Πέμπτη 2 Απριλίου 2026

Ο Ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο, ένα από τα Επτά Θαύματα του Αρχαίου Κόσμου και οι καταστροφές του...

Τον πρώτο Ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσο έχτισαν οι Αμαζόνες και τον δεύτερο τον μεγαλοπρεπή ο αρχιτέκτων Χερσίφρων μαζί με το γιο του Μεταγένη και το Σάμιο Θεόδωρο. Διακοσμήθηκε κατά εποχές από τους Σκόπα, Φειδία, Πολύκλειτο, Κρησίλαο και Φράδμονα.

Ο Ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο ήταν ένα από τα επτά θαύματα του Αρχαίου κόσμου. Αποτελούνταν από διπλή ιωνική κιονοστοιχία από 117 κίονες εξωτερικά και τριπλή κιονοστοιχία στη δυτική πλευρά. Ήταν ένα κολοσσιαίο έργο που χρειάστηκε 120 χρόνια για να χτιστεί, με χρήση μεγάλων μαρμάρινων όγκων.

Ο ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο, καταστράφηκε με πυρκαγιά στις 21 Ιουλίου του -356. Ο εμπρησμός έγινε σκόπιμα από τον Ηρόστρατο, ο οποίος έβαλε φωτιά με σκοπό να μείνει το όνομά του στην ιστορία. Η καταστροφή αυτή συνέπεσε, σύμφωνα με την παράδοση, με τη γέννηση του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Ο δράστης Ηρόστρατος, που επιδίωκε τη φήμη, ομολόγησε ότι έκαψε τον ναό για να μείνει το όνομά του αθάνατο, παρά την απαγόρευση των συμπολιτών του να αναφέρεται.

Αν και ξαναχτίστηκε, ο ναός υπέστη και άλλες ζημιές με την πάροδο των αιώνων, με την τελική του καταστροφή να αποδίδεται σε χριστιανική μισαλλοδοξία. (Μεγάλη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια της Μικράς Ασίας)

Ο Ιωάννης Χρυσόστομος - ΕΚ ΒΑΘΡΩΝ ΑΝΕΣΠΑΣΕΝ - διέταξε την εκθεμελίωση και πυρπόλησή του

Ο Ιωάννης ο Χρισόστομος συνδέεται με την τελική και οριστική καταστροφή του ναού της Αρτέμιδος στην Έφεσο, η οποία τοποθετείται χρονικά γύρω στο έτος 401. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές και την εκκλησιαστική παράδοση ήταν ηγετικός ο ρόλος του στην καταστροφή.

Ως Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ο Χρυσόστομος φέρεται να ηγήθηκε ενός πλήθους (συχνά αναφέρονται φανατικοί μοναχοί και χριστιανοί) που κατεδάφισε ό,τι είχε απομείνει από τον ναό. Η ενέργεια αυτή έγινε στο πλαίσιο της εφαρμογής αυτοκρατορικών διαταγμάτων του αυτοκράτορα Αρκαδίου για την εξάλειψη των Ελληνικών Ιερών και την επικράτηση του Χριστιανισμού.

Ο Ιωάννης «Χρυσόστομος» συγκεντρώνει χρήματα από θεομανείς προσήλυτες για τις εργασίες διαλύσεως Εθνικών Ναών και διατάσει την εκθεμελίωση και πυρπόληση του Ναού της Αρτέμιδος. Αυτός ο ιεράρχης (Ι. Χρυσόστομος) λοιπόν είναι που διέταξε την ολοσχερή καταστροφή και του ναού της Αρτέμιδος στην Έφεσο, ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου, τότε που «ασκητάς πυρπολούμενους από ζήλον θεού συνέλεξε (μάζεψε φανατισμένους καλόγερους) … και κατά των ειδωλικών έπεμψε ιερών…»  

«Μαθών δε την Φοινίκην έτι περί τας των δαιμόνων τελετάς (ο Ιωάννης Χρυσόστομος) μεμηνέναι, ασκητάς μεν ζήλω θείω πυρπολουμένους συνέλεξε, νόμοις δε αυτούς οπλίσας βασιλικοίς κατά των ειδωλικών εξέπεμψε τεμενών, τα δε τοις καταλύουσι τεχνίταις και τοις τούτων υπουργοίς χορηγούμενα χρήματα ουκ εκ ταμιείων βασιλικών λαμβάνων ανήλισκεν, αλλά τας πλούτω κομώσας και πίστει λαμπρυνομένας γυναίκας φιλοτίμως ταύτα παρέχειν ανέπειθε, την εκ της χορηγίας φυομένην ευλογίαν επιδεικνύς τους μεν ουν υπολειφθέντας των δαιμόνων σηκούς τούτον τον τρόπον εκ βάθρων ανέσπασεν» (Θεοδώρητος εκκλησιαστικός συγγραφέας και χριστιανός επίσκοπος,  (393 – 457) στο έργο του Εκκλησιαστική Ιστορία)

