Πέμπτη 23 Ιανουαρίου 2025

ΑΡΕΤΗ: Η ΣΥΝΕΙΔΗΤΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Η ΟΠΟΙΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ

Η λέξη αρετή προέρχεται από το ρήμα αρέσκω που σημαίνει αρμόζω και συνεπώς είναι η θέληση του ανθρώπου να κάνει εκείνο που αρμόζει περισσότερο στην ζωή του. Αυτό που αρμόζει να πράξουμε σε κάθε περίπτωση θα το βρούμε στην πραγματικότητα που υπάρχει στην φύση και η μόνη πραγματικότητα είναι οι Φυσικοί Νόμοι με τους οποίους είναι εναρμονισμένοι όλοι οι κόσμοι του απείρου και όχι οι Ανθρώπινοι Νόμοι και ούτε ότι ισχύει στην ανθρώπινη υποκειμενικότητα. Κατόπιν των ανωτέρω ας δώσουμε τον ορισμό της αρετής:

ΑΡΕΤΗ είναι η συνειδητή ενέργεια του κάθε ανθρώπου η οποία γίνεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις των νόμων της Φύσεως.

Αυτήν την έννοια της αρετής που προβλέπει την εναρμόνιση του ανθρώπου προς την Φύση και τους Νόμους της την δίδαξε ο Στωικός φιλόσοφος Ζήνων ο Κιτιεύς (-4ος αιώνας), ο οποίος έλεγε «το κατά Φύσιν ζην τουτ’ εστί το κατ’ αρετήν ζην». Επίσης ο Διογένης ο Λαέρτιος (-3ος αιώνας) στο βιβλίο του «Βίοι Φιλοσόφων» έγραψε, εκφράζων την γενική άποψη των Στωικών, «το ομολογουμένως τη Φύσει ζην, όπερ εστί το κατ’ αρετών ζην, άγει γαρ ημάς προς ταύτην η Φύσις» δηλαδή το να ζει κανείς ομολογουμένως σύμφωνα με την Φύση, που σημαίνει να ζει σύμφωνα με τους κανόνες της αρετής μας οδηγεί η ίδια η Φύση. Ενδιαφέρον σε αυτό το σημείο είναι να εξετάσουμε τι είναι πράξεις αρετής

ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΡΕΤΗΣ είναι εκείνες, οι οποίες φέρουν χαρακτήρα φυσικό και ενεργούνται κατ’ επιταγή των φυσικών νόμων.

Εκείνες όμως οι πράξεις που γίνονται κατά συνειδητή εκτίμηση του ανθρώπου είναι πράξεις συνειδητής αρετής και όταν οι πράξεις αυτές σχετίζονται με τους άλλους συνανθρώπους μας τότε οι άνθρωποι αυτοί χαρακτηρίζονται ως πράγματι ηθικοί άνθρωποι δηλαδή άνθρωποι που έχουν εκδηλώσει μέσα τους επιπροσθέτως τις αρχές της ηθικής

ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΤΑΚΑΣ, πτυχιούχος φυσικής και νομικής σχολής παν/μίου Αθηνών με μεταπτυχιακό στα ηλεκτρονικά.

Απόσπασμα από ομιλία στην Θεοσοφική Εταιρία την Παρασκυή 24/2/2012

https://lykomidis.wordpress.com/

Δημήτρης Λιαντίνης: Σωστή παιδεία θα ειπεί να μαθαίνεις στους νέους τη ζωή και να τους ξεμαθαίνεις τις δεισιδαιμονίες

Αυτά είναι δουλειές και καμώματα για τους Βουσμάνους φίλε. Αυτά και τα άλλα συναφή τους. Βασκανίες, ξεματιάσματα, αστρολογία, τσαρλατανιά και λωποδύτες.
Ευχές και κατάρες, θεοί, διαβόλοι, αγγέλοι και φαντάσματα. Τελώνια τούλπες και δαιμονικά, το χερικό και το ποδαρικό, η μυρωδιά, το θυμίαμα και το λιβάνι. Λιτανείες για την ανεβροχιά, σταυροκοπήματα και μετάνοιες, φυλαχτά γκόλφια, κόκαλα χάντρες  νυχτερίδες και το τετράφυλλο τριφύλλι.

Τέτοιας λογής είναι ο φέροντας σκελετός της πνευματικής οργάνωσης των παιδιών μας. Τα πέλματα και τα πέδιλα, οι κολόνες, τα συνάζια και οι δοκοί συνδέσεως της ζωής τους είναι οι δεισιδαιμονίες και οι προλήψεις. 

Αγωνιζόμαστε να αφαιρέσουμε τη φύση μέσα από το παιδί, και την ανταλλάζουμε με την άρρωστη γνώμη μας.
Και δόστου οι παπάδες με τα θυμιατά στις γωνίες των κοιμητηρίων. Για να βουτάνε τα όβολα των πονεμένων. Σαν το φίδι κοιτάνε πώς να μαγνητίσουν το θύμα. Άσε πια όταν τύχει να τους ιδείς να πιάνονται σε πρόστυχο καβγά για τον πελάτη. Χάρμα.
Και βέβαια ημπορεί να εννοήσει κανείς τη λυσσαλέα τους αντίδραση, όταν χρόνια τώρα ζητούμε να καθιερωθεί και στην Ελλάδα το αποτεφρωτήριο και η προαιρετική καύση των νεκρών. Όπως είναι σε όλες τις φτασμένες χώρες.

Και δόστου οι αγύρτες με τα ωροσκόπια και τους ζωδιακούς σε εφημερίδες και περιοδικά και τελεβίζια. Βλέπεις κάτι χοντρές κυρίες, που σαν αρχίσουν να σου μιλούν για τον Στάχυ της Παρθένου και για τις επιρροές του Αιγόκερου με τα κέρατα στα ερωτικά σου βουβαίνουν τον Πεντζίας και τον Ουίλσον (οι αστροφυσικοί Penzias και Wilson to 1963 παρατήρησαν την ακτινοβολία μικροκυμάτων 3Κ που γεμίζει το σύμπαν. Είναι καθώς υποθέτουν ισχυρά το κατάλοιπο από τη θερμοκρασία της μεγάλης έκρηξης (big bang) που ήταν άπειρη τη στιγμή της πρώτης αρχής, πριν 15 δισεκατομμύρια χρόνια). Στο άψε σβήσε σου μετρούν την απόσταση από τη Γη ως το νέφος του Μαγγελάνου. Τα έτη φωτός και τα πάρσεκ, και τα μεγαπάρσεκ . και τον ηλιακό άνεμο και τις ηλιακές κηλίδες  και το ηλιακό στέμμα τα παίζουν στα δάχτυλα πεντόβολα…….

Και δόστου το τροπάρι για την καλή ψυχή και τα καλά στερνά. Να γίνεις δίκαιος και να γίνεις καλός για τους άλλους. Να πηγαίνεις το δείλι στο παρεθύρι, και να διαβάζεις τη Θεία Γραφή και τη Χαλιμά, που έλεγε της θυγατρός της η Γυναίκα της Ζάκυθος. Εσύ ν΄αγιάσεις. Και να μην προσέχεις που οι άλλοι είναι λύκοι έτοιμοι να σε φάνε. Και προπάντος αυτό:  τα μάτια σου τέσσερα για τον Ουρανό και τη Βασιλεία του….

Δυο εντολέςΑυτές είναι οι δύο εντολές που πάνω τους κρέμουνται οι νόμοι και οι προφητείες της παιδείας. Να χτίζεις στο μάρμαρο της γνώσης και να γκρεμίζεις την αχεροπληθιά της  πρόληψης.

Σωστή παιδεία θα ειπεί να μαθαίνεις στους νέους τη ζωή και να τους ξεμαθαίνεις τις δεισιδαιμονίες που από νήπια τους περνάει μια παράδοση άρρωστη μέσα από την οικογένεια, την κοινωνία, την πολιτεία, την εκκλησία, τα μέσα ενημέρωσης, και τους άλλους παράγοντες της αγωγής.
Το ένα λοιπόν είναι να ριζώσουμε το νέο στη ζωή,
Το άλλο να ξεριζώσουμε από μέσα του την ψευτιά.

