Ο Απόλλων, ως Νοητός Ήλιος, Φωτίζει την Ψυχή του Μύστη, Διώχνοντας το Σκοτάδι της Αγνοίας, των Παθών και των Ψευδαισθήσεων

"Ο ΑΝΑΞ Ο ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ, ΟΥΤΕ ΛΕΓΕΙ, ΟΥΤΕ ΚΡΥΠΤΕΙ, ΑΛΛΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ".

Τα δε σημαίνοντα διαφέρουν ως προς την προσέγγισή τους, ανάλογα με την πνευματική, την ποιοτική και την μυητική διαβάθμιση. Γιατί κι ο ίδιος ο Θεός έχει ανάλογα ονόματα προς αυτούς.

Είναι: ΛΟΞΙΑΣ για τούς μη νοούντας.

ΠΥΘΙΟΣ για εκείνους που αρχίζουν να μαθαίνουν, να ερωτούν, να ενημερώνονται.

ΔΗΛΙΟΣ και ΦΑΝΑΙΟΣ σε όσους φανερώνεται και διαφαίνεται κάποια Αλήθεια.

ΙΣΜΗΝΙΟΣ σ' αυτούς που γνωρίζουν την αλήθεια.

ΛΕΣΧΗΤΟΡΙΟΣ σ' εκείνους που μεταχειρίζονται αυτήν την Αλήθεια, φιλοσοφώντας.

[Με τη λέξη “ἄναξ” (=άρχοντας) εννοείται ο Απόλλων.]

Το πρώτο μέρος του αποσπάσματος προέρχεται από ένα διάσημο απόφθεγμα του Αρχαίου φιλοσόφου Ηράκλειτου. Το Απόσπασμα 93: «Ὁ ἄναξ οὗ τὸ μαντεῖόν ἐστι τὸ ἐν Δελφοῖς οὔτε λέγει οὔτε κρύπτει ἀλλὰ σημαίνει».

Το υπόλοιπο μέρος με τα επίθετα - προσωνυμίες του Απόλλωνα με τα διάφορα στάδια πνευματικής και μυητικής διαβάθμισης των ανθρώπων προέρχεται από το έργο του μεγάλου Αρχαίου Έλληνα βιογράφου και δοκιμιογράφου Πλουτάρχου (45 – 120) και συγκεκριμένα από τα Ηθικά του και τον περίφημο δελφικό του διάλογο «Περί του ΕΙ του εν Δελφοίς», ο οποίος εκτός από το συγγραφικό του έργο υπήρξε και ισόβιος Αρχιερέας του Μαντείου των Δελφών.

Στο σημείο αυτό του διαλόγου, ο δάσκαλος του Πλουτάρχου, ο Αμμώνιος, εξηγεί πώς ο Απόλλων καθοδηγεί τους ανθρώπους στη φιλοσοφία και τη γνώση χρησιμοποιώντας διαφορετικές ιδιότητες και ονόματα.

Το αυθεντικό Αρχαίο κείμενο έχει ως εξής:

«[...] ὡς Πύθιος μέν ἐστι τοῖς ἀρχομένοις μανθάνειν καὶ διαπυνθάνεσθαι, Δήλιος δὲ καὶ Φαναῖος οἷς ἤδη τι δηλοῦται καὶ ὑποφαίνεται τῆς ἀληθείας, Ἰσμήνιος δὲ τοῖς ἔχουσι τὴν ἐπιστήμην, καὶ Λεσχηνόριος ὅταν ἐνεργῶσι καὶ ἀπολαύωσι χρώμενοι τῷ διαλέγεσθαι καὶ φιλοσοφεῖν πρὸς ἀλλήλους.» ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΙ ΤΟΥ ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ

Στο έργο αυτό ο Πλούταρχος εξετάζει τη σημασία των ονομάτων του Απόλλωνα (όπως Λοξίας, Πύθιος, Δήλιος, Φαναίος) σε σχέση με τη γνώση και τη φιλοσοφία. Χρησιμοποιεί ως σύμβολα τις διαφορετικές λατρευτικές ιδιότητες (επικλήσεις) του θεού Απόλλωνα και κάθε όνομα αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο στάδιο συνείδησης και γνώσης.

Η πλήρης ανάλυση, η οποία συνδέει τα δύο αυτά μέρη, αποτελεί μεταγενέστερη νεοπλατωνική και φιλοσοφική ερμηνεία σε μια ελεύθερη, σύγχρονη απόδοση και ενοποίηση αυτών των αποσπασμάτων, όπου παρουσιάεται ανάγλυφα η κλίμακα της πνευματικής μύησης.

Οι 6 Βαθμίδες της Γνώσης αναλυτικότερα

Λοξίας: Ο θεός του «λοξού» και δυσνόητου λόγου. Απευθύνεται σε όσους δεν έχουν ακόμη την πνευματική αντίληψη, τους μη νοούντες να καταλάβουν το βαθύτερο νόημα.

Πύθιος: Ο θεός της αναζήτησης και της ερώτησης από το πυνθάνομαι = πληροφορούμαι. Αφορά αυτούς που ξεκινούν να μαθαίνουν, να ερωτούν και να ψάχνουν την αλήθεια.

Δήλιος: Ο θεός του φωτός που κάνει τα πάντα δήλα φανερά. Αντιστοιχεί στη στιγμή που η Αλήθεια αρχίζει να αποκαλύπτεται.

Φαναίος: Ο θεός που φέρνει στο φως από το φαίνω. Συνδέεται στενά με τον Δήλιο, καθώς η Αλήθεια πλέον διαφαίνεται καθαρά.

Ισμήνιος: Ο θεός ως κάτοχος της γνώσης από το ίσαμι = γνωρίζω. Αντιπροσωπεύει όσους έχουν ήδη κατακτήσει και γνωρίζουν την Αλήθεια.

Λεσχητόριος: Ο θεός της λέσχης, της συγκέντρωσης και του διαλόγου. Αφορά όσους δεν κρατούν την Αλήθεια παθητικά, αλλά τη χρησιμοποιούν ενεργά μέσα από τη φιλοσοφία και τον διάλογο.

Λίγο νωρίτερα στο ίδιο έργο, αλλά και σε άλλα συγγράμματά του, όπως το «Περί των εκλελοιπότων χρηστηρίων», ο Πλούταρχος αναλύει εκτενώς τη φύση του Λοξία, εξηγώντας ότι ο θεός ονομάζεται έτσι επειδή οι χρησμοί του παρουσιάζουν «λοξότητες» και αινίγματα για όσους δεν έχουν καθαρό νου να δουν την αλήθεια.

Στο έργο αυτό, ο Πλούταρχος και οι συνομιλητές του προσπαθούν να ερμηνεύσουν το μυστήριο γύρω από το γράμμα «Ε» (Έψιλον) που ήταν αναρτημένο στον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, αναλύεται πώς ο θεός Απόλλων δεν είναι απλώς ένας μαντικός θεός, αλλά ο καθοδηγητής του ανθρώπινου πνεύματος προς την αληθινή γνώση. Οι διαφορετικές του επικλήσεις (Λοξίας, Πύθιος, κ.λπ.) χρησιμοποιούνται ως μια κλιμακωτή αλληγορία για τα στάδια που περνάει ένας άνθρωπος από την απόλυτη άγνοια μέχρι τη φιλοσοφική φώτιση.