Ο Κύριλλος Αλεξανδρείας αργότερα αναφέρθηκε στον Χρυσόστομο ως τον «καθαιρέτη των δαιμόνων και ανατροπέα του ναού της Αρτέμιδος»

Πολλά από τα αρχιτεκτονικά μέλη του ναού και μαρμάρινες κολώνες χρησιμοποιήθηκαν για την ανέγερση χριστιανικών ναών και άλλων κτιρίων στην περιοχή και άλλα μεταφέρθηκαν αργότερα κατ΄ εντολή του Ιουστινιανού στην Κωνσταντινούπολη για την ανέγερση της Αγίας Σοφίας, στη βάση του τρούλλου της οποίας υπάρχουν τέσσερις γρανιτένιοι κίονες από την Έφεσο.

Πολύ κοντά στο σημείο του Αρχαίου ναού υπήρχαν μοναστικές εγκαταστάσεις στο παρελθόν και σήμερα, υπάρχουν τα ερείπια μεγάλης βυζαντινής βασιλικής, του αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στην Έφεσο που χτίστηκε τον 6ο αιώνα από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό Α΄. Βρίσκεται δίπλα στα ερείπια του ναού της Αρτέμιδος κι έχει κτιστεί με χρήση πλήθους Αρχαίων υλικών του ναού της Θεάς.

Εκεί που κάποτε υπήρχε ένα από τα Επτά Θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, εκεί όπου βρισκόταν ο περίφημος Ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο, υπάρχει ένα πολύ λιτό αρχαιολογικό τοπίο όπου μπορείς να δεις μόνο τα θεμέλια και τα ερείπια του ναού. Ο χώρος είναι ουσιαστικά ένα ανοιχτό αρχαιολογικό πεδίο, κοντά στη σύγχρονη πόλη Σελτσούκ.

Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο είναι μία (ανακατασκευασμένη) στήλη, φτιαγμένη από διάφορα Αρχαία κομμάτια. Η εικόνα σήμερα δεν θυμίζει σε τίποτα το Αρχαίο θαύμα με τους 100+ μαρμάρινους κίονες. Είναι ένας σχετικά επίπεδος χώρος (παλιά έγινε και βαλτώδης), με διάσπαρτες πέτρες και χαμηλά ερείπια. (Βικιπαίδεια)

Τα πιο εντυπωσιακά αυθεντικά γλυπτά και τμήματα του ναού βρίσκονται σήμερα σε μουσεία, κυρίως στο Βρετανικό Μουσείο (Encyclopedia Britannica).

----------------------------------------

ΤΑ ΕΠΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΟΙ ΛΕΗΛΑΣΙΕΣ ΟΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΠΑΓΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Σειριε καλημερα, θελω λίγο να σχολιασω στο θεμα σου με την καταστροφη των αρχαιοελληνικων αρχαιοτητων οτι κατ εμε οπωσδηποτε οι όποιοι λεγομενοι αγιοι της εποχης, οπως ο Ιωάννης Χρυσοστομος ΔΕΝ ειχαν ολη την γνωση μεσα τους και αυτο φαινεται απο τα πεπραγμενα τους. Σύμφωνα με την δικες μου γνωσεις, η μοναδικη αγια που γνωριζε παρα πολλα για την εποχη της ηταν η Αικατερινη. Καπου διαβασα οτι γνωριζε, οτι οι γνωστοι μας θεοι ηταν αγγελοι του Θεου του τριαδικου και ετσι αποκαλουσε και τον θεο Απολλωνα! Δυστυχως, δεν μπορω να θυμηθω που το διαβασα και αν αληθευει η τεκμηριωση του συγγραφεα.
Τιθεται λοιπον το ερωτημα, εφοσον λενε οτι ενας αγιος εχει μεσα του και εμπνεεται απο το αγιο Πνευμα, το Πνευμα του Θεου δηλ, ΠΩΣ γινεται να κανει λαθη; Το Πνευμα ειναι παντογνωστης και δεν κανει λαθη υποτιθεται, ετσι; Μια μερα ρωτησα εναν πνευματικο τι μπορει να συμβαινει και μου απαντησε οτι το αγιο Πνευμα ΔΕΝ δινει ολη την γνωση σε μια ψυχη που αγιασε, (αλλωστε δεν θα την αντεχε) αλλα περιμενει η ιδια η ψυχη να αναρωτηθει για ενα ζητημα του επιστητου και να εκδηλωσει απορια και κατοπιν να της απαντηθει απο το Πνευμα. Οποτε, συμφωνα με αυτο το σκεπτικο και λογικη, οι περισσοτεροι αγιοι και αγιες εκεινης της εποχης αλλα και απο κει και περα ως εμας, ΔΕΝ ηταν και πολυ εξυπνοι, ωστε να αναζητησουν την αληθεια. Τουλαχιστον, αυτο καταλαβαινω εγω συμφωνα με τα οσα γνωριζουμε απο τους βιους τους. Και σκεφτομαι οτι ΙΣΩΣ να υπηρχαν πιο ξυπνιες ψυχες που αγιασαν και γνωριζαν την αληθεια για τους θεους των αρχαιων, αλλα μπορει να μην τους επιτρεποταν απο το ιδιο το Πνευμα να βγουν να το ομολογησουν δημοσια και να το παραδεχτουν.

