιον εις τον βίον», ενώ κατά τον Επίκουρο, η φιλοσοφία είναι η τέχνη που εξασφαλίζει στον άνθρωπο την ευδαιμονία της ζωής.
Μάλιστα, έλεγε το εξής: «Την φιλοσοφίαν, έλεγεν, είναι λόγος και διαλογισμός του ευδαίμονα βίου περιποιούσαν». Το φυσικό μέρος της φιλοσοφίας – κατά τον Επίκουρο – χρησιμεύει για να απαλλάξει τον άνθρωπο από τον φόβο του θανάτου και από την ιδέα της ύπαρξης θεών.
Ως προς τις απόψεις του Πλωτίνου και των νεοπλατωνικών φιλοσόφων, επαναλαμβάνουν τα όσα είχαν υποστηρίξει περί της Φιλοσοφίας ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης. Θεωρούν ότι η Φιλοσοφία είναι γενική επιστήμη που μελετά το σύνολο της πραγματικότητας (Η φιλοσοφία περί πάντα τα όντα καταγίνεται).
Οι κατοπινοί Νεοπλατωνικοί του 5ου αιώνα, και ιδίως ο μαθητής του Πρόκλου Αμμώνιος έδιναν τους εξής ορισμούς στη φιλοσοφία:
1. «Φιλία της σοφίας», κατά τον Πλάτωνα,
2. «Γνώσις των όντων ή όντα» (=γνώση των όντων από τη γενική οντολογική κατασκευή τους), κατά τον Αριστοτέλη,
3. «Γνώσις θείων και ανθρωπίνων», κατά τους Στωϊκούς,
4. «Τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών», κατά τον Αριστοτέλη,
5. «Ομοίωσις θεώ κατά το δυνατόν ανθρώπω», κατά τον Πλάτωνα [Θεαίτητος 176 Α, Νομ. 716 D ],
6. «Μελετητής θανάτου», κατά τον Πλάτωνα [Φαίδων 64 Α και 67 Α].