Στην Αρχαία Ελληνική Πνευματικότητα και στα Μυστήρια, ο Απόλλων είναι ο κατεξοχήν θεός της Συνείδησης, του Φωτός, Νοητού και Φυσικού και της Ψυχικής Κάθαρσης. Η Σύνδεση του Απόλλωνα με τη Μυσταγωγία, με τη μυσταγωγική διαδικασία της εξέλιξης του νου, βασίζεται σε τρεις κεντρικούς πυλώνες:

Η γέφυρα από το Σκότος στο Φως. Η Μυσταγωγία είναι η πορεία μεταμόρφωσης του ανθρώπου. Ο Απόλλων ξεκινά ως Λοξίας επειδή ο ανώτερος πνευματικός λόγος φαίνεται «σκοτεινός» και ακατανόητος στον μη μυημένο βέβηλο νου. Μέσα από τη μύηση, ο νους καθαίρεται, «γεννά» ερωτήματα (Πύθιος) και σταδιακά υποδέχεται το Φως της Αλήθειας.

Το «Γνώθι Σαυτόν» ως Μυσταγωγικό Εργαλείο. Το διάσημο Δελφικό Παράγγελμα, που ήταν χαραγμένο στον ναό του, αποτελεί τη βάση κάθε Μυσταγωγίας. Δεν μπορείς να προσεγγίσεις το θείον ή την αντικειμενική Αλήθεια αν δεν γνωρίσεις πρώτα τα βάθη του εαυτού σου.

Η Ταύτιση με τον Ήλιο (Φοίβος). Όπως ο ήλιος φωτίζει τον υλικό κόσμο και διώχνει τα σκοτάδια της νύχτας, έτσι και ο Απόλλων, ως νοητός Ήλιος, φωτίζει την ψυχή του μύστη, διώχνοντας το σκοτάδι της άγνοιας, των παθών και των ψευδαισθήσεων.

https://hellenictheology.gr , degruyterbrill.com/ , www.theoi.com , ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΙ ΤΟΥ ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ

-----------------------------------

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ: Ο ΑΝΑΞ Ο ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ, ΟΥΤΕ ΛΕΓΕΙ, ΟΥΤΕ ΚΡΥΠΤΕΙ, ΑΛΛΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ - Η Ερμηνεία του Ηράκλειτου για τη Λέξη «Σημαίνει»

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ: Ο ΑΝΑΞ Ο ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ, ΟΥΤΕ ΛΕΓΕΙ, ΟΥΤΕ ΚΡΥΠΤΕΙ, ΑΛΛΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ - Η Ερμηνεία του Ηράκλειτου για τη Λέξη «Σημαίνει»

Στο περίφημο Απόσπασμα 93, ο Ηράκλειτος αναφέρει: «Ὁ ἄναξ οὗ τὸ μαντεῖόν ἐστι τὸ ἐν Δελφοῖς οὔτε λέγει οὔτε κρύπτει ἀλλὰ σημαίνει».

[Με τη λέξη “ἄναξ” (=άρχοντας) εννοείται ο Απόλλων.]

Η λέξη «σημαίνει», από το ρήμα σημαίνω, που σημαίνει δίνω ένα σημάδι, ένα σύμβολο, έχει μια πολύ συγκεκριμένη και βαθιά φιλοσοφική ερμηνεία για τον Εφέσιο φιλόσοφο.

Ο θεός Απόλλων δεν «λέγει». Δεν μιλάει με την κοινή, ξεκάθαρη, ανθρώπινη λογική που θα αφαιρούσε το βάθος της αλήθειας, αλλά ούτε και «κρύπτει». Δεν κρατά την αλήθεια τελείως κρυμμένη ή απρόσιτη.

Ο θεός χρησιμοποιεί σήματα, σύμβολα, υπαινιγμούς και αινίγματα ως γέφυρα. Η αλήθεια της φύσης και του σύμπαντος δεν είναι άμεσα ορατή στην επιφάνεια. Είναι μια «αρμονίη αφανής». Κρυφή αρμονία. Το «σημαίνειν» είναι η μέθοδος με την οποία το θείο προσφέρει στον άνθρωπο τα απαραίτητα στοιχεία, αλλά τον αφήνει να εργαστεί πνευματικά για να τα αποκρυπτογραφήσει.

Για τον Ηράκλειτο, η αλήθεια απαιτεί ενεργή συμμετοχή. Ενεργοποίηση του ανθρώπινου Λόγου. Ο χρησμός δεν είναι μια παθητική πληροφορία για το μέλλον. Είναι ένας καθρέφτης του Λόγου, της παγκόσμιας νομοτέλειας. Ο άνθρωπος οφείλει να αναζητήσει το νόημα πίσω από το σήμα, αναπτύσσοντας τη δική του κριτική και φιλοσοφική σκέψη.

gnomikologikon.gr , poeticanet.gr ,  greek-language.gr , http://www.ekivolos.gr/

---------------------------------

Ο Απόλλων, ως Νοητός Ήλιος, Φωτίζει την Ψυχή του Μύστη, Διώχνοντας το Σκοτάδι της Αγνοίας, των Παθών και των Ψευδαισθήσεων

Η Θεία Αρχή στον Ηράκλειτο, τον Επίκτητο και τον Παρμενίδη

Λόγος, Πυρ και Ον: Η Θεότητα στην Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία, η Ελληνική Σύλληψη του Θείου

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

Η θεότητα για τον Ηράκλειτο ταυτίζεται με τον Λόγο (την κοσμική τάξη) το αείζωον πυρ και περιγράφεται ως μια ανώτερη, νοητική, ενιαία δύναμη. Δεν είναι συγκεκριμένη μορφή, αλλά η ενότητα των αντιθέτων, μια άυλη/νοητική διεργασία.

Απόσπασμα 102: «Ὁ θεὸς ἡμέρη εὐφρόνη, χειμὼν θέρος, πόλεμος εἰρήνη, κόρος λιμός· ἀλλοιοῦται δὲ ὅκωσπερ <πῦρ>, ὁπόταν συμμιγῇι θυώμασιν, ὀνομάζεται καθ᾽ ἡδονὴν ἑκάστου.»
Απόδοση: «Ο θεός είναι μέρα-νύχτα, χειμώνας-καλοκαίρι, πόλεμος-ειρήνη, κορεσμός-πείνα. Αλλάζει, όπως ακριβώς το [πυρ], όταν ανακατευτεί με αρώματα, ονομάζεται με βάση το άρωμα του καθενός.».

Απόσπασμα DK 22 B30: «κόσμον τόνδε, τὸν αὐτὸν ἁπάντων, οὔτε τις θεῶν οὔτε ἀνθρώπων ἐποίησεν, ἀλλ᾽ ἦν ἀεὶ καὶ ἔστιν καὶ ἔσται πῦρ ἀείζωον...»
Απόδοση: «Αυτόν τον κόσμο, τον ίδιο για όλους, δεν τον έφτιαξε κανένας θεός ούτε άνθρωπος, αλλά ήταν πάντα, είναι και θα είναι πυρ αείζωο...».
Το «πυρ» εδώ είναι η κοσμική ενέργεια και ο Λόγος που διέπει τα πάντα.

