ΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ - ΘΑΛΗΣ Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ

Η λέξη φιλοσοφία, που σημαίνει «αγάπη για τη σοφία, επιδίωξη της σοφίας», εμφανίζεται αρκετά αργά στην Αχαία Ελληνική γλώσσα. Απαντά σποραδικά κατά τον -5ο αιώνα και μόνο την εποχή του Πλάτωνα, στις αρχές του 4ου αιώνα, γίνεται προσπάθεια να καθοριστεί η ακριβής σημασία και το εύρος της εφαρμογής της. Η γενική ωστόσο πεποίθηση, τόσο των Αρχαίων όσο και η δική μας, είναι ότι η φιλοσοφία έχει γεννηθεί πολύ νωρίτερα, από τις αρχές ακόμη του 6ου αιώνα. 

Ο Αριστοτέλης θα αποδώσει τον τίτλο των πρώτων φιλοσόφων σε τρεις στοχαστές από τη Μίλητο, στον Θαλή, στον Αναξίμανδρο και στον Αναξιμένη, και έκτοτε θα τον ακολουθήσουν όλοι οι ιστορικοί της φιλοσοφίας. Στην περιφέρεια του Ελληνικού κόσμου, αρχικά στις Ιωνικές αποικίες και αργότερα στις Ελληνικές πόλεις της νότιας Ιταλίας, θα συντελεστεί η μετάβαση «από τον μύθο στον λόγο», η αντικατάσταση δηλαδή του μυθολογικού τρόπου σκέψης που χαρακτηρίζει την αρχαϊκή ποίηση από τον ορθό λόγο της φιλοσοφίας και της επιστήμης.

Από τον Θεόφραστο, τον μαθητή του Αριστοτέλη, ξεκινά και η διαδεδομένη στον Αρχαίο κόσμο πεποίθηση ότι οι τρεις μιλήσιοι φιλόσοφοι συνδέονται ο ένας με τον άλλον με σχέση μαθητείας. Ο Αναξίμανδρος υπήρξε μαθητής του Θαλή και ο Αναξιμένης μαθητής του Αναξίμανδρου.

Αρκετά νωρίς λοιπόν διαμορφώνεται η εικόνα της φιλοσοφίας που θα κυριαρχήσει σε όλη την Αρχαία σκέψη: η φιλοσοφία γεννιέται στην Ιωνία του 6ου αιώνα, όταν ένας νέος ορθολογικός τρόπος εξήγησης της φυσικής πραγματικότητας υιοθετείται από μια ομάδα στοχαστών, όταν δημιουργείται μια πρώτη σχολή φιλοσόφων. Η φιλοσοφία είναι στενά συνδεδεμένη με τη διδασκαλία, αναπτύσσεται μέσα από την κοινή αναζήτηση δασκάλου και μαθητή.

Ιδιαίτερος φαίνεται να είναι ο ρόλος του Θαλή του Μιλήσιου σε αυτή τη θεωρητική επανάσταση. Είναι αυτός που, όπως μας λέει ο Αριστοτέλης, «ίδρυσε αυτή τη φιλοσοφία», όταν θεώρησε ότι πίσω από τα συνεχώς μεταβαλλόμενα φαινόμενα υπάρχει μια «αρχή» (μία φύσις, μία οὐσία) «από την οποία συνίστανται όλα τα πράγματα, από την οποία καταρχάς προήλθαν και στην οποία τελικά με τη φθορά τους θα καταλήξουν» (Μετά τα φυσικά Α 983b6-27). 

Κατά τον Θαλή, η σταθερή, αιώνια και αναλλοίωτη αυτή ουσία είναι το νερό. Αν η μαρτυρία του Αριστοτέλη είναι σωστή, τότε ο Θαλής δικαίως θεωρείται ο πρώτος φιλόσοφος. Η φιλοσοφία γεννιέται όταν στο μυαλό των ανθρώπων δημιουργείται η πεποίθηση ότι πίσω από το φαινομενικό χάος των γεγονότων υπάρχει μια κρυφή τάξη, μια τάξη που προέρχεται από απρόσωπες δυνάμεις. Το νερό του Θαλή είναι μια τέτοια απρόσωπη δύναμη: είναι η πρώτη φιλοσοφική έννοια.

Δυστυχώς την σκέψη του Θαλή, όπως και όλων των πρώτων φιλοσόφων, την γνωρίζουμε μόνο από δεύτερο χέρι. Κείμενα του ίδιου του Θαλή δεν έφτασαν ως τα χέρια μας. Έτσι είμαστε αναγκασμένοι να ανασυνθέτουμε τη σκέψη του από πολύ μεταγενέστερες πηγές.

Ο Πλάτων, για παράδειγμα, μας μεταφέρει ένα ανέκδοτο όπου ο Θαλής εμφανίζεται ως ο τυπικός αφηρημένος φιλόσοφος: «Λένε ότι κάποτε ο Θαλής κατάφερε να πέσει σε ένα πηγάδι, καθώς προχωρούσε παρατηρώντας τα άστρα και κοιτάζοντας προς τα πάνω· τότε μια ομορφούλα και ξύπνια θρακιώτισσα υπηρέτρια, τον πείραξε λέγοντάς του ότι επιθυμεί να μάθει τι συμβαίνει στον ουρανό και αγνοεί το τι γίνεται πίσω του και πλάι στα πόδια του» (Θεαίτητος 174a). 