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: Η ΒΡΑΧΥΛΟΓΙΑ

Απόσπασμα από τον Πρωταγόρα του Πλάτωνα, Εισαγωγή – Κείμενο – Μετάφραση – Ερμηνευτικά Σχόλια Ηλίας Σ. Σπυρόπουλος, από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, 1992
(Μιλάει ο Σωκράτης)
Λοιπόν, θα προσπαθήσω να σας αναπτύξω τη γνώμη μου πάνω σ’ αυτή την ωδή, είπα. Δηλαδή, από τις ελληνικές χώρες η φιλοσοφία πρωτοφάνηκε στην Κρήτη και στη Σπάρτη και εκεί είναι περισσότερο απλωμένη· σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου δεν βρίσκονται τόσοι σοφιστές όσοι εκεί.
Μόνο που εκείνοι δεν το παραδέχονται και κάνουν τον αμόρφωτο, για να μη μάθει όλος ο κόσμος ότι εκείνο που τους κάνει ανώτερους από όλους τους Έλληνες είναι η σοφία (κάτι τέτοιο δεν κάνουν κι οι σοφιστές που μας έλεγε ο Πρωταγόρας;), και να μείνουμε με την εντύπωση ότι η πολεμικότητα και η αντρεία είναι που τους κάνει ανώτερους· κι αυτό, επειδή πιστεύουν ότι, αν οι άλλοι μάθουν τι είναι εκείνο που τους κάνει ανώτερους, όλοι θα επιδοθούν σ’ αυτό, τη σοφία.
Τώρα όμως, με το να κρατήσουν μυστικό εκείνο, ξεγέλασαν όσους στις άλλες πολιτείες λακωνίζουν· κι έτσι στην προσπάθειά τους να τους μιμηθούν άλλοι σχίζουν τ’ αυτιά τους και τυλίγουν τα πόδια τους με λουριά και καταπιάνονται με τη γυμναστική και φορούν κοντά πανωφόρια, με τη σκέψη πως αυτά βέβαια είναι που κάνουν τους Λακεδαιμονίους πρώτους ανάμεσα στους Έλληνες.
Οι Λακεδαιμόνιοι όμως, όταν θελήσουν να συζητήσουν ελεύθερα με τους σοφιστές του τόπου τους – βαριούνται βλέπεις πια να συζητούν μαζί τους κρυφά – διώχνουν από τη χώρα τους τους ξένους (και τους λακωνίζοντες που αναφέραμε και κάθε άλλον ξένο που βρίσκεται στη χώρα τους) και συζητούν με τους σοφιστές, χωρίς να τους παίρνουν είδηση οι ξένοι· κοντά σ’ αυτά δεν αφήνουν κανέναν νέο να κινήσει για άλλη πόλη – το ίδιο κάνουν και οι Κρήτες – για να μην ξεμάθει την αγωγή που πήρε στην πατρίδα του.
Σ’ αυτές λοιπόν τις πολιτείες δεν βρίσκονται μονάχα άντρες, αλλά και γυναίκες περήφανες για τη σοφία τους.
Και για να καταλάβετε ότι τα λόγια μου αυτά είναι αληθινά και ότι οι Σπαρτιάτες έχουν πάρει την καλύτερη μόρφωση πάνω στη φιλοσοφία και τη ρητορική, σας λέω τούτο: αν θελήσει κανείς να συζητήσει με τον τελευταίο από τους Σπαρτιάτες, θα διαπιστώσει πως πάνω στα περισσότερα θέματα αυτός φαίνεται ένα τίποτε· στη συνέχεια όμως, σ’ ένα οποιοδήποτε σημείο της συζήτησης, γυρνά και σου πετά ξαφνικά μια εντυπωσιακή φράση, σύντομη κι όλο νεύρο, σαν φοβερός ακοντιστής, έτσι που ο συνομιλητής του να φαίνεται κοντά του σαν μωρό παιδί, τίποτε περισσότερο.
Αυτό το έχουν καταλάβει αρκετοί και από τους σημερινούς και από τους παλιούς, δηλαδή ότι καλύτερα λακωνίζει κανείς φιλοσοφώντας παρά ασκώντας τη γυμναστική, αφού παρατήρησαν ότι μόνο ένας άνθρωπος με τέλεια μόρφωση μπορεί να εκφράζεται με αυτόν τον τρόπο.
Σ’ αυτούς ανήκει κι ο Θαλής ο Μιλήσιος κι ο Πιττακός ο Μυτιληναίος κι ο Βίας από την Πριήνη κι ο Σόλων ο συμπολίτης μας κι ο Κλεόβουλος από τη Λίνδο και ο Μύσων από τις Χηνές· έβδομον μαζί τους λογαριάζουν τον Χίλωνα τον Λακεδαιμόνιο.
Όλοι αυτοί ήταν φανατικοί οπαδοί και εραστές και μαθητές της σπαρτιατικής παιδείας. Απόδειξη ότι κάτι τέτοιο ήταν η σοφία τους είναι οι σύντομες φράσεις, οι αξιομνημόνευτες που έχει πει ο καθένας τους και που, αφού συγκεντρώθηκαν όλοι αυτοί, τις έκαναν κοινό αφιέρωμα στον Απόλλωνα, στον ναό του στους Δελφούς, σαν τον πρώτο καρπό της σοφίας τους, χαράζοντας τα επιγράμματα που λέει και ξαναλέει όλος ο κόσμος: «γνώρισε τον εαυτό σου» και «μακριά από τις υπερβολές».
Τώρα, για ποιο λόγο τα λέω αυτά; Γιατί τον παλιό καιρό μ’ αυτόν τον τρόπο φιλοσοφούσαν: με σύντομες φράσεις, σαν τους Λάκωνες. Έτσι και το ρητό αυτό του Πιττακού περνούσε από στόμα σε στόμα και το εκτιμούσαν ιδιαίτερα, και οι σοφοί το επαινούσαν, δηλαδή το «να ’ναι κανείς καλός είναι δύσκολο».