ΕΠΙΚΤΗΤΟΣ
Ο Επίκτητος περιγράφει τους θεούς ως λογικές, θεϊκές δυνάμεις που είναι πανταχού παρούσες, αόρατες και ταυτισμένες με τη φύση του σύμπαντος. Στα κείμενά του («Διατριβαί») τονίζει την αόρατη, νοητή και πανταχού παρούσα φύση τους και διδάσκει ότι ο Θεός δεν βρίσκεται εξωτερικά, αλλά μέσα μας.

«Γιατί εσύ, άνθρωπε, είσαι ένα απόσπασμα του Θεού. Έχεις μέσα σου ένα μέρος του...» (Διατριβαί, Α 14.6).
«Παντού κουβαλάς μαζί σου έναν Θεό, ταλαίπωρε και το αγνοείς. Νομίζεις ότι μιλάω για εξωτερικό Θεό, από ασήμι ή χρυσό; Όχι, μέσα σου τον κουβαλάς και δεν καταλαβαίνεις ότι τον βεβηλώνεις...» (Διατριβαί, Β 8.11-14).

ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ

Ο Παρμενίδης στο ποίημά του «Περί Φύσεως» περιγράφει το Αληθινό Ον (το οποίο ταυτίζεται με τη θεϊκή/νοητή πραγματικότητα) ως κάτι που δεν έχει σώμα (με την έννοια της μεταβολής), δεν φθείρεται, είναι αγέννητο, αιώνιο και νοητό.

Η βασική ιδέα ότι ό,τι είναι υλικό/αισθητό φθείρεται και άρα είναι «δόξα» (ψευδαίσθηση, γνώμη πίστη), ενώ το Ον είναι αιώνιο.

Αναπτύσσεται κυρίως στο Απόσπασμα 8 (Fr. 8 ), όπου η θεά διδάσκει τον Παρμενίδη:

«...αγένητον εὸν καὶ ἀνώλεθρόν ἐστιν, / οὖλον, μελές, ἀτρεμές, ἀτέλεστόν τε· / οὐδέ ποτ᾽ ἦν οὐδ᾽ ἔσται, ἐπεὶ νῦν ἔστιν ὁμοῦ πᾶν, / ἕν, συνεχές.» (Απόσπασμα 8 )

Απόδοση: ...όντας αγέννητο είναι και ανώλεθρο, / όλο, μοναδικό, ακίνητο και τέλειο. / Ούτε ήταν ποτέ ούτε θα είναι, αφού τώρα είναι όλο μαζί, / ένα, συνεχές.)

Ο Παρμενίδης εξηγεί ότι αν κάτι έχει «γένεση» ή «φθορά», τότε υπόκειται στον χρόνο και την αλλαγή, άρα δεν είναι το αληθινό, αιώνιο Ον. Το Ον, όπως το περιγράφει, είναι ακίνητο, χωρίς αρχή και χωρίς τέλος.

(σ.σ.: «Άπειρον» όπως το ονομάζει ο Αναξίμανδρος: «Φύσις αόριστος και κατ’ είδος και κατά μέγεθος».)

Ελληνική Φιλοσοφική Θρησκεία - Θεοφιλότης

--------------------------------

ΠΛΑΤΩΝ - Η ΑΥΛΗ ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ

«ΟΙ ΠΟΛΛΟΙ ΔΕΝ ΣΥΓΧΩΡΟΥΝ ΟΠΟΙΟΝ ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΜΟΙΑΖΕΙ» (Πλάτων, Πολιτεία 494a–b)

(Πλάτων, Πολιτεία 6, 494a–495a). Το περιεχόμενο του χωρίου σε απόδοση: Ο Σωκράτης λέει ότι ο πολύς κόσμος (ἡ πλῆθος / οἱ πολλοί) δεν ανέχεται και δεν συγχωρεί κάποιον που δεν σκέφτεται όπως εκείνοι ή δεν προσαρμόζεται στα πρότυπά τους.

Οι πολλοί είναι ανίκανοι να κατανοήσουν την φιλοσοφία· θεωρούν τους φιλοσόφους «άχρηστους» ή «διεστραμμένους», επειδή δεν μοιάζουν με το πλήθος· και το πλήθος συχνά εχθρεύεται όποιον είναι διαφορετικός.

Στο σημείο 494a–495a ο Σωκράτης εξηγεί στον Γλαύκωνα ότι: οι πολλοί δεν συγχωρούν σε κάποιον το να είναι διαφορετικός, ούτε είναι ικανοί να εκτιμήσουν τον πραγματικά φιλοσοφικό χαρακτήρα, με αποτέλεσμα ο φιλόσοφος να κακοποιείται ή να συκοφαντείται.

Παραθέτω το πρωτότυπο Αρχαίο κείμενο από το σχετικό σημείο (Πολιτεία 6, 494a–495a) μαζί με γρήγορη απόδοση όπου φαίνεται ότι «οι πολλοί δεν συγχωρούν όποιον δεν τους μοιάζει».

Πλάτων, Πολιτεία 494a–b οἱ πολλοὶ οὐκ ἐᾷν ἄλλον τρόπον ἔχειν ἢ ἄν αὐτοὶ νομίζωσι καλόν· καὶ ἐὰν τις ἀντιτείνῃ, ὡς διαφθείρων τοὺς νέους κηρύττουσιν. 494c–495a οἱ πολλοὶ γάρ… οὐ φέρουσιν ἄνθρωπον βουλόμενον μὴ ταὐτὰ αὐτοῖς πράττειν, καὶ ἅπερ ἐκεῖνοι ἐπαινοῦσιν, ἐκεῖνον ἄλλως ἢ κακὸν λέγειν οὐκ ἂν ἐθέλοιεν.

Απόδοση: Οι πολλοί δεν επιτρέπουν σε κανέναν να έχει διαφορετικό τρόπο ζωής από αυτόν που εκείνοι θεωρούν καλό· και αν κάποιος τολμήσει να αντισταθεί, τον διασύρουν λέγοντας πως «διαφθείρει τους νέους». Διότι οι πολλοί δεν αντέχουν άνθρωπο που θέλει να μην κάνει τα ίδια μ’ εκείνους· και ό,τι εκείνοι επαινούν, αν εκείνος το κρίνει αλλιώς, δεν θα τον αποκαλούσαν τίποτε άλλο παρά κακό.

Παρακάτω παρατίθενται και άλλα πλατωνικά, αλλά και άλλων Aρχαίων συγγραφέων χωρία όπου εμφανίζεται η ίδια ιδέα: ότι «το πλήθος / οἱ πολλοί» δεν αντέχουν την ιδιομορφία, εχθρεύονται τον διαφορετικό και τον ἐξαίρετο (τὸν ἄριστον, τὸν σοφόν), και τείνουν να καταπιέζουν ή να διαβάλλουν όποιον δεν τους μοιάζει.

ΠΛΑΤΩΝΙΚΑ ΧΩΡΙΑ

Γοργίας 482c–486d. Ο Σωκράτης επιτίθεται στη δημαγωγία και στη δύναμη του πλήθους, λέγοντας ότι ο ρήτορας προσαρμόζεται στις επιθυμίες του πλήθους, που δεν αντέχει την αλήθεια και επιδιώκει ό,τι είναι ευχάριστο ― όχι το καλύτερο.