Σε μια ιστορία πάλι του Αριστοτέλη ο Θαλής προβλέπει από τα άστρα μεγάλη σοδειά ελιάς και καπαρώνει εγκαίρωςόλα τα ελαιοτριβεία της Μιλήτου και τηςΧίου, θέλοντας να αποδείξει σε όσους τον περιφρονούσαν για τη φτώχεια του ότι οι φιλόσοφοι θα μπορούσαν εύκολα να πλουτίσουν αν το ήθελαν, δεν ήταν όμως αυτός ο σκοπός τους (Πολιτικά 1259a9).

Παράλληλα με την εικόνα του πρώτου φιλοσόφου, πλήθος μαρτυριών μάς ζωντανεύουν έναν διαφορετικό Θαλή, προσγειωμένο, πρακτικό και εφευρετικό. Για τους Έλληνες του -5ου αιώνα ο Θαλής είναι σύμβολο επινοητικότητας και πολυπραγμοσύνης, είναι ένας από τους Επτά Σοφούς της Αρχαίας Ελλάδας. 

Δεν μας είναι απολύτως σαφές τι κοινό είχαν οι επτά αυτές προσωπικότητες. Οι περισσότεροι είχαν πολιτική δράση, κάποιοι ήταν νομοθέτες, κάποιοι άλλοι υπήρξαν και ποιητές. Το σίγουρο πάντως είναι ότι από τους επτά μόνο ο Θαλής διεκδικεί τον τίτλο του φιλοσόφου. 

Ο σοφός προηγείται του φιλοσόφου, όπως η σοφία είναι προγενέστερη της φιλοσοφίας. Ο Όμηρος χαρακτηρίζει «σοφία» την εμπνευσμένη από την Αθηνά τέχνη του ναυπηγού (Ιλιάδα Ο 411) και ο Σόλων την εμπνευσμένη από τις Μούσες ποιητική τέχνη (Ελεγ. 1.52). 

Στη συνάντηση του Κροίσου με τον Σόλωνα, που μας περιγράφει ο Ηρόδοτος, ο Κροίσος αναρωτιέται ποια είναι η πηγή της σοφίας του Σόλωνα και σπεύδει να τη συνδέσει αμέσως με τα πολλά ταξίδια του και την επιθυμία να δει καινούργια πράγματα (Ιστορίαι 1.30). 

Η «σοφία» λοιπόν της αρχαϊκής εποχής, η οποία είναι ταυτοχρόνως εμπνευσμένη από τους θεούς πρακτική δεξιότητα, χειρισμός του ποιητικού λόγου και επιτόπια έρευνα (ιστορία), κάποια στιγμή θα οδηγήσει στη «φιλοσοφία». Ο Θαλής φαίνεται να συμβολίζει ακριβώς αυτή τη μετάβαση. Αξίζει λοιπόν να προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα αν πρέπει να κατατάξουμε τον Θαλή στους σοφούς ή στους φιλοσόφους.

https://www.greek-language.gr/

----------------------------------

ΘΑΛΗΣ Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ

ΘΑΛΗΣ Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ: «ΠΑΝΤΑ ΠΛΗΡΗ ΘΕΩΝ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΩΝ».

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ ΓΝΩΡΙΖΑΝ ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΩΝ ΠΥΡΑΜΙΔΩΝ ή ΜΗΠΩΣ ΟΧΙ; (Σείριος)

Ο ΘΑΛΗΣ Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΕΒΛΕΨΕ ΜΙΑ ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ

Ο ΘΑΛΗΣ ΕΚΡΙΝΕ ΠΩΣ ΤΟ ΣΩΣΤΟ ΗΤΑΝ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ ΣΤΑ ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΑ ΛΟΓΙΑ, ΑΛΛΑ, ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟ.

ΘΑΛΗΣ Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ

 [1.34] Όταν κάποτε μια γριά γυναίκα τον οδηγούσε έξω από το σπίτι για να παρατηρήσει τα άστρα, αυτός έπεσε σ᾽ ένα χαντάκι· όταν λοιπόν έβαλε τις φωνές, η γριά τού είπε: «Εσύ, δηλαδή, Θαλή, φαντάζεσαι πως θα μπορέσεις να γνωρίσεις όσα είναι ψηλά στον ουρανό, τη στιγμή που δεν μπορείς να δεις όσα είναι μπροστά στα πόδια σου;»
[1.34] λέγεται δ᾽ ἀγόμενος ὑπὸ γραὸς ἐκ τῆς οἰκίας, ἵνα τὰ ἄστρα κατανοήσῃ, εἰς βόθρον ἐμπεσεῖν καὶ αὐτῷ ἀνοιμώξαντι φάναι τὴν γραῦν· «σὺ γάρ, ὦ Θαλῆ, τὰ ἐν ποσὶν οὐ δυνάμενος ἰδεῖν τὰ ἐπὶ τοῦ οὐρανοῦ οἴει γνώσεσθαι;» Διογένης ο Λαέρτιος - Βίοι Φιλοσόφων

Ως αστρονόμο ξέρει τον Θαλή και ο Τίμωνας, που τον επαινεί στους Σίλλους του λέγοντας: Σαν τον Θαλή, απ᾽ τους Εφτά Σοφούς τον σοφό αστρονόμο.
Τα γραφτά του, λέει ο Αργείτης Λόβωνας, εκτείνονται σε διακόσιους στίχους. Στο άγαλμά του λένε πως υπήρχε η εξής επιγραφή: Αυτόν εδώ τον Θαλή η Ιωνική τον γέννησε η Μίλητος, που τον ανέδειξε αστρονόμο τον πιο σοφό απ᾽ όλους.