Δημήτρης Λιαντίνης από το βιβλίο "Τα Ελληνικά" 

http://www.liantinis.org/

ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ - ΨΕΥΔΕΙΣ ΔΟΞΑΣΙΕΣ

Η λέξη ΠΡΟΛΗΨΗ προέρχεται από το ρήμα προλαμβάνω που σημαίνει παίρνω μέτρα και λαμβάνω αποφάσεις πριν μου συμβεί κάτι και συνήθως χωρίς να εξετάσω σε βάθος το θέμα στο οποίο αναφέρεται η αυθόρμητη απόφασή μου. Επίσης συναφείς προς τις προλήψεις είναι και οι δεισιδαιμονίες οι οποίες, όπως ετυμολογείται η λέξη δεισιδαιμονία, αναφέρονται σε φόβο των εκ των θεών ή του θεού δήθεν προερχομένων π.χ. φόβος του θανάτου, της ασθένειας, της αποτυχίας κλπ. Σχετικά φοβούμεθα την ημέρα Τρίτη και 13 του μηνός, μας απασχολεί το καλό ή το κακό ποδαρικό κλπ

Οι ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ είναι πάθη συναφείς προς τις ψευδείς δοξασίες είναι αυτές οι οποίες αναιρούν την αρετή και ειδικότερα την ελευθερία του ανθρώπου και τον εμποδίζουν να ερευνήσει ελεύθερα τα συμβαίνοντα στην Φύση και συνεπώς να γνωρίσει την αλήθεια. Όπως τα πάθη έτσι και οι προλήψεις αποτελούν ψυχικό ρύπο για τον άνθρωπο και αν δεν τις αποβάλει αδυνατεί να αποκαθαρθεί.

Οι προλήψεις είναι δυνατόν να αποβληθούν από τους μορφωμένους ανθρώπους δια της λογικής.

ΨΕΥΔΕΙΣ ΔΟΞΑΣΙΕΣ

ΨΕΥΔΕΙΣ ΔΟΞΑΣΙΕΣ είναι πίστη που σχηματίζουμε στη διάνοιά μας από τις εκ πλάνης σχηματισμένες ιδέες. Αυτό σημαίνει ότι οι ψευδείς δοξασίες είναι εκείνο το νοητικό υπόβαθρο το οποίο αφενός μεν μας εξωθεί σε εκδήλωση παθών, αφετέρου δε μας παρεμποδίζει να κατανοήσουμε ότι έχουμε πάθη ώστε να εξαλείψουμε. Επίσης, δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας ότι τα πάθη συνήθως βασίζονται στις ψευδής δοξασίες που έχουμε και οι οποίες μας έχουν καλλιεργηθεί μέσα στο κοινωνικό περιβάλλον που ζούμε.

Ο άνθρωπος γενικά κυριαρχείται από ψευδείς δοξασίες όταν διάγει μη φυσικό βίο και βρίσκεται σε σκοτεινό περιβάλλον. Οι ψευδείς δοξασίες συνήθως προέρχονται από θρησκευτικά ή πολιτικά ή κοινωνικά πιστεύω και καλλιεργούν και εκτρέφουν πάθη και ιδιαίτερα τον εγωισμό. Οι σημαντικότερες από τις ψευδείς δοξασίες είναι αυτές που προέρχονται από τα θρησκευτικά πιστεύω με τα οποία μας γαλουχούν από την παιδική ηλικία.

Οι ψευδείς του δοξασίες (φιλοσοφικές, θρησκευτικές, δογματικές, επιστημονικές κλπ) αποτελούν φραγμό στην πνευματική πρόοδο του ανθρώπου και τον οδηγούν σε εκδήλωση παθών. Ο ελεύθερος άνθρωπος που επιθυμεί να αποκαθαρθεί δεν πρέπει να εγκλωβίζεται στις διάφορες δοξασίες του αλλά πρέπει να τις εξετάζει και να είναι έτοιμος να απορρίψει  αυτές που διαπιστώνει ότι είναι πράγματι ψευδής. Ψευδής δοξασίες έχουμε όλοι μας και αυτές μας τις κληροδότησαν οι ανθρώπινες κοινωνίες κατά τις διαδοχικές μας ενσαρκώσεις.

Οι ψευδείς δοξασίες, όπως προαναφέρθηκε, είναι το προπύργιο των παθών γιατί μας οδηγούν σε λανθασμένες σκέψεις και αποφάσεις που είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν πάθη. Επίσης πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι τα πάθη που βασίζονται σε ψευδείς δοξασίες δεν εξαλείφονται από μόνα τους αλλά πρέπει πρώτα να εξαλείψουμε τις ψευδής μας δοξασίες.

ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΤΑΚΑΣ, πτυχιούχος φυσικής και νομικής σχολής παν/μίου Αθηνών με μεταπτυχιακό στα ηλεκτρονικά.

Απόσπασμα από ομιλία στην Θεοσοφική Εταιρία την Παρασκυή 24/2/2012

https://lykomidis.wordpress.com/

---------------------------------------

Η ΨΥΧΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ - ΤΑ ΠΑΘΗ

Η ΨΥΧΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ - ΤΑ ΠΑΘΗ

ΚΑΘΑΡΣΗ για την ψυχή του ανθρώπου είναι η αποβολή των παθών του τα οποία κυριολεκτικά ρυπαίνουν την ψυχή του. Όμως ο άνθρωπος παράλληλα με την προσπάθεια αποβολής των παθών του πρέπει να καταβάλει προσπάθεια να εξαλείψει και τις ψευδείς του δοξασίες γιατί αυτές τον οδηγούν σε λανθασμένη πορεία στην ζωή του και στην εκτροφή των παθών.

ΤΑ ΠΑΘΗ

ΠΑΘΗ είναι οι από πλάνη σχηματισμένες ιδέες στην διάνοιά μας οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα να εκδηλώνουμε κακίες και να οδηγούμεθα σε πράξεις εσφαλμένες, οι οποίες είναι αντίθετες προς τον σκοπό και προορισμό μας ως πνευματικών οντοτήτων. Τα πάθη αποτελούν συσσωρευμένες ενέργειες, τις οποίες όταν επιχειρήσουμε να εξαλείψουμε ή να περιορίσουμε, μεγαλώνουν και αν δεν βρουν διέξοδο μπορεί να γίνουν δυνατότερες από την λογική. Τα πάθη που βαρύνουν τον κάθε άνθρωπο προέρχονται τόσο από το κοινωνικό περιβάλλον που βρίσκεται όσο και από το ιστορικό του παρελθόν της ψυχής του δηλαδή από προηγούμενες ενσαρκώσεις. Το σημαντικότερο από τα πάθη είναι ο εγωισμός που αποτελεί το πολυκέφαλο τέρας και εδρεύει στο ψυχικό κέντρο.

Ο εγωισμός, είναι το βάθρο εδράσεως όλων των παθών διότι όλα τα πάθη βασίζονται σε συναισθήματά μας που αναφέρονται είτε σε μείωση του της προσωπικότητάς μας έναντι των άλλων και αυτό το γεγονός εκδηλώνεται ως θυμός, ως μνησικακία, ως φθόνος, ως ζήλεια κλπ  είτε σε υπερεκτίμηση της προσωπικότητάς μας έναντι των άλλων και αυτό το γεγονός εκδηλώνεται ως αλαζονεία, ως έπαρση κλπ). Ο εγωισμός παρουσιάζει κλιμάκωση και αρχίζει από την απλή φιλαυτία δηλαδή από το ενδιαφέρον του για τους δικούς του και για όσους έχουν μεγάλη ιδέα γι αυτόν και φθάνει μέχρι σημείου που να θεωρεί τον εαυτόν του ως το κέντρο του κόσμου και όλους τους άλλους να υστερούν. Το αντίθετο του εγωισμού είναι ο αλτρουισμός ο οποίος έχει έννοια φυγοκεντρική και αποτελεί εκδήλωση της αγάπης. Ο εγωιστής, στην ακραία του εκδήλωση δεν έχει αγάπη, δεν είναι φιλάνθρωπος και δεν είναι δίκαιος.