ΠΑΡΑΚΜΗ ΚΑΙ ΚΡΙΣΗ

Τρίτη 3 Μαρτίου 2015

ΒΕΛΟΣ ΚΑΙ ΝΟΥΣ

Ἄλλως βέλος, ἄλλως νοῦς φέρεται. ὁ μέντοι νοῦς καὶ ὅταν εὐλαβῆται καὶ ὅταν περὶ τὴν σκέψιν στρέφηται, φέρεται κατ' εὐθὺ οὐδὲν ἧττον καὶ ἐπὶ τὸ προκείμενον.
Αλλιώς κινείται το βέλος, αλλιώς ο νους. Παρ' όλα αυτά ο νους, ακόμα κι όταν έχει τεταμένη την προσοχή ή όταν στρέφεται γύρω από την έρευνα, κινείται κατ' ευθείαν προς το στόχο όπως ένα βέλος.
ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΡΗΛΙΟΣ Εις Εαυτόν, 8.60
Το έργο του Μάρκου Αυρηλίου Τὰ εἰς ἑαυτὸν γράφτηκε μετά το 172 μ.Χ. και ενώ ο συγγραφέας κατείχε ήδη το αυτοκρατορικό αξίωμα (161-180 μ.Χ.).
Είναι γραμμένο στην Ελληνική -τη γλώσσα των μορφωμένων Ρωμαίων-και παραδίδεται διαιρεμένο σε δώδεκα βιβλία. Εκτός από το πρώτο βιβλίο, το οποίο, αν και γράφτηκε τελευταίο, προτάχθηκε εκ των υστέρων ως εισαγωγή και αναφέρεται στις οφειλές του Αυρηλίου σε συγγενείς και δασκάλους, τα υπόλοιπα έχουν τη μορφή σκόρπιων στοχασμών σε αφοριστικό ύφος, παραινέσεων εἰς ἑαυτόν χωρίς καμιά συστηματική κατάταξη.
Ως προς το περιεχόμενο το έργο εντάσσεται στην παράδοση της στωικής φιλοσοφίας με ιδιαίτερα έκδηλη την επίδραση του Επικτήτου (55-120 μ.Χ).
Ο Μάρκος Αυρήλιος στο αγωνιώδες ερώτημα της εποχής, πώς μπορεί κανείς να κατακτήσει την ευδαιμονία, απαντά ως γνήσιος στωικός: η απαλλαγή από τα πάθη και τα έντονα συναισθήματα (ηδονή, πόνος), η απάθεια έναντι του εξωτερικού κόσμου, η αδιαφορία για τα υλικά αγαθά συντείνουν στην κατάκτηση της εσωτερικής γαλήνης. Ένα αίσθημα που ενισχύεται από την πεποίθηση ότι η ζωή του ανθρώπου διέπεται εν τέλει από την ίδια αρμονία που διέπει τον κόσμο ως ολότητα, και η οποία οφείλεται στην ύπαρξη του Λόγου. Από το έργο του δεν απουσιάζουν οι έννοιες της παροδικότητας του χρόνου, του εφήμερου της ζωής, της πλήρους αβεβαιότητας, μόνο που δεν σχετίζονται με μια απαισιόδοξη θεώρηση του κόσμου. Αντίθετα, αποτελούν την παραδοχή από την οποία εκκινεί κανείς για να αναζητήσει μέσω της φιλοσοφίας την ευδαιμονία.

Δευτέρα 2 Μαρτίου 2015

Ο,ΤΙ ΑΓΑΠΩ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΠΑΝΤΑ

Είπα τον έρωτα την υγεία του ρόδου την αχτίδα
Που μονάχη ολόισα βρίσκει την καρδιά
Την Ελλάδα που με σιγουριά πατάει στη θάλασσα
Την Ελλάδα που με ταξιδεύει πάντοτε
Σε γυμνά χιονόδοξα βουνά.
Δίνω το χέρι στη δικαιοσύνη
Διάφανη κρήνη κορυφαία πηγή
Ο ουρανός μου είναι βαθύς κι ανάλλαχτος
Ό,τι αγαπώ γεννιέται αδιάκοπα
Ό,τι αγαπώ βρίσκεται στην αρχή του πάντα.
ΗΛΙΟΣ Ο ΠΡΩΤΟΣ  (1943)
ΣΩΜΑ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ
Οδυσσέας Ελύτης

ΜΗΠΩΣ ΞΕΧΑΣΑΤΕ ΝΑ ΦΟΡΕΣΕΤΕ ΜΑΡΤΗ;

Κυριακή 1 Μαρτίου 2015

Ο ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΧΡΥΣΕΛΕΦΑΝΤΙΝΕΣ ΠΟΡΤΕΣ ΤΟΥ