[1.35] Ιδού και ένα από τα τραγούδια του που τραγουδιούνταν στα συμπόσια:
Τα λόγια τα πολλά δεν δείχνουν φρόνηση·
μια μόνο σοφία να ζητάς·
ένα μόνο καλό να διαλέγεις·
έτσι μονάχα θα κλείσεις
των φλύαρων ανθρώπων τα απύλωτα στόματα.

Ως δικά του φέρονται και τα εξής αποφθέγματα:
Απ᾽ όλα τα όντα το πιο παλιό είν᾽ ο θεός, αφού είν᾽ αγέννητος.
Το ομορφότερο είναι το σύμπαν, ως δημιούργημα του θεού.
Το πιο μεγάλο είν᾽ ο χώρος, αφού χωράει τα πάντα.
Το πιο γρήγορο είν᾽ ο νους, που διατρέχει τα πάντα.
Το πιο δυνατό είν᾽ η ανάγκη, που κυβερνάει τα πάντα.
Το πιο σοφό είν᾽ ο χρόνος: αυτός ανακαλύπτει τα πάντα.

Ο θάνατος, έλεγε, δεν διαφέρει σε τίποτε από τη ζωή.
«Και τότε», του είπε κάποιος, «εσύ γιατί δεν πεθαίνεις;»
«Γιατί», είπε, «δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ των δύο».

[1.36] Σε κάποιον που τον ρώτησε τί έγινε πρώτα, η νύχτα ή η μέρα, έδωσε την απάντηση: «Η νύχτα, κατά μία μέρα νωρίτερα».
Κάποιος τον ρώτησε αν ένας άνθρωπος που κάνει αδικία ξεφεύγει την προσοχή των θεών. «Ούτε όταν τη σκέφτεται», ήταν η απάντηση του.
Στον μοιχό που τον ρώτησε αν έπρεπε να ορκιστεί ότι δεν διέπραξε μοιχεία, απάντησε: «Ο ψεύτικος όρκος δεν είναι χειρότερος από τη μοιχεία».
Όταν ρωτήθηκε τί είναι δύσκολο, έδωσε απάντηση: «Το να γνωρίσει κανείς τον εαυτό του».
«Και τί είναι εύκολο;» «Το να δίνει κανείς συμβουλές στον άλλον».
«Το πιο ευχάριστο;»
«Οι επιτυχίες».
«Τί είναι το θείο;»
«Αυτό που δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος».
Στην ερώτηση τί παράξενο και ιδιότροπο πράγμα είδε στη ζωή του, απάντησε «Γέρο τύραννο».
«Πώς θα μπορούσε κανείς να υπομείνει με τον πιο εύκολο τρόπο μια ατυχία;» «Αν βλέπει τους εχθρούς του να βρίσκονται σε χειρότερη κατάσταση».
«Πώς θα μπορούσαμε να ζούμε όσο γίνεται σωστότερα και όσο μπορούμε πιο δίκαια;» «Αν δεν κάνουμε οι ίδιοι αυτό που κατηγορούμε στους άλλους.»

[1.37] «Ποιός είναι ευτυχισμένος;» «Αυτός που έχει υγιές σώμα, γερό μυαλό και καλλιεργημένη φύση».
Τους φίλους, λέει, πρέπει να τους θυμάται κανείς και όταν είναι κοντά του και όταν βρίσκονται μακριά του.
Να μην καλλωπίζουμε την εξωτερική μας εμφάνιση, αλλά να κοιτάζουμε να είμαστε ωραίοι στη συμπεριφορά μας.
«Να μην πλουτίζεις», λέει «με άσχημο τρόπο, ούτε να επιτρέπεις διαβολές να σε επηρεάζουν σε βάρος προσώπων που κέρδισαν την εμπιστοσύνη σου».
«Ό,τι πρόνοιες», λέει, «θα λάβεις εσύ για τους γονείς σου, τις ίδιες να περιμένεις κι από τα παιδιά σου».
Τις πλημμύρες του Νείλου τις εξηγούσε λέγοντας πως τα ρεύματα του νερού εμποδίζονται από τους ετησίες ανέμους, που φυσούν αντίθετα.

ΕΠΤΑ ΣΟΦΟΙ: ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΛΑΕΡΤΙΟΣ - Βίοι Φιλοσόφων 1.22-122 (1.33-1.37)

Νεοελληνική απόδοση: Δ. Λυπουρλής
Πηγή και πρωτότυπο κείμενο: Μνημοσύνη - Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας ΕλληνικήςΓραμματείας

Ο ΘΑΛΗΣ Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΕΒΛΕΨΕ ΜΙΑ ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ

Ο ΘΑΛΗΣ και ο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ για το ΘΕΙΟ

ΘΑΛΗΣ
Οι απόψεις του Θαλή του Μιλησίου μας είναι γνωστές, κυρίως μέσω του Αριστοτέλη, του Αέτιου και του Διογένη Λαέρτιου.
Οι Αρχαίες πηγές αποδίδουν στον Θαλή αντιλήψεις που υποδηλώνουν ότι η θεότητα είναι μια άυλη, κινούσα δύναμη (ψυχή) που διαπερνά τα πάντα.

«Πάντα πλήρη θεῶν εἶναι» (Αριστοτέλης, Περί Ψυχής, 411α 7): Αυτή είναι η πιο διάσημη φράση του. Ο Θαλής εννοούσε ότι ο κόσμος είναι έμψυχος, γεμάτος από θεότητες με κινούσα ενέργεια.

«Πρεσβύτατον τῶν ὄντων ὁ Θεός. Ἀγέννητον γάρ» (Διογένης Λαέρτιος, Βίοι Φιλοσόφων): Ο Θεός είναι η αρχαιότερη ύπαρξη, επειδή είναι αγέννητος.