Απολογία 21a–23b, 37e–38a. Ο Σωκράτης επιμένει ότι η φιλοσοφική εξέταση ενοχλεί τους πολλούς, οι οποίοι τον διαβάλλουν επειδή δεν καταλαβαίνουν την αξία της (O φιλόσοφος γίνεται στόχος επειδή είναι διαφορετικός, επειδή δεν συμμετέχει στην κοινή άποψη).

Κρίτων 44d–47a. Οι «πολλοί» παρουσιάζονται ως επιπόλαιοι κριτές που βλάπτουν χωρίς να γνωρίζουν (Tο πλήθος δεν ξέρει να κρίνει και τιμωρεί αυθαίρετα).

Θεαίτητος 172c–176a. Ο Σωκράτης περιγράφει τον πραγματικό φιλόσοφο ως ξένο μέσα στην πόλη, αποσπασμένο από τα κοινά και παρεξηγημένο από τους πολλούς (O φιλόσοφος φαίνεται «ἄτοπος» στους πολλούς και κατηγορείται για ανοησία ή άχρηστη ενασχόληση).

Πολιτικός 291c–e. Οι πολλοί, επειδή δεν έχουν γνώση, δεν μπορούν να ανεχθούν την αληθινή τέχνη της διακυβέρνησης· διαβάλλουν όποιον ξεχωρίζει (O άριστος κυβερνήτης γίνεται εχθρός των πολλών).

Νόμοι 701a–d, 764c–e Η «ὕβρις» του πλήθους και η απαίτηση για ομοιομορφία στην παιδεία καταδικάζουν τον διαφορετικό (H κοινή γνώμη επιβάλλει ομοιομορφία και εξοβελίζει την ιδιορρυθμία).

AΛΛΑ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Αριστοτέλης – Ρητορική 1354a, Πολιτικά 1312b–1313a Το πλήθος τείνει να ζηλεύει οποιονδήποτε υπερέχει και επιθυμεί την ισότητα μέσω της εξίσωσης προς τα κάτω (Tο πλήθος εχθρεύεται τον ἄριστον).

Θουκυδίδης – 3.82 (στάσις Κερκύρας) «Οἱ πολλοί» καταδιώκουν όποιον ξεχωρίζει, και στην εμφύλια διαμάχη κάθε αρετή κατηγορείται ως κακό (Το πλήθος διαστρέφει δικαιοσύνη και λογική).

Αριστοφάνης – Νεφέλαι, Ιππείς, Σφήκες. Ο δήμος ως πλήθος παρουσιάζεται εύπιστος, χειραγωγήσιμος και έτοιμος να στραφεί εναντίον όποιου θεωρεί «διαφορετικό» ή «σοφό» (Kοινωνική δυσανεξία προς τον φιλόσοφο και τον πρωτοπόρο).

Ηράκλειτος: B 101: «πολλῶν ἄριστοι· οἱ πολλοί κακοί» (Oι πολλοί δεν καταλαβαίνουν τον λόγο και επιτίθενται στον σοφό).

Πίνδαρος – Ολυμπιόνικοι 2.96–100. Ο ποιητής παραπονιέται ότι το πλήθος φθονεί τον άριστο και τον διαβάλλει (Kοινωνικός φθόνος προς τον διακεκριμένο).

Ευριπίδης – Ιων 598–604, Ηρακλής Μαινόμενος 1179–1185 Χωρία όπου οι πολλοί παρερμηνεύουν, κατηγορούν ή καταστρέφουν όποιον δεν ταιριάζει στις συμβάσεις τους.

Η ιδέα ότι «το πλήθος δεν ανέχεται τη διαφορετικότητα» είναι κεντρική στην Aρχαιοελληνική σκέψη, ιδίως:

Πλάτων → οι πολλοί ως πηγή διαβολής, άγνοιας, εχθρότητας προς τον άριστο.

Ηράκλειτος → οι πολλοί δεν κατανοούν τον λόγο.

Θουκυδίδης → οι πολλοί στρέφονται εναντίον της αρετής.

Αριστοτέλης → το πλήθος φθονεί τους βελτίστους.

Πίνδαρος / Τραγικοί → η υπεροχή προκαλεί φθόνο και τιμωρείται. 

-------------------------

ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΦΙΛΟ ΕΚΕΙΝΟΝ ΠΟΥ ΥΠΕΡΕΧΕΙ ΣΤΗΝ ΑΡΕΤΗ – ΠΥΘΑΓΟΡΟΥ ΧΡΥΣΑ ΕΠΗ

«Η αρετή εδράζεται πάνω στη γνώση, στην επιστήμη, στη σοφία. Η κακία προκύπτει απ' την αμάθεια, την ανεπιστημοσύνη, την έλλειψη γνώσης» Σωκράτης

«Μη συντάσσεσαι με την γνώμη των πολλών». Πυθαγόρας

Ο γενναίος Ηράκλειτος «ἀποσκορακίζει τὸ πλῆθος ὡς ἄνουν καὶ ἀλόγιστον». Λέει στο απ. Νο.104 : «ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Ο ΝΟΥΣ Η Η ΣΚΕΨΗ ΤΟΥΣ; ΕΜΠΙΣΤΕΥΟΝΤΑΙ ΤΟΥΣ ΑΟΙΔΟΥΣ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΔΑΣΚΑΛΟ ΤΟΥΣ ΕΧΟΥΝ ΤΟ ΠΛΗΘΟΣ, ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ ΟΤΙ ΟΙ ΠΟΛΛΟΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΥΛΟΙ ΕΝΩ ΟΙ ΛΙΓΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΓΑΘΟΙ»

--------------------------

ΠΑΡΟΝΤΕΣ ΑΠΟΥΣΙΑΖΟΥΝ...

Ο ΚΟΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ (ΗΡΚΛΕΙΤΟΣ)

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ - Η ΑΛΑΖΟΝΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΜΠΟΔΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΟΚΟΠΗ

 ΣΗΜΕΡΑ Η ΠΙΟ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ 

Ευριπίδης: “Συν όχλω αμαθία πλείστον κακόν” (από το ΑΝΘΟΛΟΓΙΟΝ Ιωάννη Στοβαίου)

ΝΑΥΑΓΙΟ, ΤΟ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΟΜΟΙΟΣ ΚΑΙ ΑΠΑΡΑΛΑΚΤΟΣ ΜΕ ΟΛΟΥΣ... (ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ)

"εἶς ἐμοὶ μύριοι, ἐὰν ἄριστος ἦι" «Ο ένας για μένα ισοδυναμεί με μυρίους, αν είναι άριστος» ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ 

ΠΛΑΤΩΝ – ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ – ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ – ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΜΕΙΛΙΚΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Περί Μετενσαρκώσεως

Όπως είναι γνωστό, η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων δεν δέχεται και δεν πιστεύει στην μετενσάρκωση. Κατά την γνώμη μου οι λόγοι είναι συγκεκριμένοι αλλά ο κύριος λόγος είναι επειδή αποτελεί αίρεση για το ισχύον δόγμα.

