Παρασκευή 15 Μαΐου 2026

Ο ΘΑΛΗΣ και ο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ για το ΘΕΙΟ

ΘΑΛΗΣ
Οι απόψεις του Θαλή του Μιλησίου μας είναι γνωστές, κυρίως μέσω του Αριστοτέλη, του Αέτιου και του Διογένη Λαέρτιου.
Οι Αρχαίες πηγές αποδίδουν στον Θαλή αντιλήψεις που υποδηλώνουν ότι η θεότητα είναι μια άυλη, κινούσα δύναμη (ψυχή) που διαπερνά τα πάντα.

«Πάντα πλήρη θεῶν εἶναι» (Αριστοτέλης, Περί Ψυχής, 411α 7): Αυτή είναι η πιο διάσημη φράση του. Ο Θαλής εννοούσε ότι ο κόσμος είναι έμψυχος, γεμάτος από θεότητες με κινούσα ενέργεια.

«Πρεσβύτατον τῶν ὄντων ὁ Θεός. Ἀγέννητον γάρ» (Διογένης Λαέρτιος, Βίοι Φιλοσόφων): Ο Θεός είναι η αρχαιότερη ύπαρξη, επειδή είναι αγέννητος.

«Νοῦν τοῦ κόσμου τὸν θεόν» (Αέτιος): Ο Θαλής θεωρούσε τον Θεό ως τον "Νου" του κόσμου, μια νοητική και όχι υλική οντότητα.

«...αὐτὸν [τον Θαλή] ἐοικέναι κινητικόν τι τὴν ψυχὴν ὑπολαβεῖν, εἴπερ τὸν λίθον ἔφη ψυχὴν ἔχειν ὅτι τὸν σίδηρον κινεῖ» (Αριστοτέλης, Περί Ψυχής): Εδώ ο Αριστοτέλης εξηγεί ότι ο Θαλής συνέδεε την «ψυχή» (και άρα τη θεότητα) με τη δύναμη της κίνησης.

«Τοῖς δὲ ἀψύχοις μεταδιδόναι ψυχάς»: Ο Θαλής θεωρούσε ότι η θεϊκή δύναμη διαπερνά ακόμη και τα άψυχα, υποδηλώνοντας μια έμψυχη "άυλη" αρχή πίσω από την ύλη.
Για τον Θαλή, το Θείον είναι μια άυλη αρχή κίνησης και ζωής (ψυχή), που είναι αιώνια (αγέννητη) και νοητή (νους).


Οι απόψεις του Δημόκριτου αναφέρονται από μεταγενέστερους (Σέξτος ο Εμπειρικός, Διογένης ο Λαέρτιος).

Ο Δημόκριτος σύμφωνα με τις πηγές, θεωρούσε ότι οι θεοί είναι όντα εξαιρετικά λεπτοφυή, αόρατα και άυλα (με την έννοια ότι δεν αποτελούνται από πυκνή ύλη όπως τα ανθρώπινα σώματα). Δίδασκε ότι οι θεοί είναι όντα που αποτελούνται από λεπτοφυή άτομα, τα οποία κινούνται στον αέρα.
Σύμφωνα με τον Σέξτο τον Εμπειρικό, ο Δημόκριτος πίστευε ότι οι θεοί είναι αθάνατα, «αδιάφθορα» όντα που κατοικούν στον αέρα και δεν είναι ορατά με τα ανθρώπινα μάτια, παρά μόνο όταν οι ενέργειες τους «εμπίπτουν» στις αισθήσεις μας.

«Μούνοι θεοφιλέες, όσοι εχθρόν το αδικέειν» 

Μόνο όσοι μισούν την αδικία είναι αγαπητοί στους θεούς.

Δημόκριτος, Ηθικά Αποσπάσματα

Ελληνική Φιλοσοφική Θρησκεία - Θεοφιλότης

---------------------------------

Θαλής: Πάντα Πλήρη Θεών

ΠΛΑΤΩΝ - Η ΑΥΛΗ ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ

Η Θεία Αρχή στον Ηράκλειτο, τον Επίκτητο και τον Παρμενίδη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Αρχειοθήκη ιστολογίου