Το θεμα ειναι οτι εγινε μια μεγαλη ζημια απο υπερβαλοντα ζηλο και μερικες φορες και φανατισμο οπως γραφεις, αλλα πιστευω οτι ηλθε το πληρωμα του χρονου, οι αρχαιοι μας θεοι (γνωστοι και αγνωστοι) να ξαναδοξαστουν και να γινει ας το πω ετσι η αναστηλωση τους μεσω του μαρτυριου αιωνων των συνειδησεων μας λογω της πιστης στον Χριστο!

Σου εχω αναφερει τον Δ. Λιακοπουλο ως συγχρονο ερευνητη που ασχοληθηκε με ολα αυτα, αλλα υπαρχουν και υπηρξαν στην προσφατη ιστορια μας και αλλοι ερευνητες που τα ειπαν αυτα για τους θεους και μπραβο τους απο μενα για το θαρρος και την τολμη που ειχαν να τα πουν δημοσια!

Δεξου και για σενα ξανα ενα μπραβο για την τεραστια γνωση που εχεις και μας την προσφερεις μεσω του πανεμορφου ιστολογιου σου! Να εισαι παντα καλα και να μεινεις για παντα στο φως!!!


(με εκτιμηση, Νατασα Κ.)

Σείριος είπε...

Καλημέρα Νατάσα. Θα αναφέρω αυτό που ήρθε στη σκέψη μου, διαβάζοντας το σχόλιο σου.

Ο Λιβάνιος ήταν ο πολυγραφότερος συγγραφέας της αρχαιότητας, ο μεγαλύτερος ρήτορας σοφιστής και δάσκαλος του αιώνα του, που έκανε αγώνα να σωθούν τα αρχαία ιερά. Κοντά του μαθήτευσαν και οι ιεράρχες Βασίλειος και Ιωάννης "Χρυσόστομος".

Ο Ιωάννης "Χρυσόστομος δεν δίστασε αργότερα να επιτεθεί στον πρώην δάσκαλο του Λιβάνιο, λούζοντάς τον με βρισιές που μόνο από ένα «χρυσό στόμα» δεν θα περίμενε κανείς να βγουν: «ω μωρέ... ω ληρόσοφε... άθλιε και ταλαίπωρε.»
(ΛΙΒΑΝΙΟΣ – Υπέρ των Ελληνικών Ναών – Εκδόσεις Θύραθεν)

Ο Χρυσόστομος έβρισε τον παλιό του δάσκαλο επειδή ο δεύτερος θρήνησε για τον εμπρησμό του ναού του Απόλλωνα στη Δάφνη.
Οργίστηκε με τον Λιβάνιο που τόλμησε να πει ότι την φωτιά την έβαλε ανθρώπινο χέρι. Ο Χρυσόστομος υποστήριζε ότι το ναό τον έκαψε ο ίδιος ο θεός των χριστιανών.

Πόσα συμπεράσματα μπορούν να βγούν απο αυτό το περιστατικό...

Σ' ευχαριστώ για τα σχόλια και για τα καλά σου λόγια.

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Αρχειοθήκη ιστολογίου