Πρόσφατα όταν είπα σε κάποιον σε σχετική συζήτηση, ότι η ψυχή στις διαδοχικές της ενσαρκώσεις με σκοπό την ανέλιξή της, ζει εμπειρίες όλων των καταστάσεων και θέσεων στον υλικό κόσμο, αντέδρασε έντονα μη μπορώντας να επεξεργαστεί κάποιες συγκεκριμένες πληροφορίες. Κατά την προσφιλή τους συνήθεια οι άνθρωποι, ό,τι δεν κατανοούν, το απορρίπτουν και αυτό ήταν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αντίδρασης. Αυτή η συζήτηση ήταν και η αφορμή για να γράψω αυτό το μικρό κείμενο.

Επισημαίνω ότι ο καθένας είναι ελεύθερος να έχει την γνώμη του κι εγώ ως εδώ γνώμη κατέθεσα. Τα παρακάτω όμως δεν είναι γνώμες αλλά ιστορία, και θα κλείσω το κείμενο με συμπεράσματα.

Σημειώστε ότι το θέμα της μετενσάρκωσης αφαιρέθηκε από τη Βίβλο το έτος 553 μ.Χ..

Όμως στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες ο Χριστιανισμός αποδεχόταν την ύπαρξη της μετενσάρκωσης. Για τους χριστιανούς θεολόγους, όπως για τον Ωριγένη, το Γρηγόριο το Ναζιανζηνό, το Βασιλίδη και άλλους, η Μετενσάρκωση ήταν -ως τον 6ο αιώνα- μια αδιαφιλονίκητη αλήθεια. Ακόμα το δόγμα της ύπαρξής της επιβεβαιώθηκε στην Ιερή Σύνοδο της Χαλκηδόνας, το 451.

Για πολιτικούς όμως λόγους και για να δικαιολογήσει ανεμπόδιστα τη θεία προέλευση της βασιλικής της εξουσίας (την οποίαν η ύπαρξη της μετενσάρκωσης και του κάρμα δεν δικαιολογούσε την περίπτωσή της σαν πρώην εταίρας), η Αυτοκράτειρα Θεοδώρα, παρακινώντας τον σύζυγό της Ιουστινιανό, συγκάλεσε τη λεγόμενη «Πέμπτη Οικουμενική Σύνοδο» το 553 και με δόλιο τρόπο επηρέασε τους 159 από τους 165 επισκόπους που ήταν παρόντες, για να κηρύξουν ως αιρετικό δόγμα το Νόμο της μετενσάρκωσης. Εκμεταλλευόμενη την αυτοκρατορική εξουσία κατάφερε να επιβληθεί και να καταδικάσει ως «αιρετικούς» όσους δεν συμφωνούσαν με τις απόψεις της. Από τότε μέχρι σήμερα, η μετενσάρκωση θεωρείται αιρετική δοξασία για τις διάφορες χριστιανικές Εκκλησίες, με πολύ λίγες εξαιρέσεις.

Δηλαδή με απλά λόγια: Η μετενσάρκωση σήμερα δεν είναι δημοφιλής επειδή έτσι θέλησε και αποφάσισε η Θεοδώρα. Έτσι με την παρότρυνσή της, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός πέτυχε αυτή την μάλλον σαρωτική τροποποίηση της Βίβλου. Σκεφτείτε μόνο ότι αν υπήρχε η μετενσάρκωση ως μέρος του δόγματος, δεν θα μπορούσε να συνυπάρχει η απειλή της αιώνιας κόλασης...

Το ζήτημα αυτό προσφέρεται για μακροσκελή ανάπτυξη αλλά δεν είναι του παρόντος. Άλλωστε υπάρχουν πολλές σχετικές αναρτήσεις στο ιστολόγιο με πηγές την Ελληνική Γραμματεία και τους Αρχαίους μας σοφούς. Θυμάμαι μάλιστα και την Αλτάνη που έλεγε, δεν θα υπήρχαν Αρχαία Μυστήρια χωρίς την μετενσάρκωση της ψυχής.

Κλείνοντας θα πω το εξής: Οι Συμπαντικοί Νόμοι δεν καταργούνται με διατάγματα θνητών...

Και μια ρήση του Ηρακλείτου:

Ενώ ο (Καθολικός/Κοσμικός/Συμπαντικός) λόγος είναι κοινός, οι πολλοί ζουν σαν να έχουν δική τους φρόνηση. (ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ)

Σείριος (Χ.Γ.)

https://enneaetifotos.blogspot.com

Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΤΡΙΠΟΔΟΣ

Ο ΟΡΕΙΧΑΛΚΙΝΟΣ ΤΡΙΠΟΔΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ- Αντιγραφο (Μνημείο Νίκης των Ελλήνων εναντίον των Περσών στην μάχη των Πλαταιών, και βρισκόταν στην Ιερά Οδό των Δελφών. Η βάση, ο "τρικάρηνος όφις" βρίσκεται στην Κων/πολη.

Ουδέν το προδιαγεγραμμένο. Τα πάντα εν τω γίγνεσθαι με την δυνατότητα της διπλής κατευθύνσεως, ΑΝΟΔΙΚΗΣ/ΚΑΘΟΔΙΚΗΣ, ΔΕΞΙΑΣ/ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, ΘΕΤΙΚΗΣ/ΑΡΝΗΤΙΚΗΣ. 

Ανάλογα του εξελικτικού επιπέδου του όντος, το οποίο υπέβαλλε την ικεσία στον θεό, θα πραγματοποιηθεί δια της ελεύθερης βούλησης του και η επιλογή των αποφάσεων του.

Το συγκινησιακό επίπεδο του ικέτου, ο οποίος παραλαμβάνει τον χρησμό, έχει μετατρέψει τον Ιερό Τρίποδα σε Μέγιστο των Αρχετύπων της ψυχής, εφόσον ο ίδιος ο θεός του εξασφαλίζει την ελεύθερη επιλογή δια τις αποφάσεις του βίου του. ΔΕΝ ΤΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΘΟΡΙΖΕΙ. Γι΄αυτό και ο θεός είναι αμφίσημος στις προβλέψεις του.

«… ο άναξ ο οποίος είναι ο κύριος του μαντείου των Δελφών, ούτε λέγει ούτε κρύπτει, αλλά σημαίνει… » ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

Σαν αρχέτυπο, ο ιερός Τρίποδας μετουσιώνεται, όταν εκπροσωπεί τον χρόνο. ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ , ΜΕΛΛΟΝ. Η συνολική θέαση της αιωνιότητας, προνόμιο του θεού Απόλλωνα, θεού του Νοητού Φωτός, επιτρέπει δια της καθολικής γνώσης εις τον αεί χρόνο την πρόβλεψη δια της αμφισημίας.

Σαν σύμβολο, ο Τρίποδας, αλλάζοντας επίπεδο από ένα απλό σκεύος σε ιερό Τρίποδα, αλληγορείται δια του σχήματος του ισόπλευρου τριγώνου, που έχει τις τρείς πλευρές και τις γωνίες ίσες. Η ισότης συμβολίζει την ίση σημασία που πρέπει να δίνουμε στα τρία σώματα/φορείς του ανθρώπινου όντος. Το Ενστικτώδες/Επιθυμητικό, το Συναισθηματικών/θυμοειδές, και το Νοητικόν/Λογιστικόν, σύμφωνα με την Πλατωνική ορολογία στον «Φαίδρο».