«Νοῦν τοῦ κόσμου τὸν θεόν» (Αέτιος): Ο Θαλής θεωρούσε τον Θεό ως τον "Νου" του κόσμου, μια νοητική και όχι υλική οντότητα.

«...αὐτὸν [τον Θαλή] ἐοικέναι κινητικόν τι τὴν ψυχὴν ὑπολαβεῖν, εἴπερ τὸν λίθον ἔφη ψυχὴν ἔχειν ὅτι τὸν σίδηρον κινεῖ» (Αριστοτέλης, Περί Ψυχής): Εδώ ο Αριστοτέλης εξηγεί ότι ο Θαλής συνέδεε την «ψυχή» (και άρα τη θεότητα) με τη δύναμη της κίνησης.

«Τοῖς δὲ ἀψύχοις μεταδιδόναι ψυχάς»: Ο Θαλής θεωρούσε ότι η θεϊκή δύναμη διαπερνά ακόμη και τα άψυχα, υποδηλώνοντας μια έμψυχη "άυλη" αρχή πίσω από την ύλη.
Για τον Θαλή, το Θείον είναι μια άυλη αρχή κίνησης και ζωής (ψυχή), που είναι αιώνια (αγέννητη) και νοητή (νους).

ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ

Οι απόψεις του Δημόκριτου αναφέρονται από μεταγενέστερους (Σέξτος ο Εμπειρικός, Διογένης ο Λαέρτιος).

Ο Δημόκριτος σύμφωνα με τις πηγές, θεωρούσε ότι οι θεοί είναι όντα εξαιρετικά λεπτοφυή, αόρατα και άυλα (με την έννοια ότι δεν αποτελούνται από πυκνή ύλη όπως τα ανθρώπινα σώματα). Δίδασκε ότι οι θεοί είναι όντα που αποτελούνται από λεπτοφυή άτομα, τα οποία κινούνται στον αέρα.
Σύμφωνα με τον Σέξτο τον Εμπειρικό, ο Δημόκριτος πίστευε ότι οι θεοί είναι αθάνατα, «αδιάφθορα» όντα που κατοικούν στον αέρα και δεν είναι ορατά με τα ανθρώπινα μάτια, παρά μόνο όταν οι ενέργειες τους «εμπίπτουν» στις αισθήσεις μας.

«Μούνοι θεοφιλέες, όσοι εχθρόν το αδικέειν» 

Μόνο όσοι μισούν την αδικία είναι αγαπητοί στους θεούς.

Δημόκριτος, Ηθικά Αποσπάσματα

Ελληνική Φιλοσοφική Θρησκεία - Θεοφιλότης

---------------------------------

Θαλής: Πάντα Πλήρη Θεών

ΠΛΑΤΩΝ - Η ΑΥΛΗ ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ

Η Θεία Αρχή στον Ηράκλειτο, τον Επίκτητο και τον Παρμενίδη

ΤΙ ΚΟΙΝΟΤΑΤΟΝ; ΕΛΠΙΣ. ΚΑΙ ΓΑΡ ΟΙΣ ΑΛΛΟ ΜΗΔΕΝ, ΑΥΤΗ ΠΑΡΕΣΤΗ. (ΘΑΛΗΣ Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ)

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΟ; Η ΕΛΠΙΔΑ. ΑΚΟΜΗ ΚΙ ΑΝ ΟΛΑ ΕΧΟΥΝ ΧΑΘΕΙ, ΑΥΤΗ ΜΕΝΕΙ.
ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ !!! 

conkrys

Μέλισσος ο Σάμιος

Ο Μέλισσος ο Σάμιος, γιος του Ιθαγένη, ήταν Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος εκ των προσωκρατικών, καταγόμενος από τη Σάμο, που έζησε τον -5ο αιώνα. Υπήρξε μαθητής και ομόδοξος του Παρμενίδη και εκπρόσωπος (μάλλον ο τελευταίος) της Ελεατικής Σχολής.

Το -440, όταν ο Περικλής έπλευσε με 44 τριήρεις εναντίον της Σάμου, που είχε αποσκιρτήσει από την Αθηναϊκή Συμμαχία, ο Μέλισσος ανέλαβε την αρχιστρατηγία του στρατού των Σαμίων. Αρχικά είχε επιτυχίες, αλλά τελικώς οι Αθηναίοι, μετά από πολιορκία εννέα μηνών, ανάγκασαν τους αποστάτες να παραδοθούν.

Στο σύγραμμά του "Περί Φύσεως" ή "Περί Όντος", ο Μέλισσος αναπτύσσει τη θεωρία του Ξενοφάνη, την οποία τελειοποίησε και ο Παρμενίδης. Η βασική αρχή της είναι ότι μόνο το «ον» υπάρχει, δηλαδή το σύμπαν, και αυτό αναγκαστικά ταυτίζεται με τον Θεό.

Ειδικότερα, ο Μέλισσος δεχόταν ως αρχή του κόσμου το «εν» (ένα), το οποίο χαρακτήριζε αιώνιο, άπειρο, ενιαίο, ακίνητο, απόλυτα όμοιο μόνο με τον εαυτό του και αμετάβλητο: «Μέλισσος και Ζήνων το εν και το παν, και μόνον αΐδιον και άπειρον είναι το εν», ενώ το γίγνεσθαι το θεωρούσε δημιούργημα των αισθήσεων, και γι' αυτό απατηλό: «Μέλισσον εν το παν λέγοντας είναι και διά το τας αισθήσεις ψευδείς είναι».