Τα πάθη εκδηλούμενα υπό των ανθρώπων τους παρεμποδίζουν όχι μόνον στον σχηματισμό ορθών σκέψεων με συνέπεια την παρεμπόδιση της ψυχικής τους προόδου, αλλά προκαλούν και μέγιστες ανωμαλίες στις μεταξύ τους σχέσεις. Τα πάθη γίνονται οι φορείς της κακοδαιμονίας των ανθρώπων και υπονομεύουν τόσο την διανοητική τους ανέλιξη όσο και τον σχηματισμό των συναισθημάτων εκείνων δια των οποίων εξωτερικεύονται σε λειτουργία οι ψυχικοί νόμοι της Ελευθερίας, της Αγάπης και της Δικαιοσύνης. Υπονομεύουν επίσης την λειτουργία της βουλήσεως, καθιστούν ανίσχυρη την θέληση και εκτρέπουν την ανθρώπινη φύση από τους όρους της Φυσικής ζωής.

Τα πάθη, σε ανθρώπους που δεν έχουν μελετήσει τη Φύση και τους νόμους της, παρεμποδίζουν την ψυχική τους μεταμόρφωση, διότι η αποκάλυψη των Θείων Αληθειών της Πνευματικής Φύσεως δεν γίνεται δεκτή από την διανόησή τους.

Τα πάθη, σε ανθρώπους που έχουν μελετήσεις τη Φύση και τους νόμους της, αν δεν προσπαθήσουν να τα αποβάλουν τότε τους δημιουργείτε μέλλον με μεγάλες δοκιμασίες και οι ψυχές τους θα μπορέσουν να προχωρούν προς πνευματικούς κόσμους υπέρτερους του ανθρωπίνου, διότι ενώ γνωρίζουν τι πρέπει να πράξουν το παραμελούν ή το αποφεύγουν. Αν όμως εκπληρώσουν τον σκοπό τους και απαλλαγούν από τα πάθη τους τότε θα επιτύχουν την πλήρης πνευματική τους μεταμόρφωση και την αποκατάστασή τους στις χώρες στις οποίες το Φως κυριαρχεί ως η ιθύνουσα πάντα τα εκεί όντα πνευματική Αρχή.

ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΤΑΚΑΣ, πτυχιούχος φυσικής και νομικής σχολής παν/μίου Αθηνών με μεταπτυχιακό στα ηλεκτρονικά.

Απόσπασμα από ομιλία στην Θεοσοφική Εταιρία την Παρασκυή 24/2/2012

https://lykomidis.wordpress.com/

----------------------------------

ΤΗΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ ΣΕ ΙΔΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΟΥ ΕΓΩΙΣΜΟΥ ΘΑ ΤΗΝ ΠΕΤΥΧΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΔΥΝΑΜΗ ΕΚΕΙΝΗ ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΤΗ ΣΥΓΚΟΛΛΟΥΣΑ ΤΟ ΑΠΕΙΡΟ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΓΚΡΑΤΟΥΣΑ ΑΥΤΟ ΣΕ ΑΡΜΟΝΙΑ

Γενέθλια

Το ΕΝΝΕΑ ΕΤΗ ΦΩΤΟΣ έχει γενέθλια.

Από την 23η Ιανουαρίου του 2010 που ξεκίνησε την λειτουργία του το παρόν ιστολόγιο, συμπληρώθηκαν 15 έτη.

Εύχομαι σε όλους/ες τους παλαιούς και νέους φίλους του ιστολογίου, στους ελεύθερους στοχαστές και συνοδοιπόρους στον μαγευτικό δρόμο της αναζήτησης, υγεία και θετικές δονήσεις.
Είθε να έρθουν καλύτερες μέρες για την πατρίδα μας, για τον καθ' έναν χωριστά και για όλον τον κόσμο!!!

Σας ευχαριστώ ολόψυχα

Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2025

Η ΑΡΧΑΙΑ ΛΑΡΙΣΑ

Η λεγόμενη «Ελεύθερη» Αρχαία αγορά της Λάρισας, σύμφωνα με ασφαλείς αρχαιολογικές ενδείξεις τοποθετείται στο κέντρο της σημερινής πόλης δηλαδή στην έκταση των σημερινών πλατειών, Κεντρικής και Ταχυδρομείου.

Σε αυτή την αγορά βρισκόταν ο ναός του Κεδρώου Απόλλωνος, που θα πρέπει να χτίστηκε στις αρχές του -4ου αιώνα. Στο ιερό τέμενος στήνονταν τα ψηφίσματα του Δήμου Λαρισαίων και οι δικαστικές αποφάσεις ενώ οι πολίτες αφιέρωναν αναθήματα προς τιμή του θεού. 

Βορειοανατολικά της πλατείας Ταχυδρομείου υπήρχε ο ναός του Διός Ελευθερίου ο οποίος χτίστηκε πιθανότατα τον -2ο αιώνα. Ο ναός αυτός ήταν ο χώρος όπου φυλάσσονταν τα επίσημα έγγραφα του Κοινού των Θεσσαλών, όπως μαρτυρείται από επιγραφές.

Το μεγαλειώδες Α’ Αρχαίο Θέατρο της Λάρισας, κατασκευάστηκε στο πρώτο μισό του -3ου αιώνα στις νότιες υπώρειες το λόφου "Φρούριο", που βρισκόταν η οχυρωμένη Ακρόπολη της Αρχαίας πόλης.

Στον λόφο του Φρουρίου εκτός από το Αρχαίο Θέατρο υπήρχε ο ναός της Πολιάδος Αθηνάς, τα Ιερά του Διός Ομολώου, του Διός Θαυλίου, της Ἀρτέμιδας Θροσίας, της Αρτέμιδας Ειλειθίας, της Αρτέμιδας Βενδίδος (στο Αρχαίο θέατρο), του Ηρακλή απ’ που είλκαν την καταγωγή τους οι Αλευάδες. Ακόμα πολύ κοντά στο Θέατρο βρισκόταν και ο ναός του Διονύσου με την προσωνυμία Κάρπιος.

Όλα αυτά τα Ιερά συνθέτουν ένα σπουδαίο μνημειακό σύνολο που βρίσκεται στην πιο θελκτική πλευρά της Ακρόπολης και της “Ελεύθερης Αγοράς”, αναπόσπαστο μέρος της οποίας αποτελούσε το ίδιο το θέατρο.

Στη μνημείο αυτό, εκτός από τις θεατρικές παραστάσεις, επαναλήψεις κλασικών έργων, παίζονταν και πρωτότυπα έργα της Νέας Κωμωδίας τής της εποχής.
Χρησιμοποιείται ακόμα το θέατρο ως χώρος υπαιθρίων συνεδριάσεων της Εκκλησίας του Δήμου, η οποία στην Αρχαία Λάρισα είχε την πανάρχαια ονομασία της “Αγοράς".
Επί κεφαλής των συνεδριάσεων αυτών ήταν ο πρωτοστάτης Σταγός. Επιπλέον συνεδρίαζαν στο ίδιο μνημείο και οι αντιπρόσωποι, οι σύνεδροι, των διαφόρων πόλεων – κρατών που συμμετείχαν στην ομοσπονδία των θεσσαλικών πόλεων, με πρωτεύουσα τη Λάρισα, στο περίφημο Κοινό των Θεσσαλών.

Ancient Greek Civilization - Αρχαία Ελλάς  , Εικόνα από: kosmoslarissa.gr/

------------------------------------------

ΤΟ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ (Α’ και Β’) 

Οδοιπορικό του OPEN στα ελληνόφωνα χωριά της Κάτω Ιταλίας 

Οδοιπορικό έκανε το OPEN και η Ευλαμπία Ρέβη στα ελληνόφωνα χωριά της Κάτω Ιταλίας. 

Πρώτος σταθμός η Στερνατία, όπου οι κάτοικοι μιλούν ακόμη τα γκρίκο. 

Οι Καταστροφές των Αρχαίων Ελληνικών Μνημείων (#1)

Τι ακολούθησε την επικράτηση του Χριστιανισμού

Στις αγροτικές περιοχές, η λατρεία των αρχαίων θεών, παρέμεινε “ζωντανή” ως τον 6ο-7ο αιώνα. Τον 4ο αιώνα, όταν απαγορεύτηκε η αρχαία λατρεία και διατάχθηκε το κλείσιμο ή η κατεδάφιση των αρχαίων ναών και η καταστροφή των αγαλμάτων, σε ελάχιστες περιπτώσεις εκδηλώθηκαν δυναμικές αντιδράσεις για την καταστροφή των ιερών.
Οι Χριστιανοί ιεραπόστολοι, με τις ένοπλες ακολουθίες τους, κατέστρεφαν κατά τις προσηλυτιστικές τους εκστρατείες όλα τα σύμβολα των αλλοθρήσκων. Γκρέμιζαν τα ιερά, εστίες λατρείας, τρομοκρατούσαν τους γεωργούς, ερήμωναν την ύπαιθρο, προκαλούσαν κοινωνική αναταραχή και οικονομική κρίση.