Παράλληλα ο τρίποδας ανάγει στις τρείς θείες ιδιότητες, ΤΟ ΚΑΛΛΟΣ, ΤΗΝ ΣΟΦΙΑ, και ΤΗΝ ΑΓΑΘΟΤΗΤΑ.

Ο Τρίποδας, δια της Μαντικής, αποσαφηνίζει ότι η πρόβλεψη προηγείται του αιτίου (Τόξο) και της θεραπείας (Λύρα), αφού ο ικέτης του Απόλλωνα γνωρίζει την χρήση των δύο αυτών συμβόλων του θεού. Με την συνειδητοποίηση του συνολικού χρόνου δια του μαντικού τρίποδα δεν θα ασθενήσει ποτέ στο μέλλον, αφού αναγνωρίζει εκ των προτέρων το αίτιον, το οποίον οδηγεί στο ορατό σύμπτωμα της ασθένειας. Οι κακές βλαβερές εν-τυπ-ώσεις εκδηλώνονται εξερχόμενες σαν εκ-τυπ-ώσεις πρώτον στην ψυχή και στην συνέχεια στο σώμα.

Η κάθαρση θα επανδρώσει εκ των έσω την ψυχή με σθένος και ανδρεία ώστε να αντισταθεί σε όλον αυτόν τον ορυμαγδό, να συγκρατήσει την αυτοτέλεια της να παραμείνει στην ενσυνείδητο επιλογή των δικαίων αποφάσεων της.
Από τα Μνημεία και τους Ναούς του Απόλλωνα εκπέμπονται τα Φαεινά Σήματα που έχουν την δυνατότητα να θεραπεύσουν τον θνητό από τα τέρατα της ψυχής του, φωτίζοντας της τα πιο απόκρυφα σημεία της.

ΚΛΕΙΩ

Στον Χορό των Μουσών

https://kleio2012.blogspot.com

-------------------------------------------

ΑΠΟΛΛΩΝΕΙΑ ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ

Ο ΤΡΙΠΟΔΑΣ ΤΩΝ ΠΛΑΤΑΙΩΝ

ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ ΤΟΞΟ ΚΑΙ ΛΥΡΑ

Ο ΤΡΙΠΟΔΑΣ ΠΟΥ ΤΟΝ ΕΣΤΕΙΛΑΝ ΔΙΑΔΟΧΙΚΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΣΟΦΟΥΣ

ΚΑΒΕΙΡΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΟΡΘΟΣ ΛΟΓΟΣ

Τα Καβείρια Μυστήρια σχετίζονται με την λατρεία των Καβείρων. Οι Κάβειροι είναι χθόνιες Θεότητες Θρακοπελασγικής προέλευσης. Στις αρχαίες πηγές υπάρχουν αρκετές εκδοχές σχετικά με την γενεαλογία, την προέλευση, το πλήθος και τις ιδιότητές τους. Οι Κάβειροι είναι συλλογικό όνομα μιας ομάδας Θεοτήτων της Αρχαίας Ελληνικής Θρησκείας. 

Προφανής είναι και η ετυμολογική συσχέτιση του ονόματος των Καβείρων με τα ρήματα κάω, κύω ή κάπτω. 

Οι Κάβειροι λοιπόν έχουν Ελληνική προέλευση, είναι οι καίοντες, οι δαίμονες οι οποίοι είναι παιδιά του Ηφαίστου. Οι κάτοικοι της Λήμνου, της Ίμβρου και της Σαμοθράκης ταυτίζαν τους Καβείρους με τον Πρωτέα, ο οποίος προσωποποιούσε την θάλασσα και το «ηφαιστειώδες πυρ» του οποίου κύρια θεότητα είναι ο Ήφαιστος.

Κατά μία παράδοση την οποία διασώζει ο Παυσανίας, ο Προμηθέας μαζί με τον υιό του Αιτναίο λατρευόταν ως Κάβειροι στην Βοιωτία μία περιοχή στην οποία όπως είναι γνωστό εγκαταστάθηκαν Θρακοπελασγοί. Ο Προμηθέας ως γνωστόν σχετίζεται με την φωτιά την οποία κλέβει από τους Θεούς και παραδίδει στους ανθρώπους, αλλά και το όνομα του υιού του Αιτναίου παραπέμπει στο ηφαίστειο Αίτνα της Σικελίας και στο «ηφαιστειώδες πυρ».

Μπορούμε εδώ να παραθέσουμε και άλλα στοιχεία από τις πηγές τα οποία καταδεικνύουν ότι οι Κάβειροι σχετίζονται άμεσα με δύο είδη φωτιάς. Την ανεξέλεγκτη - αδάμαστη φωτιά των ηφαιστείων, την φωτιά η οποία στην υπηρεσία του ανθρώπου γίνεται φίλος και σύμμαχος στην κατεργασία των μετάλλων, στην πρόοδο, στον πολιτισμό. Οι Θρακοπελασγοί λοιπόν, ιδρυτές της λατρείας των Καβείρων, στηρίζουν τα πρώτα στοιχεία της λατρείας τους στην πυρολατρεία. Ένα σημαντικό δρώμενο που έλκει την καταγωγή του , από την πυρολατρία αυτής της περιόδου, είναι και η Πυροβασία (Αναστενάρια), η οποία με έντονα Διονυσιακά στοιχεία τα οποία προστέθηκαν, έφτασε μέχρι τις μέρες μας.

Ο Στράβων σχετίζει τους Καβείρους με τους Κορύβαντες και τους Τελχίνες και παρατηρεί ότι άλλες θεότητες συγχέονται με αυτές και άλλες θεωρούνται πρόγονοί τους. Μάλιστα δε παραλληλίζει την Καβείρια λατρεία με την παιδοτροφία του Διός, πράγμα το οποίο μπορεί να σημαίνει ότι προϋπήρξε η Καβείρια λατρεία της Ολυμπίας.

Στα ελάχιστα αποσπάσματα του έργου του Μνασέα που διασώθηκαν βρίσκονται πολύ αξιόπιστες πληροφορίες. Σχετικά με τους Κάβειρους αναφέρει ότι ήταν τέσσερεις ο Αξιόκερσος, ο Κάσμιλος, η Αξίερος και η Αξιόκερσα. Οι δύο πρώτοι είναι αρσενικοί και αντιστοιχούν στον Άδη ή Πλούτωνα και στον Ερμή ενώ οι άλλοι δύο είναι θηλυκοί και αντιστοιχούν στην Δήμητρα και την Περσεφόνη: « ΜΥΟΥΝΤΑΙ ΔΕ ΕΝ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗι ΤΟΙΣ ΚΑΒΕΙΡΟΙΣ, ΩΝ ΜΝΑΣΕΑΣ ΦΗΣΙ ΚΑΙ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ. ΤΕΣΣΑΡΕΣ Δ'ΕΙΣΙ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟΝ, ΑΞΙΕΡΟΣ, ΑΞΙΟΚΕΡΣΑ, ΑΞΙΕΡΟΣ ΜΕΝ ΕΣΤΙ Η ΔΗΜΗΤΗΡ, ΑΞΙΟΚΕΡΣΑ ΔΕ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ, ΑΞΙΟΚΕΡΣΟΣ ΔΕ Ο ΑΔΗΣ, Ο ΔΕ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ, ΚΑΣΜΙΛΟΣ Ο ΕΡΜΗΣ ΕΣΤΙΝ, ΩΣ ΙΣΤΟΡΕΙ Ο ΔΙΟΝΥΣΟΔΩΡΟΣ »

Η εντύπωση που δημιουργείται στον ερευνητή από την συστηματική μελέτη της έγκυρης βιβλιογραφίας και των ευρημάτων, είναι ότι στα Καβείρια Μυστήρια γινόταν κατανοητή στον μυούμενο, η ΘΕΣΗ του κάθε ανθρώπου στον αέναο κύκλο της ζωής και του θανάτου στην φύση.