Οι πόρτες του Παρθενώνα, από μοσχοβολιστό ξύλο κέδρου, που έκρυβαν το χρυσελεφάντινο άγαλμα της παρθένου Θεάς Αθηνάς και επέτρεπαν τη θέασή του ελάχιστες φορές, οι πόρτες που προστάτευαν τους θησαυρούς της αθηναϊκής δημοκρατίας (και αργότερα το ταμείο της αθηναϊκής συμμαχίας) θα πρέπει να ήταν περισσότερο εντυπωσιακές από ότι νομίζαμε μέχρι σήμερα.
ΧΡΥΣΕΛΕΦΑΝΤΙΝΕΣ ΟΙ ΠΟΡΤΕΣ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ
Και αν το ξύλο ως υλικό προσφέρεται για περίτεχνα σκαλίσματα αλλά όχι για κάτι πιο πολυτελές, υπήρχαν και το ασήμι, ο άργυρος και το ελεφαντόδοντο που θα έδιναν ένα λαμπερό αποτέλεσμα.
Οι περίφημες θύρες του πρόναου και του οπισθόναου, ύψους 10 μέτρων και πλάτους 5 (κάτι λιγότερο από 50 τετραγωνικά, αφού θα πρέπει να υπολογίσουμε και τα ξύλινα θυρώματα) ήταν σίγουρα κατασκευασμένες από ξύλο και σίγουρα επενδεδυμένες με χρυσά ελάσματα, ίσως και με ασημένια, όπως συνέβαινε εκείνη την εποχή και σε άλλους ναούς ανά τον Ελληνικό Κόσμο.
Δυο ερευνητές όμως, ο αρχαιολόγος Σπένσερ Πόουπ και ο ιστορικός τέχνης Πίτερ Σουλτς, δημοσίευσαν ένα άρθρο στο Αμερικανικό Περιοδικό Αρχαιολογίας (American Journal of Archaeology) και προτείνουν μια όντως ενδιαφέρουσα ιδέα: πως είχαν και ελεφαντόδοντο.
Η έρευνά τους ξεκίνησε όταν ανακάλυψαν πως μια από τις οικοδομικές επιγραφές του Παρθενώνα (έτος -434/-433) περιελάμβανε μεγάλη ποσότητα ελεφαντόδοντου, η οποία δεν σχετιζόταν με το χρυσελεφάντινο άγαλμα της παρθένου. Χίλιες τριακόσιες εβδομήντα δύο δραχμές είχαν διατεθεί για χρυσό και 1.305 και 4 οβολοί για ελεφαντόδοντο.
Οι επιτροπές που χρηματοδοτούσαν και έβρισκαν χορηγίες για τον ναό και για το άγαλμα ήταν διαφορετικές. Επίσης, για να βγάζουμε και τα συμπεράσματά μας, λογοδοτούσαν δις κατ” έτος και απορροφούσαν όλα τα χρήματα που διέθεταν.
Μάλιστα, συγκέντρωναν τα ρινίσματα χρυσού και περίσσευαν και τα θραύσματα ελεφαντόδοντου και τα υπέβαλαν σε νέες επεξεργασίες. Τέλος, πωλούσαν όλα τα μηχανήματα μόλις τέλειωνε το έργο στο οποίο είχαν χρησιμοποιηθεί και δεν υπήρχε πια ανάγκη να τα κρατούν.
Με τα ποσά αυτά, χρηματοδοτούσαν το οικονομικό πρόγραμμα. Από τις πόρτες και τα θυρώματα δεν έχει μείνει το παραμικρό στοιχείο και δεν έχουμε γραπτές μαρτυρίες, εκτός από όσες σώζονται σε επιγραφές. Σε μια από αυτές, του έτους -318/7 όταν δηλαδή ο Παρθενώνας είχε τελειώσει και ο Περικλής είχε προ πολλού πεθάνει, διαπιστώνεται ότι λείπουν 0,20 επί 0,22 μ φύλλων χρυσού με τα οποία είχαν επενδυθεί γοργόνεια, κεφαλές λεόντων και κεφαλές ταύρων, καρφιά κ.ά.
Πολύ πιο εντυπωσιακές από ότι πιστεύαμε ήταν οι πόρτες του Παρθενώνα σύμφωνα με έρευνα, ενώ στο εσωτερικό, όπου φυλάγονταν οι θησαυροί της αθηναϊκής δημοκρατίας, δέσποζε το άγαλμα της Αθηνάς, δημιούργημα του Φειδία. Με χρυσό και ίσως και με άργυρο επενδύονταν επίσης και διακοσμητικά στοιχεία στο ναό, όπως ρόδακες.
Οι δυο μελετητές ξεκαθαρίζουν ότι πουθενά δεν αναφέρεται η χρήση ελεφαντόδοντου, αλλά χωρίς την υπόθεσή τους δεν υπάρχει λογική εξήγηση για τις μεγάλες ποσότητες ελεφαντοστού και χρυσού που είχαν αγοραστεί για τον Παρθενώνα.
Μικρές ποσότητες γνωρίζουμε ότι είχαν χρησιμοποιηθεί για διακόσμηση άλλων μερών.
Όπως μπορούμε ίσως να φανταστούμε, θα ήταν εντυπωσιακές και θα συνέτειναν στη δημιουργία κατανυκτικής όσο και μυστικιστικής ατμόσφαιρας, αλλά και αίσθηση ευφορίας και αγαλλίασης.