Ο ρήτορας Λιβάνιος (314-393), γνωστός αρχαιολάτρης και φίλος του αυτοκράτορα Ιουλιανού, στην περίφημη επιστολή του στον Μέγα Θεοδόσιο, γράφει χαρακτηριστικά για τους Χριστιανούς:

“Σαρώνουν τα πάντα σαν αφηνιασμένοι χείμαρροι και ερημώνουν την ύπαιθρο. Οι ναοί, αυτοκράτορά μου, είναι κτίσματα των αγρών, η ψυχή τους. Αυτές οι αγριότητες αφανίζουν τους γεωργούς, τους εξαθλιώνουν, καθώς χάνουν το θάρρος τους. Και το αποτέλεσμα: ξεπέφτουν οι χωρικοί, χάνει το Δημόσιο... Επιχειρούν (οι τοπικές εκκλησιαστικές αρχές) τον βίαιο προσηλυτισμό, εισορμούν στα χωριά και με το πρόσχημα του “σωφρονισμού”, επιδίδονται σε ληστείες”.

Αυτές οι βαρβαρότητες, προκάλεσαν συσπείρωση και αντίσταση των γεωργικών πληθυσμών.

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, καλεί τους γαιοκτήμονες του Βυζαντίου να εκχριστιανίσουν τους δουλοπάροικους και τους κολίγους στα φέουδά τους, να προσλάβουν ιερείς και να χτίσουν εκκλησίες. 

Ο Ιωάννης της Εφέσου (6ος αι.), περηφανευόταν ότι κατά την προσηλυτιστική του εκστρατεία, βάφτισε 70.000 ειδωλολάτρες, συχνά με κνούτο  (σ.σ.: είδος δερμάτινου μαστιγίου που απολήγει σε λωρίδες με κρεμασμένα σφαιρίδιακαι τρομοκρατία. Ο πάπας Γρηγόριος ο Μέγας (5ος αι.), ανακάλυψε ότι στη Σαρδηνία οι χωρικοί δωροδοκούσαν τον κυβερνήτη του νησιού για να τους επιτρέπει να συνεχίζουν ανενόχλητοι την παραδοσιακή τους λατρεία.

Ο Λιβάνιος, στην επιστολή του προς τον Μέγα Θεοδόσιο, είναι καταπέλτης για τον Μέγα Κωνσταντίνο. “...βωμούς εφήκε λακτίζουσιν ανατρέπειν, ιερά δε και νεώς τους μεν έκλεισε, τους δε κατέκαυσε”. Φτάνει μάλιστα να τον κατηγορήσει ότι μετέτρεψε ναούς σε πορνεία: “τους δε βεβήλους αποφοίνας πόρνοις ενοικείν έδωκε” (Λόγος υπέρ των ναών, XVII, 7).

Υπήρξαν βέβαια ορισμένοι φωτισμένοι Χριστιανοί, που προσπάθησαν να συγκεράσουν τη νέα θρησκεία με τις πλούσιες ιδεολογικές παραδόσεις του κλασικού πνεύματος. Σχεδόν πάντα όμως, επικρατούσαν όσοι δεν δέχονταν καν να μελετήσουν τα αρχαία ελληνικά Γράμματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο επίσκοπος της Βιέννης ο οποίος εντρυφούσε στα κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Ο πάπας Γρηγόριος Α’ τον επέπληξε σκληρά, λέγοντάς του ότι “είναι απαράδεκτο τα ίδια χείλη να δοξολογούν τον Χριστό και τον Δία”.

Στην Κύζικο του Ελλησπόντου, ο επίσκοπος Ελεύσιος (4ος αι.) γκρέμισε όλους τους αρχαίους ναούς φανατίζοντας τους εκχριστιανισμένους εργάτες του τοπικού νομισματοκοπείου και της βιοτεχνίας ενδυμάτων.

Ο σοφιστής Σώπατρος από την Απάμεια, μαθητής του Ιάμβλιχου (4ος αι.), θανατώθηκε με εντολή του Μεγάλου Κωνσταντίνου, κατηγορούμενος ότι “κατέδησε τους ανέμους δι’ υπερβολήν σοφίας” (“έδεσε τους ανέμους με τη μεγάλη σοφία του”) και εμπόδισε τους νοτιάδες να φυσήξουν για να αρμενίσουν τα καράβια προς την πρωτεύουσα.

Ο Συνέσιος ο Κυρηναίος, κατηγορεί τον διοικητή της λιβυκής Πεντάπολης Ανδρόνικο, ότι μετέβαλε “την βασίλειον στοάν, το παλαιόν κριτήριον”, σε τόπο μαρτυρίων.
Ο Ευσέβιος κατηγορεί τον Μέγα Κωνσταντίνο, ότι πρώτος απαγόρευσε να στήνονται αγάλματα θεών, τη λατρεία τους σε ναούς των “εθνικών” και τις ειδωλολατρικές τελετουργίες. Κατέστρεψε το ιερό της Αφροδίτης όπου οι πιστοί έκαναν σπονδές “επί βεβήλων και εναγών βωμών την ακόλαστον τιμώντες Αφροδίτην”.

Κατά τον Ιουλιανό, ο Κωνσταντίνος επέτρεψε να λεηλατηθούν όλοι οι θησαυροί των αρχαίων ναών για να διακηρύξει την περιφρόνησή του προς την αρχαία θρησκεία. Αυτό δεν έγινε όμως από προσωπική απέχθεια του Κωνσταντίνου, άλλωστε ο ίδιος ήταν “εθνικός” και βαφτίστηκε Χριστιανός λίγο πριν τον θάνατό του, αλλά για πολιτικούς και οικονομικούς λόγους: προσπορισμός εσόδων, προπαγάνδα και ικανοποίηση των τοπικών εκκλησιαστικών Αρχών. Όπως γράφει ο χρονογράφος Ιωάννης Μαλάλας, στην Κωνσταντινούπολη δημεύτηκαν οι περιουσίες των αρχαίων ιερών.

Από τους γιους του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ο Κώνστας έδωσε εντολή να μην θιγούν οι ναοί έξω από τα τείχη των πόλεων, επειδή εκεί βρίσκονταν τα λαϊκά κέντρα ψυχαγωγίας, ενώ προστατεύονταν στην εποχή του και τα μνημεία των πόλεων. Αντίθετα, ο Κωνστάντιος έδωσε εντολή να κλείσουν όλοι οι αρχαίοι ναοί στις πόλεις και στην ύπαιθρο, απαγόρευσε τη λατρεία των αρχαίων θεών και διέταξε να θανατώνονται όσοι τελούσαν δημόσια λατρευτικές πράξεις.

Σύμφωνα με τον Λιβάνιο, επέτρεψε την αρπαγή και καταστροφή των μνημείων που είχαν απομείνει και φρόντισε για τη διανομή των θησαυρών στους έμπιστους της εξουσίας. Με τη συγκατάθεση του Κωνστάντιου, ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Γεώργιος λεηλάτησε πολύτιμα έργα τέχνης και αναθήματα των ναών( Σωζομενός, «Εκκλησιαστική Ιστορία», V, 71, Σωκράτης, «Εκκλησιαστική Ιστορία», III 2).

Κατά τον Λιβάνιο η βασιλεία του Κωνστάντιου ήταν ολέθρια για τα αρχαία μνημεία. Κατεδαφίστηκαν ναοί και ιερά, ενώ καταστράφηκαν πολλά αγάλματα. Επίσης, σκοτώθηκαν πολλοί ιερείς. Μετά το «διάλειμμα» του Ιουλιανού (361-363), ακολούθησε ο Ιοβιανός (363-364), ο οποίος «την των ειδώλων εκώλυσε θεραπείαν» (Θεοδώρητος Κύρου, V, 21) και άφησε τις τοπικές εκκλησιαστικές ηγεσίες, να καταστρέφουν ναούς και αγάλματα.