Το ότι η μύηση είχε σαφώς χαρακτήρα παιδευτικό, φαίνεται από ένα απόσπασμα του Θέωνος του Σμυρναίου, στο οποίο τα πέντε στάδια της μύησης περιγράφονται αναλυτικά και παραλληλίζονται με τα στάδια διδασκαλίας των Μαθηματικών, αλλά και της εκπαιδευτικής διαδικασίας γενικώτερα. Τα στάδια αυτά είναι ο καθαρμός, η παράδοση της τελετής, η εποπτεία, η ανάδεση στεφάνων, η τελειοποίηση και ευδαιμονία.

Κατά τον Πλάτωνα, το τελικό στάδιο της μυήσεως είναι η ευδαιμονία και η κατά το δυνατόν ομοίωσις προς τους Θεούς. Ο Ηράκλειτος δίνει και μία άλλη διάσταση στα μυστήρια χαρακτηρίζοντάς τα «άκεα» δηλαδή θεραπευτικά, κυρίως ψυχοθεραπευτικά.

«.. ΟΥΝ ΕΝΕΚΑ ΤΗΣ ΕΝ ΗΜΙΝ ΨΥΧΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΟΣ ΤΩΝ ΔΙΑ ΤΗΝ ΓΕΝΕΣΙΝ ΠΡΟΣΦΥΟΜΕΝΩΝ ΑΥΤΗι ΚΑΚΩΝ, ΛΥΣΕΩΣ ΤΕ ΑΠΟ ΤΩΝ ΔΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΧΑΡΙΝ ΤΑ ΤΟΙΑΥΤΑ ΠΡΟΣΑΓΕΤΑΙ. ΚΑΙ ΔΙΑ ΤΟΥΤΟ ΕΙΚΟΤΩΣ ΑΥΤΑ ΑΚΕΑ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΠΡΟΣΕΙΠΕΝ, ΩΣ ΕΞΑΣΚΟΥΜΕΝΑ ΤΑ ΔΕΙΝΑ ΚΑΙ ΤΑΣ ΨΥΧΑΣ ΕΞΑΝΤΕΙΣ ΑΠΕΡΓΑΖΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΕΝ ΤΗι ΓΕΝΕΣΕΙ ΣΥΜΦΟΡΩΝ ».

τoυ Χρήστου Πολατίδη

Απόσπασμα - Περισσότερα: https://www.ysee.gr/kaveiria.html

-----------------------------------

ΤΑ ΙΕΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

ΚΑΒΕΙΡΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

ΤΟ ΑΡΡΗΤΟ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΥΣΤΗΡΙΩΝ 

ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΟΙ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙΝΟΙ ΠΟΥ ΚΑΤΑΠΙΑΣΤΗΚΑΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ

15. Ο Δημήτριος (ο Μάγνης) γράφει στους “Ομωνύμους” του πως (ο Ηράκλειτος) δεν δέχθηκε ούτε των Αθηνών την πρόσκληση αν και τον περιέβαλλαν με μεγάλη εκτίμηση. Και μολονότι καταφρονούνταν από τους Εφέσιους, προτίμησε μάλλον να μείνει εκεί. Τον αναφέρει κι ο Δημήτριος ο Φαληρεύς στη “Σωκράτους απολογία” του.

Πάρα πολλοί είναι εκείνοι που καταπιάστηκαν με την ερμηνεία του συγγράμματος του (Ηρακλείτου), και ιδίως ο Αντισθένης κι ο Ηρακλείδης ο Ποντικός, ο Κλεάνθης κι ο Σφαίρος ο Στωικός, καθώς κι ο Παυσανίας που τον αποκάλεσαν και Ηρακλειτιστή, τέλος κι ο Νικομήδης κι ο Διονύσιος. Από τους γραμματικούς ασχολήθηκε ο Διόδοτος, ο οποίος λέει ότι το σύγγραμμα δεν έχει ως θέμα του την φύση αλλά την πολιτείαν, το δε τμήμα το πραγματευόμενον περί φύσεως έχει τεθεί εν είδη παραδείγματος.

16. Ο Ιερόνυμος μας λέει ότι ο Σκυθίνος ο σατυρικός ποιητής κατέγινε να γράψει σε στίχους τη διδασκαλία του. Πολλά δε επιγράμματα τον έχουν ως θέμα, ανάμεσα στα οποία και το ακόλουθο:

Ο Ηράκλειτος είμαι εγώ. Τι με βασανίζετε άξεστοι άνθρωποι;

Δεν κουράστηκα και για σας αλλά για κείνους που με καταλαβαίνουν.

Για μένα ένας (άριστος) άνθρωπος αξίζει όσο τριάντα χιλιάδες (είς εμοί άνθρωπος τρισμύριοι) κι οι αναρίθμητοι τίποτε.

Αυτά θα τα διακηρύξω και στην κατοικία της Περσεφόνης (στον Άδη).

Ηράλειτος εγώ τι μ’άνω κάτω έλκετ’ άμουσοι;

ούχ υμίν επόνουν, τοις δ’ έμ επισταμένοις.

Είς εμοί άνθρωπος τρισμύριοι, οι δ’ ανάριθμοι

ουδείς, ταύτ’ αυδώ και παρά Φερσεφόνη.

ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ ΛΑΕΡΤΙΟΥ – ΒΙΟΙ ΦΙΛΟΣΌΦΩΝ – ΒΙΒΛΙΟΝ Η’ - ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ 15-16

------------------------------------------

Λένε ότι όταν ο Ευριπίδης έδωσε σ’ αυτόν [στον Σωκράτη] το σύγγραμμα του Ηράκλειτου τον ρώτησε «πώς σου φάνηκε;» και εκείνος απάντησε: «Όσα κατάλαβα μου φάνηκαν εξαιρετικά (γενναῖα)· το ίδιο νομίζω και όσα δεν κατάλαβα· χρειάζεται όμως ένας Δήλιος κολυμβητής.»

Διογένης Λαέρτιος, Βίοι φιλοσόφων 2.22

Όταν ο Σωκράτης διάβασε τον Ηράκλειτο

ΠΛΑΤΩΝ – ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ – ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ – ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΜΕΙΛΙΚΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Η ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΗΧΗΣΗ ΜΙΑΣ ΓΝΩΜΗΣ, ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ! Για να μιλήσουμε με σοβαρότητα, η γενική απήχηση μιας γνώμης δεν αποτελεί απόδειξη. Στην πραγματικότητα, δεν καθιστά καν πιθανή την ορθότητά της.