Δίδασκε ότι το «όντως ον» «ουκ έχει αρχήν, ουδέ τελευτήν» και συνεπώς δεν μπορεί να γεννηθεί αφ' εαυτού. Διότι αν γεννιόταν, τότε μοιραία θα έπρεπε και να πεθάνει, ενώ το όντως ον είναι αιώνιο και άφθαρτο.

Σύμφωνα με τον Διογένη τον Λαέρτιο, ο Μέλισσος θεωρούσε ότι το σύμπαν είναι ένα, άπειρο, πλήρες, αναλλοίωτο, ακίνητο και ομοιογενές: «εδόκει δε αυτώ το παν άπειρον είναι και αναλλοίωτον και ακίνητον και εν και όμοιον εαυτώ και πλήρες».

https://el.wikipedia.org

-------------------------------------------

Κι αλήθεια, ποτέ του δε θα μπορούσε ο Μέλισσος να λησμονήσει το Θαλή. Να τι είχε συμβεί πριν από χρόνια όταν ο Μέλισσος ήταν πολύ νέος:

 Ο ΘΑΛΗΣ ΕΚΡΙΝΕ ΠΩΣ ΤΟ ΣΩΣΤΟ ΗΤΑΝ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ ΣΤΑ ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΑ ΛΟΓΙΑ, ΑΛΛΑ, ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟ.

ΘΑΛΗΣ Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ: «ΠΑΝΤΑ ΠΛΗΡΗ ΘΕΩΝ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΩΝ».

Για τον ιδιοφυή Θαλή, ο οποίος συγκαταλέγεται ανάμεσα στους «Επτά Σοφούς των Ελλήνων» και σύμφωνα με τον Ιερώνυμο μέτρησε το ύψος των πυραμίδων (Διογένης Λαέρτιος Ι, 277), η Φύση και ο Κόσμος γενικότερα, είναι «έμψυχοι και δαιμόνων πλήρεις».

Τα πάντα εμπεριέχουν  θεούς και δαίμονες: «Πάντα πλήρη θεών και δαιμόνων».

Μία περίληψη, δίδεται από τους Θεόφραστο και Αέτιο: «Ο Θαλής έλεγε ότι το θείο είναι ο νους του Κόσμου, το δε Σύμπαν είναι έμψυχο, γεμάτο από θεότητες και δαίμονες. Το πρωταρχικό Υγρό δε από θεία δύναμη διαπερνάται η οποία και το κάνει να κινείται». Εδώ μιλάει για τον Αιθέρα.

Στον Θαλή, αποδίδονται τα σοφίσματα.

«Μη πάσι πίστευε» («Μη πιστεύεις τους πάντες»)

«Ειρήνην αγάπα» («Αγάπα την ειρήνη»)

«Χαλεπόν εαυτόν γνώναι» («Είναι δύσκολο να γνωρίσεις τον εαυτό σου») και

«Ουδέν τον Θάνατον διαφέρειν του Ζειν» («Σε τίποτα δεν διαφέρει ο θάνατος από την ζωή»).

http://thecuriosityofcat.blogspot.gr/

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΣΤΑΓΟΝΑ

Μια μικρή… απειροελάχιστη «σταγόνα», από τις αμέτρητες «οδηγίες κυκλοφοριακής αγωγής» και καθοδήγησης της ψυχής, για όσο αυτή βρίσκεται τον τρισδιάστατο υλικό κόσμο.

Μην πλουτίζεις με άσχημο τρόπο και μην επηρεάζεσαι από τις κακολογίες σε βάρος αυτών που εμπιστεύεσαι. Ότι προσφέρεις στους γονείς σου, τα ίδιαπερίμενε να πάρεις από τα παιδιά σου. Ευτυχισμένος είναι αυτός που έχει σώμα υγιές εφευρετικό μυαλό και έμφυτη την ικανότητα να δεχτεί την μόρφωση. ΘΑΛΗΣ Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ 640-546 προ Απολλώνιου Τυανέα.

Ο κορεσμός γεννιέται από τον πλούτο και από τον κορεσμό η ύβρις. Μην αποκτάς βιαστικά φίλους και όσους θα αποκτήσεις μην τους εγκαταλείπεις. Ανάλαβε εξουσία αφού μάθεις πρώτα να εξουσιάζεσαι. Μη δίνεις συμβουλές ευχάριστες αλλά σωστές. Μη συναναστρέφεσαι με κακούς. Να τιμάς τους θεούς και να σέβεσαι τους γονείς. Ο καλύτερος τρόπος ζωής είναι εκεί που επικρατεί η δικαιοσύνη και η ισότητα. ΣΟΛΩΝ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ 640-560 προ Απολλώνιου Τυανέα.

Μην επιθυμείς τα αδύνατα. Μάθε να ελέγχεις την γλωσσά σου κυρίως στα συμπόσια. ΧΙΛΩΝ Ο ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΟΣ 6^ος αιώνας προ Απολλώνιου Τυανέα.

Άτυχος είναι όποιος δεν μπορεί να υπομένει τις ατυχίες. Το να γεννηθείς δυνατός είναι έργο της φύσης. Το να μπορείς να λες όσα συμφέρουν την πατρίδα είναι ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ψυχής και της σωφροσύνης. ΒΙΑΣ 6^ος αιώνας προ Απολλώνιου Τυανέα.

[-Διάλογος του Γκαίτε με τους μαθητές του

:

-Δάσκαλε τι να διαβάσουμε για να γίνουμε σοφοί όπως εσύ;

-Τους Έλληνες κλασικούς.