ΧΕΛΙΔΟΝΙΣΜΑΤΑ

Η Αρχαία Ελλάδα καλά κρατεί.
Το τέλος του Χειμώνα και τον ερχομό των χελιδονιών γιόρταζαν τα παιδιά από την Αρχαιότητα με τα "χελιδονίσματα". Ο συγγραφέας Αθηναίος(+2ος αιώνας) έχει διασώσει ένα "χελιδόνισμα" που τραγουδούσαν τα παιδιά στη Ρόδο. Κρατώντας ένα ομοίωμα χελιδονιού, τριγύριζαν στην πόλη και ζητούσαν φιλέματα.
Στα πρώτα βυζαντινά χρόνια, το Ελληνικό έθιμο της χελιδόνας θεωρήθηκε ειδωλολατρικό και απαγορεύτηκε από την εκκλησία.  Παρ' όλα αυτά όμως τα παιδιά συνέχιζαν να τραγουδούν τον ερχομό της Άνοιξης και έτσι το έθιμο διατηρήθηκε όπως ακριβώς και στην Αρχαιότητα. Σε κάθε μεριά της Ελλάδας, την 1η του Μάρτη τα παιδιά ξεχύνονταν στους δρόμους για να καλωσορίσουν τα χελιδόνια τους, τους αγγελιοφόρους της Άνοιξης. Κρατούσαν στα χέρια τους ένα ξύλινο χελιδόνι και του κρεμούσαν στο λαιμό κουδουνάκια. Πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν τα "χελιδονίσματα" ενώ τα κουδουνάκια συνόδευαν το τραγούδι τους.
«Ήρθε ήρθε χελιδόνα ήρθε και άλλη μεληδόνα κάθησε και λάλησε και γλυκά κελάηδησε: "Μάρτη, Μάρτη μου καλέ, και Φλεβάρη φοβερέ κι αν φλεβίσεις κι αν τσικνίσεις καλοκαίρι θα μυρίσεις. Κι αν χιονίσεις κι αν κακίσεις, πάλιν άνοιξη θ' ανθίσεις.»
Με το ίδιο τρόπο, εμείς τα παιδιά της δευτέρας τάξης, υποδεχτήκαμε την 1η  Μαρτίου, τον ερχομό της Άνοιξης. Κρατώντας ο καθένας στα χέρια του τη χελιδόνα τραγουδήσαμε στους συμμαθητές μας τα χελιδονίσματα. Πολλοί από αυτούς ξαφνιάστηκαν, γιατί δε γνώριζαν αυτό το έθιμο. Σίγουρα όμως τους άρεσε, αφού μας χειροκρότησαν ζεστά, και την επόμενη Άνοιξη ίσως με τη σειρά τους τραγουδήσουν σε άλλα παιδιά της πόλης τον ερχομό της Άνοιξης. http://30dim-athin.att.sch.gr/ta_xelidonismata.htm
Βίντεο: ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΤΕΡΠΝΗΣ ΣΕΡΡΩΝ, από την τηλεόραση ΕΠΙΛΟΓΕΣ, Σερρών.
