Ο Μεγάλος Τυφώνας

Εικόνα:Η Ελληνική αγγειογραφία απεικονίζει την κατάκτηση του Τυφώνα από τον Δία.

Οι Έλληνες ποιητές, ιστορικοί και φιλόσοφοι μιλούσαν συχνά για τον μεγάλο δράκο Τυφώνα ή Τυφωέα, του οποίου η επίθεση σχεδόν κατέστρεψε τον κόσμο.

Η παλαιότερη πηγή μας για την ιστορία του Τυφώνα είναι ο Ησίοδος, του οποίου η αφήγηση χρονολογείται προσωρινά στον -8ον αιώνα. Στη Θεογονία του, ο Ησίοδος θέτει το σκηνικό με φόντο μια κοσμική αναταραχή στη φάση διαμόρφωσης της ιστορίας της γης. Ο Τυφών ήταν παιδί της Γαίας και του Τάρταρου, και συνελήφθη αφού ο Δίας είχε εκδιώξει από τον ουρανό τους πρώην ηγεμόνες του ουρανού, τους Τιτάνες. Κατά τη γέννησή του, το τέρας έβγαλε εκατό κεφάλια φιδιών που έβγαζαν φωτιά και δηλητήριο, με τα σφυρίγματά τους, τους βρυχηθμούς και τα βουητά τους, και κάθε είδους φρικτό ήχο που δονούσαν τον ουρανό στα θεμέλιά του.

Χωρίς την παρέμβαση του Δία, λέει ο ποιητής, ο μεγάλος δράκος θα είχε γίνει ο κυρίαρχος των θεών και των θνητών. Για να αντιμετωπίσει το τέρας, ο Δίας σηκώθηκε με μια βροντή. Τότε «η γη στέναξε από κάτω του, και η θερμότητα και η φλόγα και από τους δύο έφτασε στη σκοτεινή θάλασσα, από τις βροντές και τις αστραπές του Δία και από τη φλόγα του τέρατος, από τις φλεγόμενες βολίδες του και από την καύση και την ανάσα των θυελλωδών ανέμων του».

Η δύναμη του Δία έγκειτο στα κεραυνοβόλα όπλα του: Κρατώντας τα όπλα του, βροντές, αστραπές και τον λαμπερό κεραυνό, έκανε ένα άλμα από τον Όλυμπο και χτύπησε, βάζοντας φωτιά σε όλα εκείνα τα κεφάλια που είχαν τοποθετηθεί πάνω στο τρομερό τέρας. Τότε, μετά τα χτυπήματα του Διός, ο Τυφώνας έπεσε σακατεμένος και η γιγάντια γη στέναξε από κάτω του, και η φλόγα από τον κεραυνοβολημένο μεγάλο άρχοντα, έσβησε...

Η γη καιγόταν στον άνεμο της ζέστης του... και έλιωνε στη λάμψη της φλεγόμενης φωτιάς.

Ανά τους αιώνες, οι μελετητές αναρωτιούνται ποια φυσική εμπειρία θα μπορούσε να έχει προκαλέσει ιστορίες για ένα απειλητικό για τη γη γεγονός στο οποίο ο παράγοντας καταστροφής είναι ένα φίδι ή ένας δράκος. Ήταν η ιστορία μια υπέροχη ηχώ προγονικών αντιπαραθέσεων, όταν οι πρώιμες φυλές αγωνίζονταν να υποτάξουν πλάσματα της ερήμου ή του βάλτου; Ή μήπως η ιστορία αποτύπωνε, στην αρχαϊκή γλώσσα του μύθου, ένα τραυματικό γεγονός - ίσως μια έκρηξη από ένα κοντινό ηφαίστειο ή έναν τυφώνα ή ανεμοστρόβιλο; Κάποιοι έχουν υποστηρίξει ότι η Ελληνική μνήμη του Τυφώνα υποδεικνύει έναν ιδιαίτερα τρομακτικό κομήτη που πλησιάζει τη Γη.

Ο Αρχαίος Ρωμαίος λόγιος Πλίνιος αναφέρει την εμφάνιση ενός «τρομερού κομήτη» ή μιας «μπάλας φωτιάς» κατά τη διάρκεια της βασιλείας ενός θρυλικού Αιγύπτιου βασιλιά ονόματι Τυφώνα .

Αλλά αυτές οι φυσιοκρατικές εικασίες εξετάζουν τις Αρχαίες ιστορίες μία προς μία, μεμονωμένα, και πολύ συχνά αγνοούν τις παραλληλίες εντός και μεταξύ των πολιτισμών. Η εκδοχή του Ησίοδου προσφέρει πολλά στοιχεία που μπορούν να ανατρέξουν στις παλαιότερες θρησκείες της Μεσογείου, της Εγγύς Ανατολής και πέραν αυτής.

Με αυτή την κατεύθυνση της έρευνας, βλέπουμε πώς τα κοσμικά φίδια και δράκοι της αρχετυπικής Μυθολογίας μειώθηκαν προοδευτικά και εντοπίστηκαν μέσω της περιφερειακής αφήγησης.

Ο Τυφών ως τρικέφαλο τέρας με πλεγμένες ουρές φιδιού.

Η μάχη του ήρωα με το φίδι ή δράκο του χάους είναι ένα παγκόσμιο θέμα των Αρχαίων πολιτισμών και η μη αναγνώριση αυτού του γεγονότος θα καταδικάσει κάθε προσπάθεια κατανόησης της ιστορίας του Τυφώνα. Ένα γελοίο τέρας ξένο προς κάθε φυσική εμπειρία σήμερα, αλλά δεδομένων των κοσμικών διαστάσεων, είναι ιθαγενές στις μυθολογίες όλων των πολιτισμών.

Το πλάσμα είναι ένα φλεγόμενο, γενειοφόρο, φτερωτό ή με μακριά μαλλιά φίδι, συχνά με πολλαπλά κεφάλια και στόματα, του οποίου η στριφογυριστή μορφή εμφανίζεται στον ουρανό καθώς το χάος και το σκοτάδι κατακλύζουν τον κόσμο. Η δύναμη και η συνέπεια των εικόνων επιμένουν σε χιλιετίες ανθρώπινης ιστορίας και η συλλογική μνήμη δεν μπορεί να εκλογικευτεί. 

Τι ήταν ο δράκος; Ποιος ήταν ο ήρωας;

Και τι ήταν ο κοσμικός κεραυνός, το όπλο που άφησε το τέρας, κατά τα λόγια των ποιητών, «κεραυνοβολημένο» ή «σημαδεμένο από κεραυνό»;

Από το βιβλίο Οι Κεραυνοί των Θεών

bibliotecapleyades.net