-Και όταν τελειώσουμε τους Έλληνες κλασικούς τι να διαβάσουμε;

-Πάλι τους Έλληνες κλασικούς.

.] ...μόνο που, για να μελετήσει κάποιος τους αρχαίους έλληνες κλασσικούς, μια ζωή δεν φτάνει...

ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Ο ΚΛΕΟΒΟΥΛΟΣ ΤΟΥ ΕΥΑΓΟΡΑ, Ο ΛΙΝΔΙΟΣ, ΕΙΠΕ:
Η τήρηση τού μέτρου είναι το άριστο. Πρέπει να σέβεσαι τον πατέρα σου. Διατήρησε σε καλή κατάσταση το σώμα και την ψυχή σου. Να σου αρέσει ν’ ακούς και όχι να πολυμιλάς. Να είσαι πολυμαθής παρά αμαθής. Απόκτησε ήπια γλώσσα. Να είσαι οικείος προς την αρετή και ξένος προς την κακία. Μίσησε την αδικία. Φύλαξε την ευσέβεια. Συμβούλευε τα καλύτερα στους πολίτες. Κυριάρχησε στην ηδονή. Τίποτε μην πράττεις με βία. Εκπαίδευε τα τέκνα σου. Να προσεύχεσαι στην Τύχη. Διάλυε τις έχθρες. Θεώρησε πολέμιό σου τον εχθρό τού λαού. Μην αντιμάχεσαι την γυναίκα σου και μην υπερηφανεύεσαι ενώπιον ξένων, διότι το πρώτο δύναται να προκαλέσει μωρία, και το δεύτερο μανία. Μην τιμωρείς μεθυσμένους δούλους, διαφορετικά θα δώσεις κ’ εσύ την εντύπωση μεθυσμένου. Πάρε γυναίκα από την τάξη σου, διότι εάν είναι ανώτερη, θ’ αποκτήσεις αφέντες και όχι συγγενείς. Μην γελάς μαζί με όποιον χλευάζει, διότι θα φανείς απεχθής σε όποιους χλευάζονται. Αν είσαι εύπορος, μην υπερηφανεύεσαι, αν είσαι άπορος, μην ταπεινώνεσαι.

Ο ΣΟΛΩΝ ΤΟΥ ΕΞΗΣΤΕΚΙΔΗ, Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ, ΕΙΠΕ:
Τίποτε μην κάνεις υπερβολικά. Μην δικάζεις, αλλιώς θα γίνεις εχθρός του καταδικασμένου. Απόφευγε την ηδονή που γεννά λύπη. Φύλαγε την καλοκαγαθία των τρόπων σου ως πιό αξιόπιστη των όρκων σου. Σφράγιζε τα λόγια σου με σιωπή, και την σιωπή σου με την κατάλληλη περίσταση. Μην ψεύδεσαι, αλλά λέγε την αλήθεια. Μελέτα τα σπουδαία. Μην μιλάς δικαιότερα από τους γονείς σου. Μην αποκτάς ταχέως φίλους, και όσους αποκτήσεις μην τους αποδοκιμάζεις ταχέως. Μαθαίνοντας να εξουσιάζεσαι, θα μάθεις να εξουσιάζεις. Αν από άλλους αξιώνεις ν’ αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους, ανάλαβε και ο ίδιος τις δικές σου. Συμβούλευε όχι τα πιό ευχάριστα, αλλά τα καλύτερα. Μην φέρεσαι με θρασύτητα στους πολίτες. Μην συναναστρέφεσαι κακούς. Υπολόγιζε τους Θεούς. Να σέβεσαι τους φίλους. Γιά όσα δεν γνωρίζεις, μην μιλάς. Γνωρίζοντας σώπα. Να είσαι πράος με τους δικούς σου. Να συμπεραίνεις τ’ αφανή από τα φανερά.

Ο ΧΕΙΛΩΝ ΤΟΥ ΔΑΜΑΓΗΤΗ, Ο ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΟΣ, ΕΙΠΕ:
Γνώριζε τον εαυτό σου. Πίνοντας μην λες πολλά, διότι θ’ αστοχήσεις. Μην απειλείς τους ελεύθερους, διότι δεν είναι δίκαιο. Μην κακολογείς τους πλησίον, αλλιώς θ’ ακούσεις λόγια που θα σε λυπήσουν. Αργά να πορεύεσαι προς τα δείπνα των φίλων και ταχέως προς τις ατυχίες τους. Κάνε ολιγοέξοδο γάμο. Μακάριζε τον νεκρό. Να σέβεσαι τον πρεσβύτερο. Μίσησε όποιον περιεργάζεται τις ξένες υποθέσεις. Προτίμησε περισσότερο την ζημία παρά το αισχρό κέρδος, διότι το πρώτο θα σε λυπήσει μία φορά και το δεύτερο παντοτινά. Μην γελάς με τον δυστυχισμένο. Αν είσαι τραχύς, κράτησε ήσυχο τον εαυτό σου, ώστε περισσότερο να σε σέβονται παρά να σε φοβούνται. Επιμελήσου την δική σου οικία. Να μην τρέχει η γλώσσα πριν από τον νου σου. Συγκράτησε τα συναισθήματά σου. Μην επιθυμείς τ’ αδύνατα. Στον δρόμο μην σπεύδεις να προχωρήσεις εμπρός και μην κινείς το χέρι σου, διότι αυτό είναι χαρακτηριστικό μανιακού. Πειθάρχησε στους νόμους. Όταν αδικείσαι, να είσαι διαλλακτικός, όταν υβρίζεσαι, να τιμωρείς.

