Η ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗ ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΟΞΑΣΙΑ

Σωκράτης «...θα ήταν αρκετό να λέμε επιστήμη το πρώτο κομμάτι, διάνοια το δεύτερο, πίστη το τρίτο και εικασία το τέταρτο. Τα δυο πρώτα (επιστήμη, διάνοια) τα λέμε «νόηση», τα δύο δεύτερα (πίστη, εικασία) «δοξασία». Η νόηση αφορά την ουσία ενώ η δοξασία την γένεση» [ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ 534 a]

Εδώ ο Πλάτων χωρίζει τη γνώση σε δύο περιοχές.

Στην περιοχή της νόησης που αφορά την ουσία. Δηλαδή τις αιώνιες και αμετάβλητες Ιδέες, όπως το Δίκαιο, το Αγαθό, το Ωραίο, τις μαθηματικές αλήθειες.

Και στην περιοχή της δοξασίας που αφορά τη γένεση. Δηλαδή τον κόσμο των πραγμάτων που μεταβάλλονται και φθείρονται.

Η λέξη «γένεση» εδώ δεν σημαίνει απλώς «γέννηση». Στον πλατωνικό λόγο σημαίνει τον κόσμο της μεταβολής, του γίγνεσθαι, της συνεχούς αλλαγής. Δηλαδή όσα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις και δεν είναι απόλυτα σταθερά ή αιώνια. Όπως ένα όμορφο λουλούδι μαραίνεται, ένας άνθρωπος μεγαλώνει και αλλάζει, οι πολιτείες δημιουργούνται και καταστρέφονται.

Όλα αυτά ανήκουν στη γένεση – γίγνεσθαι. Αντίθετα, η ουσία αφορά τις αιώνιες και αμετάβλητες Ιδέες.

Επομένως η αληθινή γνώση στρέφεται προς το αιώνιο και αμετάβλητο, ενώ η απλή γνώμη, δηλαδή η δοξασία, αφορά τον αισθητό κόσμο που συνεχώς μεταβάλλεται και εκφράζεται με την πίστη και την εικασία.

Σείριος (Χ.Γ.)  ΕΝΝΕΑ ΕΤΗ ΦΩΤΟΣ

-----------------------------

ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΓΝΩΣΗ

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΟΦΟΙ, ΕΔΩΣΑΝ ΓΝΩΣΗ και ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ

ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΓΝΩΣΗ - ΔΥΟ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΠΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣ ΚΟΣΜΟΥΣ.

«ΝΗΦΕ ΚΑΙ ΜΕΜΝΗΣΩ ΑΠΙΣΤΕΙΝ» (ΕΠΙΧΑΡΜΟΣ) [Μείνε νηφάλιος και μην ξεχνάς να δυσπιστείς]