Πηγή: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ «Η ΛΕΗΛΑΣΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ», Έκτη έκδοση, Εκδόσεις Πιρόγα.

https://www.protothema.gr

Η Συνέχεια στο Δεύτερο Μέρος

Οι Καταστροφές των Αρχαίων Ελληνικών Μνημείων (#2)

Συνέχεια από το Πρώτο Μέρος

Τι ακολούθησε την επικράτηση του Χριστιανισμού

Μέγας Θεοδόσιος: οι διώξεις και οι καταστροφές των αρχαίων μνημείων εντείνονται.

Στα χρόνια του Μεγάλου Θεοδοσίου, η αρχαία λατρεία ποινικοποιείται, ισοδυναμεί με έγκλημα καθοσιώσεως. Καταστράφηκαν ακόμη και τα μη λατρευτικά αγάλματα. Ο έπαρχος Κυνήγιος, ανέλαβε με αυτοκρατορική εντολή το 384, την εξαφάνιση της παλαιάς θρησκείας με βία, τρομοκρατία και βανδαλισμούς, σύμφωνα με τον Λιβάνιο.
Χρησιμοποίησε στρατιώτες για την κατεδάφιση μνημείων και έριχνε στα χυτήρια τα χρυσά και αργυρά έργα τέχνης.

Ο Λιβάνιος κατηγορεί τους μοναχούς ότι ευθύνονταν για τις καταστροφές πολλών αρχαίων ναών. Ο Θεοδώρητος γράφει ότι ο άγιος Αντώνιος έστειλε τους μοναχούς Μακάριο κα Ισίδωρο με κουστωδία σε μια νησίδα του Νείλου γεμάτη από αρχαία μνημεία και καλλιτεχνήματα, όπου κατέστρεψαν τα πάντα.

Ο Ευνάπιος γράφει ότι Χριστιανοί μοναχοί, κατά την εισβολή των Βησιγότθων στην Ελλάδα (τέλη 4ου αιώνα), προέτρεπαν τους βάρβαρους να πυρπολούν και να ξεθεμελιώνουν αρχαίους ναούς και ιερά. Ο ίδιος γράφει για τους μοναχούς ότι «ο δε βίος αυτοίς συώδης» (συς=γουρούνι). Και τα έργα τους «μύρια κακά και άφραστα».

Στην Γάζα υπήρχαν οχτώ σπουδαίοι αρχαίοι ναοί, από τους οποίους το Μαρνείον εθεωρείτο «ενδοξότερον πάντων των ιερών των απανταχού», το ενδοξότερο της οικουμένης. Ο επίσκοπος Πορφύριος, ζήτησε από τον αυτοκράτορα Αρκάδιο να τα καταστρέψει. Η σύζυγος του Αρκάδιου Ευδοξία, έπεισε τον διστακτικό αυτοκράτορα να συναινέσει. Την όλη επιχείρηση, ανέλαβε ο Κυνηγός, άνθρωπος της Αυλής και την έφερε εις πέρας. Λεπτομέρειες δίνει στο έργο του, ο Μάρκος ο Διάκονος.

Ο Βυζαντινός χρονογράφος Γ. Κεδρηνός, ο Σωκράτης και ο επίσκοπος Κύρου Θεοδώρητος, γράφουν για «δράση» του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόφιλου (4ος αι.). Ο Κεδρηνός αναφέρει, ότι ύστερα από αξίωσή του αφανίσθηκαν «τα ιερά πάντα των Ελλήνων» και όλα τα αγάλματα «εχωνεύθησαν» (τα έλιωσαν σε χυτήριο).
Ο Θεόφιλος πρωτοστάτησε στην καταστροφή του Σαράπειου, την πυρπόληση της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας και τον κατακερματισμό του περίφημου αγάλματος του Σάραπι, έργο του αρχαίου Αθηναίου γλύπτη Βρυάξιδος.

Για τους βανδαλισμούς των Χριστιανών της Αιγύπτου, γράφει ο Jacques Lacarriere στο έργο του «Άνθρωποι Μεθυσμένοι από Θεό»: Σε κάθε διωγμό των θεών της ειδωλολατρίας επαναλαμβάνονται οι ίδιες σκηνές φρίκης, οι ίδιες κινήσεις του πλήθους, οι ίδιες κραυγές μίσους με φόντο τα κατασυντριμμένα αγάλματα στους δρόμους, τους πυρπολημένους ναούς και την καταδίωξη των πιστών της παλαιάς θρησκείας ως τα άδυτα των ναών».

Το παράδοξο είναι ότι ο Θεόφιλος, διόρισε επίσκοπο Πτολεμαΐδος (Κυρηναϊκής, στη σημερινή Λιβύη), τον νεοπλατωνικό φιλόσοφο και ρήτορα Συνέσιο, ο οποίος δήλωνε ανοιχτά ότι είναι οπαδός της παλαιάς θρησκείας (F. Tinnefeld). Η εκστρατεία κατά των ειδώλων, είχε ιδιοτελή κίνητρα και εντασσόταν στους ανταγωνισμούς για εξουσία και επιρροή.

Στην Αλεξάνδρεια επίσης, ο επίσκοπος Γεώργιος, με αυτοκρατορική άδεια, επιχειρεί, συνοδευόμενος από στρατιωτική δύναμη, εισβολή στους ναούς και αρπάζει τα αναθήματα (αφιερώματα) και τα διακοσμητικά έργα τέχνης. Επικεφαλής πλήθους Χριστιανών, διαπομπεύει στους δρόμους της πόλης τα αρχαία ελληνικά λατρευτικά αγάλματα. Οι πιστοί της παλαιάς θρησκείας ξεσηκώθηκαν. Ακολούθησαν συμπλοκές με τους Χριστιανούς. Οι «Ελληνιστές», συνέλαβαν τον Γεώργιο και τον έριξαν στην πυρά! Μάλιστα, κατά τον Φώτιο, τον έδεσαν πάνω σε μια καμήλα, τον κατακρεούργησαν και τον έριξαν στη φωτιά μαζί με την καμήλα! (Patrologia Graeca, τ.104).

Ο επίσκοπος της Λαμψάκου Παρθένιος, ισοπέδωσε όλα τα αρχαία μνημεία της περιοχής του. Στην Κύζικο, ο επίσκοπος Ελεύσιος πρωτοστάτησε στην καταστροφή αγαλμάτων. Στο προάστιο της Αντιόχειας Δάφνη, καταστράφηκε το περίφημο άγαλμα του Απόλλωνος Δαφναίου. Στην Καισάρεια της Καππαδοκίας, Χριστιανοί κατεδάφισαν τους ναούς του Δία και του Απόλλωνα και το ιερό της Τύχης. Στη Μήρο της Φρυγίας, οι «χρισταμύντορες» Μακεδόνιος, Θεόδουλος και Τατιανός «… νύκτωρ επεισελθόντες (στον αρχαίο ναό) τα αγάλματα συνέτριψαν» (Ευνάπιος V, II, 1-2).

Ο επίσκοπος Απάμειας Μάρκελλος, πυρπόλησε και ισοπέδωσε, με τη βοήθεια 2.000 στρατιωτών, τον ναό του Δία. Ενώ παρακολουθούσε την πυρπόληση ενός αρχαίου ναού στον Αυλώνα, πιστοί της αρχαίας θρησκείας, τον περικύκλωσαν αιφνιδιαστικά και τον έριξαν στην πυρά. Η Εκκλησία μας τον ανακήρυξε άγιο. 

Ο Κύριλλος, διάκονος στην Ηλιούπολη του Λιβάνου, κατακομμάτιασε πολλά αρχαία αγάλματα.
Οι ειδωλολάτρες, όπως γράφει ο Θεοδώρητος, όχι μόνο τον θανάτωσαν, αλλά έφαγαν και το συκώτι του! Το 421, μοναχοί μπήκαν στην Ιερουσαλήμ και πυρπόλησαν αρχαίους ναούς συναγωγές.
Όλα αυτά δημιούργησαν εμφυλιοπολεμικό κλίμα και οδήγησαν σε συγκρούσεις, αντεκδικήσεις και ωμότητες.