Σύμφωνα με τον Πλάτωνα: “τοις πολλοίς πολλά δοκεί”,* που σημαίνει πως ο κόσμος μπορεί να σκέφτεται αμέτρητες ανοησίες, και δεν είναι δυνατό ν’ ασχοληθούμε με όλες. (Από το βιβλίο του SCHOPENHAUER ARTHUR “Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΠΑΝΤΑ ΔΙΚΙΟ”)

*...τοῖς δὲ πολλοῖς πολλὰ καὶ δοκεῖ.
Δηλ: αδιάφορο τί φρονούν γι᾽ αυτό οι πολλοί.
Πλάτωνος Πολιτεία, Βιβλίον Θ΄ [576c]

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ: Δεν ξέρουν ούτε ν' ακούν ούτε να λένε. Όταν ακούν δεν καταλαβαίνουν και γι' αυτό μοιάζουν με κουφούς. Σ' αυτούς ταιριάζει η παροιμία: ΠΑΡΟΝΤΕΣ ΑΠΟΥΣΙΑΖΟΥΝ.... Γιατί δε σκέφτονται οι πιο πολλοί απ' τους ανθρώπους, πάνω σ' αυτό που συναντούν, ούτε κι όταν το μάθουν, το γνωρίζουν, αλλά το φαντάζονται.

Πρέπει ν’ ακολουθήσουμε τον ΚΟΙΝΟ ΛΟΓΟ (Καθολικό/Κοσμικό/Συμπαντικό λόγο). Ενώ όμως ο λόγος είναι κοινός, οι πολλοί ζουν σαν να έχουν δική τους φρόνηση.

Οι πολλοί μή μετέχοντες του  κοινού  νού και της φρονήσεως στερούμενοι δε ιδίας κρίσεως, παρασύρονται από τους "αοιδούς" των δήμων, δηλαδή τους ρήτορας, και νομίζουν ότι η γνώμη του πλήθους δύναται να τους διδάξει και να υποδείξει τα χρήσιμα. ΔΕΝ γνωρίζουν ότι στατιστικώς οι κακοί και επιθυμητικοί είναι πολλοί και ολίγοι οι διανοητικοί και δίκαιοι, άρα ζητούν την γνώσιν των ορθών εκ διδασκάλου κακού.

Οι  "αοιδοί" των δήμων είναι άπληστοι και άδουν αυτά τα οποία αρέσκουν είς τους δήμους. Έχουν δε την ικανότητα να εξαπατούν με όργανον την ρητορικήν... ...ενώ οι σώφρονες θεωρούνται ΓΕΛΙΟΙ!!! 

"εἶς ἐμοὶ μύριοι, ἐὰν ἄριστος ἦι" «Ο ένας για μένα ισοδυναμεί με μυρίους, αν είναι άριστος» ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΗΛΙΟΣ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΟΥΝ – ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

«Τας λεωφόρους μη βαδίζειν». Δηλαδή να μην συντάσσεσαι με την γνώμη των πολλών. 
Και «Των δ’ άλλων αρετή ποιού φίλον όστις άριστος» («Χρυσά Έπη») Δηλαδή να κάνεις φίλο σου μόνο όποιον είναι άριστος στην αρετή.
ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ

Συν όχλω αμαθία πλείστον κακόν. = αμάθεια και όχλος είναι πολύ μεγάλη συμφορά (ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ από το ΑΝΘΟΛΟΓΙΟΝ του Ι. Στοβαίου)

ΤΟ ΑΜΕΙΛΙΚΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΕΝ ΣΟΥ ΧΑΪΔΕΥΕΙ ΤΑ ΑΥΤΙΑ
Δεν προσπαθεί να σου ωραιοποιήσει τα πράγματα.
Σου πετά κατά πρόσωπο την αλήθεια και όποιος αντέξει, άντεξε!  

ΨΕΥΔΟΠΟΙΟΙ, ΨΕΥΔΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΗ

Δίκη καταλήψεται ψευδῶν τέκτονας καὶ μάρτυρας.

Ἡ Δίκη θὰ ἁδράξει αὐτοὺς ποὺ κατασκευάζουν ψεύδη καὶ αὐτοὺς ποὺ μαρτυροῦν ψεύδη.

~~~~~~~~~~~~~~~~~

Οἱ κατασκευαστὲς ψευδῶν πραγμάτων καὶ οἱ μάρτυρές τους, λέει ὁ Ἡράκλειτος, στὸ ἀπόσπασμα 28, μπορεῖ νὰ ξεγελοῦν τοὺς ἀνθρώπους ποὺ δὲν γνωρίζουν καὶ εἶναι ἀδύναμοι νὰ τὰ ἀνασκευάσουν, ἀλλὰ δὲν μποροῦν νὰ ξεγελάσουν τὴν Δίκη, τὴν ἔκφραση τοῦ κοσμικοῦ καὶ θείου Νόμου, ἡ ὁποία ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ τοὺς βρεῖ καὶ θὰ τοὺς δικάσει μὲ τὸν δικό της ἀπαρέγκλιτο τρόπο. Ὅπως λέει καὶ ἡ ἀρχαία παροιμία, ἀλέθουν ἀργὰ οἱ μῦλοι τῶν Θεῶν, ἀλέθουν ὅμως μὲ μεγάλη λεπτότητα καὶ τελειότητα: «Ὀψὲ Θεῶν ἀλέουσι μύλοι, ἀλέουσι δὲ λεπτά».

Ἀλλὰ καὶ ἡ νεώτερη λαϊκὴ παροιμία ποὺ λέει ὅτι «ὅποιος σκάβει τὸν λάκκο τοῦ ἀλλουνοῦ, πέφτει ὁ ἴδιος μέσα», ἐκφράζει μὲ ἁπλούστερο τρόπο τὰ ἴδια νοήματα καὶ σημαίνει ὅτι ὅποιος μηχανεύεται τὸ κακό, τὴν βλάβη ἢ τὴν καταστροφὴ κάποιου ἄλλου, ὅποιος μηχανορραφεῖ καὶ στήνει πλεκτάνες μὲ κατασκευασμένα καὶ ψευδῆ στοιχεῖα, ὅποιος ὑπονομεύει μὲ ἀνήθικα καὶ ἀνοίκεια μέσα κάποιον ἄλλον, τελικὰ γίνεται ὁ ἴδιος θύμα τῶν ψευδῶν καὶ μηχανορραφιῶν του… Ἡ λειτουργία τῆς κοσμικῆς Δίκης εἶναι ἀόρατη καὶ ἀπρόβλεπτη γιὰ τοὺς σχεδιασμοὺς καὶ ὑπολογισμοὺς τῶν ψευδοποιῶν καὶ ψευδομαρτύρων.

~~~~~~~~~~~

(Ἀπὸ τὸ ἀπόσπ. 28 καὶ τὸ ἀντίστοιχο Σχόλιο, σελ. 44 καὶ 204 τοῦ βιβλίου: «ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ ἢ ΜΟΥΣΑΙ». Εἰσαγωγή - Σύγχρονη Ἀπόδοση - Τίτλοι - Σχόλια - Εὑρετήρια: Γιῶργος Λαθύρης - Ἰαλυσσός. Ἐκδόσεις ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ, Ἀθήνα 2024).

ΠΥ Ρ ί Σ Π Ο Ρ Ο Σ ΖΩΣΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