Τον μήνα Μάρτη - Βαδράμιο εορτή της  Ρόδου σε άγνωστη ημέρα του τοπικού μήνα γινόταν τα "Χελιδόνεια" για την υποδοχή της άνοιξης και των χελιδονιών, της οποίας η ίδρυση αποδίδεται στον Λίνδιο Κλεόβουλο. Μικρά παιδιά τριγυρνούσαν από πόρτα σε πόρτα και ζητούσαν χρήματα και σύμφωνα με τον Αθηναίο, χρονολογείται στον -6ο αιώνα. Ο Αθηναίος σημειώνει ότι το χελιδονίζειν ήταν για τους Ροδίτες, ένα είδος αγερμού (συλλογή χρημάτων, όπως στα σύγχρονα κάλαντα) και διασώζει ένα τέτοιο τραγούδι μνημονευόμενο από τον Θέογνι στο δεύτερο βιβλίο του “Περί θυσιών” στη Ρόδο.
Τραγουδώντας μικρά άσματα αντίστοιχα με τα σημερινά κάλαντα Τα χελιδόνεια,
Παλάθαν συ προκύκλει........... Φέρε σύκα αρμαθιασμένα
εκ πίονος οίκου .........................απ' το πλούσιο το σπίτι
οίνου τε δέπαστρον ..................ένα κύπελλο κρασί
τυρού τε κανίστρου. .................και καλάθι με τυρί.
που κατά την Ελληνιστική περίοδο διαδόθηκαν  στον Ελληνικό κόσμο, επέζησαν έως τον 10ο αιώνα, οπότε και απαγορεύθηκαν από την "εν Τρούλλω"  6η Οικουμενική σύνοδο +939 ως κατάλοιπο του Ελληνικού εθνισμού.
ΗΛΘ΄ ΗΛΘΕ ΧΕΛΙΔΩΝ, ΚΑΛΑΣ ΩΡΑΣ ΑΓΟΥΣΑ ΚΑΙ ΚΑΛΟΥΣ ΕΝΙΑΥΤΟΥΣ, ΕΠΙ ΓΑΣΤΕΡΙ ΛΕΥΚΑ, ΕΠΙ ΝΩΤΑ ΜΕΛΑΙΝΑ, ΑΝΟΙΓ  ΆΝΟΙΓΕ ΤΑΝ ΘΥΡΑΝ ΧΕΛΙΔΟΝΕΙ, ΟΥ ΓΑΡ ΓΕΡΟΝΤΕΣ ΕΣΜΕΝ ΑΛΛΑ ΠΑΙΔΙΑ {Κλεόβουλος ο Λίνδιος}.
Υπάρχει μάλιστα κι ένας συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο Αρχαίο και σύγχρονο χελιδόνισμα, που κατέγραψε τον 12ο αιώνα ο Γάλλος κληρικός Benoit όταν άκουσε να το τραγουδούν Έλληνες μαθητές στο Collegio Greco στη Ρώμη. Οι στίχοι που κατέγραψε ο Benoit (στο βιβλίο του Liber Politicus) έχουν εντυπωσιακή ομοιότητα με τα σημερινά χελιδονίσματα. Επιπλέον, μάλιστα και το φιλοδώρημα που ζητούν οι καλαντιστές παραμένει το ίδιο από την Αρχαιότητα !
Αk : ΕΠΙΣΤΡΟΦΉ ΣΤΗΣ ΡΙΖΕΣ ΜΑΣ ΕΛΛΗΝΕΣ !!! ΟΛΑ ΣΤΟ ΦΩΣ ΕΠΑΝΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΩΡΑ ΠΑΝΤΟΥ!!! ΕΣΕΤΑΙ ΗΜΑΡ http://eleusisdiagoridon.blogspot.gr/2012/12/blog-post_7691.html
Δείτε και ένα βίντεο που είχε γυριστεί παλιότερα, αφιέρωμα στα Χελιδονίσματα, στο Σιτοχώρι Σερρών, εδώ: http://www.serrestv.gr/tv/musicvideo.php?vid=ed51f900f

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Αρχειοθήκη ιστολογίου