Ο έπαρχος Ρουφίνος γκρέμισε τον ναό του Ερμή στην Αντιόχεια (376) και ο έπαρχος Γράκχος ισοπέδωσε τον ναό του Μίθρα (377). Το 393, ο Ρωμαίος αξιωματούχος Jovius κατέστρεψε τους αρχαίους ναούς της Καρχηδόνας.

Ο αξιωματούχος Maternus Kynegius, ανέλαβε μετά από εντολή του Μεγάλου Θεοδοσίου, την καταστροφή αρχαίων ναών και καλλιτεχνημάτων στις ανατολικές επαρχίες. Όταν πέθανε (388), ενταφιάστηκε στην εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, όπου βρισκόταν το νεκροταφείο των αυτοκρατόρων.

Αλλά και ο ίδιος ο Θεοδόσιος, όπως γράφει ο Σωζομενός, μετέτρεψε τον ναό της Άρτεμης στην Κωνσταντινούπολη σε πορνείο, τον ναό της Αφροδίτης σε αμαξοστάσιο, ενώ γύρω από αυτόν έχτισε καταλύματα για άπορες πόρνες!

Μόνο ο Ουάλης, από τους αυτοκράτορες που διαδέχτηκαν τον Ιουλιανό, έδειξε ανοχή στην αρχαία θρησκεία και αυτό, γιατί είχε προσχωρήσει στον αρειανισμό. Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, τον αποκαλεί «μισοχριστότατον».

Ο τέταρτος αιώνας, ήταν πιο καταστροφικός της ιστορίας του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Οι καταστροφές όμως συνεχίστηκαν και τους επόμενους αιώνες.
Ο Θεοδόσιος Β’ με τον νόμο 23 του 423, απειλεί τους πιστούς των παλαιών λατρειών με θάνατο και εξορία. Νομοθετείται επίσης καταστροφή όλων των βιβλίων που είναι αντίθετα στη χριστιανική παιδεία.

ΠηγήΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ «Η ΛΕΗΛΑΣΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ», Έκτη έκδοση, Εκδόσεις Πιρόγα.

https://www.protothema.gr

Η Συνέχεια στο Τρίτο Μέρος

Οι Καταστροφές των Αρχαίων Ελληνικών Μνημείων (#3)

Συνέχεια από το Δεύτερο Μέρος

Τι ακολούθησε την επικράτηση του Χριστιανισμού

Καταστροφές ναών, αγαλμάτων και βιβλίων από τον 5ο αιώνα και έπειτα.

Ο τέταρτος αιώνας, ήταν πιο καταστροφικός της ιστορίας του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Οι καταστροφές όμως συνεχίστηκαν και τους επόμενους αιώνες.

Ο Θεοδόσιος Β’ με τον νόμο 23 του 423, απειλεί τους πιστούς των παλαιών λατρειών με θάνατο και εξορία. Νομοθετείται επίσης καταστροφή όλων των βιβλίων που είναι αντίθετα στη χριστιανική παιδεία. Όλα τα κείμενα της κλασικής γραμματείας, ρίχνονται στην πυρά. Με νόμο τον 436, γκρεμίζονται όλοι οι αρχαίοι ναοί που είχαν μείνει ανέπαφοι και συντρίβονται τα αγάλματα. Οποιαδήποτε ανυπακοή ή αντίσταση, συνεπαγόταν θανατική ποινή.

Το 451, ο Μαρκιανός νομοθέτησε την εξάλειψη των αρχαίων ναών και αγαλμάτων, απείλησε με θάνατο τους ειδωλολάτρες και με βαρύτατες ποινές τους κρατικούς υπαλλήλους που δεν εφάρμοζαν αυστηρά τον νόμο.

Το 472, ο Λέων Α’, χαρακτηρίζει έγκλημα κατά του κράτους τη λατρεία των ειδώλων. Οι κατοικίες όπου τελείται παγανιστική λατρεία, δημεύονται.

Στα χρόνια του Ιουστινιανού, ολοκληρώνεται η καταστροφή των λειψάνων του αρχαίου πολιτισμού.

Ο επίσκοπος Ιωάννης της Εφέσου, γκρέμισε αρχαίους ναούς, θρυμμάτισε αγάλματα και καυχιόταν ότι έκαψε 2.000 ειδωλολατρικά βιβλία. 

Στη νησίδα Φίλαι του Νείλου, η αρχαία λατρεία, συνεχιζόταν ως τα χρόνια του Ιουστινιανού. Ο στρατηγός Ναρσής, διέκοψε τη λειτουργία του ναού που υπήρχε εκεί, συνέλαβε τους ιερείς και έστειλε όλα τα αγάλματα στην Κωνσταντινούπολη. Οι τοιχογραφίες καλύφθηκαν με πηλό από τον ποταμό και πάνω σ’ αυτόν ζωγραφίστηκαν χριστιανικές παραστάσεις.

Το 529, απαγορεύθηκε η διδασκαλία της φιλοσοφίας και επιβλήθηκε το κλείσιμο των σχολών της Αθήνας. Το 559, επί Ιουστινιανού και πάλι, διαπομπεύτηκαν στην Κωνσταντινούπολη πιστοί της αρχαίας θρησκείας, ενώ έργα τέχνης που κοσμούσαν τα σπίτια τους και οι βιβλιοθήκες τους, ρίχτηκαν στην πυρά. Ο Ιουστινιανός το 562 διέταξε να καούν έργα αρχαίων συγγραφέων και πίνακες ζωγραφικής.

Ο νεοπλατωνικός γραμματικός Παμπρέπιος, μαθητής του Πρόκλου, θανατώθηκε. Ο φιλόσοφος Ιεροκλής, στα χρόνια του Ζήνωνα, βασανίστηκε φριχτά.

Ο χριστιανισμός, εδραιώθηκε σχετικά γρήγορα στις ανατολικές επαρχίες και τις περιοχές της Β. Αφρικής. Αντίθετα στην Ελλάδα, και κυρίως στην Αθήνα, αντιμετώπισε αντιδράσεις και δυσκολίες.

Ίσως γι’ αυτό η ονομασία «Έλληνας», τουλάχιστον ως την εποχή των σταυροφοριών, ήταν μειωτική.
Ο βυζαντινός συγγραφέας Ιωάννης Μόσχος (7ος αι.), αποκαλεί τους Έλληνες «Σαρακηνούς», δηλαδή τους ταυτίζει με τους Άραβες!

Και μόλις το 1237, ο αυτοκράτορας της Νίκαιας Ιωάννης Βατάτζης σε επιστολή του προς τον πάπα Γρηγόριο Θ’ γράφει ότι «εν τω γένει των Ελλήνων η σοφία βασιλεύει».

Πηγή: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ «Η ΛΕΗΛΑΣΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ», Έκτη έκδοση, Εκδόσεις Πιρόγα.

https://www.protothema.gr

Επιστροφή στο Πρώτο Μέρος

ΤΟ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ (Α’ και Β’)

Το Α' Αρχαίο Θέατρο της Λάρισας https://commons.wikimedia.org

Το μεγαλειώδες Α΄ Αρχαίο Θέατρο της Λάρισας είχε προσανατολισμό προς νότο, προς τη λεγόμενη «ελεύθερη» Αρχαία αγορά η οποία σύμφωνα με ασφαλείς αρχαιολογικές ενδείξεις τοποθετείται στο κέντρο της σημερινής πόλης δηλαδή στην έκταση των σημερινών πλατειών, Κεντρικής και Ταχυδρομείου.

Σε αυτή την αγορά βρισκόταν ο ναός του Κεδρώου Απόλλωνος, που θα πρέπει να χτίστηκε στις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. Στο ιερό τέμενος στήνονταν τα ψηφίσματα του Δήμου Λαρισαίων και οι δικαστικές αποφάσεις ενώ οι πολίτες αφιέρωναν αναθήματα προς τιμή του θεού. 

Βορειοανατολικά της πλατείας Ταχυδρομείου υπήρχε ο ναός του Διός Ελευθερίου ο οποίος χτίστηκε πιθανότατα τον 2ο αιώνα π.Χ. Ο ναός αυτό ήταν ο χώρος όπου φυλάσσονταν τα επίσημα έγγραφα του Κοινού των Θεσσαλών, όπως μαρτυρείται από επιγραφές.