Ο ΘΑΛΗΣ ΤΟΥ ΕΞΑΜΙΑ, Ο ΜΙΛΗΣΙΟΣ, ΕΙΠΕ:
Δίπλα στην εγγύηση είναι η βλάβη. Να θυμάσαι τους παρόντες και απόντες φίλους. Μην καλλωπίζεις την όψη σου, αλλά να είσαι ωραίος στις ασχολίες σου. Μην πλουτίζεις με κακό τρόπο. Κανένας λόγος να μην σε διαβάλλει σε όσους σου έχουν εμπιστοσύνη. Μην διστάζεις να περιποιείσαι τους γονείς σου. Μην αποδέχεσαι την φαυλότητα. Όποιες προσφορές κάνεις προς τους γονείς σου, αυτές όταν γεράσεις να περιμένεις από τα τέκνα σου. Είναι δύσκολη η καλή αντίληψη. Είναι πολύ ευχάριστο να επιτυγχάνουμε όσα επιθυμούμε. Η αεργία είναι ανιαρή. Η ακράτεια είναι βλαβερή. Η απαιδευσία είναι βάρος. Δίδασκε και μάθαινε το καλύτερο. Μην είσαι άεργος, ακόμη και όταν είσαι πλούσιος. Κρύβε τα κακά μέσα στην οικία σου. Μην ελεεινολογείς εξαιτίας φθόνου. Κάνε χρήση τού μέτρου. Μην πιστεύεις τους πάντες. Όταν άρχεις, κόσμησε τον εαυτό σου.

Ο ΠΙΤΤΑΚΟΣ ΤΟΥ ΥΡΡΑΔΙΟΥ, Ο ΛΕΣΒΙΟΣ, ΕΙΠΕ:
Γνώριζε τις περιστάσεις. Μην λες αυτό που πρόκειται να κάνεις, διότι θα σε περιγελάσουν εάν αποτύχεις. Υπολόγιζε τους φίλους. Μην κάνεις ο ίδιος όσα σε αγανακτούν όταν γίνονται από άλλους. Μην ονειδίζεις τον αδύνατο, διότι επάνω σ’ αυτούς κάθεται η νέμεση των Θεών. Επίστρεφε όσα σου έχουν παραδώσει προς φύλαξη. Να ανέχεσαι την μικρή ζημία σου από τους άλλους. Μην κακολογείς τον φίλο σου και μην επαινείς τον εχθρό σου, διότι κάτι τέτοιο είναι ασυλλόγιστο. Είναι δύσκολο να δεις το μέλλον και ασφαλές να δεις αυτό που έγινε. Αξιόπιστη η γη, αναξιόπιστη η θάλασσα. Το κέρδος είναι άπληστο. Απόκτησε τ’ αναλλοίωτα: φροντίδα, ευσέβεια, παιδεία, σωφροσύνη, φρόνηση, αλήθεια, πίστη, εμπειρία, επιδεξιότητα, συνεργασία, επιμέλεια, οικονομία, τέχνη.

Ο ΒΙΑΣ ΤΟΥ ΤΕΥΤΑΜΙΔΗ, Ο ΠΡΙΗΝΕΑΣ, ΕΙΠΕ:
Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι κακοί. Πρέπει να δεις στον καθρέφτη: εάν φαίνεσαι όμορφος, να ενεργείς όμορφα, εάν φαίνεσαι αισχρός, να διορθώνεις την φυσική έλλειψη με την καλοκαγαθία. Επιχείρησε με βραδύτητα, αλλά αν αρχίσεις κάτι, εξασφάλισέ το. Μίσησε τον γρήγορο λόγο, γιά να μην αστοχείς, διότι ακολουθεί η μετάνοια. Μην είσαι ούτε αφελής ούτε κακοήθης. Μην αποδέχεσαι την αφροσύνη. Αγάπα την φρόνηση. Γιά τους Θεούς να λες: υπάρχουν οι Θεοί. Κατανόησε αυτό που γίνεται. Άκουγε πολλά. Μίλα καίρια. Όντας φτωχός, μην επιτιμάς τους πλούσιους εάν δεν είσαι πολύ ωφέλιμος. Μην επαινείς ανάξιο άνδρα γιά τον πλούτο του. Λάβε με πειθώ, όχι με βία. Γιά οτιδήποτε αγαθό κάνεις, να θεωρείς αίτιους τους Θεούς, όχι τον εαυτό σου. Κατά την νεότητα απόκτησε ευημερία και κατά τα γηρατειά σοφία. Έχε μνήμη στα έργα, προσοχή στις περιστάσεις, γενναιότητα στους τρόπους, εγκράτεια στον πόνο, ευσέβεια στον φόβο, φιλία στον πλούτο, πειθώ στον λόγο, κοσμιότητα στην σιγή, δικαιοσύνη στην απόφαση, ανδρεία στην τόλμη, επιβολή στην πράξη, κυριαρχία στην άποψη.