Η κατασκευή του Αρχαίου Θεάτρου συνδέεται άμεσα με τη λατρεία του θεού Διονύσου και την τέλεση θεατρικών παραστάσεων. Ήταν ακόμη κέντρο και της κοινωνικής ζωής των Αρχαίων Λαρισαίων. Αυτό αποδεικνύεται από ένα πλήθος ευρημάτων, κυρίως επιγραφών και γλυπτών που μας έχει απλόχερα αποδώσει με την ανασκαφή του. 

Το Α’ Αρχαίο Θέατρο της Λάρισας στο οποίο χωρούσαν πάνω από 10.000 θεατές οικοδομήθηκε αρχικά σπό τον Φίλιππο, τον πατέρα τού Μεγάλου Αλεξάνδρου! Διατήρησε την επισκευή του ο Αλέξανδρος και το αποπεράτωσε ο Αντίγονος Γονατάς στα χρόνια της βασιλείας του. Λειτούργησε δε, έξι αιώνες περίπου, μέχρι το τέλος του 3ου αι. μ.Χ. ή τις αρχές του 4 ου αι. μ.Χ. οπότε η λειτουργία του διακόπηκε απότομα. 

Κοίλο του Αρχαίου θεάτρου της Λάρισας αποτελούσε η ίδια η πλαγιά του λόφου «Φρούριο» η οποία είχε διαμορφωθεί σε αναβαθμούς για την τοποθέτηση των εδωλίων. Στο μέσο περίπου του κοίλου είχε δημιουργηθεί περιμετρικά ένας διάδρομος πλάτους δύο μέτρων, το διάζωμα, που χρησίμευε για την άνετη διακίνηση των θεατών. Είναι στρωμένος με μεγάλες πλάκες λευκού μαρμάρου, οι οποίες πατούν πάνω σε ογκώδεις πωρόλιθους. Χώριζε το μνημείο σε επιθέατρο και κυρίως θέατρο.

Επειδή το Αρχαίο θέατρο μετατράπηκε από τους Ρωμαίους σε αρένα, οι Αρχαίοι Λαρισαίοι την ίδια περίοδο κατασκεύασαν το λιτό Β’ Αρχαίο θέατρο για τη συνέχιση των θεατρικών παραστάσεων και την πραγματοποίηση άλλων ομαδικών εκδηλώσεων. Οι Αρχαίες επιγραφές συνηγορούν για το γεγονός αυτό καθώς ομιλούν με σαφήνεια ότι κατά την περίοδο της ρωμαιοκρατίας στη μεγάλη πανθεσσαλική εορτή της Λάρισας, τα «Ελευθέρια», τελούνταν παράλληλα με τους ιππικού αγώνες στον ιππόδρομο και αγώνες ποίησης, χορού και μουσικής.

Το Β' Αρχαίο Θέατρο

Πρόκειται για το δεύτερο αρχαίο θέατρο της Λάρισας το οποίο χρησιμοποιήθηκε κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.

Το Β' Αρχαίο Θέατρο, Η Είσοδος
Το Β' Αρχαίο Θέατρο βρίσκεται στη συμβολή των οδών Εργατικής Πρωτομαγιάς και Ταγματάρχου Βελισσαρίου, δυτικά του Α' αρχαίου Θεάτρου.

Η σκηνή του είναι τριμερής, με λίθινη κρηπίδα που σώζεται σε ύψος 0,60 μ., ενώ το ανώτερο τμήμα της Θα ήταν πλίνθινο και η στέγη ξύλινη. Πίσω από τη σκηνή υπήρχε περίβολος, που αποκαλύφθηκε σε μήκος 50,50 μ. Η δυτική πάροδος αποκαλύφθηκε σε μήκος 9 μ., ενώ η ανατολική έχει εν μέρει ανασκαφεί, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της βρίσκεται κάτω από σύγχρονο δρόμο.

Ο αρχαιολογικός χώρος είναι περιφραγμένος και επισκέψιμος κατόπιν συνεννοήσεως με την 15η Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.  Δείτε περισσότερες φωτογραφίες του Β' Θεάτρου

https://www.larissa-theatre.com , https://www.larissa-dimos.gr , https://el.wikipedia.org

---------------------------------------

Η ΑΡΧΑΙΑ ΛΑΡΙΣΑ

Πέμπτη 16 Ιανουαρίου 2025

Το Πλουτώνιο στην Ιεράπολη - Η "Πύλη του Πλούτωνα"

Άποψη της τοποθεσίας της Ιεράπολης 

Η Ιεράπολη ήταν Αρχαία Ελληνική πόλη στη νοτιοδυτική Ανατολία. Βρίσκεται δίπλα στο σύγχρονο Pamukkale στην Τουρκία και επί του παρόντος αποτελεί ένα αρχαιολογικό μουσείο που έχει χαρακτηριστεί ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Τον Μάρτιο του 2013, Ιταλοί αρχαιολόγοι ανακοίνωσαν ότι είχαν ανακαλύψει κάτι που οι Αρχαίοι Έλληνες περιέγραφαν ως πύλη προς τον Άδη. Οι Έλληνες συνδέθηκαν με το βασίλειο του Πλούτωνα. Η γραπτή ιστορία αφηγείται την ιστορία των ταξιδιωτών που μπόρεσαν να ταξιδέψουν σε αυτά τα μυστηριώδη μέρη και να έχουν πρόσβαση σε αυτά με κάποιο τρόπο, επιτρέποντάς τους να ταξιδέψουν ανάμεσα στους Θεούς. 

Αλλά… Πού είναι αυτά τα μέρη; Και είναι κάτι παραπάνω από μύθος;

Η Πύλη του Πλούτωνα δίπλα στον ναό του Απόλλωνα στην Ιεράπολη

Η Πύλη του Πλούτωνα (όπως και το κοντινό Μαντείου του Απόλλωνα της Ιεράπολης) ήταν θρησκευτικός χώρος αφιερωμένος στον θεό Πλούτωνα  στην Αρχαία πόλη της Ιεράπολης. Το Πλουτώνιο περιγράφηκε από αρκετούς αρχαίους συγγραφείς, συμπεριλαμβανομένου του Στράβωνα, Κάσσιο Δίο και Δαμάσκιο.

Ο Έλληνας γεωγράφος Στράβων ανέφερε τρεις τοποθεσίες με πλουτώνιο. Το ένα ήταν σε ένα λόφο ανάμεσα στις Τράλλεις και τη Νύσα.

Στην Ελευσίνα το Πλουτόνιο βρισκόταν κοντά στη βόρεια είσοδο της ιερής συνοικίας. Χτίστηκε από τον Πεισίστρατο τον -6ο αιώνα και ξαναχτίστηκε δύο αιώνες αργότερα, όταν τα Ελευσίνια Μυστήρια βρίσκονταν στο απόγειο της επιρροής τους.

Η Πύλη του Πλούτωνα, το πλουτόνιο στην Ιεράπολη (σημερινό Παμούκαλε στην Τουρκία), συνδέθηκε με την τοπική λατρεία της Κυβέλης

Ο περίβολός του περιελάμβανε ένα ιερό άλσος, ένα ναό αφιερωμένο στον Πλούτωνα και την Περσεφόνη και μια παρακείμενη σπηλιά που ονομαζόταν Χαρώνιον, από το όνομα του πορθμείου των νεκρών.

Σύμφωνα με τον Στράβωνα, αυτός ο τόπος «κατέχει μερικές μοναδικές φυσικές ιδιότητες» και χρησίμευε ως ιερό για θεραπεία και ως ονειρομαντείο. Ο Νεοπλατωνικός Δαμάσκιος ονειρεύτηκε ότι ήταν ο Άττις παρέα με τη Μεγάλη Μητέρα Κυβέλη.

Η είσοδος στο Πλουτώνιο έκλεισε κατά τους χριστιανικούς χρόνους.

Η πύλη του Πλούτωνα θεωρούνταν τόσο ιερή που μόνο οι αρχιερείς επιτρέπονταν να έχουν πρόσβαση οπουδήποτε κοντά της.
Αυτοί οι ιερείς λέγεται ότι λάτρευαν την θεά Κυβέλη. Η Κυβέλη είναι γνωστή ως ο φύλακας των πυλών και οι Αρχαίοι θρύλοι υποδηλώνουν ότι χρειαζόταν άδεια από την Κυβέλη για να κινηθεί κάποιος μέσα στο χρόνο και το χώρο. Εικονογραφικά, συχνά απεικονίζεται να στέκεται δίπλα στην πύλη του άλλου κόσμου.

Η πύλη του Πλούτωνα είναι μόνο μία από τις πολλές μυστηριώδεις τοποθεσίες που περιγράφονται στην ιστορία και οδηγούν σε συναρπαστικά και «σοκαριστικά» μέρη. Αλλά ίσως ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι υπάρχουν αμέτρητες ιστορίες παρόμοιες με αυτήν. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτές οι πύλες δεν παρείχαν μόνο στιγμιαία διέλευση έξω από τον δικό μας πλανήτη, αλλά ακόμη και πέρα ​​από το χώρο και τον χρόνο. Και σύμφωνα με αμέτρητους μύθους, αυτά τα περάσματα τα διασχίζουν άλλα όντα. Σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας, γνωρίζουμε πολλές ιστορίες και θρύλους (ακόμη και μύθους δημιουργίας) προηγμένων όντων που κατά κάποιο τρόπο προήλθαν από τα αστέρια.

Αυτά τα όντα αναφέρονται ως αστρικά όντα ή Θεοί  και συχνά περιγράφονται ότι περνούν από πύλες ή πύλες των αστεριών, εξ ου και ο ορισμός της "Αστρικής Πύλης".
  • Αλλά είναι αυτό μόνο ένας μύθος ή αναφέρονται οι αρχαίοι πολιτισμοί σε κάτι συγκεκριμένο;

  • Μπορούμε να βρούμε στοιχεία για πύλες και αστρικές πύλες που υπάρχουν στη Γη;

Σύμφωνα με αρκετούς συγγραφείς, υπάρχουν διάφορες τοποθεσίες σε ολόκληρο τον πλανήτη όπου οι αρχαίοι πολιτισμοί έχτισαν ιερά σε σημεία που υπάρχουν «πύλες ή αστρικές πύλες».

  • Αλλά γιατί οι αρχαίοι πολιτισμοί έχτιζαν ιερά εκεί; Μήπως επειδή οι θεοί ήρθαν σε αυτούς από παρόμοιες πύλες;

  • Ή, όπως προτείνουν ορισμένοι συγγραφείς, όλες αυτές οι κατασκευές είναι αποτέλεσμα της φαντασίας του αρχαίου ανθρώπου;

  • Ή υπάρχει κάτι περισσότερο σε αυτές τις μυστηριώδεις Αστροπύλες;

  • Θα μπορούσε το Πλουτώνιο στην Ιεράπολη ή στην Ελευσίνα να είναι μια αρχαία αστρική πύλη;

Μια τοποθεσία στη Γη που επέτρεπε πολυδιάστατα ταξίδια, προστατευμένη από μυστηριώδεις ιερείς που διέθεταν τεχνολογία και γνώση πολύ πέρα ​​από τη δική μας σήμερα.

Αρχαιολογικός χώρος Ιεράπολης

bibliotecapleyades.net , el.wikipedia.org , en.wikipedia.org/Ploutonion , en.wikipedia.org/Ploutonion_Hierapolis

-------------------------------------

 Το Πλουτώνιο Σπήλαιο στον Αρχαιολογικό Χώρο της Ελευσίνας  

Ο Ναός των Τριών Παραθύρων στο Μάτσου Πίτσου στο Περού

Aramu Muru – η Μυστικιστική Πύλη στην "Πόλη των θεών" στις Άνδεις

Υπάρχουν στην Γη μυστηριώδεις «κοσμικές γέφυρες» προς άλλα σημεία του σύμπαντος;

Τετάρτη 15 Ιανουαρίου 2025

 Το Πλουτώνιο Σπήλαιο στον Αρχαιολογικό Χώρο της Ελευσίνας 

Το Πλουτώνειο αποτελείται από δύο αβαθή συνεχόμενα σπήλαια στους βορειοανατολικούς πρόποδες του λόφου της ακρόπολης του Ιερού της Ελευσίνας.

Χαρακτηριστικές είναι οι μεγάλες αψιδωτές είσοδοί τους, οι κόγχες και οι κοιλότητες που φέρει στα τοιχώματά του το μεγαλύτερο, νότιο έγκοιλο. Στο τοίχωμα του βορείου εγκοίλου διακρίνετα διαμπερές άνοιγμα, ενώ στην εξωτερική πλευρά του διατηρείται κλίμακα έξι βαθμίδων λαξευμένων στο βράχο. 

Ανασκαφές που διενεργήθηκαν στο χώρο κατά τον 19ο αιώνα αποκάλυψαν την ύπαρξη θεμελίων ναού του Πλούτωνα, που οικοδομήθηκε μπροστά από τα σπήλαια τον 6ο αιώνα π.Χ. και αντικαταστάθηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. από άλλον, μεταγενέστερο, ναό. Σε αυτήν, τη νεότερη, φάση χρονολογείται επίσης η δημιουργία ανδήρου με κτιστό αναλημματικό τοίχο, μικρή είσοδο στο νοτιοανατολικό άκρο του και περίβολο, ο οποίος διαχωρίζει το τέμενος του Πλούτωνα από το υπόλοιπο Ιερό.

Φαίνεται ότι η θέση των σπηλαίων στο συγκεκριμένο σημείο διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην επιλογή του χώρου για την κατασκευή του τεμένους του Πλούτωνα. Οι ανασκαφές δεν έχουν διασαφηνίσει τον τρόπο χρήσης των σπηλαίων και του τελετουργικού που ενδεχομένως ακολουθούσε τη χρήση αυτή. Επιπλέον, καμία γραπτή ή άλλη σχετική μαρτυρία δεν έχει διασωθεί, δεδομένης της μυστικότητας που χαρακτήριζε τα Ελευσίνια μυστήρια. Ενδέχεται, ωστόσο, η μορφολογία των εγκοίλων να εξυπηρετούσε την αναπαράσταση του ιερού δράματος της επιστροφής της Περσεφόνης από τον Άδη.

Το Πλουτώνειο βρίσκεται μέσα στον οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο του Ιερού της Ελευσίνας και είναι επισκέψιμο.

Συντάκτης Αλεξάνδρα Μαρή, αρχαιολόγος

Πίσω από τα τοιχώματα του σπηλαίου υπάρχουν σχισμές και κόγχες που οι Αρχαίοι Ελευσίνιοι θεωρούσαν ότι το συγκεκριμένο σπήλαιο και οι σχισμές του οδηγούν στον Κάτω Κόσμο, τον Άδη. Γι’ αυτό το λόγο, εξάλλου, το σπήλαιο χαρακτηρίστηκε ως Πλουτώνιο, καθώς συνδέθηκε με τη λατρεία του Θεού του Κάτω Κόσμου, του Πλούτωνα.

Παλιοί θρύλοι αναφέρουν ότι από αυτό το σπήλαιο στην Ελευσίνα βγήκε ο θεός Πλούτωνας και απήγαγε την ωραία κόρη της Δήμητρας, την Περσεφόνη. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τα αρχαιολογικά ευρήματα του περιβόλου του ιερού, που ήταν ανάγλυφα αφιερωμένα στην Περσεφόνη, στον Πλούτωνα, αλλά και στη Δήμητρα.

Το «Χάσμα» στο Πλουτώνιο της Ελευσίνας, απ’ όπου πιστεύεται ότι ανεβοκατέβαινε στον Άδη η Περσεφόνη. Διακρίνεται ένα σπασμένο ρόδι, αφημένο εκεί, προφανώς από σημερινούς «μύστες», που τιμούν ακόμη την «Κόρη» και τα «Μυστήρια».

https://exploringgreece.tv , http://odysseus.culture.gr , https://www.newsit.gr , https://enneaetifotos.blogspot.com

-----------------------------------

Η ΘΕΑ ΔΗΜΗΤΡΑ

ΕΛΕΥΣΙΝΑ - Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΝΑΟΥ 

Το Πλουτώνιο στην Ιεράπολη - Η "Πύλη του Πλούτωνα" 

Η ΑΡΠΑΓΗ ΤΗΣ ΚΑΡΥΑΤΙΔΑΣ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΡΕΤΑΝΟ Έντουαρντ Κλαρκ

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Αρχειοθήκη ιστολογίου