Ο ΠΕΡΙΑΝΔΡΟΣ ΤΟΥ ΚΥΨΕΛΟΥ, Ο ΚΟΡΙΝΘΙΟΣ, ΕΙΠΕ:
Μελέτα τα πάντα. Όμορφη η ησυχία κ’ επισφαλής η προπέτεια. Είναι αισχρό κέρδος να κατηγορείς την φύση. Η δημοκρατία είναι καλύτερη από την τυραννία. Οι ηδονές είναι θνητές, ενώ οι αρετές αθάνατες. Όταν ευτυχείς, να είσαι μετριοπαθής, όταν ατυχείς, φρόνιμος. Γιά τον φειδωλό είναι καλύτερα να πεθάνει, παρά να ζει με στερήσεις. Προετοίμαζε τον εαυτό σου ως αντάξιο των γονέων σου. Όταν ζεις, να σε επαινούν, όταν πεθάνεις, να σε μακαρίζουν. Να είσαι ο ίδιος απέναντι στους φίλους που ευτυχούν και που δυστυχούν. Όποιον εκούσια παραδεχτείς ως κακό, προσπέρνα τον. Μην εκφέρεις απόρρητους λόγους. Λοιδόρησε τόσο, όσο χρειάζεται γιά να γίνεις γρήγορα φίλος. Κάνε χρήση παλιών νόμων και πρόσφατων φαγητών. Μην τιμωρείς μόνον όσους σφάλλουν, αλλά εμπόδιζε και όσους πρόκειται να σφάλουν. Κρύβε την δυστυχία σου γιά να μην ευφραίνεις τους εχθρούς σου.

Πηγή: Ιωάννης Στοβαίος, Ανθολόγιο, Περί αρετής. , http://www.24grammata.com/

ΑΝΗΡ ΕΝΝΟΥΣ ΤΑ ΚΑΙΝΑ ΤΟΙΣ ΠΑΛΑΙ ΤΕΚΜΑΙΡΕΤΑΙ. (Ο άνθρωπος που έχει μυαλό, κρίνει τα νέα από τα παλιά) ΣΟΦΟΚΛΗΣ (Οιδ.Τύραννος)

Να συνηθίζουμε τα παιδιά να λέγουν την αλήθεια. Γιατί η ψευτιά είναι δουλοπρέπεια και δεν αξίζει να τη μιμούνται οι άνθρωποι. ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ (Ηθικά)

Πόσο απέχει το ψέμα από την αλήθεια; Όσο τα μάτια από τα αυτιά. ΘΑΛΗΣ

Η δεισιδαιμονία είναι μια δειλία μπροστά στο θείον. ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ

Χωρίς τη γνώση η τόλμη είναι βλαβερή και φέρνει δυστυχία. ΕΥΗΝΟΣ

 Δε γνωρίζουμε την αλήθεια, αν δεν έχουμε γνώση της αιτίας.  ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ (Μετά τα Φυσικά)

Όποιος, ενώ είναι άδικος, έχει την ικανότητα να λέγει σοφά λόγια, αξίζει τη μεγαλύτερη τιμωρία. Γιατί έχοντας την πεποίθηση ότι με τα όμορφα λόγια θα σκεπάσει το άδικο, τολμά να κάνει πανούργες πράξεις. ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ (Μήδεια)

 Ο λύκος, που είναι το πιο άγριο ζώο, μοιάζει με το σκύλο, που είναι το πιο ήμερο. Εκείνος που θέλει να είναι ασφαλής, πρέπει να φυλάγεται από αυτές τις ομοιότητες. ΠΛΑΤΩΝΑΣ (Σοφιστής)

Ο φθονερός γίνεται εχθρός του εαυτού του. Γιατί κατέχεται συνέχεια από λύπες που μόνος του προκαλεί. ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ

Δεν πρέπει να νοιαζόμαστε πολύ για το τι θα πει για μας ο κόσμος, αλλά τι θα πει εκείνος που ξέρει  καλά για τα δίκαια και τα άδικα. ΠΛΑΤΩΝΑΣ (Κρίτων)

Να κάνεις αυτά που νομίζεις πως είναι σωστά, έστω κι αν κάνοντας αυτά πρόκειται να σε κακολογήσουν. Γιατί ο όχλος είναι κακός κριτής κάθε καλού πράγματος. ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ

Ζωή είναι να μη ζεις μόνο για τον εαυτό σου. ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ

Η δράση του δαίμονος είναι να αποδίδει  και να μεταβιβάζει στους θεούς τα προερχόμενα από τους ανθρώπους και στους ανθρώπους τα εκ των θεών, εκείνων μεν τις προσευχές και τις θυσίες, τούτων δε τις προσταγές και τις ανταποδόσεις. Στο μέσον δε και των δύο όπως ευρίσκεται, γεμίζει το κενό. Ώστε το σύμπαν να  έχει εσωτερική συνοχή. Δια μέσου τούτου προβαίνει στο έργο της και η μαντική ολόκληρη και η τέχνη των ιερέων η σχετική με τις θυσίες και τις μυσταγωγίες και τις επωδούς, και γενικά με την μαγεία και την γοητεία. Το θείον με τους ανθρώπους δεν έρχεται σε άμεση επαφή, αλλά δια της μεσολαβήσεως τούτου συντελείται οποιαδήποτε επικοινωνία και συνομιλία θεών και ανθρώπων, είτε κατά την εγρήγορση είτε στον ύπνο τους. ΠΛΑΤΩΝΑΣ (Συμπόσιο)

Στους θεούς να θυσιάζουμε να ζητούμε βοήθεια. Και οι μαντείες είναι δόλωμα. Με σταυρωμένα χέρια και μόνο με θυσίες τίποτα δεν γίνεται. Η σύνεση είναι μάντης. Και η φώτιση.

Αν έχεις φίλους τους θεούς τον άριστο μάντη τον έχεις στο σπίτι σου. ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ (Ελένη)

Ο άνθρωπος που έχει μυαλό, κρίνει τα νέα από τα παλιά. ΣΟΦΟΚΛΗΣ (Οιδ. Τύραννος)

http://www.angelfire.com/ut2/athens5thcentury/